{"id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nWolność mierzy się zazwyczaj zakresem, w jaki nikt nie ingeruje w naszą działalność.\nW tym sensie wolność polityczna jest po prostu sferą, w której człowiek może działać\nbez przeszkód ze strony innych ludzi. Jeśli inni uniemożliwiają mi zrobienie czegoś, na co\nmiałbym ochotę, moja wolność jest w tym zakresie ograniczona; a jeśli sfera wolności kurczy\nsię za sprawą innych ludzi poniżej pewnego minimum, można powiedzieć, że znajduję się\npod przymusem, albo jak kto woli, że jestem zniewolony. Jednakże pojęcie przymusu\nnie obejmuje wszystkich form ograniczenia możliwości działania. [ ] Sama niemożność\nosiągnięcia celów nie świadczy jeszcze o braku wolności politycznej. [ ] Uważam się\nza ofiarę przymusu lub niewoli dopiero wówczas, kiedy wierzę, iż niemożność uzyskania\nprzeze mnie jakiejś rzeczy wynika z faktu, że jacyś ludzie tak ułożyli sprawy, abym ja,\nw przeciwieństwie do innych, nie mógł mieć dosyć pieniędzy na jej nabycie. [ ] Kryterium\nucisku stanowi moją subiektywną ocenę roli, jaką grają, pośrednio lub bezpośrednio, inni\nludzie w udaremnianiu, celowym lub bezwiednym, moich zamierzeń. Bycie wolnym oznacza\nw tym sensie, że nikt nie wtrąca się w moje sprawy. Im większy obszar tego niewtrącania się,\ntym większa jest moja wolność.\nTo właśnie mieli na myśli klasycy angielskiej myśli politycznej, kiedy używali słowa\nwolność. Różnili się w kwestii, jak wielki może albo powinien być ten obszar. Zakładali,\nże, realnie rzecz biorąc, nie może on być nieograniczony, ponieważ stwarzałoby to stan,\nw którym każdy by mógł bez ograniczeń ingerować w życie innych ludzi; taki rodzaj\n„naturalnej” wolności prowadziłby do społecznego chaosu, w którym nie byłyby zaspokajane\nminimalne potrzeby ludzkie, albo silni położyliby kres wolności słabych. Ponieważ byli\nświadomi, że cele i działania ludzi nie są ze sobą automatycznie zharmonizowane,\ni ponieważ (niezależnie od swych oficjalnych poglądów) cenili wysoko inne cele, takie\njak sprawiedliwość, szczęście, kultura, bezpieczeństwo albo różne stopnie równości, gotowi\nbyli przykrócić wolność w interesie innych wartości, a w gruncie rzeczy w interesie samej\nwolności. [ ]\nŹródło: I. Berlin, Cztery eseje o wolności, Poznań 2000.\nA. Wyjaśnij, jak autor rozumie pojęcie zniewolenia.\nB. Wyjaśnij, czym różni się wolność pozytywna od wolności negatywnej.\nPoziom rozszerzony\n12\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":"B","answer_text":"19.\nB.\nWolność pozytywna oznacza możliwość działania, prawa do\nczegoś, zaś wolność w rozumieniu negatywnym to sfera\nwokół jednostki, w którą nikt nie ingeruje.\n* Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens\n1 pkt za poprawne\nwskazanie różnicy\n0-2\nI - treść, II - styl i język, III - kompozycja","solution":null,"image":"img/wos-2011-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2011 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19. (2 pkt)<br>Na podstawie tekstu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia.<br>Wolność mierzy się zazwyczaj zakresem, w jaki nikt nie ingeruje w naszą działalność.<br>W tym sensie wolność polityczna jest po prostu sferą, w której człowiek może działać<br>bez przeszkód ze strony innych ludzi. Jeśli inni uniemożliwiają mi zrobienie czegoś, na co<br>miałbym ochotę, moja wolność jest w tym zakresie ograniczona; a jeśli sfera wolności kurczy<br>się za sprawą innych ludzi poniżej pewnego minimum, można powiedzieć, że znajduję się<br>pod przymusem, albo jak kto woli, że jestem zniewolony. Jednakże pojęcie przymusu<br>nie obejmuje wszystkich form ograniczenia możliwości działania. [ ] Sama niemożność<br>osiągnięcia celów nie świadczy jeszcze o braku wolności politycznej. [ ] Uważam się<br>za ofiarę przymusu lub niewoli dopiero wówczas, kiedy wierzę, iż niemożność uzyskania<br>przeze mnie jakiejś rzeczy wynika z faktu, że jacyś ludzie tak ułożyli sprawy, abym ja,<br>w przeciwieństwie do innych, nie mógł mieć dosyć pieniędzy na jej nabycie. [ ] Kryterium<br>ucisku stanowi moją subiektywną ocenę roli, jaką grają, pośrednio lub bezpośrednio, inni<br>ludzie w udaremnianiu, celowym lub bezwiednym, moich zamierzeń. Bycie wolnym oznacza<br>w tym sensie, że nikt nie wtrąca się w moje sprawy. Im większy obszar tego niewtrącania się,<br>tym większa jest moja wolność.<br>To właśnie mieli na myśli klasycy angielskiej myśli politycznej, kiedy używali słowa<br>wolność. Różnili się w kwestii, jak wielki może albo powinien być ten obszar. Zakładali,<br>że, realnie rzecz biorąc, nie może on być nieograniczony, ponieważ stwarzałoby to stan,<br>w którym każdy by mógł bez ograniczeń ingerować w życie innych ludzi; taki rodzaj<br>„naturalnej” wolności prowadziłby do społecznego chaosu, w którym nie byłyby zaspokajane<br>minimalne potrzeby ludzkie, albo silni położyliby kres wolności słabych. Ponieważ byli<br>świadomi, że cele i działania ludzi nie są ze sobą automatycznie zharmonizowane,<br>i ponieważ (niezależnie od swych oficjalnych poglądów) cenili wysoko inne cele, takie<br>jak sprawiedliwość, szczęście, kultura, bezpieczeństwo albo różne stopnie równości, gotowi<br>byli przykrócić wolność w interesie innych wartości, a w gruncie rzeczy w interesie samej<br>wolności. [ ]<br>Źródło: I. Berlin, Cztery eseje o wolności, Poznań 2000.<br>A. Wyjaśnij, jak autor rozumie pojęcie zniewolenia.<br>B. Wyjaśnij, czym różni się wolność pozytywna od wolności negatywnej.<br>Poziom rozszerzony<br>12<br>CZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)</p>","answer_text_html":"<p>19.<br>B.<br>Wolność pozytywna oznacza możliwość działania, prawa do<br>czegoś, zaś wolność w rozumieniu negatywnym to sfera<br>wokół jednostki, w którą nikt nie ingeruje.</p>\n<ul><li>Należy przyznać punkty za sformułowania oddające powyższy sens</li></ul>\n<p>1 pkt za poprawne<br>wskazanie różnicy<br>0-2<br>I - treść, II - styl i język, III - kompozycja</p>","solutions":[]}