{"id":"wos-2006-maj-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"wos-2006-maj-matura-rozszerzona","number":"28","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (4 pkt)\nPrzeczytaj tekst i na jego podstawie wykonaj polecenie.\nCzy sprawiedliwość wystarcza?\n„Trudno nie stwierdzić, że w świecie współczesnym zostało rozbudzone na wielką\nskalę poczucie sprawiedliwości. Z pewnością też ono jeszcze bardziej uwydatnia to wszystko,\nco ze sprawiedliwością jest sprzeczne zarówno w stosunkach między ludźmi, pomiędzy\ngrupami społecznymi czy ‘klasami’, jak też pomiędzy poszczególnymi narodami, państwami,\nwreszcie systemami politycznymi, czy też całymi tak zwanymi światami. Ów głęboki\ni wieloraki nurt, u podstaw którego świadomość współczesnych ludzi postawiła\nsprawiedliwość, świadczy o etycznym charakterze owych napięć i zmagań, które przenikają\nświat. [ ]\nTrudno wszakże nie zauważyć, iż bardzo często programy, które biorą początek w idei\nsprawiedliwości, które mają służyć jej urzeczywistnieniu we współżyciu ludzi, ludzkich grup\ni społeczeństw, ulegają w praktyce wypaczeniu. Chociaż więc w dalszym ciągu na tę samą\nideę sprawiedliwości się powołują, doświadczenie wskazuje na to, że nad sprawiedliwością\nwzięły górę inne negatywne siły, takie jak zawziętość, nienawiść czy nawet okrucieństwo.\nWówczas chęć zniszczenia przeciwnika, narzucenia mu całkowitej zależności, ograniczenia\njego wolności, staje się istotnym motywem działania; jest to sprzeczne z istotą\nsprawiedliwości, która sama z siebie zmierza do ustalenia równości i prawidłowego podziału\npomiędzy partnerami sporu. Ten rodzaj nadużycia samej idei sprawiedliwości oraz\npraktycznego jej wypaczania świadczy o tym, jak dalekie od sprawiedliwości może stać się\ndziałanie ludzkie, nawet jeśli podjęte jest w imię sprawiedliwości. [ ]\nDoświadczenie przeszłości i współczesności wskazuje na to, że sprawiedliwość sama\nnie wystarcza, że - co więcej - może doprowadzić do zaprzeczenia i zniweczenia samej\nsiebie, jeśli nie dopuści do kształtowania życia ludzkiego w różnych jego wymiarach owej\ngłębszej mocy, jaką jest miłość. To przecież doświadczenie dziejowe pozwoliło, między\ninnymi, na sformułowanie twierdzenia: summum ius - summa iniuria (najwyższe prawo -\nnajwyższym bezprawiem). Twierdzenie to nie deprecjonuje sprawiedliwości, nie pomniejsza\nznaczenia porządku na niej budowanego, wskazuje tylko w innym aspekcie na tę samą\npotrzebę sięgania do głębszych jeszcze sił ducha, które warunkują porządek sprawiedliwości.\nŹródło: Jan Paweł II, Encyklika Dives in misericordia, pkt 12.\nPodaj dwie cechy programów politycznych, które byłyby zgodne z zaproponowaną w tekście\nwizją porządku społecznego. Uzasadnij wybór.\n5\nArkusz II","answer":null,"answer_text":"29","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 28. (4 pkt)
Przeczytaj tekst i na jego podstawie wykonaj polecenie.
Czy sprawiedliwość wystarcza?
„Trudno nie stwierdzić, że w świecie współczesnym zostało rozbudzone na wielką
skalę poczucie sprawiedliwości. Z pewnością też ono jeszcze bardziej uwydatnia to wszystko,
co ze sprawiedliwością jest sprzeczne zarówno w stosunkach między ludźmi, pomiędzy
grupami społecznymi czy ‘klasami’, jak też pomiędzy poszczególnymi narodami, państwami,
wreszcie systemami politycznymi, czy też całymi tak zwanymi światami. Ów głęboki
i wieloraki nurt, u podstaw którego świadomość współczesnych ludzi postawiła
sprawiedliwość, świadczy o etycznym charakterze owych napięć i zmagań, które przenikają
świat. [ ]
Trudno wszakże nie zauważyć, iż bardzo często programy, które biorą początek w idei
sprawiedliwości, które mają służyć jej urzeczywistnieniu we współżyciu ludzi, ludzkich grup
i społeczeństw, ulegają w praktyce wypaczeniu. Chociaż więc w dalszym ciągu na tę samą
ideę sprawiedliwości się powołują, doświadczenie wskazuje na to, że nad sprawiedliwością
wzięły górę inne negatywne siły, takie jak zawziętość, nienawiść czy nawet okrucieństwo.
Wówczas chęć zniszczenia przeciwnika, narzucenia mu całkowitej zależności, ograniczenia
jego wolności, staje się istotnym motywem działania; jest to sprzeczne z istotą
sprawiedliwości, która sama z siebie zmierza do ustalenia równości i prawidłowego podziału
pomiędzy partnerami sporu. Ten rodzaj nadużycia samej idei sprawiedliwości oraz
praktycznego jej wypaczania świadczy o tym, jak dalekie od sprawiedliwości może stać się
działanie ludzkie, nawet jeśli podjęte jest w imię sprawiedliwości. [ ]
Doświadczenie przeszłości i współczesności wskazuje na to, że sprawiedliwość sama
nie wystarcza, że - co więcej - może doprowadzić do zaprzeczenia i zniweczenia samej
siebie, jeśli nie dopuści do kształtowania życia ludzkiego w różnych jego wymiarach owej
głębszej mocy, jaką jest miłość. To przecież doświadczenie dziejowe pozwoliło, między
innymi, na sformułowanie twierdzenia: summum ius - summa iniuria (najwyższe prawo -
najwyższym bezprawiem). Twierdzenie to nie deprecjonuje sprawiedliwości, nie pomniejsza
znaczenia porządku na niej budowanego, wskazuje tylko w innym aspekcie na tę samą
potrzebę sięgania do głębszych jeszcze sił ducha, które warunkują porządek sprawiedliwości.
Źródło: Jan Paweł II, Encyklika Dives in misericordia, pkt 12.
Podaj dwie cechy programów politycznych, które byłyby zgodne z zaproponowaną w tekście
wizją porządku społecznego. Uzasadnij wybór.
5
Arkusz II

","answer_text_html":"

29

","solutions":[]}