{"id":"wos-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2009-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":6,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (6 pkt)\nTekst 1.\n[…] Dla Polaków jest niezrozumiałe dlaczego taka sytuacja trwa. Jeżeli miałbym\nodpowiedzieć na pytanie dlaczego to trwa, to odparłbym, że dlatego głównie, iż mamy trochę\npecha, że akurat teraz, kiedy sytuacja naprawdę dojrzała, by ten problem rozwiązać, Ameryka\nma uwagę skierowaną trochę w inną stronę i to ze względów, które nie mają z Polską\nkompletnie nic wspólnego. Amerykanie nie są dzisiaj tak entuzjastyczni na myśl o tym,\nże mieliby otwierać się - nawet dla kraju, który nie tworzy zagrożenia - a wręcz przeciwnie,\npomagającego te zagrożenia zwalczać. Ale po 11 września w Ameryce panuje nastrój, który,\nniestety, nie sprzyja rozwiązywaniu tego typu problemów. […]\nŹródło: Wypowiedź Janusza Reitera, ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w USA w latach 2005 - 2007,\ndo Polonii amerykańskiej, www.Expatpol.com.\na) Na podstawie tekstu 1. napisz, jaka jest, zdaniem autora, główna przyczyna\nutrzymywania przez USA obowiązku wizowego dla Polaków.\nTekst 2.\nPolityka Polski wobec Stanów Zjednoczonych\n[ ] W praktyce szczególna ranga i znaczenie stosunków z USA przejawiają się z jednej\nstrony w bezkrytycznym przyjmowaniu amerykańskiej wizji rzeczywistości międzynarodowej\n(np. w odniesieniu do sytuacji w Iraku, przyszłości stosunków transatlantyckich, roli NATO),\nz drugiej zaś na skupieniu polskich wysiłków politycznych, koncepcyjnych i organizacyjnych\nna forsowaniu idei dyslokowania w Polsce komponentu amerykańskiego systemu „tarczy\nantyrakietowej”. Skutkiem takiej polityki jest m.in. dalsza alienacja Polski w strukturach\neuropejskich i euro-atlantyckich. Polska polityka wobec USA musi być tymczasem funkcją\nnaszych relacji z partnerami europejskimi. Bezpieczeństwo Polski i jej stabilna przyszłość\nsą bowiem w pierwszym rzędzie uzależnione od sytuacji w Europie, od stanu i jakości naszych\nrelacji z krajami europejskimi. Tylko mocno zakorzeniona w silnych instytucjach europejskich\nPolska ma szanse na w pełni partnerskie i równorzędne stosunki z USA. Ameryce nie jest\npotrzebny w Europie sojusznik skłócony ze wszystkimi sąsiadami i przyczyniający się\ndo tworzenia nowych podziałów na kontynencie.\nŹródło: Polska polityka zagraniczna w latach 2005-2007 - ocena, www.sld.org.pl\nb) Na podstawie tekstu 2. i wiedzy własnej wymień trzy czynniki, które, zdaniem\nautorów opracowania, powinny kształtować politykę Polski wobec USA.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n11\nTabela 1.\nUlokowanie na terenie Polski amerykańskich baz i instalacji wojskowych.\nWskazania respondentów według terminów badań\nIX 2004\nXII 2005\nTAK NIE\nTrudno\npowiedzie\nć\nTAK NIE\nTrudno\npowiedzie\nć\nOd dłuższego czasu mówi się\no możliwości ulokowania amerykańskich\nbaz i instalacji wojskowych w Polsce.\nCzy poparł(a)by Pan(i) założenie\nw Polsce następujących amerykańskich\nbaz lub instalacji wojskowych:\nw procentach\n- specjalistyczne radary umożliwiające\nkontrolę przestrzeni powietrznej\nw celu obrony przeciwlotniczej\ni przeciwrakietowej\n60\n28\n11\n51\n34\n15\n- bazy wojskowe z niewielką liczbą\nżołnierzy i magazynów broni\numożliwiające przerzut większej\nliczby wojsk w razie potrzeby\n52\n36\n11\n42\n43\n15\n- instalacje przeciwlotnicze\ni przeciwrakietowe\n47\n40\n13\n39\n45\n16\n- lotniska z amerykańskimi\nsamolotami i lotnikami\n39\n50\n12\n31\n53\n16\n- duże bazy wojskowe z pełnym\npersonelem, uzbrojeniem\ni oddziałami wojsk\n35\n54\n11\n29\n55\n16\nŹródło: Bazy NATO i tarcza rakietowa w Polsce? Komunikat z badań CBOS, Warszawa, styczeń 2006,\nwww.cbos.pl\nc) Na podstawie tabeli 1. określ tendencję poparcia respondentów, ankietowanych przez\nCBOS w latach 2004 - 2005, dla obecności wojskowej USA na terytorium\nRzeczypospolitej Polskiej.\nd) Na podstawie tabeli 1. i wiedzy własnej określ, czy poglądy respondentów,\nankietowanych przez CBOS w latach 2004 - 2005, na temat zaangażowania\nmilitarnego Amerykanów w Polsce i stanowisko rządu polskiego w 2005 roku były\ntakie same, czy różniły się.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n12\nTabela 2.\nZmiany sympatii Polaków do poszczególnych narodów\nNa podstawie: Stosunek Polaków do innych narodów. Komunikat z badań CBOS, Warszawa, październik 2006,\nwww.cbos.pl\ne) Na podstawie tabeli 2. wskaż trzy narody, do których sympatia Polaków w roku 2006\nw porównaniu z rokiem 1993 najbardziej zmalała.\nSpośród trzech wskazanych narodów wybierz ten, wobec którego spadek sympatii\nw roku 2006 w porównaniu z rokiem 1993 był największy i na podstawie wiedzy\nwłasnej podaj jedną przyczynę tej zmiany.\n• Narody:\n• Naród i przyczyna zmiany:\nWskazania respondentów według terminów badań\n1993\n1994\n1995\n1996\n1997\n1998\n1999\n2001\n2002\n2003\n2004\n2005\n2006\nNarody\nw procentach\nAmerykanie\n62\n58\n63\n59\n64\n61\n54\n50\n58\n56\n45\n46\n49\nBiałorusini\n19\n17\n18\n21\n22\n19\n18\n26\n26\n22\n21\n18\n23\nCzesi\n38\n30\n43\n44\n45\n41\n44\n47\n50\n50\n49\n46\n52\nFrancuzi\n61\n51\n67\n62\n60\n58\n53\n55\n51\n48\n45\n43\n48\nLitwini\n24\n22\n35\n36\n36\n29\n30\n36\n38\n36\n38\n32\n36\nNiemcy\n23\n26\n35\n43\n38\n32\n31\n32\n38\n36\n33\n34\n33\nRosjanie\n17\n16\n17\n21\n20\n19\n17\n23\n24\n22\n18\n16\n22\nSłowacy\n33\n32\n44\n38\n39\n36\n34\n42\n42\n43\n41\n36\n44\nUkraińcy\n12\n9\n14\n16\n15\n13\n16\n19\n22\n19\n29\n23\n24\nWłosi\n63\n54\n66\n62\n63\n55\n53\n54\n54\n53\n50\n52\n52\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n13\nWykres\nO jakich państwach mógłby (mogłaby) Pan(i) powiedzieć, że Polska może\nna nich polegać?\n(dane w procentach)\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\nUSA\nWielka Brytania\nNiemcy\nFrancja\nUkraina\nCzechy\nHiszpania\nWłochy\nIrlandia\nNa podstawie: Opinie o stosunkach z Rosją, Niemcami i Ukrainą. Na kim Polacy mogą polegać, a kogo się\nobawiać? Komunikat z badań CBOS, Warszawa, czerwiec 2006, www.cbos.pl\nf) Na podstawie wykresu i wiedzy własnej podaj dwie przyczyny rozbieżności\nw traktowaniu przez Polaków USA i Irlandii jako państw, na których można polegać.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n14\nCZĘŚĆ III:","answer":null,"answer_text":"16.\nd)\nPoglądy respondentów [ankietowanych przez CBOS\nw roku 2004 i 2005] na temat amerykańskiego zaan-\ngażowania militarnego na terytorium Polski różniły\nsię od stanowiska rządu polskiego w roku 2005.\n0 - 1\n0 - 6\ne)\n• Narody:\nAmerykanie, Francuzi, Włosi\n• Naród i przyczyna zmiany\n1. Narodem, wobec którego spadek sympatii w roku\n2006 w porównaniu z rokiem 1993 był najwięk-\nszy, są Amerykanie.\nPrzyczyna\nspadku\nsympatii\ndo\nAmerykanów\nto, np.:\n• Udział Polaków w misji w Iraku spowodowany\nzobowiązaniami wobec USA [doprowadził do\nlicznych przypadków śmierci polskich żołnierzy\nw Iraku].\n• Amerykańskie plany związane z budową tarczy\nantyrakietowej w Polsce.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n5\n• Utrzymywanie wiz dla Polaków [brak zgody\nwładz amerykańskich na zniesienie obowiązku\nwizowego dla Polaków].\nlub\n2. Narodem, wobec którego spadek sympatii w roku\n2006 w porównaniu z rokiem 1993 był najwięk-\nszy, są Francuzi.\nPrzyczyna spadku sympatii do Francuzów to, np.:\n• Nieprzychylne Polsce wystąpienie Prezydenta\nFrancji J. Chiraca.\n• Blokowanie przez Francję wpisu do preambuły\nKonstytucji Europejskiej o wartościach chrześci-\njańskich, wpisania których domagała się Polska.\n• Blokowanie francuskiego rynku pracy dla Pola-\nków po wejściu Polski do Unii Europejskiej\n0 - 1\n1 pkt za trzy ele-\nmenty odpowie-\ndzi\n(1 pkt za wymie-\nnienie trzech\nnarodów, podanie\nnazwy narodu,\nwobec którego\nspadek sympatii\nPolaków był\nnajwiększy\ni jednej przyczy-\nny spadku sympa-\ntii Polaków do\nAmerykanów lub\nFrancuzów)\nUwaga:\n- nie przyznajemy punktu, jeżeli zdający podał przyczynę spadku sympatii odnoszącą się\ndo innego narodu niż Amerykanie lub Francuzi,\n- należy uznać każdą inną, poprawną merytorycznie odpowiedź, uzasadniającą przyczynę\nspadku sympatii Polaków do Amerykanów lub Francuzów.\nf)\nNp.:\n• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie\ndo Irlandii postrzegane są przez Polaków jako\nsupermocarstwo mające wielkie wpływy poli-\ntyczne na arenie międzynarodowej.\n• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie\ndo Irlandii ze względu na swój potencjał militar-\nny są państwem mogącym udzielić pomocy woj-\nskowej Polsce.\n• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie\ndo Irlandii w latach osiemdziesiątych bardzo\nwspierały rozwój ruchów wolnościowych w kra-\njach bloku wschodniego.\n0 - 1\n1 pkt za podanie\ndwóch przyczyn\nUwaga: należy uznać każdą inną, poprawną merytorycznie odpowiedź, wskazującą przyczyny\ni kontekst rozbieżności.","solution":null,"image":"img/wos-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · styczeń 2009 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 16. (6 pkt)
Tekst 1.
[…] Dla Polaków jest niezrozumiałe dlaczego taka sytuacja trwa. Jeżeli miałbym
odpowiedzieć na pytanie dlaczego to trwa, to odparłbym, że dlatego głównie, iż mamy trochę
pecha, że akurat teraz, kiedy sytuacja naprawdę dojrzała, by ten problem rozwiązać, Ameryka
ma uwagę skierowaną trochę w inną stronę i to ze względów, które nie mają z Polską
kompletnie nic wspólnego. Amerykanie nie są dzisiaj tak entuzjastyczni na myśl o tym,
że mieliby otwierać się - nawet dla kraju, który nie tworzy zagrożenia - a wręcz przeciwnie,
pomagającego te zagrożenia zwalczać. Ale po 11 września w Ameryce panuje nastrój, który,
niestety, nie sprzyja rozwiązywaniu tego typu problemów. […]
Źródło: Wypowiedź Janusza Reitera, ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w USA w latach 2005 - 2007,
do Polonii amerykańskiej, www.Expatpol.com.
a) Na podstawie tekstu 1. napisz, jaka jest, zdaniem autora, główna przyczyna
utrzymywania przez USA obowiązku wizowego dla Polaków.
Tekst 2.
Polityka Polski wobec Stanów Zjednoczonych
[ ] W praktyce szczególna ranga i znaczenie stosunków z USA przejawiają się z jednej
strony w bezkrytycznym przyjmowaniu amerykańskiej wizji rzeczywistości międzynarodowej
(np. w odniesieniu do sytuacji w Iraku, przyszłości stosunków transatlantyckich, roli NATO),
z drugiej zaś na skupieniu polskich wysiłków politycznych, koncepcyjnych i organizacyjnych
na forsowaniu idei dyslokowania w Polsce komponentu amerykańskiego systemu „tarczy
antyrakietowej”. Skutkiem takiej polityki jest m.in. dalsza alienacja Polski w strukturach
europejskich i euro-atlantyckich. Polska polityka wobec USA musi być tymczasem funkcją
naszych relacji z partnerami europejskimi. Bezpieczeństwo Polski i jej stabilna przyszłość
są bowiem w pierwszym rzędzie uzależnione od sytuacji w Europie, od stanu i jakości naszych
relacji z krajami europejskimi. Tylko mocno zakorzeniona w silnych instytucjach europejskich
Polska ma szanse na w pełni partnerskie i równorzędne stosunki z USA. Ameryce nie jest
potrzebny w Europie sojusznik skłócony ze wszystkimi sąsiadami i przyczyniający się
do tworzenia nowych podziałów na kontynencie.
Źródło: Polska polityka zagraniczna w latach 2005-2007 - ocena, www.sld.org.pl
b) Na podstawie tekstu 2. i wiedzy własnej wymień trzy czynniki, które, zdaniem
autorów opracowania, powinny kształtować politykę Polski wobec USA.
Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie
Poziom rozszerzony
11
Tabela 1.
Ulokowanie na terenie Polski amerykańskich baz i instalacji wojskowych.
Wskazania respondentów według terminów badań
IX 2004
XII 2005
TAK NIE
Trudno
powiedzie
ć
TAK NIE
Trudno
powiedzie
ć
Od dłuższego czasu mówi się
o możliwości ulokowania amerykańskich
baz i instalacji wojskowych w Polsce.
Czy poparł(a)by Pan(i) założenie
w Polsce następujących amerykańskich
baz lub instalacji wojskowych:
w procentach

\n\n

kontrolę przestrzeni powietrznej
w celu obrony przeciwlotniczej
i przeciwrakietowej
60
28
11
51
34
15

\n\n

żołnierzy i magazynów broni
umożliwiające przerzut większej
liczby wojsk w razie potrzeby
52
36
11
42
43
15

\n\n

i przeciwrakietowe
47
40
13
39
45
16

\n\n

samolotami i lotnikami
39
50
12
31
53
16

\n\n

personelem, uzbrojeniem
i oddziałami wojsk
35
54
11
29
55
16
Źródło: Bazy NATO i tarcza rakietowa w Polsce? Komunikat z badań CBOS, Warszawa, styczeń 2006,
www.cbos.pl
c) Na podstawie tabeli 1. określ tendencję poparcia respondentów, ankietowanych przez
CBOS w latach 2004 - 2005, dla obecności wojskowej USA na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
d) Na podstawie tabeli 1. i wiedzy własnej określ, czy poglądy respondentów,
ankietowanych przez CBOS w latach 2004 - 2005, na temat zaangażowania
militarnego Amerykanów w Polsce i stanowisko rządu polskiego w 2005 roku były
takie same, czy różniły się.
Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie
Poziom rozszerzony
12
Tabela 2.
Zmiany sympatii Polaków do poszczególnych narodów
Na podstawie: Stosunek Polaków do innych narodów. Komunikat z badań CBOS, Warszawa, październik 2006,
www.cbos.pl
e) Na podstawie tabeli 2. wskaż trzy narody, do których sympatia Polaków w roku 2006
w porównaniu z rokiem 1993 najbardziej zmalała.
Spośród trzech wskazanych narodów wybierz ten, wobec którego spadek sympatii
w roku 2006 w porównaniu z rokiem 1993 był największy i na podstawie wiedzy
własnej podaj jedną przyczynę tej zmiany.
• Narody:
• Naród i przyczyna zmiany:
Wskazania respondentów według terminów badań
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Narody
w procentach
Amerykanie
62
58
63
59
64
61
54
50
58
56
45
46
49
Białorusini
19
17
18
21
22
19
18
26
26
22
21
18
23
Czesi
38
30
43
44
45
41
44
47
50
50
49
46
52
Francuzi
61
51
67
62
60
58
53
55
51
48
45
43
48
Litwini
24
22
35
36
36
29
30
36
38
36
38
32
36
Niemcy
23
26
35
43
38
32
31
32
38
36
33
34
33
Rosjanie
17
16
17
21
20
19
17
23
24
22
18
16
22
Słowacy
33
32
44
38
39
36
34
42
42
43
41
36
44
Ukraińcy
12
9
14
16
15
13
16
19
22
19
29
23
24
Włosi
63
54
66
62
63
55
53
54
54
53
50
52
52
Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie
Poziom rozszerzony
13
Wykres
O jakich państwach mógłby (mogłaby) Pan(i) powiedzieć, że Polska może
na nich polegać?
(dane w procentach)
0
5
10
15
20
25
30
35
USA
Wielka Brytania
Niemcy
Francja
Ukraina
Czechy
Hiszpania
Włochy
Irlandia
Na podstawie: Opinie o stosunkach z Rosją, Niemcami i Ukrainą. Na kim Polacy mogą polegać, a kogo się
obawiać? Komunikat z badań CBOS, Warszawa, czerwiec 2006, www.cbos.pl
f) Na podstawie wykresu i wiedzy własnej podaj dwie przyczyny rozbieżności
w traktowaniu przez Polaków USA i Irlandii jako państw, na których można polegać.
Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie
Poziom rozszerzony
14
CZĘŚĆ III:

","answer_text_html":"

16.
d)
Poglądy respondentów [ankietowanych przez CBOS
w roku 2004 i 2005] na temat amerykańskiego zaan-
gażowania militarnego na terytorium Polski różniły
się od stanowiska rządu polskiego w roku 2005.
0 - 1
0 - 6
e)
• Narody:
Amerykanie, Francuzi, Włosi
• Naród i przyczyna zmiany

\n
  1. Narodem, wobec którego spadek sympatii w roku
\n

2006 w porównaniu z rokiem 1993 był najwięk-
szy, są Amerykanie.
Przyczyna
spadku
sympatii
do
Amerykanów
to, np.:
• Udział Polaków w misji w Iraku spowodowany
zobowiązaniami wobec USA [doprowadził do
licznych przypadków śmierci polskich żołnierzy
w Iraku].
• Amerykańskie plany związane z budową tarczy
antyrakietowej w Polsce.
Próbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie
Odpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony
5
• Utrzymywanie wiz dla Polaków [brak zgody
władz amerykańskich na zniesienie obowiązku
wizowego dla Polaków].
lub

\n
  1. Narodem, wobec którego spadek sympatii w roku
\n

2006 w porównaniu z rokiem 1993 był najwięk-
szy, są Francuzi.
Przyczyna spadku sympatii do Francuzów to, np.:
• Nieprzychylne Polsce wystąpienie Prezydenta
Francji J. Chiraca.
• Blokowanie przez Francję wpisu do preambuły
Konstytucji Europejskiej o wartościach chrześci-
jańskich, wpisania których domagała się Polska.
• Blokowanie francuskiego rynku pracy dla Pola-
ków po wejściu Polski do Unii Europejskiej
0 - 1
1 pkt za trzy ele-
menty odpowie-
dzi
(1 pkt za wymie-
nienie trzech
narodów, podanie
nazwy narodu,
wobec którego
spadek sympatii
Polaków był
największy
i jednej przyczy-
ny spadku sympa-
tii Polaków do
Amerykanów lub
Francuzów)
Uwaga:

\n\n

do innego narodu niż Amerykanie lub Francuzi,

\n\n

spadku sympatii Polaków do Amerykanów lub Francuzów.
f)
Np.:
• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie
do Irlandii postrzegane są przez Polaków jako
supermocarstwo mające wielkie wpływy poli-
tyczne na arenie międzynarodowej.
• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie
do Irlandii ze względu na swój potencjał militar-
ny są państwem mogącym udzielić pomocy woj-
skowej Polsce.
• Stany Zjednoczone [USA] w przeciwieństwie
do Irlandii w latach osiemdziesiątych bardzo
wspierały rozwój ruchów wolnościowych w kra-
jach bloku wschodniego.
0 - 1
1 pkt za podanie
dwóch przyczyn
Uwaga: należy uznać każdą inną, poprawną merytorycznie odpowiedź, wskazującą przyczyny
i kontekst rozbieżności.

","solutions":[]}