{"id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nMożna - jak sądzę - wyróżnić dwie główne przyczyny sukcesu neoliberalizmu.\nJeśli prześledzi\nsię\nliteraturę\nekonomiczną\nlat\npięćdziesiątych,\nsześćdziesiątych\ni siedemdziesiątych, na temat krajów słabo rozwiniętych, i to nie tylko tę wywodzącą\nsię z marksizmu, znajdzie się twierdzenie, że jedyną siłą zdolną wyrwać te kraje z „zaklętego\nkręgu ubóstwa” jest państwo (Rosenstein-Rodan, Nurkse, Myrdal). Jednakże żaden kraj\nTrzeciego\nŚwiata\nnie\nodniósł\nsamodzielnie\njakiegoś\nspektakularnego\nsukcesu\ndzięki gospodarczemu zaangażowaniu państwa. [ ]\nLata osiemdziesiąte zostały zdominowane, jak pisze Joaquin Estefania w „El Pais”,\n„przez rewolucję konserwatywną, której przewodzili Reagan i Thatcher. Jej hegemonia była\ntak intensywna w ośrodkach władzy, na uniwersytetach, w think tanks*, w kołach\nfinansowych itd., że owa rewolucja stała się czymś w rodzaju jedynie słusznej myśli, a jej\nprogram uznano za ideologię całego świata: rynek najlepiej rozwiązuje wszystkie problemy;\npomniejszanie roli państwa oznacza rozwój cywilizacji; skończyła się historia, społeczeństwo\nbędzie zawsze kapitalistyczne i liberalne; liberalizm prowadzi niezawodnie do demokracji”.\nLiberalne rynki, prywatyzacja i deregulacja rzeczywiście zaczęły odnosić sukcesy.\nGospodarki poszczególnych krajów, uwolnione od nadmiernej opiekuńczości państwa,\nzaczęły się rozwijać szybciej i efektywniej. Dodatkowo w sukurs tej rewolucji przyszedł\nupadek socjalizmu, o którego klęsce bardziej jeszcze niż niedostatek demokracji\nzadecydowała nieefektywność gospodarcza. Remedium na nadmiar państwa stał się wolny\nrynek. Nieprzypadkowo zatem na początku lat dziewięćdziesiątych Francis Fukuyama\npublikuje „Koniec historii”, zwiastujący powszechne panowanie kapitalizmu w jego liberalnej\ni demokratycznej postaci.\nWolna gra sił rynkowych w wielu przypadkach przynosiła spektakularne zwycięstwa\nw porównaniu z tradycyjnym etatyzmem. Czy to znaczy, że wolny rynek produkuje\ntylko rozwiązania korzystne, natomiast zjawiska negatywne, jeśli się pojawiają, wynikają\nwyłącznie z niedoboru rynku, a nie z jego nadmiaru? [ ] Jest rzeczą oczywistą, że rola\npaństwa musi wzrastać w warunkach kryzysów. Nawet najzagorzalsi zwolennicy rynku\ndzisiaj wobec kryzysu finansowego sami wskazują na konieczne przedsięwzięcia. Takie\nmiędzy innymi jak reforma światowego systemu walutowego. [ ] Niezbędne reformy\nmożliwe są tylko przy rozsądnej ingerencji państwa. Takiej, która by nie niszczyła zalet,\nrzeczywiście olbrzymich, wolnego rynku, ale która by nałożyła wędzidła dla kapitału\nspekulacyjnego.\nŹródło: J. Kleer, Między tyranią rynku a tyranią państwa, „Polityka”, nr 45/1998.\n* think tanks - niezależne ośrodki eksperckie zajmujące się analizami dotyczącymi spraw publicznych\nA. Wymień - za autorem tekstu - trzy czynniki, które miały wpływ na sukces teorii\nneoliberalnych u schyłku XX wieku.\nƒ\nƒ\nƒ\nB. Przedstaw, w jakich przypadkach - zdaniem autora tekstu - gospodarka rynkowa\npowinna zostać wsparta przez działania państwa.\nƒ\nƒ\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"16.\nB.\n- kryzysy gospodarcze\n- konieczność przeprowadzenia reform\n* Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens\n1 pkt za wskazanie\ndwóch poprawnych\nprzypadków\n0-2\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n3\nA.\nTrzy z następujących:\n- żadnego przedmiotu w świecie nie może zidentyfikować\njako własny\n- nie może swobodnie dysponować przedmiotami i\noczekiwać od innych, że ich użyczą\n- wszystko jest obiektem pragnienia, a nie czegoś, do czego\nposiada uprawnienie\n-nie może postrzegać żadnego składnika rzeczywistości jako\nzwiązanego z kimkolwiek innym\n- wobec żadnej rzeczy nie obowiązują pojęcia „uprawnienia”\ni „posiadania”\n- świat pozostaje czymś obcym, polem bitwy, której nie\nmożna zakończyć\n- rzeczy tworzą jedynie nieludzką scenografię dla\nantropomorficznych stosunków między ludźmi\n* Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens\n1 pkt za wskazanie\ntrzech poprawnych\ndoświadczeń","solution":null,"image":"img/wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2011 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16. (2 pkt)<br>Na podstawie tekstu wykonaj polecenia.<br>Można - jak sądzę - wyróżnić dwie główne przyczyny sukcesu neoliberalizmu.<br>Jeśli prześledzi<br>się<br>literaturę<br>ekonomiczną<br>lat<br>pięćdziesiątych,<br>sześćdziesiątych<br>i siedemdziesiątych, na temat krajów słabo rozwiniętych, i to nie tylko tę wywodzącą<br>się z marksizmu, znajdzie się twierdzenie, że jedyną siłą zdolną wyrwać te kraje z „zaklętego<br>kręgu ubóstwa” jest państwo (Rosenstein-Rodan, Nurkse, Myrdal). Jednakże żaden kraj<br>Trzeciego<br>Świata<br>nie<br>odniósł<br>samodzielnie<br>jakiegoś<br>spektakularnego<br>sukcesu<br>dzięki gospodarczemu zaangażowaniu państwa. [ ]<br>Lata osiemdziesiąte zostały zdominowane, jak pisze Joaquin Estefania w „El Pais”,<br>„przez rewolucję konserwatywną, której przewodzili Reagan i Thatcher. Jej hegemonia była<br>tak intensywna w ośrodkach władzy, na uniwersytetach, w think tanks*, w kołach<br>finansowych itd., że owa rewolucja stała się czymś w rodzaju jedynie słusznej myśli, a jej<br>program uznano za ideologię całego świata: rynek najlepiej rozwiązuje wszystkie problemy;<br>pomniejszanie roli państwa oznacza rozwój cywilizacji; skończyła się historia, społeczeństwo<br>będzie zawsze kapitalistyczne i liberalne; liberalizm prowadzi niezawodnie do demokracji”.<br>Liberalne rynki, prywatyzacja i deregulacja rzeczywiście zaczęły odnosić sukcesy.<br>Gospodarki poszczególnych krajów, uwolnione od nadmiernej opiekuńczości państwa,<br>zaczęły się rozwijać szybciej i efektywniej. Dodatkowo w sukurs tej rewolucji przyszedł<br>upadek socjalizmu, o którego klęsce bardziej jeszcze niż niedostatek demokracji<br>zadecydowała nieefektywność gospodarcza. Remedium na nadmiar państwa stał się wolny<br>rynek. Nieprzypadkowo zatem na początku lat dziewięćdziesiątych Francis Fukuyama<br>publikuje „Koniec historii”, zwiastujący powszechne panowanie kapitalizmu w jego liberalnej<br>i demokratycznej postaci.<br>Wolna gra sił rynkowych w wielu przypadkach przynosiła spektakularne zwycięstwa<br>w porównaniu z tradycyjnym etatyzmem. Czy to znaczy, że wolny rynek produkuje<br>tylko rozwiązania korzystne, natomiast zjawiska negatywne, jeśli się pojawiają, wynikają<br>wyłącznie z niedoboru rynku, a nie z jego nadmiaru? [ ] Jest rzeczą oczywistą, że rola<br>państwa musi wzrastać w warunkach kryzysów. Nawet najzagorzalsi zwolennicy rynku<br>dzisiaj wobec kryzysu finansowego sami wskazują na konieczne przedsięwzięcia. Takie<br>między innymi jak reforma światowego systemu walutowego. [ ] Niezbędne reformy<br>możliwe są tylko przy rozsądnej ingerencji państwa. Takiej, która by nie niszczyła zalet,<br>rzeczywiście olbrzymich, wolnego rynku, ale która by nałożyła wędzidła dla kapitału<br>spekulacyjnego.<br>Źródło: J. Kleer, Między tyranią rynku a tyranią państwa, „Polityka”, nr 45/1998.</p>\n<ul><li>think tanks - niezależne ośrodki eksperckie zajmujące się analizami dotyczącymi spraw publicznych</li></ul>\n<p>A. Wymień - za autorem tekstu - trzy czynniki, które miały wpływ na sukces teorii<br>neoliberalnych u schyłku XX wieku.<br>ƒ<br>ƒ<br>ƒ<br>B. Przedstaw, w jakich przypadkach - zdaniem autora tekstu - gospodarka rynkowa<br>powinna zostać wsparta przez działania państwa.<br>ƒ<br>ƒ<br>Poziom rozszerzony<br>9</p>","answer_text_html":"<p>16.<br>B.</p>\n<ul><li>kryzysy gospodarcze</li><li>konieczność przeprowadzenia reform</li><li>Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens</li></ul>\n<p>1 pkt za wskazanie<br>dwóch poprawnych<br>przypadków<br>0-2<br>Odpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony<br>3<br>A.<br>Trzy z następujących:</p>\n<ul><li>żadnego przedmiotu w świecie nie może zidentyfikować</li></ul>\n<p>jako własny</p>\n<ul><li>nie może swobodnie dysponować przedmiotami i</li></ul>\n<p>oczekiwać od innych, że ich użyczą</p>\n<ul><li>wszystko jest obiektem pragnienia, a nie czegoś, do czego</li></ul>\n<p>posiada uprawnienie<br>-nie może postrzegać żadnego składnika rzeczywistości jako<br>związanego z kimkolwiek innym</p>\n<ul><li>wobec żadnej rzeczy nie obowiązują pojęcia „uprawnienia”</li></ul>\n<p>i „posiadania”</p>\n<ul><li>świat pozostaje czymś obcym, polem bitwy, której nie</li></ul>\n<p>można zakończyć</p>\n<ul><li>rzeczy tworzą jedynie nieludzką scenografię dla</li></ul>\n<p>antropomorficznych stosunków między ludźmi</p>\n<ul><li>Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens</li></ul>\n<p>1 pkt za wskazanie<br>trzech poprawnych<br>doświadczeń</p>","solutions":[]}