{"id":"wos-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad/32","paper_id":"wos-2004-styczen-probna-rozszerzona","number":"32","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (4 pkt)\na) Na podstawie wspomnień uchodźców zawartych w Źródle I i wiedzy pozaźródłowej przedstaw\ncztery argumenty za i cztery przeciw, które mógłbyś wykorzystać w dyskusji na temat: „Pomagać\nuchodźcom w Polsce czy nie?”\nŹródło I\n1. Mehmet: „Mieszkałem we wschodniej Turcji, którą zamieszkują Kurdowie. Mniejszość\nkurdyjska pozbawiona jest możliwości publicznego używania swojego języka i dostępu do kultury.\nNie ma żadnej autonomii politycznej. Cała moja rodzina zaangażowana była w politykę. Mój brat\nnależy do antytureckiej Robotniczej Partii Kurdystanu. W tej chwili przebywa w więzieniu i boję\nsię, że zostanie zabity przez żołnierzy. Ojciec spędził w więzieniu 15 miesięcy. Był właścicielem\nsklepu, ale zmuszono go do zamknięcia twierdząc, że pomaga partyzantom. Nie da się tam żyć.\nObawiałem się, że w końcu zostanę uwięziony. Wtedy postanowiłem wyjechać. ( ) Kiedy\nwyjeżdżałem z Turcji funkcjonariusze służb bezpieczeństwa powiedzieli mi na lotnisku: Wrócisz\ntutaj i wypijesz z nami herbatę. Ten rodzaj żartów oznacza, że wrócę i pójdę do więzienia. Mam\nnadzieję, że uda mi się sprowadzić rodzinę i że nie zostanę deportowany.”\n2. Maria: „Jestem niezamężną muzułmanką. Przez wiele lat byłam nauczycielką w irańskiej szkole.\nGdy do władzy doszli fundamentaliści zaczęły się moje kłopoty. Nie kryłam się ze swoimi\npoglądami i wbrew nakazom nie prowadziłam w szkole propagandy fundamentalistycznej.\nKierownik szkoły ostrzegł mnie, że w przypadku dalszej krytyki grozi mi postępowanie\ndyscyplinarne, łącznie ze zwolnieniem z pracy. Zostałam dwukrotnie zatrzymana na ulicy przez\nstrażników rewolucji i upominana za to, że nie noszę zasłony na twarzy. Za trzecim razem zostałam\nzłapana za to, że używam szminki do ust, zostałam zabrana na policję, potem skazano mnie na karę\nchłosty. Bałam się wrócić do pracy i wyjechałam z kraju.”\n3. Ivo: „Moja rodzina pochodzi z wioski w okolicach Foczy w środkowej Bośni. Mój dziadek\nchodził do meczetu. Po szkole wyjeżdżałem do Sarajewa i tam poznałem moją żonę. Byłem\nkelnerem w jednym z najlepszych hoteli w Sarajewie, żona pracowała jako sekretarka. Gdy\nwybuchła wojna w Chorwacji, nikt nie wierzył, że może ona nas w jakikolwiek sposób dotyczyć.\nW referendum wielu moich znajomych głosowało za niepodległością.\nGdy wybuchły w Bośni pierwsze walki i rozpoczął się ostrzał Sarajewa, postanowiłem\nzabrać rodzinę do matki na wieś. Uznałem, że tam będziemy bezpieczni. Wkrótce serbscy sąsiedzi\nzaczęli nas nachodzić i mówić, żebyśmy się wynosili. Zaczęliśmy się ukrywać w pobliżu domu\nw lesie. Do mojej matki, która została w domu pewnego dnia przyszli żołnierze i zaczęli\nwrzeszczeć na nią oraz grozić śmiercią, jeśli nie odnajdzie się syn. Słysząc to nie wytrzymałem\ni wyszedłem do nich. Powalili mnie i skopali. Potem zostałem zabrany do obozu, w którym było\nwielu takich jak ja. Codziennie pracowaliśmy w kopalni. Byliśmy głodni. Najgorsza była\nniepewność. Nie wiedziałem, co dzieje się z moją rodziną ani co ze mną zamierzają zrobić\nstrażnicy. Korzystając z mglistego deszczowego wieczoru oraz dobrej znajomości okolicy udało mi\nsię uciec. ( ) Znalazłem krewnych, którzy powiedzieli mi, że Serbowie wsadzili moją rodzinę wraz\nz innymi w autobus, który wysadził ich na granicy chorwackiej. Tam mieszkają w obozie dla\nuchodźców. Następne pół roku zajęło mi przedzieranie się przez linię kolejnych frontów, aby\ndotrzeć do rodziny.”\nŹródło: Historie uchodźców w materiałach UNHCR\nArgumenty „za”\nArgumenty „przeciw”\nb) Wykorzystując zamieszczone w źródle J informacje dotyczące przesłanek migracji\nprzymusowych (uchodźstwa), wykonaj polecenia.\nŹródło J. Przyczyny i rodzaje uchodźstwa.\nŹródło: Ziemia. Liczby, fakty, ilustracje, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2001, s. 54\na) Wymień sześć rodzajów (typów) uchodźstwa we współczesnym świecie.\nA.\nB.\nC.\nD.\nE.\nF.\nb) Podaj dwie wspólne cechy, łączące wszystkie typy uchodźstwa.\n1)\n2)","answer":null,"answer_text":"32.\na)\nŹródło I\nZdający może wskazać po cztery przykłady\nspośród podanych niżej lub może podać\ninne, jeżeli będą prawidłowe, należy je\nuznać.\nArgumenty za, np.:\n1) uchodźcy to ludzie, którzy nie ze swojej\nwiny znaleźli się w dramatycznej sytuacji;\n2) uchodźcy nie mogą liczyć na pomoc ze\nstrony własnego państwa;\n3) w imię solidarności międzyludzkiej\npowinniśmy pomagać innym;\n4) w przeszłości Polacy wielokrotnie\npotrzebowali pomocy, otrzymywali schronienie\ni pomoc, a więc Polacy powinni spłacić ten\nsymboliczny dług;\n5) Polska jako kraj demokratyczny stoi na\nstraży praw człowieka, prawo do azylu to jedno\nz fundamentalnych praw człowieka, Polska\npodpisała międzynarodowe zobowiązania;\n6) Polska jako członek NATO zobowiązała się\nrozwiązywać problemy międzynarodowe i\nudzielać pomocy uchodźcom w imię zasady\nsolidaryzmu;\n7) Przestrzeganie umów międzynarodowych,\njest niezbędne jeśli nasz kraj ma być\npostrzegany jako odpowiedzialny partner w\nstosunkach międzynarodowych;\n8) Uchodźcy to ludzie, którzy mogą wzbogacić\nnasz kraj wnosząc ze sobą swoją kulturę i\nobyczaje. Przyczynić się do rozwoju\ngospodarczego kraju.\n1 pkt za\npodanie\nargumentów\nza\ni przeciw\n4 pkt\n7\nb)\nArgumenty przeciw, np.:\n1) nie jesteśmy winni temu, że w jakimś kraju\ntoczy się wojna lub prześladuje się ludzi,\ndlatego nie powinniśmy ponosić\nodpowiedzialności za skutki tych wydarzeń; nie\npowinniśmy być zmuszeni do pomagania\nuchodźcom, to nie nasza sprawa;\n2) w rzeczywistości wielu z tych, którzy starają\nsię o status uchodźcy czyni to z powodów\nekonomicznych a nie prześladowań;\n3) nasz kraj jest biedny, by mógł sobie\npozwolić na przyjmowanie takich ludzi;\nsprawę repatriacji Polaków z Kazachstanu.\n4) mamy duże bezrobocie, uchodźcy mogą\nzabierać miejsca pracy Polakom;\n5) państwa zachodnie usiłują przerzucić na nas\nproblem uchodźców, ponieważ same nie mogą\nsobie z tym poradzić;\n6) uchodźcy stanowią zagrożenie dla polskiej\nkultury i tożsamości narodowej;\n7) Polska stanowi miejsce czasowego pobytu, a\nkrajami docelowymi są kraje bogate.\nŹródło J\na) A. wojenne, B. polityczne, C. etniczne,\nD. religijne, E. ekologiczne,\nF. ekonomiczne\nb) - pobyt poza krajem obywatelstwa,\n- brak ochrony ze strony własnego\nkraju.","solution":null,"image":"img/wos-2004-styczen-probna-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · styczeń 2004 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 32. (4 pkt)
a) Na podstawie wspomnień uchodźców zawartych w Źródle I i wiedzy pozaźródłowej przedstaw
cztery argumenty za i cztery przeciw, które mógłbyś wykorzystać w dyskusji na temat: „Pomagać
uchodźcom w Polsce czy nie?”
Źródło I

\n
  1. Mehmet: „Mieszkałem we wschodniej Turcji, którą zamieszkują Kurdowie. Mniejszość
\n

kurdyjska pozbawiona jest możliwości publicznego używania swojego języka i dostępu do kultury.
Nie ma żadnej autonomii politycznej. Cała moja rodzina zaangażowana była w politykę. Mój brat
należy do antytureckiej Robotniczej Partii Kurdystanu. W tej chwili przebywa w więzieniu i boję
się, że zostanie zabity przez żołnierzy. Ojciec spędził w więzieniu 15 miesięcy. Był właścicielem
sklepu, ale zmuszono go do zamknięcia twierdząc, że pomaga partyzantom. Nie da się tam żyć.
Obawiałem się, że w końcu zostanę uwięziony. Wtedy postanowiłem wyjechać. ( ) Kiedy
wyjeżdżałem z Turcji funkcjonariusze służb bezpieczeństwa powiedzieli mi na lotnisku: Wrócisz
tutaj i wypijesz z nami herbatę. Ten rodzaj żartów oznacza, że wrócę i pójdę do więzienia. Mam
nadzieję, że uda mi się sprowadzić rodzinę i że nie zostanę deportowany.”

\n
  1. Maria: „Jestem niezamężną muzułmanką. Przez wiele lat byłam nauczycielką w irańskiej szkole.
\n

Gdy do władzy doszli fundamentaliści zaczęły się moje kłopoty. Nie kryłam się ze swoimi
poglądami i wbrew nakazom nie prowadziłam w szkole propagandy fundamentalistycznej.
Kierownik szkoły ostrzegł mnie, że w przypadku dalszej krytyki grozi mi postępowanie
dyscyplinarne, łącznie ze zwolnieniem z pracy. Zostałam dwukrotnie zatrzymana na ulicy przez
strażników rewolucji i upominana za to, że nie noszę zasłony na twarzy. Za trzecim razem zostałam
złapana za to, że używam szminki do ust, zostałam zabrana na policję, potem skazano mnie na karę
chłosty. Bałam się wrócić do pracy i wyjechałam z kraju.”

\n
  1. Ivo: „Moja rodzina pochodzi z wioski w okolicach Foczy w środkowej Bośni. Mój dziadek
\n

chodził do meczetu. Po szkole wyjeżdżałem do Sarajewa i tam poznałem moją żonę. Byłem
kelnerem w jednym z najlepszych hoteli w Sarajewie, żona pracowała jako sekretarka. Gdy
wybuchła wojna w Chorwacji, nikt nie wierzył, że może ona nas w jakikolwiek sposób dotyczyć.
W referendum wielu moich znajomych głosowało za niepodległością.
Gdy wybuchły w Bośni pierwsze walki i rozpoczął się ostrzał Sarajewa, postanowiłem
zabrać rodzinę do matki na wieś. Uznałem, że tam będziemy bezpieczni. Wkrótce serbscy sąsiedzi
zaczęli nas nachodzić i mówić, żebyśmy się wynosili. Zaczęliśmy się ukrywać w pobliżu domu
w lesie. Do mojej matki, która została w domu pewnego dnia przyszli żołnierze i zaczęli
wrzeszczeć na nią oraz grozić śmiercią, jeśli nie odnajdzie się syn. Słysząc to nie wytrzymałem
i wyszedłem do nich. Powalili mnie i skopali. Potem zostałem zabrany do obozu, w którym było
wielu takich jak ja. Codziennie pracowaliśmy w kopalni. Byliśmy głodni. Najgorsza była
niepewność. Nie wiedziałem, co dzieje się z moją rodziną ani co ze mną zamierzają zrobić
strażnicy. Korzystając z mglistego deszczowego wieczoru oraz dobrej znajomości okolicy udało mi
się uciec. ( ) Znalazłem krewnych, którzy powiedzieli mi, że Serbowie wsadzili moją rodzinę wraz
z innymi w autobus, który wysadził ich na granicy chorwackiej. Tam mieszkają w obozie dla
uchodźców. Następne pół roku zajęło mi przedzieranie się przez linię kolejnych frontów, aby
dotrzeć do rodziny.”
Źródło: Historie uchodźców w materiałach UNHCR
Argumenty „za”
Argumenty „przeciw”
b) Wykorzystując zamieszczone w źródle J informacje dotyczące przesłanek migracji
przymusowych (uchodźstwa), wykonaj polecenia.
Źródło J. Przyczyny i rodzaje uchodźstwa.
Źródło: Ziemia. Liczby, fakty, ilustracje, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2001, s. 54
a) Wymień sześć rodzajów (typów) uchodźstwa we współczesnym świecie.
A.
B.
C.
D.
E.
F.
b) Podaj dwie wspólne cechy, łączące wszystkie typy uchodźstwa.
1)
2)

","answer_text_html":"

32.
a)
Źródło I
Zdający może wskazać po cztery przykłady
spośród podanych niżej lub może podać
inne, jeżeli będą prawidłowe, należy je
uznać.
Argumenty za, np.:

\n
  1. uchodźcy to ludzie, którzy nie ze swojej
\n

winy znaleźli się w dramatycznej sytuacji;

\n
  1. uchodźcy nie mogą liczyć na pomoc ze
\n

strony własnego państwa;

\n
  1. w imię solidarności międzyludzkiej
\n

powinniśmy pomagać innym;

\n
  1. w przeszłości Polacy wielokrotnie
\n

potrzebowali pomocy, otrzymywali schronienie
i pomoc, a więc Polacy powinni spłacić ten
symboliczny dług;

\n
  1. Polska jako kraj demokratyczny stoi na
\n

straży praw człowieka, prawo do azylu to jedno
z fundamentalnych praw człowieka, Polska
podpisała międzynarodowe zobowiązania;

\n
  1. Polska jako członek NATO zobowiązała się
\n

rozwiązywać problemy międzynarodowe i
udzielać pomocy uchodźcom w imię zasady
solidaryzmu;

\n
  1. Przestrzeganie umów międzynarodowych,
\n

jest niezbędne jeśli nasz kraj ma być
postrzegany jako odpowiedzialny partner w
stosunkach międzynarodowych;

\n
  1. Uchodźcy to ludzie, którzy mogą wzbogacić
\n

nasz kraj wnosząc ze sobą swoją kulturę i
obyczaje. Przyczynić się do rozwoju
gospodarczego kraju.
1 pkt za
podanie
argumentów
za
i przeciw
4 pkt
7
b)
Argumenty przeciw, np.:

\n
  1. nie jesteśmy winni temu, że w jakimś kraju
\n

toczy się wojna lub prześladuje się ludzi,
dlatego nie powinniśmy ponosić
odpowiedzialności za skutki tych wydarzeń; nie
powinniśmy być zmuszeni do pomagania
uchodźcom, to nie nasza sprawa;

\n
  1. w rzeczywistości wielu z tych, którzy starają
\n

się o status uchodźcy czyni to z powodów
ekonomicznych a nie prześladowań;

\n
  1. nasz kraj jest biedny, by mógł sobie
\n

pozwolić na przyjmowanie takich ludzi;
sprawę repatriacji Polaków z Kazachstanu.

\n
  1. mamy duże bezrobocie, uchodźcy mogą
\n

zabierać miejsca pracy Polakom;

\n
  1. państwa zachodnie usiłują przerzucić na nas
\n

problem uchodźców, ponieważ same nie mogą
sobie z tym poradzić;

\n
  1. uchodźcy stanowią zagrożenie dla polskiej
\n

kultury i tożsamości narodowej;

\n
  1. Polska stanowi miejsce czasowego pobytu, a
\n

krajami docelowymi są kraje bogate.
Źródło J
a) A. wojenne, B. polityczne, C. etniczne,
D. religijne, E. ekologiczne,
F. ekonomiczne
b) - pobyt poza krajem obywatelstwa,

\n\n

kraju.

","solutions":[]}