Zadanie 14. (0-1)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Witold Gombrowicz
Ferdydurke
Co? Co? Chciałem krzyknąć, że nie jestem uczeń, że zaszła pomyłka, porwałem się do
ucieczki, ale coś mnie z tyłu chwyciło jak w kleszcze i przygwoździło na miejscu - dziecięca,
infantylna pupa mnie chwyciła. Z pupą nie mogłem się ruszyć, belfer zaś wciąż siedział
i siedząc, wyrażał tak doskonałą belferskość, że zamiast krzyczeć, wystawiłem dwa palce do
góry, jak to robią uczniowie w szkole, gdy chcą się odezwać. Pimko skrzywił się i rzekł:
I siedziałem w nierealnym nonsensie jak we śnie, zakneblowany, zbelfrzony
i zabelfrowany, siedziałem na dziecinnej pupci - on zaś siedział jak na Akropolu1 i zapisywał
coś w notesie. Wreszcie rzekł:
Witold Gombrowicz, Ferdydurke, [w:] tegoż, Pisma zebrane, t. 2, Kraków 2007.
1 Akropol - centralna część starożytnych Aten, położona na wzgórzu.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Ferdydurke Witolda Gombrowicza wyjaśnij,
na czym polega koncepcja formy.
13.2.
0-1
14.
0-1
MPOP-P1_100
Koncepcja formy w Ferdydurke polega na tym, że człowiek nigdy nie jest w pełni sobą, lecz zostaje ukształtowany, zniewolony i narzucony mu przez sposób, w jaki postrzegają go inni ludzie oraz przez role i konwencje społeczne. We fragmencie dorosły Józio zostaje przez profesora Pimkę „upupiony" - wbrew swojej woli sprowadzony do formy ucznia, dziecka. „Infantylna pupa" go „chwyta" i unieruchamia, a sam Pimko narzuca mu rolę przez „doskonałą belferskość". Bohater, choć chce zaprotestować, mimowolnie poddaje się tej formie - „wystawia dwa palce" jak uczeń. Forma okazuje się więc siłą zewnętrzną, która deformuje i zniewala jednostkę, odbierając jej autentyczność i niezależną tożsamość.
\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Polega na tym, że w relacjach osoba dominująca narzuca innym sposób postrzegania świata i postępowania.; Koncepcja formy wg Gombrowicza zakłada ograniczenie wolności człowieka, np. narzucanie jednostce przez społeczeństwo określonej roli. We fragmencie dorosły mężczyzna pod wpływem Pimki zachowuje się jak uczeń.
"}]}