{"id":"wos-2006-styczen-probna-rozszerzona/zad/30","paper_id":"wos-2006-styczen-probna-rozszerzona","number":"30","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (4 pkt)\nNa podstawie materiałów H oraz I wymień i krótko scharakteryzuj cztery rodzaje zagrożeń,\njakie dla współczesnej kultury może nieść ze sobą zjawisko globalizacji.\n10\nArkusz II\nMateriał J\nW ramach przygotowań do Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju\n[Johannesburg 2002], Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych [ ] opublikował [ ]\nraport na temat dotychczasowego przebiegu wdrażania Agendy 21, globalnego planu działań\nna rzecz zrównoważonego rozwoju [ ]. Raport podsumowuje gospodarcze, społeczne\ni ekologiczne osiągnięcia ubiegłej dekady [ ]:\n• Ostatnia dekada była okresem znaczącego przyrostu ludności świata. Podczas, gdy\nw 1950 roku było na świecie 2,5 miliarda ludzi, a w 1980 roku 4,4 miliarda, to w 2000\nroku ludność świata sięgnęła już 6 miliardów. Można oczekiwać, że liczba ludzi\nna świecie wzrośnie do około 8 miliardów w 2025 roku i 9,3 miliardów w 2050 roku,\npo czym ustabilizuje się na poziomie 10,5 - 11 miliardów. [ ]\n• 56% światowej konsumpcji przypada na najzamożniejsze państwa, które zamieszkuje\nzaledwie 15% populacji naszego globu. Na biedne kraje, zamieszkałe przez 40%\nświatowej populacji, przypada jedynie 11% globalnej konsumpcji. Chociaż wzrost\nkonsumpcji jest dziś zjawiskiem powszechnym, przeciętne wydatki konsumpcyjne\nafrykańskiego gospodarstwa domowego są obecnie o 20% niższe niż 25 lat temu.\n• Ogólny wskaźnik ubóstwa w krajach rozwijających się, który oznacza liczbę ludzi\nżyjących za mniej niż jednego dolara dziennie, spadł z 29% w 1990 roku do 23%\nw roku 1998. Nieznaczny spadek - z 1,3 miliarda do 1,2 miliarda - odnotowano także\nw ogólnej liczbie ludzi żyjących w ubóstwie. Dzięki dynamicznemu wzrostowi\ngospodarczemu znaczące sukcesy w ograniczaniu skali ubóstwa osiągnęły państwa\nwschodniej i południowo-wschodniej Azji. Pewien postęp w tej dziedzinie nastąpił\nw państwach Ameryki Łacińskiej i południowej Azji. Nie zmieniła się natomiast\nsytuacja w subsaharyjskiej części Afryki, gdzie w ubóstwie żyje prawie połowa\npopulacji.\n• Na świecie żyje co najmniej 1,1 miliarda ludzi, którzy nie mają dostępu do czystej\nwody pitnej i 2,4 miliarda ludzi, którzy nie dysponują odpowiednimi urządzeniami\nsanitarnymi. [ ]\n• Nadal duża część dzieci (ponad 8%) w krajach rozwijających się umiera przed\nukończeniem piątego roku życia. W niektórych najuboższych państwach co 5 dziecko\numiera przed pierwszymi urodzinami. [ ]\n• Około 815 milionów ludzi na świecie jest niedożywionych. 777 milionów spośród\nnich żyje w państwach rozwijających się, 77 milionów w państwach przechodzących\nokres transformacji, a 11 milionów w krajach uprzemysłowionych. W południowej\nAzji, gdzie liczba osób niedożywionych jest największa, głód wykazuje tendencję\nmalejącą. W Afryce na niedożywienie cierpi około 1/3 populacji, a liczba osób\nniedożywionych stale rośnie.\n• Z powodu HIV/AIDS oczekiwana długość życia spadła w niektórych krajach\ndo poziomu sprzed 1980 roku. W 9 krajach oczekiwana długość życia zmalała\no 6,3 lat. Na świecie żyje 36 milionów ludzi zarażonych wirusem HIV, z których\n95% to mieszkańcy krajów rozwijających się. W subsaharyjskim regionie Afryki żyje\n25 milionów osób zarażonych tym wirusem. Z powodu AIDS zmarło w Afryce\n12 milionów ludzi, a 13,2 milionów dzieci zostało osieroconych.\nhttp://www.unic.un.org.pl/johannesburg/raport.php\n11\nArkusz II","answer":null,"answer_text":"30.\nWymienione w materiałach elementy, które mogą\nzostać uwzględnione w odpowiedzi:\n- upowszechnienie\nwartości\ntylko\njednej\nkultury (zachodniej, amerykańskiej), co -\nw domyśle - prowadzi do zubożenia dziedzictwa\nkultury światowej,\n- stosowanie\nagresywnych\nmechanizmów\nrynkowych\nw\nupowszechnianiu\nkultury\nzachodniej,\n- przenoszenie wartości związanych z rynkiem\nna kulturę,\n- wyłączenie wielu uboższych grup społecznych\nz dostępu do głównych nurtów rozwoju kultury,\n- utrwalanie zaściankowości kultury ubogich\ngrup społecznych,\n- brak możliwości dostosowania się lokalnych\nkultur do błyskawicznie przekształcającej się\ngospodarki, co grozi zniszczeniem istniejących\ndotychczas struktur społecznych.\n1 pkt\nza każde\npoprawnie\nwymienione\ni krótko\nscharakteryzo\nwane\nzagrożenie\nkultury\n4","solution":null,"image":"img/wos-2006-styczen-probna-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · styczeń 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 30. (4 pkt)<br>Na podstawie materiałów H oraz I wymień i krótko scharakteryzuj cztery rodzaje zagrożeń,<br>jakie dla współczesnej kultury może nieść ze sobą zjawisko globalizacji.<br>10<br>Arkusz II<br>Materiał J<br>W ramach przygotowań do Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju<br>[Johannesburg 2002], Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych [ ] opublikował [ ]<br>raport na temat dotychczasowego przebiegu wdrażania Agendy 21, globalnego planu działań<br>na rzecz zrównoważonego rozwoju [ ]. Raport podsumowuje gospodarcze, społeczne<br>i ekologiczne osiągnięcia ubiegłej dekady [ ]:<br>• Ostatnia dekada była okresem znaczącego przyrostu ludności świata. Podczas, gdy<br>w 1950 roku było na świecie 2,5 miliarda ludzi, a w 1980 roku 4,4 miliarda, to w 2000<br>roku ludność świata sięgnęła już 6 miliardów. Można oczekiwać, że liczba ludzi<br>na świecie wzrośnie do około 8 miliardów w 2025 roku i 9,3 miliardów w 2050 roku,<br>po czym ustabilizuje się na poziomie 10,5 - 11 miliardów. [ ]<br>• 56% światowej konsumpcji przypada na najzamożniejsze państwa, które zamieszkuje<br>zaledwie 15% populacji naszego globu. Na biedne kraje, zamieszkałe przez 40%<br>światowej populacji, przypada jedynie 11% globalnej konsumpcji. Chociaż wzrost<br>konsumpcji jest dziś zjawiskiem powszechnym, przeciętne wydatki konsumpcyjne<br>afrykańskiego gospodarstwa domowego są obecnie o 20% niższe niż 25 lat temu.<br>• Ogólny wskaźnik ubóstwa w krajach rozwijających się, który oznacza liczbę ludzi<br>żyjących za mniej niż jednego dolara dziennie, spadł z 29% w 1990 roku do 23%<br>w roku 1998. Nieznaczny spadek - z 1,3 miliarda do 1,2 miliarda - odnotowano także<br>w ogólnej liczbie ludzi żyjących w ubóstwie. Dzięki dynamicznemu wzrostowi<br>gospodarczemu znaczące sukcesy w ograniczaniu skali ubóstwa osiągnęły państwa<br>wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Pewien postęp w tej dziedzinie nastąpił<br>w państwach Ameryki Łacińskiej i południowej Azji. Nie zmieniła się natomiast<br>sytuacja w subsaharyjskiej części Afryki, gdzie w ubóstwie żyje prawie połowa<br>populacji.<br>• Na świecie żyje co najmniej 1,1 miliarda ludzi, którzy nie mają dostępu do czystej<br>wody pitnej i 2,4 miliarda ludzi, którzy nie dysponują odpowiednimi urządzeniami<br>sanitarnymi. [ ]<br>• Nadal duża część dzieci (ponad 8%) w krajach rozwijających się umiera przed<br>ukończeniem piątego roku życia. W niektórych najuboższych państwach co 5 dziecko<br>umiera przed pierwszymi urodzinami. [ ]<br>• Około 815 milionów ludzi na świecie jest niedożywionych. 777 milionów spośród<br>nich żyje w państwach rozwijających się, 77 milionów w państwach przechodzących<br>okres transformacji, a 11 milionów w krajach uprzemysłowionych. W południowej<br>Azji, gdzie liczba osób niedożywionych jest największa, głód wykazuje tendencję<br>malejącą. W Afryce na niedożywienie cierpi około 1/3 populacji, a liczba osób<br>niedożywionych stale rośnie.<br>• Z powodu HIV/AIDS oczekiwana długość życia spadła w niektórych krajach<br>do poziomu sprzed 1980 roku. W 9 krajach oczekiwana długość życia zmalała<br>o 6,3 lat. Na świecie żyje 36 milionów ludzi zarażonych wirusem HIV, z których<br>95% to mieszkańcy krajów rozwijających się. W subsaharyjskim regionie Afryki żyje<br>25 milionów osób zarażonych tym wirusem. Z powodu AIDS zmarło w Afryce<br>12 milionów ludzi, a 13,2 milionów dzieci zostało osieroconych.<br>http://www.unic.un.org.pl/johannesburg/raport.php<br>11<br>Arkusz II</p>","answer_text_html":"<p>30.<br>Wymienione w materiałach elementy, które mogą<br>zostać uwzględnione w odpowiedzi:</p>\n<ul><li>upowszechnienie</li></ul>\n<p>wartości<br>tylko<br>jednej<br>kultury (zachodniej, amerykańskiej), co -<br>w domyśle - prowadzi do zubożenia dziedzictwa<br>kultury światowej,</p>\n<ul><li>stosowanie</li></ul>\n<p>agresywnych<br>mechanizmów<br>rynkowych<br>w<br>upowszechnianiu<br>kultury<br>zachodniej,</p>\n<ul><li>przenoszenie wartości związanych z rynkiem</li></ul>\n<p>na kulturę,</p>\n<ul><li>wyłączenie wielu uboższych grup społecznych</li></ul>\n<p>z dostępu do głównych nurtów rozwoju kultury,</p>\n<ul><li>utrwalanie zaściankowości kultury ubogich</li></ul>\n<p>grup społecznych,</p>\n<ul><li>brak możliwości dostosowania się lokalnych</li></ul>\n<p>kultur do błyskawicznie przekształcającej się<br>gospodarki, co grozi zniszczeniem istniejących<br>dotychczas struktur społecznych.<br>1 pkt<br>za każde<br>poprawnie<br>wymienione<br>i krótko<br>scharakteryzo<br>wane<br>zagrożenie<br>kultury<br>4</p>","solutions":[]}