{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (5 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem\nautora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.\nPrzedstaw je własnymi słowami.\nW […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie\nw państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna\njest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.\nWymieńmy dla przykładu te obszary:\n- kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się\nna szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc\nmodelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji\nmocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]\n- zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej\npreferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,\nale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym\nwartość wolności gospodarczej; […]\n- w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,\nby kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz\nprocedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;\n- reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:\nczy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności\nwszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,\nzdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego\nsystemu ubezpieczeń;\n- model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia\nw publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność\nz rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście\nniektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować\nkonstytucję.\nŹródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana\nBatorego 16 maja 2006 roku.\nProblemy wymagające rozstrzygnięcia:\nNr zadania\n24.\n25.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (5 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem\nautora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.\nPrzedstaw je własnymi słowami.\nW […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie\nw państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna\njest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.\nWymieńmy dla przykładu te obszary:\n- kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się\nna szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc\nmodelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji\nmocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]\n- zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej\npreferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,\nale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym\nwartość wolności gospodarczej; […]\n- w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,\nby kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz\nprocedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;\n- reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:\nczy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności\nwszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,\nzdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego\nsystemu ubezpieczeń;\n- model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia\nw publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność\nz rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście\nniektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować\nkonstytucję.\nŹródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana\nBatorego 16 maja 2006 roku.\nProblemy wymagające rozstrzygnięcia:\n• model ustroju państwa - państwo scentralizowane czy zdecentralizowane\n• zakres świadczeń socjalnych - państwo bardziej lub mniej opiekuńcze\n• dostępność drogi sądowej - rozszerzenie czy jej ograniczenie na rzecz\npostępowania administracyjnego\n• bezpłatna czy częściowo odpłatna opieka zdrowotna\n• płatne czy bezpłatne szkolnictwo wyższe\nNr zadania\n24.\n25.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n14","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 25. (5 pkt)<br>Na podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem<br>autora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.<br>Przedstaw je własnymi słowami.<br>W […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie<br>w państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna<br>jest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.<br>Wymieńmy dla przykładu te obszary:</p>\n<ul><li>kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się</li></ul>\n<p>na szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc<br>modelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji<br>mocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]</p>\n<ul><li>zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej</li></ul>\n<p>preferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,<br>ale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym<br>wartość wolności gospodarczej; […]</p>\n<ul><li>w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,</li></ul>\n<p>by kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz<br>procedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;</p>\n<ul><li>reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:</li></ul>\n<p>czy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności<br>wszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,<br>zdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego<br>systemu ubezpieczeń;</p>\n<ul><li>model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia</li></ul>\n<p>w publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność<br>z rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście<br>niektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować<br>konstytucję.<br>Źródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana<br>Batorego 16 maja 2006 roku.<br>Problemy wymagające rozstrzygnięcia:<br>Nr zadania<br>24.<br>25.<br>Maks. liczba punktów<br>4<br>5<br>Wypełnia<br>egzaminator Uzyskana liczba punktów<br>Poziom podstawowy<br>14</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 25. (5 pkt)<br>Na podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem<br>autora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.<br>Przedstaw je własnymi słowami.<br>W […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie<br>w państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna<br>jest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.<br>Wymieńmy dla przykładu te obszary:</p>\n<ul><li>kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się</li></ul>\n<p>na szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc<br>modelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji<br>mocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]</p>\n<ul><li>zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej</li></ul>\n<p>preferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,<br>ale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym<br>wartość wolności gospodarczej; […]</p>\n<ul><li>w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,</li></ul>\n<p>by kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz<br>procedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;</p>\n<ul><li>reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:</li></ul>\n<p>czy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności<br>wszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,<br>zdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego<br>systemu ubezpieczeń;</p>\n<ul><li>model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia</li></ul>\n<p>w publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność<br>z rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście<br>niektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować<br>konstytucję.<br>Źródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana<br>Batorego 16 maja 2006 roku.<br>Problemy wymagające rozstrzygnięcia:<br>• model ustroju państwa - państwo scentralizowane czy zdecentralizowane<br>• zakres świadczeń socjalnych - państwo bardziej lub mniej opiekuńcze<br>• dostępność drogi sądowej - rozszerzenie czy jej ograniczenie na rzecz<br>postępowania administracyjnego<br>• bezpłatna czy częściowo odpłatna opieka zdrowotna<br>• płatne czy bezpłatne szkolnictwo wyższe<br>Nr zadania<br>24.<br>25.<br>Maks. liczba punktów<br>4<br>5<br>Wypełnia<br>egzaminator Uzyskana liczba punktów<br>Poziom podstawowy<br>14</p>","solutions":[]}