{"id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2015-05/zad/1.6","paper_id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2015-05","number":"1.6","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-ukrainski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Bazuje na tekscie Неля Ваверчак, «Книжкова дієта » не має шансів (zadanie 1).\n\nЗавдання 1.6. (0-2)\nПоясни, чому слова «Русалонька» та «грабувати» написані в лапках? Обґрунтуй свою думку.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Wyjaśnienie użycia cudzysłowów:**\n\n1. «Русалонька» - cudzysłów oznacza tytuł dzieła literackiego (własną nazwę utworu artystycznego).\n2. «грабувати» - cudzysłów wyraża przenośne, ironiczne użycie słowa; autorka nie kradnie dosłownie, lecz intensywnie i swobodnie pożycza książki z biblioteki pani Niny.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego\n\n> «Пам'ятаю, обрала «Русалоньку» Андерсена»\n> - Неля Ваверчак\n\nTłumaczenie: «Pamiętam, wybrałam «Rusałeczkę» Andersena»\n\n«Русалонька» - tytuł bajki Hansa Christiana Andersena (ukr. Мала русалонька); cudzysłów pełni tu funkcję tytułową - zaznacza, że jest to tytuł dzieła literackiego.\n\n> «котру великодушно дозволяє «грабувати»»\n> - Nieля Ваверчак\n\nTłumaczenie: «którą wielkodusznie pozwala «okradać»»\n\n«грабувати» dosłownie znaczy «rabować, grabić»; w cudzysłowie oznacza użycie ironiczne/żartobliwe - autorka bierze dużo książek, ale za wiedzą i zgodą właścicielki. Cudzysłów sygnalizuje, że słowo należy rozumieć niedosłownie (autor-ironia, humor).\n\n→ **Wniosek:** Dwa różne powody użycia cudzysłowu - jeden dla tytułu, drugi dla znaczenia przenośnego.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki\n\nFunkcje cudzysłowu (лапки) w języku ukraińskim:\n1. **Oznaczanie tytułów** (назви творів, книжок, газет): «Русалонька», «Кобзар», «Мати»\n2. **Słowa użyte w znaczeniu przenośnym lub ironicznym**: «грабувати», «герой», «цар» (gdy nie chodzi o dosłowne znaczenie)\n3. **Cytaty** (цитати)\n4. **Nazwy własne firm, organizacji**: «Книгарня», «Петрівка»\n\nW zadaniu «Русалонька» → funkcja 1; «грабувати» → funkcja 2.\n\n## Sposób 3 - kontekst kulturowy ukraiński\n\n«Русалонька» («Mała syrenka») Andersena to klasyczna bajka znana w ukraińskim tłumaczeniu. «Петрівка» wspomniana w tekście to słynny targ książkowy w Kijowie (Петрівський ринок) - centrum handlu używanymi książkami, symbol miłości Ukraińców do czytania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 1.6, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za wyjaśnienie użycia obu cudzysłowów.\n> - **1 pkt** - za wyjaśnienie użycia jednego cudzysłowu.\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\n> - **Przykładowe rozwiązanie CKE:** «Русалонька» - własna nazwa dzieła literackiego; «грабувати» - wyrażenie przesadne, autoironia, humor, słowo niedosłowne.\n\n**Co zapamiętać?** W języku ukraińskim cudzysłów ma dwie główne funkcje testowane na maturze: (1) oznaczanie tytułów dzieł i (2) użycie ironiczne/przenośne. Zawsze trzeba wskazać OBIE, jeśli w zadaniu wymieniono dwa słowa w cudzysłowie.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk ukrainski · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-ukrainski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Bazuje na tekscie Неля Ваверчак, «Книжкова дієта » не має шансів (zadanie 1).</p>\n<p>Завдання 1.6. (0-2)<br>Поясни, чому слова «Русалонька» та «грабувати» написані в лапках? Обґрунтуй свою думку.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Wyjaśnienie użycia cudzysłowów:</strong></p>\n<ol><li>«Русалонька» - cudzysłów oznacza tytuł dzieła literackiego (własną nazwę utworu artystycznego).</li><li>«грабувати» - cudzysłów wyraża przenośne, ironiczne użycie słowa; autorka nie kradnie dosłownie, lecz intensywnie i swobodnie pożycza książki z biblioteki pani Niny.</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego</h4>\n<blockquote>«Пам&#x27;ятаю, обрала «Русалоньку» Андерсена»<br>- Неля Ваверчак</blockquote>\n<p>Tłumaczenie: «Pamiętam, wybrałam «Rusałeczkę» Andersena»</p>\n<p>«Русалонька» - tytuł bajki Hansa Christiana Andersena (ukr. Мала русалонька); cudzysłów pełni tu funkcję tytułową - zaznacza, że jest to tytuł dzieła literackiego.</p>\n<blockquote>«котру великодушно дозволяє «грабувати»»<br>- Nieля Ваверчак</blockquote>\n<p>Tłumaczenie: «którą wielkodusznie pozwala «okradać»»</p>\n<p>«грабувати» dosłownie znaczy «rabować, grabić»; w cudzysłowie oznacza użycie ironiczne/żartobliwe - autorka bierze dużo książek, ale za wiedzą i zgodą właścicielki. Cudzysłów sygnalizuje, że słowo należy rozumieć niedosłownie (autor-ironia, humor).</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Dwa różne powody użycia cudzysłowu - jeden dla tytułu, drugi dla znaczenia przenośnego.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki</h4>\n<p>Funkcje cudzysłowu (лапки) w języku ukraińskim:</p>\n<ol><li><strong>Oznaczanie tytułów</strong> (назви творів, книжок, газет): «Русалонька», «Кобзар», «Мати»</li><li><strong>Słowa użyte w znaczeniu przenośnym lub ironicznym</strong>: «грабувати», «герой», «цар» (gdy nie chodzi o dosłowne znaczenie)</li><li><strong>Cytaty</strong> (цитати)</li><li><strong>Nazwy własne firm, organizacji</strong>: «Книгарня», «Петрівка»</li></ol>\n<p>W zadaniu «Русалонька» → funkcja 1; «грабувати» → funkcja 2.</p>\n<h4>Sposób 3 - kontekst kulturowy ukraiński</h4>\n<p>«Русалонька» («Mała syrenka») Andersena to klasyczna bajka znana w ukraińskim tłumaczeniu. «Петрівка» wspomniana w tekście to słynny targ książkowy w Kijowie (Петрівський ринок) - centrum handlu używanymi książkami, symbol miłości Ukraińców do czytania.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 1.6, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - za wyjaśnienie użycia obu cudzysłowów.<br>- <strong>1 pkt</strong> - za wyjaśnienie użycia jednego cudzysłowu.<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.<br>- <strong>Przykładowe rozwiązanie CKE:</strong> «Русалонька» - własna nazwa dzieła literackiego; «грабувати» - wyrażenie przesadne, autoironia, humor, słowo niedosłowne.</blockquote>\n<p><strong>Co zapamiętać?</strong> W języku ukraińskim cudzysłów ma dwie główne funkcje testowane na maturze: (1) oznaczanie tytułów dzieł i (2) użycie ironiczne/przenośne. Zawsze trzeba wskazać OBIE, jeśli w zadaniu wymieniono dwa słowa w cudzysłowie.</p>"}]}