{"id":"maturazai-wloski-wlo-pp-2016-05/zad/9.5","paper_id":"maturazai-wloski-wlo-pp-2016-05","number":"9.5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-wloski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Lucia si è ferita alla sinistra con il coltello.\nSe hai bisogno d'aiuto, ti posso dare una io.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *mano*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nDwa zdania z luką:\n1. \"Lucia si è ferita alla sinistra con il coltello.\"\n2. \"Se hai bisogno d'aiuto, ti posso dare una io.\"\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** \"si è ferita alla sinistra con il coltello\" = zraniła się w lewą nożem\n- Nóż → zranienie → ręka/dłoń. \"La mano sinistra\" = lewa ręka → logiczne\n\n**Zdanie 2:** \"ti posso dare una io\" = mogę ci dać jedną\n- \"dare una mano\" = pomóc komuś (IDIOM!) = podać pomocną dłoń\n\nOba zdania łączy \"mano\" → odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nEliminacja:\n- **A (gamba)**: \"si è ferita alla gamba sinistra con il coltello\" = możliwe (nożem w nogę), ale \"dare una gamba\" = NIE ISTNIEJE jako idiom pomocy\n- **B (mano)**: \"mano sinistra\" (lewa ręka, zranienie nożem) + \"dare una mano\" (pomóc) → OBA POPRAWNE\n- **C (testa)**: \"si è ferita alla testa sinistra\" = \"lewa głowa\" - bez sensu anatomicznego. \"Dare una testa\" = NIE ISTNIEJE jako idiom\n\nKluczowy idiom: \"dare una mano\" = pomóc (dosłownie: podać dłoń).\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego\n\n> **Reference - \"Dare una mano\" (idiom):**\n> \"dare una mano a qualcuno\" = pomóc komuś\n> Dosłownie: \"dać komuś rękę\"\n> Przenośnie: udzielić pomocy\n> Przykłady:\n> - \"Ti do una mano con i compiti\" = Pomogę ci z lekcjami\n> - \"Mi puoi dare una mano?\" = Czy możesz mi pomóc?\n>\n> **\"La mano\" - nieregularny rodzaj:**\n> \"la mano\" = ręka (FEMININO mimo końcówki -o!)\n> Liczba mnoga: \"le mani\" (nieregularna)\n> \"la mano sinistra/destra\" = lewa/prawa ręka\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B (mano)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A (gamba) lub C (testa)\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> \"Dare una mano\" = pomóc. \"La mano\" - rzeczownik żeński nieregularny z końcówką -o.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | gamba | \"Gamba sinistra\" = lewa noga (możliwe fizycznie), ale \"dare una gamba\" = nie istnieje | Pułapka: zdanie 1 brzmi anatomicznie z \"gamba\", ale brak idiomu w zdaniu 2 |\n| **B** | **mano** | **POPRAWNA** | - |\n| C | testa | \"Testa sinistra\" = bez sensu (głowa nie ma lewej/prawej strony w tym sensie); \"dare una testa\" = bez sensu | Pułapka: uczeń nie zna idiomu \"dare una mano\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: \"La mano\" jest feminino (żeński) mimo końcówki -o! To jeden z wyjątków. Liczba mnoga: \"le mani\" (też nieregularna). Typowe błędy: \"il mano\" (błędny rodzaj), \"le manos\" (błędna liczba mnoga).\n\n> Uwaga: \"Dare una mano\" to jeden z podstawowych idiomów włoskich. Warto zapamiętać całą rodzinę: \"dare una mano\" = pomóc, \"avere le mani in pasta\" = mieć palce w ciastku (znać się na czymś), \"stare con le mani in mano\" = siedzieć z założonymi rękami.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język włoski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język włoski","category_label":"Matura","text_html":"

Lucia si è ferita alla sinistra con il coltello.
Se hai bisogno d'aiuto, ti posso dare una io.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

B - mano

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Dwa zdania z luką:

\n
  1. "Lucia si è ferita alla sinistra con il coltello."
  2. "Se hai bisogno d'aiuto, ti posso dare una io."
\n

Analiza zdanie po zdaniu:

\n

Zdanie 1: "si è ferita alla sinistra con il coltello" = zraniła się w lewą nożem

\n\n

Zdanie 2: "ti posso dare una io" = mogę ci dać jedną

\n\n

Oba zdania łączy "mano" → odpowiedź B.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

\n

Eliminacja:

\n\n

Kluczowy idiom: "dare una mano" = pomóc (dosłownie: podać dłoń).

\n

Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

\n
Reference - "Dare una mano" (idiom):
"dare una mano a qualcuno" = pomóc komuś
Dosłownie: "dać komuś rękę"
Przenośnie: udzielić pomocy
Przykłady:
- "Ti do una mano con i compiti" = Pomogę ci z lekcjami
- "Mi puoi dare una mano?" = Czy możesz mi pomóc?

"La mano" - nieregularny rodzaj:
"la mano" = ręka (FEMININO mimo końcówki -o!)
Liczba mnoga: "le mani" (nieregularna)
"la mano sinistra/destra" = lewa/prawa ręka
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B (mano)
- 0 pkt - odpowiedź A (gamba) lub C (testa)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
"Dare una mano" = pomóc. "La mano" - rzeczownik żeński nieregularny z końcówką -o.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | gamba | "Gamba sinistra" = lewa noga (możliwe fizycznie), ale "dare una gamba" = nie istnieje | Pułapka: zdanie 1 brzmi anatomicznie z "gamba", ale brak idiomu w zdaniu 2 |
| B | mano | POPRAWNA | - |
| C | testa | "Testa sinistra" = bez sensu (głowa nie ma lewej/prawej strony w tym sensie); "dare una testa" = bez sensu | Pułapka: uczeń nie zna idiomu "dare una mano" |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: "La mano" jest feminino (żeński) mimo końcówki -o! To jeden z wyjątków. Liczba mnoga: "le mani" (też nieregularna). Typowe błędy: "il mano" (błędny rodzaj), "le manos" (błędna liczba mnoga).
\n
Uwaga: "Dare una mano" to jeden z podstawowych idiomów włoskich. Warto zapamiętać całą rodzinę: "dare una mano" = pomóc, "avere le mani in pasta" = mieć palce w ciastku (znać się na czymś), "stare con le mani in mano" = siedzieć z założonymi rękami.
"}]}