{"id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nWydawało się, że prawa Człowieka - wraz z amerykańskim systemem gwarancji - są\nznalezionym nareszcie kamieniem filozoficznym dobrej konstytucji wolnego państwa. [ ]\nEwolucja filozofii praw Człowieka zmąciła ów optymizm. Oto bowiem klasyczne,\nsformułowane u schyłku XVII i w XVIII w., [osobiste i] polityczne prawa Człowieka - prawo\ndo życia, do wolności, do bezpieczeństwa, do oporu przeciw uciskowi - wpływowym siłom\nspołecznym już nie wystarczały. Pojawiła się druga generacja praw Człowieka - prawa\nsocjalne i ekonomiczne [ ].\nPrawicowi krytycy praw ekonomicznych i socjalnych mieli w zanadrzu argumenty do dziś\njeszcze żywotne. Tradycyjne, [osobiste i] polityczne prawa człowieka są stosunkowo łatwe\nw realizacji. Mają one charakter negatywny, tzn. zobowiązują państwo do powstrzymania się\nod działań uniemożliwiających czy utrudniających korzystanie z tych praw. Prawa\nekonomiczne i socjalne mają natomiast charakter pozytywny, a więc zobowiązują państwo\ndo różnych świadczeń na rzecz obywateli. [ ] Ostry podział na negatywne i pozytywne treści\npraw Człowieka można jednak było zakwestionować. [ ] rządy muszą asygnować wcale\nniemałe środki i podejmować pozytywne działania, by przy pomocy policji, sądów, wojska\nchronić nasze prawa do życia, do wolności, do własności. [ ]\nRozkwit, w świecie zachodnim i w latach powojennych, socjalnych zadań państwa zdawał\nsię zadawać kłam konserwatywnym opiniom, że gwarancje praw drugiej generacji\nprzekraczają\nmożliwości\nwysoko\nrozwiniętych\ni\nceniących\ndemokracje\npaństw\nwspółczesnego świata. Optymiści, tacy jak szwedzki ekonomista Gunnar Myrdal, laureat\nNagrody Nobla, wyrażali przekonanie, że od nowoczesnego państwa dobrobytu, welfare\nState, prowadzić będzie droga - prosta, choć zapewne długa - do świata dobrobytu, welfare\nworld. Nic tedy dziwnego, że jeszcze stosunkowo niedawno państwa zachodnie,\nnawet niezbyt zamożne, wpisywały do swych konstytucji długie listy praw socjalnych\ni ekonomicznych [ ]. Rychło jednak zauważono, że intensywne realizowanie praw\nsocjalnych i ekonomicznych, opieka nad obywatelami od kolebki po grób przeobraża\nsię w państwową kuratelę nad nimi. Programy socjalne się biurokratyzują, nasila się kontrola\nnad korzystającymi z ich dobrodziejstw. Innymi słowy, realizowanie konstytucyjnych praw\nsocjalnych i ekonomicznych może zagrozić korzystaniu z praw wolnościowych. [ ]\nw dodatku techniczna i ekonomiczna ewolucja społeczeństw wysoko rozwiniętych sprawia,\nże coraz trudniej jest realizować niektóre obietnice państwa opiekuńczego. Jak się wydaje,\nnie da się już zagwarantować pełnego zatrudnienia [ ].\nŹródło: J. Baszkiewicz, Dylematy konstytucyjne państw (w:) K.A. Wojtaszczyk. W. Jakubowski (red.),\nSpołeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007.\nA. Przedstaw - za autorem tekstu - dwa argumenty świadczące o zasadności realizacji\nprzez państwo praw człowieka II generacji.\nƒ\nƒ\nB. Wskaż - za autorem tekstu - zagrożenie dla wolności płynące z realizacji praw\nczłowieka II generacji.\nPoziom rozszerzony\n11","answer":null,"answer_text":"18.\nB.\nRealizacja praw II generacji może przeobrazić się w\npaństwową kuratelę i kontrolę nad obywatelami.\n1 pkt za poprawną\nodpowiedź\n0-2\nA.\nZniewolenie - przymus, ograniczenie wolności poniżej\npewnego minimum.\nNie każde ograniczenie jest zniewoleniem; aby zaistniało,\nsfera wolności musi zostać ograniczona za sprawą innych\nludzi [aby było zniewolenie potrzebne jest działanie innego\nczłowieka, który mnie ogranicza]\n* Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens\n1 pkt za poprawne\nwskazanie pojęcia i\nwyjaśnienie","solution":null,"image":"img/wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2011 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18. (2 pkt)<br>Na podstawie tekstu wykonaj polecenia.<br>Wydawało się, że prawa Człowieka - wraz z amerykańskim systemem gwarancji - są<br>znalezionym nareszcie kamieniem filozoficznym dobrej konstytucji wolnego państwa. [ ]<br>Ewolucja filozofii praw Człowieka zmąciła ów optymizm. Oto bowiem klasyczne,<br>sformułowane u schyłku XVII i w XVIII w., [osobiste i] polityczne prawa Człowieka - prawo<br>do życia, do wolności, do bezpieczeństwa, do oporu przeciw uciskowi - wpływowym siłom<br>społecznym już nie wystarczały. Pojawiła się druga generacja praw Człowieka - prawa<br>socjalne i ekonomiczne [ ].<br>Prawicowi krytycy praw ekonomicznych i socjalnych mieli w zanadrzu argumenty do dziś<br>jeszcze żywotne. Tradycyjne, [osobiste i] polityczne prawa człowieka są stosunkowo łatwe<br>w realizacji. Mają one charakter negatywny, tzn. zobowiązują państwo do powstrzymania się<br>od działań uniemożliwiających czy utrudniających korzystanie z tych praw. Prawa<br>ekonomiczne i socjalne mają natomiast charakter pozytywny, a więc zobowiązują państwo<br>do różnych świadczeń na rzecz obywateli. [ ] Ostry podział na negatywne i pozytywne treści<br>praw Człowieka można jednak było zakwestionować. [ ] rządy muszą asygnować wcale<br>niemałe środki i podejmować pozytywne działania, by przy pomocy policji, sądów, wojska<br>chronić nasze prawa do życia, do wolności, do własności. [ ]<br>Rozkwit, w świecie zachodnim i w latach powojennych, socjalnych zadań państwa zdawał<br>się zadawać kłam konserwatywnym opiniom, że gwarancje praw drugiej generacji<br>przekraczają<br>możliwości<br>wysoko<br>rozwiniętych<br>i<br>ceniących<br>demokracje<br>państw<br>współczesnego świata. Optymiści, tacy jak szwedzki ekonomista Gunnar Myrdal, laureat<br>Nagrody Nobla, wyrażali przekonanie, że od nowoczesnego państwa dobrobytu, welfare<br>State, prowadzić będzie droga - prosta, choć zapewne długa - do świata dobrobytu, welfare<br>world. Nic tedy dziwnego, że jeszcze stosunkowo niedawno państwa zachodnie,<br>nawet niezbyt zamożne, wpisywały do swych konstytucji długie listy praw socjalnych<br>i ekonomicznych [ ]. Rychło jednak zauważono, że intensywne realizowanie praw<br>socjalnych i ekonomicznych, opieka nad obywatelami od kolebki po grób przeobraża<br>się w państwową kuratelę nad nimi. Programy socjalne się biurokratyzują, nasila się kontrola<br>nad korzystającymi z ich dobrodziejstw. Innymi słowy, realizowanie konstytucyjnych praw<br>socjalnych i ekonomicznych może zagrozić korzystaniu z praw wolnościowych. [ ]<br>w dodatku techniczna i ekonomiczna ewolucja społeczeństw wysoko rozwiniętych sprawia,<br>że coraz trudniej jest realizować niektóre obietnice państwa opiekuńczego. Jak się wydaje,<br>nie da się już zagwarantować pełnego zatrudnienia [ ].<br>Źródło: J. Baszkiewicz, Dylematy konstytucyjne państw (w:) K.A. Wojtaszczyk. W. Jakubowski (red.),<br>Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007.<br>A. Przedstaw - za autorem tekstu - dwa argumenty świadczące o zasadności realizacji<br>przez państwo praw człowieka II generacji.<br>ƒ<br>ƒ<br>B. Wskaż - za autorem tekstu - zagrożenie dla wolności płynące z realizacji praw<br>człowieka II generacji.<br>Poziom rozszerzony<br>11</p>","answer_text_html":"<p>18.<br>B.<br>Realizacja praw II generacji może przeobrazić się w<br>państwową kuratelę i kontrolę nad obywatelami.<br>1 pkt za poprawną<br>odpowiedź<br>0-2<br>A.<br>Zniewolenie - przymus, ograniczenie wolności poniżej<br>pewnego minimum.<br>Nie każde ograniczenie jest zniewoleniem; aby zaistniało,<br>sfera wolności musi zostać ograniczona za sprawą innych<br>ludzi [aby było zniewolenie potrzebne jest działanie innego<br>człowieka, który mnie ogranicza]</p>\n<ul><li>Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens</li></ul>\n<p>1 pkt za poprawne<br>wskazanie pojęcia i<br>wyjaśnienie</p>","solutions":[]}