{"id":"wos-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"wos-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"26","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (5 pkt)\nZapoznaj się ze źródłami A i B oraz wykonaj polecenia.\nŹródło A Rozwój ludności świata w czasach nowożytnych.\nLudność świata w czasach nowożytnych (mln osób)\nKontynenty\n[1] r.\n1000 r.\n1500 r.\n1750 r.\n1900 r.\n1950 r.\n1970 r.\n1980 r.\n1990 r.\n2000 r.\nAzja\n205\n185\n295\n520\n920\n1355\n2091\n2579\n3138\n3642\nEuropa\n(+ dawny ZSRR)\n40\n45\n80\n165\n430\n572\n702\n749\n772\n826\nAfryka\n35\n40\n55\n90\n145\n217\n354\n470\n633\n814\nAmeryka Pół-\nnocna i Łacińska\n16\n32\n42\n20\n160\n380\n509\n612\n719\n822\nAustralia i\nOceania\n1\n1\n1\n2\n6\n13\n19\n23\n26\n30\nŚwiat ogółem\n297\n303\n473\n797\n1661\n2537\n3675\n4433\n5288\n6134\nŹródło: Ziemia. Liczby, fakty, ilustracje. Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2001, s.406.\nŹródło B Piramidy wiekowe\nŹródło: „Polityka” nr 19 z 10.05.2003r., s. 75.\nNa podstawie źródła A i wiedzy pozaźródłowej:\na) Wyjaśnij, dlaczego zmieniła się populacja Europy w ciągu ostatniego stulecia. Wykorzystaj dwa\nargumenty.\nb) Wyjaśnij, dlaczego zmieniła się populacja w Ameryce Łacińskiej w ciągu ostatniego stulecia.\nWykorzystaj dwa argumenty.\nc) Napisz, o ile zmienił się udział Europy w całkowitej populacji świata w ostatnim stuleciu.\nWynik podaj w procentach.\nd) Przedstaw zmiany w rozkładzie zaludnienia między Starym (Europa, Azja, Afryka) a Nowym\nŚwiatem (Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania). Uwzględnij\nw odpowiedzi rok 1500, 1900 i 2000.\nNa podstawie źródła B i wiedzy pozaźródłowej:\ne) Nazwij problem przedstawiony graficznie w tym źródle i wymień 3 przyczyny tego zjawiska.\nOdpowiedzi zapisz w tabeli.\nProblem:\n1.\n2.\nPrzyczyny\n3.","answer":null,"answer_text":"26.\nc)\nzmniejszył się o 12,42%, [spadek z 25,88% do\n13,46%]\n1 pkt za\nokreślenie\nstopnia\nspadku\n5 pkt\n2\nd)\nzmniejsza się zaludnienie Starego Świata a\nwzrasta Nowego Świata [w 1500r. Stary Świat\nzamieszkiwało 93% ludności globu, w 1900-\n90%, a u progu 2000r.- 86%.]\n1 pkt - za\nzmniejszenie\nludności i za\nokreślenie\nzmniejszenia\nludności w\nprocentach\ne)\nstarzenie się ludności\nZdający może uwzględnić przyczyny, np.:\nspadek dzietności kobiet, kontrola urodzeń np.\nw Japonii, Chinach czy w Indiach, spadek\nwspółczynnika\nzgonów,\nwydłużanie\nsię\nprzeciętnego\ntrwania\nżycia,\nwzrastająca\nświadomość, planowanie rodziny, poprawa\nzdrowotności społeczeństw\n1 pkt za\ncałość\na)\nKraje arabskie:\nZjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Kuwejt,\nArabia Saudyjska.\n„Arabska bomba demograficzna”-gwałtowny\nwzrost liczby ludności w krajach arabskich.\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 26. (5 pkt)
Zapoznaj się ze źródłami A i B oraz wykonaj polecenia.
Źródło A Rozwój ludności świata w czasach nowożytnych.
Ludność świata w czasach nowożytnych (mln osób)
Kontynenty
[1] r.
1000 r.
1500 r.
1750 r.
1900 r.
1950 r.
1970 r.
1980 r.
1990 r.
2000 r.
Azja
205
185
295
520
920
1355
2091
2579
3138
3642
Europa
(+ dawny ZSRR)
40
45
80
165
430
572
702
749
772
826
Afryka
35
40
55
90
145
217
354
470
633
814
Ameryka Pół-
nocna i Łacińska
16
32
42
20
160
380
509
612
719
822
Australia i
Oceania
1
1
1
2
6
13
19
23
26
30
Świat ogółem
297
303
473
797
1661
2537
3675
4433
5288
6134
Źródło: Ziemia. Liczby, fakty, ilustracje. Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2001, s.406.
Źródło B Piramidy wiekowe
Źródło: „Polityka” nr 19 z 10.05.2003r., s. 75.
Na podstawie źródła A i wiedzy pozaźródłowej:
a) Wyjaśnij, dlaczego zmieniła się populacja Europy w ciągu ostatniego stulecia. Wykorzystaj dwa
argumenty.
b) Wyjaśnij, dlaczego zmieniła się populacja w Ameryce Łacińskiej w ciągu ostatniego stulecia.
Wykorzystaj dwa argumenty.
c) Napisz, o ile zmienił się udział Europy w całkowitej populacji świata w ostatnim stuleciu.
Wynik podaj w procentach.
d) Przedstaw zmiany w rozkładzie zaludnienia między Starym (Europa, Azja, Afryka) a Nowym
Światem (Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania). Uwzględnij
w odpowiedzi rok 1500, 1900 i 2000.
Na podstawie źródła B i wiedzy pozaźródłowej:
e) Nazwij problem przedstawiony graficznie w tym źródle i wymień 3 przyczyny tego zjawiska.
Odpowiedzi zapisz w tabeli.
Problem:
1.
2.
Przyczyny
3.

","answer_text_html":"

26.
c)
zmniejszył się o 12,42%, [spadek z 25,88% do
13,46%]
1 pkt za
określenie
stopnia
spadku
5 pkt
2
d)
zmniejsza się zaludnienie Starego Świata a
wzrasta Nowego Świata [w 1500r. Stary Świat
zamieszkiwało 93% ludności globu, w 1900-
90%, a u progu 2000r.- 86%.]
1 pkt - za
zmniejszenie
ludności i za
określenie
zmniejszenia
ludności w
procentach
e)
starzenie się ludności
Zdający może uwzględnić przyczyny, np.:
spadek dzietności kobiet, kontrola urodzeń np.
w Japonii, Chinach czy w Indiach, spadek
współczynnika
zgonów,
wydłużanie
się
przeciętnego
trwania
życia,
wzrastająca
świadomość, planowanie rodziny, poprawa
zdrowotności społeczeństw
1 pkt za
całość
a)
Kraje arabskie:
Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Kuwejt,
Arabia Saudyjska.
„Arabska bomba demograficzna”-gwałtowny
wzrost liczby ludności w krajach arabskich.
1 pkt

","solutions":[]}