{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (3 pkt)\nTekst nr 1\n( ) Jakimi motywami kieruje się człowiek praktykujący tolerancję ( ).\nOto tylko kilka z nich.\n1. Obojętność. Brak zaangażowania w to, co drugi człowiek myśli lub czyni. Niektórzy\nprzeciwstawiają się temu, aby obojętność na cudzy los kojarzyć z tolerancją. Przy\nneutralnym rozumieniu tolerancji źródłem jej może być jednak obojętność lub nawet\nnieżyczliwość w stosunku do ludzi, zakłada się tylko, że nieingerencja dotyczy zjawiska\nocenianego przez człowieka negatywnie, a więc takiego, które nie jest mu obojętne.\n2. Patrzenie z góry. Poczucie własnej przewagi i chęci utrzymania tej przewagi. Drugi\nczłowiek traktowany jest jako bezapelacyjnie gorszy i niegodny wysiłku, aby ingerując\nw jego sprawy podjąć próbę wyprowadzenia go ze zła lub błędu.\n3. Pragnienie harmonijnego współżycia z ludźmi. Przyjmuje się, że harmonijne współżycie\nmożliwe jest tylko przy wzajemnej tolerancji. Mniej chwalebna, ale należąca do tej\nkategorii jest niechęć do narażenia własnych interesów przez interwencję, a więc mieści\nsię tu również tolerowanie zjawisk ocenianych ujemnie „dla świętego spokoju” ( )\n4. Partnerstwo. Używam tego słowa dla oznaczenia całego kompleksu pozytywnych\nnastawień do drugiego człowieka. ( )\nTolerancja negatywna (nazywana również bierną albo formalną) polega na samym\nznoszeniu, na braku interwencji. Tolerancja pozytywna (nazywana również czynną albo\ntreściową) polega na akceptacji lub popieraniu cudzej odmienności.\n(Ilja Lazari-Pawłowska, Trzy pojęcia tolerancji, „Studia filozoficzne”, nr 8, 1984)\n17.1. (1 pkt)\nWymień podane przez autorkę trzy przykłady zachowań człowieka hołdującego\nzasadzie tolerancji negatywnej.\n1\n2\n3\nTekst nr 2\n( ) Ani pluralizm społeczny, ani polityczny nie jest celem samym w sobie. Mają one chronić\nwolność obywateli i poręczać wszystkim prawo do wolności; podstawę ich legitymizacji\nstanowi wolność i sprawiedliwość. Uznając grupy różniące się co do interesów, przekonań,\nsposobu bycia, urzeczywistnia się tolerancja. Tak więc idea pluralizmu jest poprzez swoją\ntreść normatywną z góry ukierunkowana na tolerancję, a tolerancja, podobnie jak pluralizm,\nznajduje podstawę legitymizacji i w idei sprawiedliwości i nowożytnej zasadzie wolności.\nWyraźniej: pluralizm i tolerancja ujmują ten sam fenomen z odmiennej perspektywy. O ile\npluralizm wydobywa wielość równouprawnionych wolnych grup, o tyle tolerancja akceptuje\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n9\nPoziom rozszerzony\ndostrzeganie i poszanowanie wolności innych, lepiej jeszcze: respektowanie odmiennego\npoglądu i sposobu działania w jego nieskrępowanej odmienności. ( ) Jej mocniejsza forma,\nswobodne uznanie innych i tego, co odmienne, znajduje swe oparcie w godności i wolności\nosoby ludzkiej.\nRobert D. Putnam, Malejący społeczny kapitał Ameryki, „Res Publica Nowa”, nr 6, 1996.\n17.2. (2 pkt)\nPodaj dwie, wynikające z Tekstu nr 2 relacje, jakie zachodzą między pluralizmem\na tolerancją.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 17. (3 pkt)<br>Tekst nr 1<br>( ) Jakimi motywami kieruje się człowiek praktykujący tolerancję ( ).<br>Oto tylko kilka z nich.</p>\n<ol><li>Obojętność. Brak zaangażowania w to, co drugi człowiek myśli lub czyni. Niektórzy</li></ol>\n<p>przeciwstawiają się temu, aby obojętność na cudzy los kojarzyć z tolerancją. Przy<br>neutralnym rozumieniu tolerancji źródłem jej może być jednak obojętność lub nawet<br>nieżyczliwość w stosunku do ludzi, zakłada się tylko, że nieingerencja dotyczy zjawiska<br>ocenianego przez człowieka negatywnie, a więc takiego, które nie jest mu obojętne.</p>\n<ol><li>Patrzenie z góry. Poczucie własnej przewagi i chęci utrzymania tej przewagi. Drugi</li></ol>\n<p>człowiek traktowany jest jako bezapelacyjnie gorszy i niegodny wysiłku, aby ingerując<br>w jego sprawy podjąć próbę wyprowadzenia go ze zła lub błędu.</p>\n<ol><li>Pragnienie harmonijnego współżycia z ludźmi. Przyjmuje się, że harmonijne współżycie</li></ol>\n<p>możliwe jest tylko przy wzajemnej tolerancji. Mniej chwalebna, ale należąca do tej<br>kategorii jest niechęć do narażenia własnych interesów przez interwencję, a więc mieści<br>się tu również tolerowanie zjawisk ocenianych ujemnie „dla świętego spokoju” ( )</p>\n<ol><li>Partnerstwo. Używam tego słowa dla oznaczenia całego kompleksu pozytywnych</li></ol>\n<p>nastawień do drugiego człowieka. ( )<br>Tolerancja negatywna (nazywana również bierną albo formalną) polega na samym<br>znoszeniu, na braku interwencji. Tolerancja pozytywna (nazywana również czynną albo<br>treściową) polega na akceptacji lub popieraniu cudzej odmienności.<br>(Ilja Lazari-Pawłowska, Trzy pojęcia tolerancji, „Studia filozoficzne”, nr 8, 1984)<br>17.1. (1 pkt)<br>Wymień podane przez autorkę trzy przykłady zachowań człowieka hołdującego<br>zasadzie tolerancji negatywnej.<br>1<br>2<br>3<br>Tekst nr 2<br>( ) Ani pluralizm społeczny, ani polityczny nie jest celem samym w sobie. Mają one chronić<br>wolność obywateli i poręczać wszystkim prawo do wolności; podstawę ich legitymizacji<br>stanowi wolność i sprawiedliwość. Uznając grupy różniące się co do interesów, przekonań,<br>sposobu bycia, urzeczywistnia się tolerancja. Tak więc idea pluralizmu jest poprzez swoją<br>treść normatywną z góry ukierunkowana na tolerancję, a tolerancja, podobnie jak pluralizm,<br>znajduje podstawę legitymizacji i w idei sprawiedliwości i nowożytnej zasadzie wolności.<br>Wyraźniej: pluralizm i tolerancja ujmują ten sam fenomen z odmiennej perspektywy. O ile<br>pluralizm wydobywa wielość równouprawnionych wolnych grup, o tyle tolerancja akceptuje<br>Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie<br>9<br>Poziom rozszerzony<br>dostrzeganie i poszanowanie wolności innych, lepiej jeszcze: respektowanie odmiennego<br>poglądu i sposobu działania w jego nieskrępowanej odmienności. ( ) Jej mocniejsza forma,<br>swobodne uznanie innych i tego, co odmienne, znajduje swe oparcie w godności i wolności<br>osoby ludzkiej.<br>Robert D. Putnam, Malejący społeczny kapitał Ameryki, „Res Publica Nowa”, nr 6, 1996.<br>17.2. (2 pkt)<br>Podaj dwie, wynikające z Tekstu nr 2 relacje, jakie zachodzą między pluralizmem<br>a tolerancją.<br>1<br>2</p>","solutions":[]}