{"id":"wos-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (3 pkt)\nNa podstawie zamieszczonych materiałów źródłowych oraz własnej wiedzy wykonaj\npolecenia.\nMija właśnie 12 lat od dnia, w którym przyjęta została w głosowaniu powszechnym\nobowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Te 12 lat to stosunkowo niewiele jak\nna przeciętny czas funkcjonowania najwyższego aktu normatywnego w państwie. Jest to\njednak okres wystarczająco długi, by móc ocenić zalety i wady Konstytucji, a także ustalić,\nczy wymaga zmian, a jeśli tak, to jak daleko sięgających. [ ]\nGdyby zapytano mnie, jak oceniam funkcjonowanie obowiązujących rozwiązań\nkonstytucyjnych, powiedziałbym, że na ogół dobrze. Moim zdaniem żadne z nich nie stało się\nsamoistnym źródłem zła i nieprawości w życiu publicznym. Dotyczy to także tych, które\nregulują stosunki między prezydentem a rządem i premierem. Jeśli, na co zwraca się niekiedy\nuwagę, umocowanie ustrojowe\nprezydenta\nwynikające\nz\nwyboru\ndokonywanego\nw głosowaniu powszechnym jest silniejsze, niż to wynika z zakresu jego zadań i kompetencji,\nto harmonii między tymi czynnikami szukałbym nie w powiększaniu uprawnień głowy\npaństwa, lecz w zmianie formuły jej powoływania.\nByć może należałoby się zastanowić nad powrotem do wyborów dokonywanych nie\nw głosowaniu powszechnym, lecz przez Zgromadzenie Narodowe (połączone Sejm i Senat),\nlub nad przeprowadzaniem wyboru przez inne ciało zbiorowe (np. wspólne zebranie posłów,\nsenatorów i członków sejmików wojewódzkich). Zdaję sobie sprawę, że taka zmiana byłaby\nniezmiernie trudna do przyjęcia, zwłaszcza wobec ukształtowanych już oczekiwań\nobywatelskich i wobec interesów, jakie w wyborach powszechnych mają do załatwienia\npolitycy i ich stronnictwa. W poszukiwaniu równowagi między prezydentem a rządem\nna pewno nie należy ograniczać konstytucyjnych uprawnień prezydenta czy tworzyć tzw.\nustaw kompetencyjnych [ ].\nByć może dobrym pomysłem jest zmniejszenie liczby posłów i senatorów (jakie, to\nsprawa dalsza), ale nie szukałbym oszczędności budżetowych kosztem zniesienia Senatu.\nMożna byłoby się zastanowić, przykładowo: czy rzecznik praw dziecka nie powinien stać się\nzastępcą rzecznika praw obywatelskich, czy kandydatów na sędziów Trybunału\nKonstytucyjnego nie powinny wysuwać gremia prawnicze i naukowe (przy zachowaniu\nwyborczych uprawnień Sejmu), czy nie należałoby zmodyfikować instytucji referendum\nogólnonarodowego w taki sposób, aby parlament mógł przekazać na drogę głosowania\npowszechnego uchwalanie niektórych ustaw ważnych dla mieszkańców kraju. [ ]\nJest rzeczą oczywistą, że przedstawione tu przeze mnie, raczej skromne niż ambitne,\npropozycje zmian konstytucyjnych mogą budzić wątpliwości i zastrzeżenia. Lecz na tym\nwłaśnie polega debata, by mogły się w niej pojawiać sugestie i projekty dyskusyjne.\nŹródło: P. Winczorek, Sprawy zbyt ważne, aby zostawić je tylko politykom, „Rzeczpospolita”, 28.05.2009.\nPoziom rozszerzony\n9\nSpołeczeństwo polskie o zmianie Konstytucji RP\nŹródło: Badanie telefoniczne PBS DGA, „Gazeta Wyborcza”, 24.11.2009.\nA. Rozstrzygnij, które z proponowanych przez autora tekstu rozwiązań ustrojowych\nnie jest akceptowane społecznie. W odpowiedzi wykorzystaj dane z badania opinii\npublicznej.\nB. Wymień propozycje przedstawionych przez autora tekstu zmian ustrojowych\ndotyczących: 1) referendum, 2) Trybunału Konstytucyjnego. Obok każdej z nich\nwpisz aktualne unormowania zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\nProponowane zmiany\nAktualne unormowania konstytucyjne\n1)\n2)\nNr zadania\n18.A. 18.B.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-3)\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym (tekst\npopularnonaukowy oraz dane z badań opinii publicznej w formie\nwykresów słupkowych), krytyczna analiza materiałów źródłowych, analiza\nstanowisk różnych stron debaty publicznej (II.P.2 / II.R.1 / II.R.2)\nA. Korzystanie\nz informacji\nWiadomości: Modele ustrojowe państw demokratycznych (I.R.5)\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym (tekst popularnonaukowy),\nkrytyczna analiza materiałów źródłowych (II.P.2 / II.R.1)\nB. Korzystanie\nz informacji\nWiadomości: Zasady funkcjonowania organów władzy w RP (I.R.7)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nA. jedna spośród\n• nieakceptowaną zmianą są wybory Prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe - zgadza się\nz tym 9% respondentów\n• 89% respondentów chce - inaczej niż autor tekstu - powszechnych wyborów\nprezydenckich\n1 p. - za podanie nieakceptowanej zmiany wraz z przytoczeniem danych\nKryteria oceniania odpowiedzi\n7\nB.\nProponowane zmiany\nAktualne unormowania konstytucyjne\njedna spośród:\n• uchwalenie ustaw w drodze\nreferendum z inicjatywy\nparlamentu\n• możliwość zarządzania\nprzez parlament referendum\nogólnonarodowego\nw sprawie uchwalania\nważnych dla obywateli\nustaw\njedno spośród:\n• referendum ogólnonarodowe może zostać zarządzone\njedynie w sprawach o „szczególnym znaczeniu\ndla państwa”\n• referendum zarządza Sejm lub Prezydenta RP\nza zgodą Senatu\n• ustawy uchwala obecnie Sejm\n• referendum dotyczy przepisów rozdziału I, II i XII\nkonstytucji\n• procedura legislacyjna nie przewiduje instytucji\nreferendum\nsędziów Trybunału\nKonstytucyjnego wybiera\nSejm, a kandydatów wysuwają\ngremia prawnicze i naukowe\nsędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm\n(a kandydatów wysuwa grupa co najmniej 50 posłów\nlub Prezydium Sejmu)\n2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli\n1 p. - za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli","solution":null,"image":"img/wos-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18. (3 pkt)<br>Na podstawie zamieszczonych materiałów źródłowych oraz własnej wiedzy wykonaj<br>polecenia.<br>Mija właśnie 12 lat od dnia, w którym przyjęta została w głosowaniu powszechnym<br>obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Te 12 lat to stosunkowo niewiele jak<br>na przeciętny czas funkcjonowania najwyższego aktu normatywnego w państwie. Jest to<br>jednak okres wystarczająco długi, by móc ocenić zalety i wady Konstytucji, a także ustalić,<br>czy wymaga zmian, a jeśli tak, to jak daleko sięgających. [ ]<br>Gdyby zapytano mnie, jak oceniam funkcjonowanie obowiązujących rozwiązań<br>konstytucyjnych, powiedziałbym, że na ogół dobrze. Moim zdaniem żadne z nich nie stało się<br>samoistnym źródłem zła i nieprawości w życiu publicznym. Dotyczy to także tych, które<br>regulują stosunki między prezydentem a rządem i premierem. Jeśli, na co zwraca się niekiedy<br>uwagę, umocowanie ustrojowe<br>prezydenta<br>wynikające<br>z<br>wyboru<br>dokonywanego<br>w głosowaniu powszechnym jest silniejsze, niż to wynika z zakresu jego zadań i kompetencji,<br>to harmonii między tymi czynnikami szukałbym nie w powiększaniu uprawnień głowy<br>państwa, lecz w zmianie formuły jej powoływania.<br>Być może należałoby się zastanowić nad powrotem do wyborów dokonywanych nie<br>w głosowaniu powszechnym, lecz przez Zgromadzenie Narodowe (połączone Sejm i Senat),<br>lub nad przeprowadzaniem wyboru przez inne ciało zbiorowe (np. wspólne zebranie posłów,<br>senatorów i członków sejmików wojewódzkich). Zdaję sobie sprawę, że taka zmiana byłaby<br>niezmiernie trudna do przyjęcia, zwłaszcza wobec ukształtowanych już oczekiwań<br>obywatelskich i wobec interesów, jakie w wyborach powszechnych mają do załatwienia<br>politycy i ich stronnictwa. W poszukiwaniu równowagi między prezydentem a rządem<br>na pewno nie należy ograniczać konstytucyjnych uprawnień prezydenta czy tworzyć tzw.<br>ustaw kompetencyjnych [ ].<br>Być może dobrym pomysłem jest zmniejszenie liczby posłów i senatorów (jakie, to<br>sprawa dalsza), ale nie szukałbym oszczędności budżetowych kosztem zniesienia Senatu.<br>Można byłoby się zastanowić, przykładowo: czy rzecznik praw dziecka nie powinien stać się<br>zastępcą rzecznika praw obywatelskich, czy kandydatów na sędziów Trybunału<br>Konstytucyjnego nie powinny wysuwać gremia prawnicze i naukowe (przy zachowaniu<br>wyborczych uprawnień Sejmu), czy nie należałoby zmodyfikować instytucji referendum<br>ogólnonarodowego w taki sposób, aby parlament mógł przekazać na drogę głosowania<br>powszechnego uchwalanie niektórych ustaw ważnych dla mieszkańców kraju. [ ]<br>Jest rzeczą oczywistą, że przedstawione tu przeze mnie, raczej skromne niż ambitne,<br>propozycje zmian konstytucyjnych mogą budzić wątpliwości i zastrzeżenia. Lecz na tym<br>właśnie polega debata, by mogły się w niej pojawiać sugestie i projekty dyskusyjne.<br>Źródło: P. Winczorek, Sprawy zbyt ważne, aby zostawić je tylko politykom, „Rzeczpospolita”, 28.05.2009.<br>Poziom rozszerzony<br>9<br>Społeczeństwo polskie o zmianie Konstytucji RP<br>Źródło: Badanie telefoniczne PBS DGA, „Gazeta Wyborcza”, 24.11.2009.<br>A. Rozstrzygnij, które z proponowanych przez autora tekstu rozwiązań ustrojowych<br>nie jest akceptowane społecznie. W odpowiedzi wykorzystaj dane z badania opinii<br>publicznej.<br>B. Wymień propozycje przedstawionych przez autora tekstu zmian ustrojowych<br>dotyczących: 1) referendum, 2) Trybunału Konstytucyjnego. Obok każdej z nich<br>wpisz aktualne unormowania zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.<br>Proponowane zmiany<br>Aktualne unormowania konstytucyjne<br>1)<br>2)<br>Nr zadania<br>18.A. 18.B.<br>Maks. liczba punktów<br>1<br>2<br>Wypełnia<br>egzaminator Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>10</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18. (0-3)<br>Korzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym (tekst<br>popularnonaukowy oraz dane z badań opinii publicznej w formie<br>wykresów słupkowych), krytyczna analiza materiałów źródłowych, analiza<br>stanowisk różnych stron debaty publicznej (II.P.2 / II.R.1 / II.R.2)<br>A. Korzystanie<br>z informacji<br>Wiadomości: Modele ustrojowe państw demokratycznych (I.R.5)<br>Korzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym (tekst popularnonaukowy),<br>krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.P.2 / II.R.1)<br>B. Korzystanie<br>z informacji<br>Wiadomości: Zasady funkcjonowania organów władzy w RP (I.R.7)<br>Przykład poprawnej odpowiedzi<br>A. jedna spośród<br>• nieakceptowaną zmianą są wybory Prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe - zgadza się<br>z tym 9% respondentów<br>• 89% respondentów chce - inaczej niż autor tekstu - powszechnych wyborów<br>prezydenckich<br>1 p. - za podanie nieakceptowanej zmiany wraz z przytoczeniem danych<br>Kryteria oceniania odpowiedzi<br>7<br>B.<br>Proponowane zmiany<br>Aktualne unormowania konstytucyjne<br>jedna spośród:<br>• uchwalenie ustaw w drodze<br>referendum z inicjatywy<br>parlamentu<br>• możliwość zarządzania<br>przez parlament referendum<br>ogólnonarodowego<br>w sprawie uchwalania<br>ważnych dla obywateli<br>ustaw<br>jedno spośród:<br>• referendum ogólnonarodowe może zostać zarządzone<br>jedynie w sprawach o „szczególnym znaczeniu<br>dla państwa”<br>• referendum zarządza Sejm lub Prezydenta RP<br>za zgodą Senatu<br>• ustawy uchwala obecnie Sejm<br>• referendum dotyczy przepisów rozdziału I, II i XII<br>konstytucji<br>• procedura legislacyjna nie przewiduje instytucji<br>referendum<br>sędziów Trybunału<br>Konstytucyjnego wybiera<br>Sejm, a kandydatów wysuwają<br>gremia prawnicze i naukowe<br>sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm<br>(a kandydatów wysuwa grupa co najmniej 50 posłów<br>lub Prezydium Sejmu)<br>2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli<br>1 p. - za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli</p>","solutions":[]}