{"id":"wos-2005-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"wos-2005-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":18,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2005,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (18 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczone poniżej teksty i wykonaj podane polecenia, wykorzystując również\nwiedzę pozaźródłową.\nA. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, rozdział II, artykuł 35.\n1. Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości\nnarodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania\nobyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.\n2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji\nedukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz\nuczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej.\n26.1. Wskaż, które z podanych poniżej działań władz publicznych stanowią sposób realizacji\nart. 35, ust. 1., a które art. 35, ust. 2. Konstytucji RP.\na) Współorganizacja „Dni Kultury Litewskiej” przez urząd miasta.\nb) Szkolenia dla nauczycieli szkół romskich.\nc) Dofinansowanie przez Ministra Kultury publikacji poświęconej kulturze żydowskiej\nw Polsce.\nd) Przekazanie przez gminę działki na budowę ośrodka kultury ukraińskiej.\nArt. 35, ust. 1\nArt. 35, ust. 2\nB. Piotr Winczorek, „Nasze małe mniejszości”, „Polityka” 9/2002.\nWspomniany projekt ustawy przynosi wreszcie prawną definicję mniejszości narodowej lub\netnicznej. Jest nią grupa obywateli RP o odrębnym pochodzeniu, tradycyjnie zamieszkała na\nterytorium naszego państwa, pozostająca w mniejszości w stosunku do reszty obywateli\ni charakteryzująca się dążeniem do zachowania swojego języka, obyczajów, tradycji, kultury,\nreligii lub świadomości narodowej lub etnicznej. Uzasadnienie do projektu precyzuje dalej, że\ngrupą narodową jest ta, która utożsamia się z narodami zorganizowanymi we własnym\npaństwie, etniczną zaś ta, która nie posiada własnego państwa narodowego. Zdawać by się\nmogło, że ustawa o mniejszościach deklaruje głównie prawa małych grup społecznych,\ntymczasem dotyczy ona przede wszystkim praw poszczególnych obywateli (dopiero suma tych\npraw ukazuje się jako prawo całej tej zbiorowości). Zakazuje wszelkich aktów dyskryminacji\nobywateli polskich ze względu na ich przynależność narodową lub etniczną. Przejawami\ntakiej dyskryminacji byłyby nie tylko akty przemocy skierowane przeciw osobom należącym\ndo mniejszości narodowej lub etnicznej albo jej instytucjom, a także próby wynaradawiania\ni asymilacji w duchu polskości tych osób. Dyskryminacją byłoby również wywieranie presji\nna obywateli, aby ujawniali swoją przynależność do mniejszości i swe pochodzenie albo\ndeklarowali, jakim językiem posługują się na co dzień i jaką religię wyznają. W Polsce zatem\nprzynależność do mniejszości ma pozostać kwestią indywidualnego wyboru. Nikt nie może być\npozbawiony możliwości jego dokonania, ale też nikt nie może być przypisywany do danej\nmniejszości i zamykany w narodowym getcie wbrew swej woli. Z drugiej strony ustawa\nzakłada pozytywne działania władz publicznych na rzecz mniejszości narodowych, np.\nprowadzenia szkół, klas oraz organizowanie w innych formach nauczania dzieci w ich\n3\nArkusz II\njęzykach ojczystych, a także popieranie, w tym dotowanie ze środków publicznych,\nniekomercyjnych działań w sferze kultury. Nie należy tego rozumieć w ten sposób, iż narusza\nsię zasadę obywatelskiej równości i po prostu uprzywilejowuje mniejszości narodowe.\nPreferencje te traktować więc należy w kategoriach tzw. akcji pozytywnej, której celem jest\ndoprowadzenie do rzeczywistego zrównania szans wszystkich grup narodowych, z jakich\nskłada się nasze społeczeństwo.\n26.2. Z tekstu Piotra Winczorka wypisz pięć działań państwa na rzecz ochrony mniejszości\nnarodowych, zawartych w projekcie nowej ustawy.\n26.3. Wymień nazwy pięciu mniejszości narodowych, które mieszkają obecnie w Polsce\ni wpisz je do tabeli (A do E). Pod literą A) wpisz najliczniejszą z nich. Pod liczbą 1) napisz\nnazwę mniejszości etnicznej (wykorzystaj definicję przedstawioną przez autora).\nUwaga: w świetle nowej ustawy Ślązacy nie są mniejszością ani narodową, ani etniczną.\nA)\nB)\nC)\nD)\nE)\n1)\nC. „W urzędzie po niemiecku”, „Gazeta Wyborcza,” 07/01/2005.\nWczoraj Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych.\nW ten sposób ostatecznie zakończyła się 11-letnia batalia o uchwalenie ustawy. Przez ten czas\nwiększość zawartych w niej praw - m.in. do pomocy państwa w zachowaniu kultury i języka,\nnauczania w języku mniejszości, oryginalnej pisowni imion, używania podwójnych nazw\nmiejscowości czy własnych programów w publicznym radiu i telewizji - zagwarantowano już\nw innych aktach prawnych.\nMimo to prawica - szczególnie LPR i Ruch Katolicko-Narodowy - gwałtownie\nprzeciwstawiała się uchwaleniu ustawy, widząc w niej zagrożenie dla interesów Polski\ni groźbę wynarodowienia. Zupełnie nowym prawem miało być prawo do używania języka\nmniejszości jako tzw. pomocniczego. Przeciwko temu zdecydowanie wypowiedziała się także\nPO. - Dla PO fundamentalną zasadą jest to, że w polskich urzędach używany jest język polski\n- mówił w debacie poseł tej partii. I posłowie wyrzucili język pomocniczy z ustawy.\nPrzywrócił go Senat. Wczoraj tę poprawkę zaakceptował Sejm. ( )\nJęzyka mniejszości będzie można używać w urzędach gmin, w których mniejszość stanowi co\nnajmniej 20 proc. Jest to 41 gmin, ale będą się na to musiały zgodzić ich władze. ( )\nUstawa czeka tylko na podpis prezydenta.\n4\nArkusz II\n26.4. Określ fazę procesu legislacyjnego, w której znajdowała się ustawa w dniu\nopublikowania tekstu.\n26.5. Wymień dwa ustawowe warunki, które muszą być spełnione, aby języka mniejszości\nnarodowej można było używać jako języka pomocniczego.\n26.6. Wypisz trzy argumenty, których w sejmowej debacie użyli przeciwnicy wprowadzenia\njęzyka pomocniczego, i sformułuj dwa argumenty przemawiające za jego wprowadzeniem.\nargumenty przeciw\nargumenty za\nD. Janusz Tazbir, wstęp do książki „Siedem granic, osiem kultur i Europa”, pod red.\nB. Gołębiowskiego, Łomża 2001.\nOd połowy XVII wieku Sarmaci patrzyli z rosnącą troską na kurczącą się terytorialnie\nRzeczpospolitą, aby po III rozbiorze przejść na pozycje całkowitego rewizjonizmu\nterytorialnego. Jest rzeczą zrozumiałą, iż nie mogła im się podobać taka mapa Europy, na\nktórej nie byli w stanie doszukać się własnego państwa. Musiało to rzutować na stosunek do\nsąsiadów, zwłaszcza tych, którzy podzielili pomiędzy siebie żywe ciało Rzeczypospolitej.\nZaborcze granice były wielkim narodowym nieszczęściem [ ]. Równocześnie jednak na\npograniczach w wyniku osmozy cywilizacyjnej i konfrontacji różnych kultur, stykania się\nodmiennych obyczajów oraz konfesji (a często i religii), rodziły się nowe cenne wartości\nstanowiące o naszym wkładzie do cywilizacji ogólnoeuropejskiej.\n5\nArkusz II\n[ ] Szeroko pojmowana tolerancja, owo poszanowanie dla czyjejś odrębności tak etnicznej\noraz wyznaniowej, jak i w zakresie obyczaju i kultury, służyła nie tylko mniejszościom, które\nową odrębność reprezentowały. Wzbogacała także kulturę ludzi, którzy tę tolerancję\nokazywali, a więc naszych przodków, obywateli I Rzeczypospolitej.\n26.7. Napisz w 3 punktach pozytywne, według Janusza Tazbira, aspekty współistnienia\nróżnych narodów w dawnej Polsce.\n1)\n2)\n3)","answer":null,"answer_text":"26.1\nArt.35.1: a), c)\nArt.35.2: b), d)\nZa prawidłowe\nprzyporządkowanie\ndziałania do\nart.35.1.-1.pkt\nI do art.35.2.-1pkt\n0 - 2\n26.2\n1. Np.:\n- ochrona przed dyskryminacją,\n- przeciwdziałanie wywieraniu presji\ndotyczącej ujawniania przynależności\ndo mniejszości narodowej,\n- umożliwianie prowadzenia szkół z językiem\nojczystym,\n- umożliwianie rozwoju pozaszkolnych form\nkształcenia,\n- dotowanie ze środków publicznych działań\nna polu kultury.\nZa każde działanie\npo 1 pkt\n0 - 5\n2\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady\nprzyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\nMniejszości narodowe:\nA) Niemcy, Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie,\nLitwini, Żydzi, Czesi, Słowacy, Ormianie.\n- za wymienienie\npięciu nazw - 2 pkt,\n- czterech - 1 pkt\nZa prawidłowe\nwskazanie\nnajwiększej - 1 pkt\n26.3\nMniejszości etniczne:\n1) Tatarzy, Romowie (Cyganie), Łemkowie,\nKaraimi.\nZa prawidłowy\nprzykład - 1 pkt\n0 - 4\n26.4\npo rozpatrzeniu przez Sejm poprawek Senatu\nzostała skierowana do Prezydenta.\n0 - 1\n26.5\n- mniejszość musi stanowić co najmniej 20%\nmieszkańców gminy,\n- władze gminy muszą wyrazić zgodę\nna wprowadzenie języka pomocniczego.\n0 - 1\nArgumenty przeciwników:\n• zagrożenie dla interesów Polski,\n• wynarodowienie,\n• zasada używania jedynie języka\npolskiego w polskich urzędach.\nZa podanie trzech\nargumentów\nprzeciwników -\n1 pkt,\n26.6\nArgumenty za wprowadzeniem języka\nmniejszości jako języka pomocniczego, np:\n• zagwarantowana w konstytucji ochrona\npraw mniejszości (wolność zachowania\ni rozwoju własnego języka),\n• konstytucyjny zakaz dyskryminacji\nz jakiejkolwiek przyczyny,\n• ułatwienie załatwiania spraw\nurzędowych osobom słabo władającym\njęzykiem polskim,\n• zgodność tego rozwiązania\nz europejskimi standardami ochrony\npraw mniejszości,\n• pragnienie, by polskie mniejszości\nza granicą były traktowane w podobny\nsposób.\nUwaga: należy uwzględnić także inne,\npoprawne sformułowania.\nZa sformułowanie\ndwóch argumentów\nzwolenników -\n1 pkt,\n0 - 2\n26.7\nTrzy z niżej wymienionych:\n- pogranicze kulturowe, obyczajowe\ni religijne rodziło nowe wartości,\n- idee stanowiące o wkładzie Polski\ndo cywilizacji europejskiej\n- tolerancja i poszanowanie odmienności\n(etnicznej i wyznaniowej).\nZa każde następstwo\npo jednym punkcie\n0 - 3\n3\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady\nprzyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\n27.1. Jeden z niżej wymienionych:\n- nieufność obywateli do wyników badania\nopinii publicznej,\n- obawa o nierzetelność wyników,\n- niechęć do jakichkolwiek ankiet,\n- frustracja społeczna.\nUwaga: należy uwzględnić także inne,\npoprawne sformułowania zachowujące\npowyższy sens.\nZa poprawnie\nnazwany problem -\n1 pkt\n27\n27.2.\nOpinia publiczna - ogół poglądów, ocen\ni sądów wyrażanych przez członków\nspołeczeństwa [lub grupy] dotyczących spraw\npublicznych (np. funkcjonowania państwa\ni jego podstawowych instytucji.)\nlub społecznych (jeżeli są w sferze\nzainteresowań ugrupowań politycznych)\n[lub ujęcie podmiotowe - grupa ludzi\nwyrażająca oceny i sądy na temat spraw\npublicznych i społecznych, jeżeli są w sferze\nzainteresowań ugrupowań politycznych.]\nZa pełną definicję\n- 1 pkt\n0 - 2","solution":null,"image":"img/wos-2005-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2005 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 26. (18 pkt)
Przeczytaj zamieszczone poniżej teksty i wykonaj podane polecenia, wykorzystując również
wiedzę pozaźródłową.
A. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, rozdział II, artykuł 35.

\n
  1. Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości
\n

narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania
obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.

\n
  1. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji
\n

edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz
uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej.
26.1. Wskaż, które z podanych poniżej działań władz publicznych stanowią sposób realizacji
art. 35, ust. 1., a które art. 35, ust. 2. Konstytucji RP.
a) Współorganizacja „Dni Kultury Litewskiej” przez urząd miasta.
b) Szkolenia dla nauczycieli szkół romskich.
c) Dofinansowanie przez Ministra Kultury publikacji poświęconej kulturze żydowskiej
w Polsce.
d) Przekazanie przez gminę działki na budowę ośrodka kultury ukraińskiej.
Art. 35, ust. 1
Art. 35, ust. 2
B. Piotr Winczorek, „Nasze małe mniejszości”, „Polityka” 9/2002.
Wspomniany projekt ustawy przynosi wreszcie prawną definicję mniejszości narodowej lub
etnicznej. Jest nią grupa obywateli RP o odrębnym pochodzeniu, tradycyjnie zamieszkała na
terytorium naszego państwa, pozostająca w mniejszości w stosunku do reszty obywateli
i charakteryzująca się dążeniem do zachowania swojego języka, obyczajów, tradycji, kultury,
religii lub świadomości narodowej lub etnicznej. Uzasadnienie do projektu precyzuje dalej, że
grupą narodową jest ta, która utożsamia się z narodami zorganizowanymi we własnym
państwie, etniczną zaś ta, która nie posiada własnego państwa narodowego. Zdawać by się
mogło, że ustawa o mniejszościach deklaruje głównie prawa małych grup społecznych,
tymczasem dotyczy ona przede wszystkim praw poszczególnych obywateli (dopiero suma tych
praw ukazuje się jako prawo całej tej zbiorowości). Zakazuje wszelkich aktów dyskryminacji
obywateli polskich ze względu na ich przynależność narodową lub etniczną. Przejawami
takiej dyskryminacji byłyby nie tylko akty przemocy skierowane przeciw osobom należącym
do mniejszości narodowej lub etnicznej albo jej instytucjom, a także próby wynaradawiania
i asymilacji w duchu polskości tych osób. Dyskryminacją byłoby również wywieranie presji
na obywateli, aby ujawniali swoją przynależność do mniejszości i swe pochodzenie albo
deklarowali, jakim językiem posługują się na co dzień i jaką religię wyznają. W Polsce zatem
przynależność do mniejszości ma pozostać kwestią indywidualnego wyboru. Nikt nie może być
pozbawiony możliwości jego dokonania, ale też nikt nie może być przypisywany do danej
mniejszości i zamykany w narodowym getcie wbrew swej woli. Z drugiej strony ustawa
zakłada pozytywne działania władz publicznych na rzecz mniejszości narodowych, np.
prowadzenia szkół, klas oraz organizowanie w innych formach nauczania dzieci w ich
3
Arkusz II
językach ojczystych, a także popieranie, w tym dotowanie ze środków publicznych,
niekomercyjnych działań w sferze kultury. Nie należy tego rozumieć w ten sposób, iż narusza
się zasadę obywatelskiej równości i po prostu uprzywilejowuje mniejszości narodowe.
Preferencje te traktować więc należy w kategoriach tzw. akcji pozytywnej, której celem jest
doprowadzenie do rzeczywistego zrównania szans wszystkich grup narodowych, z jakich
składa się nasze społeczeństwo.
26.2. Z tekstu Piotra Winczorka wypisz pięć działań państwa na rzecz ochrony mniejszości
narodowych, zawartych w projekcie nowej ustawy.
26.3. Wymień nazwy pięciu mniejszości narodowych, które mieszkają obecnie w Polsce
i wpisz je do tabeli (A do E). Pod literą A) wpisz najliczniejszą z nich. Pod liczbą 1) napisz
nazwę mniejszości etnicznej (wykorzystaj definicję przedstawioną przez autora).
Uwaga: w świetle nowej ustawy Ślązacy nie są mniejszością ani narodową, ani etniczną.
A)
B)
C)
D)
E)
1)
C. „W urzędzie po niemiecku”, „Gazeta Wyborcza,” 07/01/2005.
Wczoraj Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych.
W ten sposób ostatecznie zakończyła się 11-letnia batalia o uchwalenie ustawy. Przez ten czas
większość zawartych w niej praw - m.in. do pomocy państwa w zachowaniu kultury i języka,
nauczania w języku mniejszości, oryginalnej pisowni imion, używania podwójnych nazw
miejscowości czy własnych programów w publicznym radiu i telewizji - zagwarantowano już
w innych aktach prawnych.
Mimo to prawica - szczególnie LPR i Ruch Katolicko-Narodowy - gwałtownie
przeciwstawiała się uchwaleniu ustawy, widząc w niej zagrożenie dla interesów Polski
i groźbę wynarodowienia. Zupełnie nowym prawem miało być prawo do używania języka
mniejszości jako tzw. pomocniczego. Przeciwko temu zdecydowanie wypowiedziała się także
PO. - Dla PO fundamentalną zasadą jest to, że w polskich urzędach używany jest język polski

\n\n

Przywrócił go Senat. Wczoraj tę poprawkę zaakceptował Sejm. ( )
Języka mniejszości będzie można używać w urzędach gmin, w których mniejszość stanowi co
najmniej 20 proc. Jest to 41 gmin, ale będą się na to musiały zgodzić ich władze. ( )
Ustawa czeka tylko na podpis prezydenta.
4
Arkusz II
26.4. Określ fazę procesu legislacyjnego, w której znajdowała się ustawa w dniu
opublikowania tekstu.
26.5. Wymień dwa ustawowe warunki, które muszą być spełnione, aby języka mniejszości
narodowej można było używać jako języka pomocniczego.
26.6. Wypisz trzy argumenty, których w sejmowej debacie użyli przeciwnicy wprowadzenia
języka pomocniczego, i sformułuj dwa argumenty przemawiające za jego wprowadzeniem.
argumenty przeciw
argumenty za
D. Janusz Tazbir, wstęp do książki „Siedem granic, osiem kultur i Europa”, pod red.
B. Gołębiowskiego, Łomża 2001.
Od połowy XVII wieku Sarmaci patrzyli z rosnącą troską na kurczącą się terytorialnie
Rzeczpospolitą, aby po III rozbiorze przejść na pozycje całkowitego rewizjonizmu
terytorialnego. Jest rzeczą zrozumiałą, iż nie mogła im się podobać taka mapa Europy, na
której nie byli w stanie doszukać się własnego państwa. Musiało to rzutować na stosunek do
sąsiadów, zwłaszcza tych, którzy podzielili pomiędzy siebie żywe ciało Rzeczypospolitej.
Zaborcze granice były wielkim narodowym nieszczęściem [ ]. Równocześnie jednak na
pograniczach w wyniku osmozy cywilizacyjnej i konfrontacji różnych kultur, stykania się
odmiennych obyczajów oraz konfesji (a często i religii), rodziły się nowe cenne wartości
stanowiące o naszym wkładzie do cywilizacji ogólnoeuropejskiej.
5
Arkusz II
[ ] Szeroko pojmowana tolerancja, owo poszanowanie dla czyjejś odrębności tak etnicznej
oraz wyznaniowej, jak i w zakresie obyczaju i kultury, służyła nie tylko mniejszościom, które
ową odrębność reprezentowały. Wzbogacała także kulturę ludzi, którzy tę tolerancję
okazywali, a więc naszych przodków, obywateli I Rzeczypospolitej.
26.7. Napisz w 3 punktach pozytywne, według Janusza Tazbira, aspekty współistnienia
różnych narodów w dawnej Polsce.
1)
2)
3)

","answer_text_html":"

26.1
Art.35.1: a), c)
Art.35.2: b), d)
Za prawidłowe
przyporządkowanie
działania do
art.35.1.-1.pkt
I do art.35.2.-1pkt
0 - 2
26.2

\n
  1. Np.:
\n\n

dotyczącej ujawniania przynależności
do mniejszości narodowej,

\n\n

ojczystym,

\n\n

kształcenia,

\n\n

na polu kultury.
Za każde działanie
po 1 pkt
0 - 5
2
Schemat punktowania
Nr
zadania
Model odpowiedzi
Zasady
przyznawania
punktów
Punkty
za
zadanie
Mniejszości narodowe:
A) Niemcy, Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie,
Litwini, Żydzi, Czesi, Słowacy, Ormianie.

\n\n

pięciu nazw - 2 pkt,

\n\n

Za prawidłowe
wskazanie
największej - 1 pkt
26.3
Mniejszości etniczne:

\n
  1. Tatarzy, Romowie (Cyganie), Łemkowie,
\n

Karaimi.
Za prawidłowy
przykład - 1 pkt
0 - 4
26.4
po rozpatrzeniu przez Sejm poprawek Senatu
została skierowana do Prezydenta.
0 - 1
26.5

\n\n

mieszkańców gminy,

\n\n

na wprowadzenie języka pomocniczego.
0 - 1
Argumenty przeciwników:
• zagrożenie dla interesów Polski,
• wynarodowienie,
• zasada używania jedynie języka
polskiego w polskich urzędach.
Za podanie trzech
argumentów
przeciwników -
1 pkt,
26.6
Argumenty za wprowadzeniem języka
mniejszości jako języka pomocniczego, np:
• zagwarantowana w konstytucji ochrona
praw mniejszości (wolność zachowania
i rozwoju własnego języka),
• konstytucyjny zakaz dyskryminacji
z jakiejkolwiek przyczyny,
• ułatwienie załatwiania spraw
urzędowych osobom słabo władającym
językiem polskim,
• zgodność tego rozwiązania
z europejskimi standardami ochrony
praw mniejszości,
• pragnienie, by polskie mniejszości
za granicą były traktowane w podobny
sposób.
Uwaga: należy uwzględnić także inne,
poprawne sformułowania.
Za sformułowanie
dwóch argumentów
zwolenników -
1 pkt,
0 - 2
26.7
Trzy z niżej wymienionych:

\n\n

i religijne rodziło nowe wartości,

\n\n

do cywilizacji europejskiej

\n\n

(etnicznej i wyznaniowej).
Za każde następstwo
po jednym punkcie
0 - 3
3
Schemat punktowania
Nr
zadania
Model odpowiedzi
Zasady
przyznawania
punktów
Punkty
za
zadanie
27.1. Jeden z niżej wymienionych:

\n\n

opinii publicznej,

\n\n

Uwaga: należy uwzględnić także inne,
poprawne sformułowania zachowujące
powyższy sens.
Za poprawnie
nazwany problem -
1 pkt
27
27.2.
Opinia publiczna - ogół poglądów, ocen
i sądów wyrażanych przez członków
społeczeństwa [lub grupy] dotyczących spraw
publicznych (np. funkcjonowania państwa
i jego podstawowych instytucji.)
lub społecznych (jeżeli są w sferze
zainteresowań ugrupowań politycznych)
[lub ujęcie podmiotowe - grupa ludzi
wyrażająca oceny i sądy na temat spraw
publicznych i społecznych, jeżeli są w sferze
zainteresowań ugrupowań politycznych.]
Za pełną definicję

\n\n

0 - 2

","solutions":[]}