{"id":"wos-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2010-styczen-probna-rozszerzona","number":"16","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2010,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i tabeli nr 2 wykonaj polecenia.\nLiczne sondaŜe i wielkie badanie w dniu głosowania (exit-pool) stały się juŜ stałym\nelementem przedwyborczej debaty w naszym kraju. Informują, stanowią swoiste lustro - czy\nzbiorową fotografię - budząc zarazem wielkie emocje. Padają pytania: Wierzyć im? Mówią\nprawdę czy kłamią? (…)\nKilka miesięcy temu rada CBOS - odnosząc się do krytyk dokładności sondaŜy (…) -\nwymieniła w swym oświadczeniu moŜliwe źródła takich niedokładności. Oprócz nieuchronnej\nniedokładności próby (…) są to odmowy odpowiedzi oraz podawanie ankieterom odpowiedzi\nniezgodnych z prawdą. Jak czytamy w oświadczeniu rady CBOS „waŜnym źródłem odmów\nstała się niechęć do ujawniania przez ludzi własnych poglądów politycznych, zwłaszcza\nw okresach przedwyborczych. (…)\nDodać trzeba - to kolejny wniosek członków rady CBOS - Ŝe „opinia publiczna ma\nrównieŜ skłonność od ukrywania swych sympatii do polityków i ugrupowań mających opinie\npopulistycznych”. Myślę, Ŝe ten fenomen dogodnie będzie nazwać „sondaŜowym błędem\nparalaksy”.\nTabela 2.\nWyniki oficjalne i sondaŜe exit-poll w wyborach parlamentarnych\n2001 r.\n2005 r.\nWyniki\noficjalne\nOBOP\nPBS\nWyniki\noficjalne\nOBOP\ni PBS\nGfK\nPolonia\nPartie polityczne\nw procentach\nSLD-UP\n41,0\n44,1\n43,7\n11,3\n11,2\n11,0\nPO\n12,7\n12,5\n13,0\n24,1\n24,7\n26,5\nSamoobrona RP\n10,2\n9,7\n9,2\n11,4\n10,5\n10,2\nPiS\n9,5\n9,1\n9,8\n27,0\n27,6\n28,3\nPSL\n9,0\n9,0\n8,4\n7,0\n5,9\n5,7\nLPR\n7,9\n6,4\n6,7\n8,0\n9,9\n8,3\nŹródło: opracowanie własne na podstawie Wprost 24 oraz PKW.\na) Podaj dane z tabeli, będące przykładem „sondaŜowego błędu paralaksy”, o którym\nmowa w tekście.\nb) Oceń, z punktu widzenia demokracji, postępowanie osób, które podają ankieterom\nodpowiedzi niezgodne z prawdą. Uzasadnij ocenę.\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nMateriał ćwiczeniowy z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"16.\nb)\nOcena:\nPostępowanie osób, którzy podają ankieterom od-\npowiedzi niezgodne z prawdą naleŜy (z punktu wi-\ndzenia demokracji) ocenić negatywnie.\nUzasadnienie, np:\nDemokracja stwarza obywatelowi moŜliwość nie-\nskrępowanego wyraŜania swoich opinii. Nie musi on\nwprawdzie ujawniać swoich poglądów (choć moŜna\nmieć wątpliwości, dlaczego w świetle tolerancji ma\ntak czynić), lecz podawanie nieprawdy jest łamaniem\nzasady zaufania w społeczeństwie.\nUwaga: naleŜy uznać inne poprawne merytorycznie uzasadnienie.\n1 pkt za sformułowa-\nnie oceny;\n1 pkt za uzasadnienie\noceny\n0 - 3\na)\nJedna z poniŜszych danych:\n• aŜ 81% ankietowanych twierdzi, Ŝe wyniki son-\ndaŜy dają dobrą podstawę do oceny działalności\npolityków, instytucji państwowych, działań rządu,\n• tylko 9% twierdzi, Ŝe jest odwrotnie,\n• tylko 20% badanych uwaŜa, Ŝe sondaŜe są ma-\nnipulowane, a ich wyniki nie oddają tego, co lu-\ndzie myślą naprawdę,\n• aŜ 58% uwaŜa, Ŝe tak nie jest.\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2010-styczen-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 16. (3 pkt)
Na podstawie tekstu źródłowego i tabeli nr 2 wykonaj polecenia.
Liczne sondaŜe i wielkie badanie w dniu głosowania (exit-pool) stały się juŜ stałym
elementem przedwyborczej debaty w naszym kraju. Informują, stanowią swoiste lustro - czy
zbiorową fotografię - budząc zarazem wielkie emocje. Padają pytania: Wierzyć im? Mówią
prawdę czy kłamią? (…)
Kilka miesięcy temu rada CBOS - odnosząc się do krytyk dokładności sondaŜy (…) -
wymieniła w swym oświadczeniu moŜliwe źródła takich niedokładności. Oprócz nieuchronnej
niedokładności próby (…) są to odmowy odpowiedzi oraz podawanie ankieterom odpowiedzi
niezgodnych z prawdą. Jak czytamy w oświadczeniu rady CBOS „waŜnym źródłem odmów
stała się niechęć do ujawniania przez ludzi własnych poglądów politycznych, zwłaszcza
w okresach przedwyborczych. (…)
Dodać trzeba - to kolejny wniosek członków rady CBOS - Ŝe „opinia publiczna ma
równieŜ skłonność od ukrywania swych sympatii do polityków i ugrupowań mających opinie
populistycznych”. Myślę, Ŝe ten fenomen dogodnie będzie nazwać „sondaŜowym błędem
paralaksy”.
Tabela 2.
Wyniki oficjalne i sondaŜe exit-poll w wyborach parlamentarnych
2001 r.
2005 r.
Wyniki
oficjalne
OBOP
PBS
Wyniki
oficjalne
OBOP
i PBS
GfK
Polonia
Partie polityczne
w procentach
SLD-UP
41,0
44,1
43,7
11,3
11,2
11,0
PO
12,7
12,5
13,0
24,1
24,7
26,5
Samoobrona RP
10,2
9,7
9,2
11,4
10,5
10,2
PiS
9,5
9,1
9,8
27,0
27,6
28,3
PSL
9,0
9,0
8,4
7,0
5,9
5,7
LPR
7,9
6,4
6,7
8,0
9,9
8,3
Źródło: opracowanie własne na podstawie Wprost 24 oraz PKW.
a) Podaj dane z tabeli, będące przykładem „sondaŜowego błędu paralaksy”, o którym
mowa w tekście.
b) Oceń, z punktu widzenia demokracji, postępowanie osób, które podają ankieterom
odpowiedzi niezgodne z prawdą. Uzasadnij ocenę.
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu
Materiał ćwiczeniowy z wiedzy o społeczeństwie
Poziom rozszerzony
10

","answer_text_html":"

16.
b)
Ocena:
Postępowanie osób, którzy podają ankieterom od-
powiedzi niezgodne z prawdą naleŜy (z punktu wi-
dzenia demokracji) ocenić negatywnie.
Uzasadnienie, np:
Demokracja stwarza obywatelowi moŜliwość nie-
skrępowanego wyraŜania swoich opinii. Nie musi on
wprawdzie ujawniać swoich poglądów (choć moŜna
mieć wątpliwości, dlaczego w świetle tolerancji ma
tak czynić), lecz podawanie nieprawdy jest łamaniem
zasady zaufania w społeczeństwie.
Uwaga: naleŜy uznać inne poprawne merytorycznie uzasadnienie.
1 pkt za sformułowa-
nie oceny;
1 pkt za uzasadnienie
oceny
0 - 3
a)
Jedna z poniŜszych danych:
• aŜ 81% ankietowanych twierdzi, Ŝe wyniki son-
daŜy dają dobrą podstawę do oceny działalności
polityków, instytucji państwowych, działań rządu,
• tylko 9% twierdzi, Ŝe jest odwrotnie,
• tylko 20% badanych uwaŜa, Ŝe sondaŜe są ma-
nipulowane, a ich wyniki nie oddają tego, co lu-
dzie myślą naprawdę,
• aŜ 58% uwaŜa, Ŝe tak nie jest.
0 - 1

","solutions":[]}