{"id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2017-05/zad/8","paper_id":"maturazai-ukrainski-ukr-pp-2017-05","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-ukrainski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Bazuje na tekscie Тарас Возняк, Феномен галицької ідентичності (zadanie 5).\n\nЗавдання 8. (0-1)\nЗаміни підкреслені запозичені слова питомою лексикою (власне українською).\n\nНе **уніфіковувати** всіх за єдиним загальноукраїнським зразком.\n\nАле **паралельно** відбуваються процеси регіональної та локальної самоідентифікації.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**уніфіковувати** → **єднати** (lub: зводити до одного, однотипити)\n**паралельно** → **одночасно** (lub: водночас, разом з тим)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego\n\nZdanie 1 z tekstu (akapit [5]):\n\n> «Не **уніфіковувати** всіх за єдиним загальноукраїнським зразком, а вбирати у себе плекане різноманіття.»\n\n= \"Nie ujednolicać wszystkich według jednego ogólnoukraińskiego wzorca, ale wchłaniać pielęgnowaną różnorodność.\"\n\n**Уніфіковувати** pochodzi od łac. *unificare* (ujednolicać, uniformizować). Rodzimy odpowiednik ukraiński:\n- **єднати** - łączyć, jednoczyć (ale w kontekście: sprowadzać do jednego)\n- **зводити до одного** - sprowadzać do jedności\n- **однотипити** - czynić jednakowym (mniej powszechne)\n\nZdanie 2 z tekstu (akapit [4]):\n\n> «Але **паралельно** відбуваються процеси регіональної та локальної самоідентифікації.»\n\n= \"Ale równolegle zachodzą procesy regionalnej i lokalnej samookreślenia.\"\n\n**Паралельно** pochodzi z greckiego (*parallelos*). Rodzimy odpowiednik:\n- **одночасно** - jednocześnie, w tym samym czasie\n- **водночас** - jednocześnie (bardziej literacki wariant)\n- **разом з тим** - jednocześnie z tym, zarazem\n\n→ **Wniosek:** уніфіковувати → **єднати**; паралельно → **одночасно**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki\n\nZadanie sprawdza znajomość **питомої лексики** (rodzimego słownictwa ukraińskiego) w opozycji do **запозичених слів** (zapożyczeń):\n\n- **уніфіковувати** - czasownik niedokonany (нд.), zapożyczony. Forma dokonana: уніфікувати. Rodzimy zamiennik **єднати** (нд.) / **з'єднати** (д.).\n- **паралельно** - przysłówek, zapożyczony z greki przez łacinę. Rodzimy zamiennik **одночасно** lub **водночас** - oba są rodzimymi ukraińskimi przysłówkami.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za dwa poprawne wyrazy rodzime jako zamienniki obu zapożyczeń.\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepełna (tylko jedno słowo) lub błędna, albo brak odpowiedzi.\n> - **Przykładowe rozwiązanie CKE:** уніфіковувати → єднати; паралельно → одночасно.\n\n**Co zapamiętać?** Zastępowanie zapożyczeń rodzimą leksyką ukraińską (питома лексика) to ważny aspekt kultury językowej. Wiele zapożyczeń z łaciny, greki i języków zachodnich ma swoje rodzime ukraińskie odpowiedniki, które są preferowane w stylu literackim i publicystycznym.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk ukrainski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-ukrainski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Bazuje na tekscie Тарас Возняк, Феномен галицької ідентичності (zadanie 5).</p>\n<p>Завдання 8. (0-1)<br>Заміни підкреслені запозичені слова питомою лексикою (власне українською).</p>\n<p>Не <strong>уніфіковувати</strong> всіх за єдиним загальноукраїнським зразком.</p>\n<p>Але <strong>паралельно</strong> відбуваються процеси регіональної та локальної самоідентифікації.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>уніфіковувати</strong> → <strong>єднати</strong> (lub: зводити до одного, однотипити)<br><strong>паралельно</strong> → <strong>одночасно</strong> (lub: водночас, разом з тим)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu ukraińskiego</h4>\n<p>Zdanie 1 z tekstu (akapit [5]):</p>\n<blockquote>«Не <strong>уніфіковувати</strong> всіх за єдиним загальноукраїнським зразком, а вбирати у себе плекане різноманіття.»</blockquote>\n<p>= &quot;Nie ujednolicać wszystkich według jednego ogólnoukraińskiego wzorca, ale wchłaniać pielęgnowaną różnorodność.&quot;</p>\n<p><strong>Уніфіковувати</strong> pochodzi od łac. <em>unificare</em> (ujednolicać, uniformizować). Rodzimy odpowiednik ukraiński:</p>\n<ul><li><strong>єднати</strong> - łączyć, jednoczyć (ale w kontekście: sprowadzać do jednego)</li><li><strong>зводити до одного</strong> - sprowadzać do jedności</li><li><strong>однотипити</strong> - czynić jednakowym (mniej powszechne)</li></ul>\n<p>Zdanie 2 z tekstu (akapit [4]):</p>\n<blockquote>«Але <strong>паралельно</strong> відбуваються процеси регіональної та локальної самоідентифікації.»</blockquote>\n<p>= &quot;Ale równolegle zachodzą procesy regionalnej i lokalnej samookreślenia.&quot;</p>\n<p><strong>Паралельно</strong> pochodzi z greckiego (<em>parallelos</em>). Rodzimy odpowiednik:</p>\n<ul><li><strong>одночасно</strong> - jednocześnie, w tym samym czasie</li><li><strong>водночас</strong> - jednocześnie (bardziej literacki wariant)</li><li><strong>разом з тим</strong> - jednocześnie z tym, zarazem</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> уніфіковувати → <strong>єднати</strong>; паралельно → <strong>одночасно</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna / kontekst literacki</h4>\n<p>Zadanie sprawdza znajomość <strong>питомої лексики</strong> (rodzimego słownictwa ukraińskiego) w opozycji do <strong>запозичених слів</strong> (zapożyczeń):</p>\n<ul><li><strong>уніфіковувати</strong> - czasownik niedokonany (нд.), zapożyczony. Forma dokonana: уніфікувати. Rodzimy zamiennik <strong>єднати</strong> (нд.) / <strong>з&#x27;єднати</strong> (д.).</li><li><strong>паралельно</strong> - przysłówek, zapożyczony z greki przez łacinę. Rodzimy zamiennik <strong>одночасно</strong> lub <strong>водночас</strong> - oba są rodzimymi ukraińskimi przysłówkami.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za dwa poprawne wyrazy rodzime jako zamienniki obu zapożyczeń.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepełna (tylko jedno słowo) lub błędna, albo brak odpowiedzi.<br>- <strong>Przykładowe rozwiązanie CKE:</strong> уніфіковувати → єднати; паралельно → одночасно.</blockquote>\n<p><strong>Co zapamiętać?</strong> Zastępowanie zapożyczeń rodzimą leksyką ukraińską (питома лексика) to ważny aspekt kultury językowej. Wiele zapożyczeń z łaciny, greki i języków zachodnich ma swoje rodzime ukraińskie odpowiedniki, które są preferowane w stylu literackim i publicystycznym.</p>"}]}