{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nWskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.\nChociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.\nStosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały\nprzeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze\nreguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.\nKonstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet\nnajważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie\nnajlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,\nkonstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną\ningerencją ze strony władz państwowych.\nWiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie\nrozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje\nzazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą\norganizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których\nobywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę\nmoralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz\nintymnych stosunków prywatnych. […]\nPo trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz\nprawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc\nw dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice\ndotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].\nI wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu\ndoskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować\nsprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są\nświęci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze\ngarną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może\npodejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy\nmniejszości.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997\nCechy dobrej konstytucji:\nPoziom podstawowy\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nWskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.\nChociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.\nStosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały\nprzeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze\nreguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.\nKonstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet\nnajważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie\nnajlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,\nkonstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną\ningerencją ze strony władz państwowych.\nWiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie\nrozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje\nzazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą\norganizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których\nobywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę\nmoralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz\nintymnych stosunków prywatnych. […]\nPo trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz\nprawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc\nw dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice\ndotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].\nI wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu\ndoskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować\nsprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są\nświęci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze\ngarną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może\npodejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy\nmniejszości.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997\nCechy dobrej konstytucji:\n• konstytucja zawiera tylko najważniejsze reguły funkcjonowania państwa\n• przepisy w konstytucji nie naruszają sfery moralności obywateli\n• konstytucja jest obowiązującym prawem, nie zawiera wielu obietnic\n• przepisy konstytucyjne zapobiegają nadużyciom władzy\nPoziom podstawowy\n13","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (4 pkt)<br>Wskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.<br>Chociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.<br>Stosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały<br>przeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze<br>reguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.<br>Konstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet<br>najważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie<br>najlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,<br>konstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną<br>ingerencją ze strony władz państwowych.<br>Wiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie<br>rozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje<br>zazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą<br>organizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których<br>obywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę<br>moralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz<br>intymnych stosunków prywatnych. […]<br>Po trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz<br>prawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc<br>w dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice<br>dotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].<br>I wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu<br>doskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować<br>sprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są<br>święci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze<br>garną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może<br>podejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy<br>mniejszości.<br>Źródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997<br>Cechy dobrej konstytucji:<br>Poziom podstawowy<br>13</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (4 pkt)<br>Wskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.<br>Chociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.<br>Stosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały<br>przeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze<br>reguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.<br>Konstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet<br>najważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie<br>najlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,<br>konstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną<br>ingerencją ze strony władz państwowych.<br>Wiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie<br>rozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje<br>zazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą<br>organizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których<br>obywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę<br>moralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz<br>intymnych stosunków prywatnych. […]<br>Po trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz<br>prawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc<br>w dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice<br>dotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].<br>I wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu<br>doskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować<br>sprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są<br>święci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze<br>garną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może<br>podejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy<br>mniejszości.<br>Źródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997<br>Cechy dobrej konstytucji:<br>• konstytucja zawiera tylko najważniejsze reguły funkcjonowania państwa<br>• przepisy w konstytucji nie naruszają sfery moralności obywateli<br>• konstytucja jest obowiązującym prawem, nie zawiera wielu obietnic<br>• przepisy konstytucyjne zapobiegają nadużyciom władzy<br>Poziom podstawowy<br>13</p>","solutions":[]}