{"id":"wos-2008-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2008-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nTekst 1.\nNie jesteśmy społeczeństwem obywatelskim, co wykazał raport Diagnoza społeczna 2003.\n[…] Myślę, że jesteśmy społeczeństwem sobkowatym, to była i jest nasza cecha. W chwilach\npodniosłych odwołujemy się do rozmaitych wartości wspólnotowych, pomagamy sobie, ale\nna co dzień interesujemy się swoimi prywatnymi sprawami. […]\nW krajach wysoko rozwiniętych, do których chcemy doścignąć, jak Niemcy, Anglia czy Stany\nZjednoczone, panują inne wzory współżycia społecznego.\nMoże i w Polsce nowoczesność przestanie być kojarzona z gadżetami, a zacznie być wiązana\nz pewnymi wyższymi, postmaterialistycznymi formami życia, bo nasze społeczeństwo jest\njeszcze w fazie materialistycznej. Może więc zacznie się moda na dobre sąsiedztwo, tak jak\nwidzimy to na amerykańskich filmach, gdzie ludzie znają się, organizują, tworzy się\nspołeczność lokalna - community.\nNr zadania\n13.\n14.\nMaks. liczba punktów\n2\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n12\nTrzecią nadzieję pokładam w legislacji, w zmianach ustawodawczych. Organizacje\ndobrowolne, pożytku publicznego nie cieszą się sympatią władzy w Polsce i są traktowane\npodejrzliwie, często zresztą słusznie - bo bywają wykorzystywane do realizacji prywatnych\ncelów, ale na to nie ma rady i trzeba przejść przez ten okres chorób dziecięcych. Zmiany\nw legislacji powinny otworzyć większą przestrzeń dla aktywności obywatelskiej, co wiąże się\nz finansowaniem tych organizacji - to też jest warunek tego, żeby ludzie się zrzeszali\ni organizowali.\nPoza tym w Polsce jest jeszcze takie przekonanie, że państwo powinno i może załatwić\nrozmaite rzeczy, jest wiara w omnipotencję państwa, a z tego wyrasta się powoli. Zasada\npomocniczości, że państwo włącza się tam, gdzie nie mogą sobie radzić obywatele, powoli\ndociera do mentalności społecznej. Jest to dziedzictwo poprzedniego ustroju - oczekiwanie,\nże państwo nam coś załatwi. Sami sobie załatwmy, a państwo niech nam nie przeszkadza\ni pozwoli skorzystać z publicznych zasobów.\nŹródło: Społeczeństwo sobków. Rozmowa z prof. Antonim Sułkiem, www.polskieradio.pl\nTekst 2.\nA przecież istotą społeczeństwa obywatelskiego na Zachodzie nie była opozycja, lecz\nniezależność wobec państwa. Nie powstawało ono tam, by przeciwstawiać się państwu, ale\nby tworzyć miasta, banki, handel i przemysł. Współistniało z państwem, wpływało na nie,\na tylko wtedy, gdy państwo mu zagrażało, upominało się o swoje prawa. To społeczeństwo\nobywatelskie, jak pamiętamy […] łączyło w sobie dwa elementy: po pierwsze, były\nto instytucje, więzi i organizacje mające na celu realizację własnych interesów rynkowych lub\nspołecznych w ramach wspólnego dobra, a po drugie, mechanizmy służące do jego ochrony\nprzed potencjalnym zagrożeniem ze strony państwa. Ten pierwszy element był fundamentem\nograniczonej demokracji i społeczeństwa otwartego, bo tylko wewnętrzna siła i dynamika\nniezależnych instytucji mogą stanowić skuteczne ograniczenie państwa.\nNasze społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych było pozbawione\ntej pierwszej, motorycznej części, niezbędnej dla zakorzenienia demokracji i społeczeństwa\notwartego. Stało się tak nie z zaniedbania, lecz z konieczności. Niemniej ten brak dał o sobie\ndotkliwie znać po 1989 roku, gdy okazało się, że społeczeństwo obywatelskie stworzone\ndo walki przeciw reżimowi samo z siebie nie bardzo potrafi tworzyć i budować.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Wzlot i upadek społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, „Wiedza i Życie” nr10/1996\na) Wymień trzy różnice między funkcjonowaniem społeczeństwa w Polsce i innych\nkrajach przedstawione w tekście 1. i 2.\nƒ\nƒ\nƒ\nPoziom rozszerzony\n13\nTekst 3.\nCzego brakuje naszemu społeczeństwu?\nJednak, aby mogło powstać społeczeństwo obywatelskie, potrzebny jest kapitał społeczny,\na więc wzajemne zaufanie między ludźmi, co prowadzi do podjęcia współpracy\ni kształtowania się grup społecznych. A niestety […] nadal bardzo popularnym zjawiskiem\njest amoralny familizm - obowiązek moralny odczuwany jedynie wobec własnej rodziny.\nZresztą z badań nie wyłania się lepszy widok: w Polsce 21 proc. nie ufa innym ludziom, zaś\n53 proc. ufa tylko tym, których dobrze poznali (CBOS, 2007). W całej Europie nasz kraj\nprzoduje w procencie osób, które są ostrożne w kontaktach z innymi - aż 81 proc.! I jak\ntu budować społeczeństwo obywatelskie?\nŹródło: Dominik Wasilewski. Społeczeństwo obywatelskie, powracające pytania, www.wiadomosci24.pl\nDiagram\nCzy, ogólnie rzecz biorąc, ma Pan(i) zaufanie, czy też nie ma Pan(i) zaufania\ndo nieznajomych, z którymi styka się Pan(i) w różnych sytuacjach?\nŹródło: Zaufanie w sferze prywatnej i publicznej a społeczeństwo\nobywatelskie. Komunikat z badań, Warszawa, luty 2006, www.cbos.pl\nb) Na podstawie tekstu 3. i diagramu wymień dwa główne zjawiska społeczne hamujące\npowstanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Wyjaśnij i oceń konsekwencje tych\nzjawisk.\nZjawiska społeczne:\nƒ\nƒ\nWyjaśnienie i ocena:\nƒ\nƒ\nNr zadania\n15.\nMaks. liczba punktów\n3\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nTekst 1.\nNie jesteśmy społeczeństwem obywatelskim, co wykazał raport Diagnoza społeczna 2003.\n[…] Myślę, że jesteśmy społeczeństwem sobkowatym, to była i jest nasza cecha. W chwilach\npodniosłych odwołujemy się do rozmaitych wartości wspólnotowych, pomagamy sobie, ale\nna co dzień interesujemy się swoimi prywatnymi sprawami. […]\nW krajach wysoko rozwiniętych, do których chcemy doścignąć, jak Niemcy, Anglia czy Stany\nZjednoczone, panują inne wzory współżycia społecznego.\nMoże i w Polsce nowoczesność przestanie być kojarzona z gadżetami, a zacznie być wiązana\nz pewnymi wyższymi, postmaterialistycznymi formami życia, bo nasze społeczeństwo jest\njeszcze w fazie materialistycznej. Może więc zacznie się moda na dobre sąsiedztwo, tak jak\nwidzimy to na amerykańskich filmach, gdzie ludzie znają się, organizują, tworzy się\nspołeczność lokalna - community.\nNr zadania\n13.\n14.\nMaks. liczba punktów\n2\n2\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n12\nTrzecią nadzieję pokładam w legislacji, w zmianach ustawodawczych. Organizacje\ndobrowolne, pożytku publicznego nie cieszą się sympatią władzy w Polsce i są traktowane\npodejrzliwie, często zresztą słusznie - bo bywają wykorzystywane do realizacji prywatnych\ncelów, ale na to nie ma rady i trzeba przejść przez ten okres chorób dziecięcych. Zmiany\nw legislacji powinny otworzyć większą przestrzeń dla aktywności obywatelskiej, co wiąże się\nz finansowaniem tych organizacji - to też jest warunek tego, żeby ludzie się zrzeszali\ni organizowali.\nPoza tym w Polsce jest jeszcze takie przekonanie, że państwo powinno i może załatwić\nrozmaite rzeczy, jest wiara w omnipotencję państwa, a z tego wyrasta się powoli. Zasada\npomocniczości, że państwo włącza się tam, gdzie nie mogą sobie radzić obywatele, powoli\ndociera do mentalności społecznej. Jest to dziedzictwo poprzedniego ustroju - oczekiwanie,\nże państwo nam coś załatwi. Sami sobie załatwmy, a państwo niech nam nie przeszkadza\ni pozwoli skorzystać z publicznych zasobów.\nŹródło: Społeczeństwo sobków. Rozmowa z prof. Antonim Sułkiem, www.polskieradio.pl\nTekst 2.\nA przecież istotą społeczeństwa obywatelskiego na Zachodzie nie była opozycja, lecz\nniezależność wobec państwa. Nie powstawało ono tam, by przeciwstawiać się państwu, ale\nby tworzyć miasta, banki, handel i przemysł. Współistniało z państwem, wpływało na nie,\na tylko wtedy, gdy państwo mu zagrażało, upominało się o swoje prawa. To społeczeństwo\nobywatelskie, jak pamiętamy […] łączyło w sobie dwa elementy: po pierwsze, były\nto instytucje, więzi i organizacje mające na celu realizację własnych interesów rynkowych lub\nspołecznych w ramach wspólnego dobra, a po drugie, mechanizmy służące do jego ochrony\nprzed potencjalnym zagrożeniem ze strony państwa. Ten pierwszy element był fundamentem\nograniczonej demokracji i społeczeństwa otwartego, bo tylko wewnętrzna siła i dynamika\nniezależnych instytucji mogą stanowić skuteczne ograniczenie państwa.\nNasze społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych było pozbawione\ntej pierwszej, motorycznej części, niezbędnej dla zakorzenienia demokracji i społeczeństwa\notwartego. Stało się tak nie z zaniedbania, lecz z konieczności. Niemniej ten brak dał o sobie\ndotkliwie znać po 1989 roku, gdy okazało się, że społeczeństwo obywatelskie stworzone\ndo walki przeciw reżimowi samo z siebie nie bardzo potrafi tworzyć i budować.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Wzlot i upadek społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, „Wiedza i Życie” nr10/1996\na) Wymień trzy różnice między funkcjonowaniem społeczeństwa w Polsce i innych\nkrajach przedstawione w tekście 1. i 2.\nƒ Inne wzory współżycia społecznego: w Polsce nastawione na prywatę,\nw innych krajach na „bycie razem”.\nƒ Jednoczenie się społeczeństwa: w Polsce przeciwko władzy, w innych krajach\njako forma pomocy władzy\nƒ Odmienny stan prawny: w Polsce ograniczenia legislacyjne, w innych\nkrajach rozwiązania prawne korzystne dla społeczeństwa obywatelskiego.\nPoziom rozszerzony\n13\nTekst 3.\nCzego brakuje naszemu społeczeństwu?\nJednak, aby mogło powstać społeczeństwo obywatelskie, potrzebny jest kapitał społeczny,\na więc wzajemne zaufanie między ludźmi, co prowadzi do podjęcia współpracy\ni kształtowania się grup społecznych. A niestety […] nadal bardzo popularnym zjawiskiem\njest amoralny familizm - obowiązek moralny odczuwany jedynie wobec własnej rodziny.\nZresztą z badań nie wyłania się lepszy widok: w Polsce 21 proc. nie ufa innym ludziom, zaś\n53 proc. ufa tylko tym, których dobrze poznali (CBOS, 2007). W całej Europie nasz kraj\nprzoduje w procencie osób, które są ostrożne w kontaktach z innymi - aż 81 proc.! I jak\ntu budować społeczeństwo obywatelskie?\nŹródło: Dominik Wasilewski. Społeczeństwo obywatelskie, powracające pytania, www.wiadomosci24.pl\nDiagram\nCzy, ogólnie rzecz biorąc, ma Pan(i) zaufanie, czy też nie ma Pan(i) zaufania\ndo nieznajomych, z którymi styka się Pan(i) w różnych sytuacjach?\nŹródło: Zaufanie w sferze prywatnej i publicznej a społeczeństwo\nobywatelskie. Komunikat z badań, Warszawa, luty 2006, www.cbos.pl\nb) Na podstawie tekstu 3. i diagramu wymień dwa główne zjawiska społeczne hamujące\npowstanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Wyjaśnij i oceń konsekwencje tych\nzjawisk.\nZjawiska społeczne:\nƒ amoralny familizm\nƒ brak zaufania do nieznajomych\nWyjaśnienie i ocena:\nƒ Amoralny familizm hamuje powstanie społeczeństwa obywatelskiego,\nponieważ prowadzi do demoralizacji stosunków społecznych i popierania\njedynie członków własnej rodziny.\nƒ Brak zaufania do innych ogranicza możliwość tworzenia się społeczeństwa\nobywatelskiego, ponieważ powoduje niechęć do wspólnego działania i brak\notwartości na otoczenie.\nNr zadania\n15.\nMaks. liczba punktów\n3\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n14","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15. (3 pkt)<br>Tekst 1.<br>Nie jesteśmy społeczeństwem obywatelskim, co wykazał raport Diagnoza społeczna 2003.<br>[…] Myślę, że jesteśmy społeczeństwem sobkowatym, to była i jest nasza cecha. W chwilach<br>podniosłych odwołujemy się do rozmaitych wartości wspólnotowych, pomagamy sobie, ale<br>na co dzień interesujemy się swoimi prywatnymi sprawami. […]<br>W krajach wysoko rozwiniętych, do których chcemy doścignąć, jak Niemcy, Anglia czy Stany<br>Zjednoczone, panują inne wzory współżycia społecznego.<br>Może i w Polsce nowoczesność przestanie być kojarzona z gadżetami, a zacznie być wiązana<br>z pewnymi wyższymi, postmaterialistycznymi formami życia, bo nasze społeczeństwo jest<br>jeszcze w fazie materialistycznej. Może więc zacznie się moda na dobre sąsiedztwo, tak jak<br>widzimy to na amerykańskich filmach, gdzie ludzie znają się, organizują, tworzy się<br>społeczność lokalna - community.<br>Nr zadania<br>13.<br>14.<br>Maks. liczba punktów<br>2<br>2<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>12<br>Trzecią nadzieję pokładam w legislacji, w zmianach ustawodawczych. Organizacje<br>dobrowolne, pożytku publicznego nie cieszą się sympatią władzy w Polsce i są traktowane<br>podejrzliwie, często zresztą słusznie - bo bywają wykorzystywane do realizacji prywatnych<br>celów, ale na to nie ma rady i trzeba przejść przez ten okres chorób dziecięcych. Zmiany<br>w legislacji powinny otworzyć większą przestrzeń dla aktywności obywatelskiej, co wiąże się<br>z finansowaniem tych organizacji - to też jest warunek tego, żeby ludzie się zrzeszali<br>i organizowali.<br>Poza tym w Polsce jest jeszcze takie przekonanie, że państwo powinno i może załatwić<br>rozmaite rzeczy, jest wiara w omnipotencję państwa, a z tego wyrasta się powoli. Zasada<br>pomocniczości, że państwo włącza się tam, gdzie nie mogą sobie radzić obywatele, powoli<br>dociera do mentalności społecznej. Jest to dziedzictwo poprzedniego ustroju - oczekiwanie,<br>że państwo nam coś załatwi. Sami sobie załatwmy, a państwo niech nam nie przeszkadza<br>i pozwoli skorzystać z publicznych zasobów.<br>Źródło: Społeczeństwo sobków. Rozmowa z prof. Antonim Sułkiem, www.polskieradio.pl<br>Tekst 2.<br>A przecież istotą społeczeństwa obywatelskiego na Zachodzie nie była opozycja, lecz<br>niezależność wobec państwa. Nie powstawało ono tam, by przeciwstawiać się państwu, ale<br>by tworzyć miasta, banki, handel i przemysł. Współistniało z państwem, wpływało na nie,<br>a tylko wtedy, gdy państwo mu zagrażało, upominało się o swoje prawa. To społeczeństwo<br>obywatelskie, jak pamiętamy […] łączyło w sobie dwa elementy: po pierwsze, były<br>to instytucje, więzi i organizacje mające na celu realizację własnych interesów rynkowych lub<br>społecznych w ramach wspólnego dobra, a po drugie, mechanizmy służące do jego ochrony<br>przed potencjalnym zagrożeniem ze strony państwa. Ten pierwszy element był fundamentem<br>ograniczonej demokracji i społeczeństwa otwartego, bo tylko wewnętrzna siła i dynamika<br>niezależnych instytucji mogą stanowić skuteczne ograniczenie państwa.<br>Nasze społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych było pozbawione<br>tej pierwszej, motorycznej części, niezbędnej dla zakorzenienia demokracji i społeczeństwa<br>otwartego. Stało się tak nie z zaniedbania, lecz z konieczności. Niemniej ten brak dał o sobie<br>dotkliwie znać po 1989 roku, gdy okazało się, że społeczeństwo obywatelskie stworzone<br>do walki przeciw reżimowi samo z siebie nie bardzo potrafi tworzyć i budować.<br>Źródło: Wiktor Osiatyński, Wzlot i upadek społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, „Wiedza i Życie” nr10/1996<br>a) Wymień trzy różnice między funkcjonowaniem społeczeństwa w Polsce i innych<br>krajach przedstawione w tekście 1. i 2.<br>ƒ<br>ƒ<br>ƒ<br>Poziom rozszerzony<br>13<br>Tekst 3.<br>Czego brakuje naszemu społeczeństwu?<br>Jednak, aby mogło powstać społeczeństwo obywatelskie, potrzebny jest kapitał społeczny,<br>a więc wzajemne zaufanie między ludźmi, co prowadzi do podjęcia współpracy<br>i kształtowania się grup społecznych. A niestety […] nadal bardzo popularnym zjawiskiem<br>jest amoralny familizm - obowiązek moralny odczuwany jedynie wobec własnej rodziny.<br>Zresztą z badań nie wyłania się lepszy widok: w Polsce 21 proc. nie ufa innym ludziom, zaś<br>53 proc. ufa tylko tym, których dobrze poznali (CBOS, 2007). W całej Europie nasz kraj<br>przoduje w procencie osób, które są ostrożne w kontaktach z innymi - aż 81 proc.! I jak<br>tu budować społeczeństwo obywatelskie?<br>Źródło: Dominik Wasilewski. Społeczeństwo obywatelskie, powracające pytania, www.wiadomosci24.pl<br>Diagram<br>Czy, ogólnie rzecz biorąc, ma Pan(i) zaufanie, czy też nie ma Pan(i) zaufania<br>do nieznajomych, z którymi styka się Pan(i) w różnych sytuacjach?<br>Źródło: Zaufanie w sferze prywatnej i publicznej a społeczeństwo<br>obywatelskie. Komunikat z badań, Warszawa, luty 2006, www.cbos.pl<br>b) Na podstawie tekstu 3. i diagramu wymień dwa główne zjawiska społeczne hamujące<br>powstanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Wyjaśnij i oceń konsekwencje tych<br>zjawisk.<br>Zjawiska społeczne:<br>ƒ<br>ƒ<br>Wyjaśnienie i ocena:<br>ƒ<br>ƒ<br>Nr zadania<br>15.<br>Maks. liczba punktów<br>3<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>14</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15. (3 pkt)<br>Tekst 1.<br>Nie jesteśmy społeczeństwem obywatelskim, co wykazał raport Diagnoza społeczna 2003.<br>[…] Myślę, że jesteśmy społeczeństwem sobkowatym, to była i jest nasza cecha. W chwilach<br>podniosłych odwołujemy się do rozmaitych wartości wspólnotowych, pomagamy sobie, ale<br>na co dzień interesujemy się swoimi prywatnymi sprawami. […]<br>W krajach wysoko rozwiniętych, do których chcemy doścignąć, jak Niemcy, Anglia czy Stany<br>Zjednoczone, panują inne wzory współżycia społecznego.<br>Może i w Polsce nowoczesność przestanie być kojarzona z gadżetami, a zacznie być wiązana<br>z pewnymi wyższymi, postmaterialistycznymi formami życia, bo nasze społeczeństwo jest<br>jeszcze w fazie materialistycznej. Może więc zacznie się moda na dobre sąsiedztwo, tak jak<br>widzimy to na amerykańskich filmach, gdzie ludzie znają się, organizują, tworzy się<br>społeczność lokalna - community.<br>Nr zadania<br>13.<br>14.<br>Maks. liczba punktów<br>2<br>2<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>12<br>Trzecią nadzieję pokładam w legislacji, w zmianach ustawodawczych. Organizacje<br>dobrowolne, pożytku publicznego nie cieszą się sympatią władzy w Polsce i są traktowane<br>podejrzliwie, często zresztą słusznie - bo bywają wykorzystywane do realizacji prywatnych<br>celów, ale na to nie ma rady i trzeba przejść przez ten okres chorób dziecięcych. Zmiany<br>w legislacji powinny otworzyć większą przestrzeń dla aktywności obywatelskiej, co wiąże się<br>z finansowaniem tych organizacji - to też jest warunek tego, żeby ludzie się zrzeszali<br>i organizowali.<br>Poza tym w Polsce jest jeszcze takie przekonanie, że państwo powinno i może załatwić<br>rozmaite rzeczy, jest wiara w omnipotencję państwa, a z tego wyrasta się powoli. Zasada<br>pomocniczości, że państwo włącza się tam, gdzie nie mogą sobie radzić obywatele, powoli<br>dociera do mentalności społecznej. Jest to dziedzictwo poprzedniego ustroju - oczekiwanie,<br>że państwo nam coś załatwi. Sami sobie załatwmy, a państwo niech nam nie przeszkadza<br>i pozwoli skorzystać z publicznych zasobów.<br>Źródło: Społeczeństwo sobków. Rozmowa z prof. Antonim Sułkiem, www.polskieradio.pl<br>Tekst 2.<br>A przecież istotą społeczeństwa obywatelskiego na Zachodzie nie była opozycja, lecz<br>niezależność wobec państwa. Nie powstawało ono tam, by przeciwstawiać się państwu, ale<br>by tworzyć miasta, banki, handel i przemysł. Współistniało z państwem, wpływało na nie,<br>a tylko wtedy, gdy państwo mu zagrażało, upominało się o swoje prawa. To społeczeństwo<br>obywatelskie, jak pamiętamy […] łączyło w sobie dwa elementy: po pierwsze, były<br>to instytucje, więzi i organizacje mające na celu realizację własnych interesów rynkowych lub<br>społecznych w ramach wspólnego dobra, a po drugie, mechanizmy służące do jego ochrony<br>przed potencjalnym zagrożeniem ze strony państwa. Ten pierwszy element był fundamentem<br>ograniczonej demokracji i społeczeństwa otwartego, bo tylko wewnętrzna siła i dynamika<br>niezależnych instytucji mogą stanowić skuteczne ograniczenie państwa.<br>Nasze społeczeństwo obywatelskie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych było pozbawione<br>tej pierwszej, motorycznej części, niezbędnej dla zakorzenienia demokracji i społeczeństwa<br>otwartego. Stało się tak nie z zaniedbania, lecz z konieczności. Niemniej ten brak dał o sobie<br>dotkliwie znać po 1989 roku, gdy okazało się, że społeczeństwo obywatelskie stworzone<br>do walki przeciw reżimowi samo z siebie nie bardzo potrafi tworzyć i budować.<br>Źródło: Wiktor Osiatyński, Wzlot i upadek społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, „Wiedza i Życie” nr10/1996<br>a) Wymień trzy różnice między funkcjonowaniem społeczeństwa w Polsce i innych<br>krajach przedstawione w tekście 1. i 2.<br>ƒ Inne wzory współżycia społecznego: w Polsce nastawione na prywatę,<br>w innych krajach na „bycie razem”.<br>ƒ Jednoczenie się społeczeństwa: w Polsce przeciwko władzy, w innych krajach<br>jako forma pomocy władzy<br>ƒ Odmienny stan prawny: w Polsce ograniczenia legislacyjne, w innych<br>krajach rozwiązania prawne korzystne dla społeczeństwa obywatelskiego.<br>Poziom rozszerzony<br>13<br>Tekst 3.<br>Czego brakuje naszemu społeczeństwu?<br>Jednak, aby mogło powstać społeczeństwo obywatelskie, potrzebny jest kapitał społeczny,<br>a więc wzajemne zaufanie między ludźmi, co prowadzi do podjęcia współpracy<br>i kształtowania się grup społecznych. A niestety […] nadal bardzo popularnym zjawiskiem<br>jest amoralny familizm - obowiązek moralny odczuwany jedynie wobec własnej rodziny.<br>Zresztą z badań nie wyłania się lepszy widok: w Polsce 21 proc. nie ufa innym ludziom, zaś<br>53 proc. ufa tylko tym, których dobrze poznali (CBOS, 2007). W całej Europie nasz kraj<br>przoduje w procencie osób, które są ostrożne w kontaktach z innymi - aż 81 proc.! I jak<br>tu budować społeczeństwo obywatelskie?<br>Źródło: Dominik Wasilewski. Społeczeństwo obywatelskie, powracające pytania, www.wiadomosci24.pl<br>Diagram<br>Czy, ogólnie rzecz biorąc, ma Pan(i) zaufanie, czy też nie ma Pan(i) zaufania<br>do nieznajomych, z którymi styka się Pan(i) w różnych sytuacjach?<br>Źródło: Zaufanie w sferze prywatnej i publicznej a społeczeństwo<br>obywatelskie. Komunikat z badań, Warszawa, luty 2006, www.cbos.pl<br>b) Na podstawie tekstu 3. i diagramu wymień dwa główne zjawiska społeczne hamujące<br>powstanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Wyjaśnij i oceń konsekwencje tych<br>zjawisk.<br>Zjawiska społeczne:<br>ƒ amoralny familizm<br>ƒ brak zaufania do nieznajomych<br>Wyjaśnienie i ocena:<br>ƒ Amoralny familizm hamuje powstanie społeczeństwa obywatelskiego,<br>ponieważ prowadzi do demoralizacji stosunków społecznych i popierania<br>jedynie członków własnej rodziny.<br>ƒ Brak zaufania do innych ogranicza możliwość tworzenia się społeczeństwa<br>obywatelskiego, ponieważ powoduje niechęć do wspólnego działania i brak<br>otwartości na otoczenie.<br>Nr zadania<br>15.<br>Maks. liczba punktów<br>3<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>14</p>","solutions":[]}