{"id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2015-05/zad/1.5","paper_id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2015-05","number":"1.5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-ukrainski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Bazuje na tekscie Неля Ваверчак, «Книжкова дієта » не має шансів (zadanie 1).\n\nЗавдання 1.5. (0-1)\nПерепиши речення «Інтерес трансформувався у девіз», замінивши слова іншомовного походження синонімами.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Zdanie z zastąpionymi słowami obcego pochodzenia:**\n\nЗацікавлення переросло в заклик.\n\n(lub: Зацікавлення перетворилося на заклик.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego\n\n> «Інтерес трансформувався у девіз «Ні дня без книжки!» »\n> - Неля Ваверчак\n\nTłumaczenie: «Zainteresowanie przekształciło się w dewizę «Ani dnia bez książki!» »\n\nSłowa obcego pochodzenia (слова іншомовного походження) w tym zdaniu:\n1. **інтерес** (z fr. intéręt / łac. interesse) → ukraiński odpowiednik: **зацікавлення** lub **зацікавленість**\n2. **трансформувався** (z łac. transformare) → ukraiński odpowiednik: **перетворився**, **переріс**, **змінився**\n3. **девіз** (z fr. devise) → ukraiński odpowiednik: **заклик**, **гасло**\n\n→ **Wniosek:** Zastępując wszystkie trzy internacjonalizmy, otrzymujemy: «Зацікавлення переросло в заклик.» lub «Зацікавленість перетворилась у гасло.»\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki\n\nJęzyk ukraiński rozróżnia:\n- **слова рідного походження** (wyrazy rodzime słowiańskie): np. зацікавлення, гасло, заклик, перетворення\n- **слова іншомовного походження** (zapożyczenia): інтерес (fr.), трансформувався (łac.), девіз (fr.)\n\nZamiana na synonimy rdzennie ukraińskie:\n- інтерес → зацікавлення / зацікавленість\n- трансформувався → переріс / перетворився / змінився\n- девіз → заклик / гасло\n\nGramatycznie zdanie zachowuje strukturę: podmiot (підмет) + orzeczenie (присудок) + dopełnienie (додаток).\n\n## Sposób 3 - kontekst kulturowy ukraiński\n\nOchranа мови від іншомовних запозичень (puryzm językowy) to ważna kwestia w ukraińskim językoznawstwie - szczególnie po latach rusyfikacji i westernizacji. Klasycy jak Іван Котляревський, Тарас Шевченко tworzyli literaturę opartą na czystym języku ukraińskim, bez nadmiernych zapożyczeń. Umiejętność zamiany internacjonalizmów na słownictwo rodzime jest ważna na maturze.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 1.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawną odpowiedź (zamiana słów obcego pochodzenia na synonimy ukraińskie).\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\n> - **Przykładowe rozwiązanie CKE:** «Зацікавлення переросло в заклик.»\n\n**Co zapamiętać?** Trzy słowa obcego pochodzenia w zdaniu: «інтерес» (→ зацікавлення), «трансформувався» (→ переріс/перетворився), «девіз» (→ заклик/гасло). Wszystkie trzy należy zastąpić - nie wystarczy zamiana jednego lub dwóch.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk ukrainski · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-ukrainski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Bazuje na tekscie Неля Ваверчак, «Книжкова дієта » не має шансів (zadanie 1).</p>\n<p>Завдання 1.5. (0-1)<br>Перепиши речення «Інтерес трансформувався у девіз», замінивши слова іншомовного походження синонімами.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Zdanie z zastąpionymi słowami obcego pochodzenia:</strong></p>\n<p>Зацікавлення переросло в заклик.</p>\n<p>(lub: Зацікавлення перетворилося на заклик.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego</h4>\n<blockquote>«Інтерес трансформувався у девіз «Ні дня без книжки!» »<br>- Неля Ваверчак</blockquote>\n<p>Tłumaczenie: «Zainteresowanie przekształciło się w dewizę «Ani dnia bez książki!» »</p>\n<p>Słowa obcego pochodzenia (слова іншомовного походження) w tym zdaniu:</p>\n<ol><li><strong>інтерес</strong> (z fr. intéręt / łac. interesse) → ukraiński odpowiednik: <strong>зацікавлення</strong> lub <strong>зацікавленість</strong></li><li><strong>трансформувався</strong> (z łac. transformare) → ukraiński odpowiednik: <strong>перетворився</strong>, <strong>переріс</strong>, <strong>змінився</strong></li><li><strong>девіз</strong> (z fr. devise) → ukraiński odpowiednik: <strong>заклик</strong>, <strong>гасло</strong></li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Zastępując wszystkie trzy internacjonalizmy, otrzymujemy: «Зацікавлення переросло в заклик.» lub «Зацікавленість перетворилась у гасло.»</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki</h4>\n<p>Język ukraiński rozróżnia:</p>\n<ul><li><strong>слова рідного походження</strong> (wyrazy rodzime słowiańskie): np. зацікавлення, гасло, заклик, перетворення</li><li><strong>слова іншомовного походження</strong> (zapożyczenia): інтерес (fr.), трансформувався (łac.), девіз (fr.)</li></ul>\n<p>Zamiana na synonimy rdzennie ukraińskie:</p>\n<ul><li>інтерес → зацікавлення / зацікавленість</li><li>трансформувався → переріс / перетворився / змінився</li><li>девіз → заклик / гасло</li></ul>\n<p>Gramatycznie zdanie zachowuje strukturę: podmiot (підмет) + orzeczenie (присудок) + dopełnienie (додаток).</p>\n<h4>Sposób 3 - kontekst kulturowy ukraiński</h4>\n<p>Ochranа мови від іншомовних запозичень (puryzm językowy) to ważna kwestia w ukraińskim językoznawstwie - szczególnie po latach rusyfikacji i westernizacji. Klasycy jak Іван Котляревський, Тарас Шевченко tworzyli literaturę opartą na czystym języku ukraińskim, bez nadmiernych zapożyczeń. Umiejętność zamiany internacjonalizmów na słownictwo rodzime jest ważna na maturze.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 1.5, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawną odpowiedź (zamiana słów obcego pochodzenia na synonimy ukraińskie).<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>- <strong>Przykładowe rozwiązanie CKE:</strong> «Зацікавлення переросло в заклик.»</blockquote>\n<p><strong>Co zapamiętać?</strong> Trzy słowa obcego pochodzenia w zdaniu: «інтерес» (→ зацікавлення), «трансформувався» (→ переріс/перетворився), «девіз» (→ заклик/гасло). Wszystkie trzy należy zastąpić - nie wystarczy zamiana jednego lub dwóch.</p>"}]}