{"id":"wos-2012-maj-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"wos-2012-maj-matura-rozszerzona","number":"27","points":20,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2012,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (20 pkt)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Wykorzystaj materiały\nźródłowe zamieszczone w II części arkusza.\nTemat nr 1\nScharakteryzuj sytuację prawną mniejszości narodowych i etnicznych we współczesnej\nPolsce oraz procesy społeczno-kulturowe, którym podlegają.\nPoziom rozszerzony\n13\nTemat nr 2\nRozważ, czy demokracja jest wartością uniwersalną, i scharakteryzuj - odwołując się\ndo przykładów z ostatniego ćwierćwiecza - udane i nieudane próby wprowadzania\ndemokratycznego reżimu politycznego.\nWybieram temat nr\nNr zadania\n26. 27.I. 27.II. 27.III.\nMaks. liczba punktów\n1\n18\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n14\nPoziom rozszerzony\n15\nPoziom rozszerzony\n16\nPoziom rozszerzony\n17\nPoziom rozszerzony\n18\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-20)\nTemat 1: Scharakteryzuj sytuację prawną mniejszości narodowych i etnicznych\nwe współczesnej Polsce oraz procesy społeczno-kulturowe, którym podlegają.\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej: charakterystykę\nżycia zbiorowego we współczesnej Polsce i ocenę procesów\nspołecznych (III.R.1 / III.P.1 / III.P.5)\nKorzystanie z informacji: wskazywanie przyczyn i skutków\nprocesów społecznych, rozpoznawanie problemów społecznych,\nkorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym i politycznym\noraz krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.R.1 / II.P.2 / II.P.5\n/ II.P.6)\nTworzenie informacji\nWiadomości: przemiany społeczeństwa polskiego, zagadnienia\nnarodowościowe, prawa człowieka, obywatel wobec prawa (I.R.3 /\nI.R.9 / I.P.3 / I.P.12)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n11\nKryteria oceniania\nCharakterystyka sytuacji prawnej mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce (0-10)\nPodanie nazw aktów prawnych normujących sytuację mniejszości narodowych\ni etnicznych, wskazania rozróżnienia między nimi i podanie ich przykładów (0-2)\n1. podanie nazw aktów normatywnych określających sytuację mniejszości narodowych\ni etnicznych\n2. wskazanie różnicy między mniejszością narodową a etniczną i podanie przykładów\nmniejszości narodowych i etnicznych\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (nazw aktów prawnych\ni rozróżnienia między mniejszością etniczną a narodową oraz ich przykładów)\n1 p. - za podanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi\nWłaściwa charakterystyka sytuacji prawnej mniejszości narodowych i etnicznych\nw Polsce w następujących dziedzinach (0-8):\n1. politycznej, np. zakaz dyskryminacji i ochrona przed przymusową asymilacją, zwolnienie\nkomitetów wyborczych mniejszości z progu wyborczego\n2. dotyczącej oświaty dla członków mniejszości, np. lekcje w języku mniejszości, matura\nz języka i w języku mniejszości\n3. dotyczącej języka mniejszości w przestrzeni publicznej, np. możliwości komunikowania\nsię z władzami gminnymi i zapisów nazw w języku mniejszości w miejscowościach,\nw których stanowią znaczny odsetek ludności\n4. dotyczącej działalności kulturalnej mniejszości, np. dofinansowanie przez państwo\ndziałalności społeczno-kulturowej mniejszości\n5. prawa mniejszości wynikające z generalnych praw człowieka i obywatela\n8 p. - za pełną charakterystykę czterech różnorodnych dziedzin dotyczących sytuacji\nprawnej mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce\n2 p. - za pełną charakterystykę dziedziny dotyczącej sytuacji prawnej mniejszości\nnarodowych i etnicznych w Polsce\n1 p. - za niepełną charakterystykę dziedziny dotyczącej sytuacji prawnej mniejszości\nnarodowych i etnicznych w Polsce\nCharakterystyka procesów społeczno-kulturowych, którym podlegają mniejszości\nnarodowe i etniczne w Polsce (0-6)\nPrzykładowe procesy:\nasymilacja, m.in. konwersje, rozmywanie się tożsamości, wynarodowienie\nakulturacja, m.in. dwukulturowość, integracja kulturowa z kulturą większości\nwzrost świadomości narodowej, działania na rzecz pielęgnowania swej identyfikacji\nnarodowej i etnicznej\n6 p. - za pełną charakterystykę dwóch procesów, którym podlegają mniejszości\nnarodowe i etniczne w Polsce\n3 p. - za pełną charakterystykę procesu, któremu podlegają mniejszości narodowe\ni etniczne w Polsce\n1 p. - za fragmentaryczną charakterystykę procesu, któremu podlegają mniejszości\nnarodowe i etniczne w Polsce\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n12\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-2)\n2 p. - za poprawne powołanie się na minimum dwa materiały źródłowe\n1 p. - za poprawne powołanie się na jeden materiał źródłowy\nPoprawny język wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym\nPoprawna forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę z uporządkowanym, logicznym wywodem i właściwą strukturą\nTemat 2: Rozważ, czy demokracja jest wartością uniwersalną, i scharakteryzuj -\nodwołując się do przykładów z ostatniego ćwierćwiecza - udane i nieudane próby\nwprowadzania demokratycznego reżimu politycznego.\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej: charakterystykę\ndylematów życia zbiorowego we współczesnym świecie i ocenę\nprocesów politycznych, działań władz oraz wydarzeń z punktu\nwidzenia kultury i moralności (III.R.1 / III.R.3 / III.P.1 / III.P.4 /\nIII.P.5)\nKorzystanie z informacji: analiza różnych stanowisk w debacie\npublicznej, wskazywanie przyczyn i skutków wydarzeń i procesów\npolitycznych, korzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym oraz krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.R.1\n/ II.R.2 / II.P.2 / II.P.5)\nTworzenie informacji\nWiadomości: historyczne i współczesne formy państw, zagrożenia\ndla demokracji, procesy społeczne, problemy współczesnego świata\n(I.R.4 / I.R.6 / I.R.1 / I.P.16)\nKryteria oceniania\nRozważenie, czy demokracja jest wartością uniwersalną (0-4)\npodanie argumentów\npodanie kontrargumentów\n4 p. - za podanie argumentów i kontrargumentów\n1 p. - za podanie jednego argumentu „za” lub „przeciw”\nCharakterystyka udanych prób wprowadzania demokratycznego reżimu politycznego\nna przykładach z ostatniego ćwierćwiecza (0-6)\nPrzykładowe procesy:\ndemokratyzacja w Europie Środkowo-Wschodniej na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, np.\nw Polsce, w Czechosłowacji, na Węgrzech\ndemokratyzacja w nadbałtyckich państwach postradzieckich\nodgórna demokratyzacja Turcji od końca lat 90. XX wieku w celu spełnienia kryteriów\nkopenhaskich\ndemokratyzacja w wybranych krajach bałkańskich, np. w Słowenii, Chorwacji\npo prezydenturze F. Tudjmana, Bułgarii i Rumunii\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n13\n6 p. - za pełną charakterystykę dwóch udanych prób wprowadzania demokratycznego\nreżimu politycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza\n3 p. - za pełną charakterystykę udanej próby wprowadzania demokratycznego reżimu\npolitycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza\n1 p. - za fragmentaryczną charakterystykę udanej próby wprowadzania demokratycznego\nreżimu politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza\nCharakterystyka\nnieudanych\nprób\nwprowadzania\ndemokratycznego\nreżimu\npolitycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza (0-6)\nPrzykładowe procesy:\nnieudana demokratyzacja na obszarze WNP, np. próby demokratyzacji w Białorusi i Rosji\nw pierwszym okresie niepodległości i odwrót od demokracji w okresie prezydentur\nA. Łukaszenki i W. Putina)\nnieudana demokratyzacja w wyniku kolorowych rewolucji, np. zmierzanie w kierunku\nautorytaryzmu reżimu M. Saakaszwilego po rewolucji róż w Gruzji, degeneracja reżimu\nK. Bakijewa po rewolucji tulipanowej w Kirgistanie\nnieudana (bądź niedokończona) demokratyzacja w krajach arabskich, w których\nzachodziły procesy tzw. arabskiej wiosny\n6 p. - za pełną charakterystykę dwóch nieudanych prób wprowadzania demokratycznego\nreżimu politycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza\n3 p. - za pełną charakterystykę nieudanej próby wprowadzania demokratycznego reżimu\npolitycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza\n1 p. - za\nfragmentaryczną\ncharakterystykę\nnieudanej\npróby\nwprowadzania\ndemokratycznego reżimu politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-2)\n2 p. - za poprawne powołanie się na minimum dwa materiały źródłowe\n1 p. - za poprawne powołanie się na jeden materiał źródłowy\nPoprawny język wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym\nPoprawna forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę z uporządkowanym, logicznym wywodem i właściwą strukturą","solution":null,"image":"img/wos-2012-maj-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2012 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 27. (20 pkt)<br>Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Wykorzystaj materiały<br>źródłowe zamieszczone w II części arkusza.<br>Temat nr 1<br>Scharakteryzuj sytuację prawną mniejszości narodowych i etnicznych we współczesnej<br>Polsce oraz procesy społeczno-kulturowe, którym podlegają.<br>Poziom rozszerzony<br>13<br>Temat nr 2<br>Rozważ, czy demokracja jest wartością uniwersalną, i scharakteryzuj - odwołując się<br>do przykładów z ostatniego ćwierćwiecza - udane i nieudane próby wprowadzania<br>demokratycznego reżimu politycznego.<br>Wybieram temat nr<br>Nr zadania</p>\n<ol><li>27.I. 27.II. 27.III.</li></ol>\n<p>Maks. liczba punktów<br>1<br>18<br>1<br>1<br>Wypełnia<br>egzaminator Uzyskana liczba punktów<br>Poziom rozszerzony<br>14<br>Poziom rozszerzony<br>15<br>Poziom rozszerzony<br>16<br>Poziom rozszerzony<br>17<br>Poziom rozszerzony<br>18<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 27. (0-20)<br>Temat 1: Scharakteryzuj sytuację prawną mniejszości narodowych i etnicznych<br>we współczesnej Polsce oraz procesy społeczno-kulturowe, którym podlegają.<br>Formułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej: charakterystykę<br>życia zbiorowego we współczesnej Polsce i ocenę procesów<br>społecznych (III.R.1 / III.P.1 / III.P.5)<br>Korzystanie z informacji: wskazywanie przyczyn i skutków<br>procesów społecznych, rozpoznawanie problemów społecznych,<br>korzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym i politycznym<br>oraz krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.R.1 / II.P.2 / II.P.5<br>/ II.P.6)<br>Tworzenie informacji<br>Wiadomości: przemiany społeczeństwa polskiego, zagadnienia<br>narodowościowe, prawa człowieka, obywatel wobec prawa (I.R.3 /<br>I.R.9 / I.P.3 / I.P.12)<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>11<br>Kryteria oceniania<br>Charakterystyka sytuacji prawnej mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce (0-10)<br>Podanie nazw aktów prawnych normujących sytuację mniejszości narodowych<br>i etnicznych, wskazania rozróżnienia między nimi i podanie ich przykładów (0-2)</p>\n<ol><li>podanie nazw aktów normatywnych określających sytuację mniejszości narodowych</li></ol>\n<p>i etnicznych</p>\n<ol><li>wskazanie różnicy między mniejszością narodową a etniczną i podanie przykładów</li></ol>\n<p>mniejszości narodowych i etnicznych<br>2 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (nazw aktów prawnych<br>i rozróżnienia między mniejszością etniczną a narodową oraz ich przykładów)<br>1 p. - za podanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi<br>Właściwa charakterystyka sytuacji prawnej mniejszości narodowych i etnicznych<br>w Polsce w następujących dziedzinach (0-8):</p>\n<ol><li>politycznej, np. zakaz dyskryminacji i ochrona przed przymusową asymilacją, zwolnienie</li></ol>\n<p>komitetów wyborczych mniejszości z progu wyborczego</p>\n<ol><li>dotyczącej oświaty dla członków mniejszości, np. lekcje w języku mniejszości, matura</li></ol>\n<p>z języka i w języku mniejszości</p>\n<ol><li>dotyczącej języka mniejszości w przestrzeni publicznej, np. możliwości komunikowania</li></ol>\n<p>się z władzami gminnymi i zapisów nazw w języku mniejszości w miejscowościach,<br>w których stanowią znaczny odsetek ludności</p>\n<ol><li>dotyczącej działalności kulturalnej mniejszości, np. dofinansowanie przez państwo</li></ol>\n<p>działalności społeczno-kulturowej mniejszości</p>\n<ol><li>prawa mniejszości wynikające z generalnych praw człowieka i obywatela</li></ol>\n<p>8 p. - za pełną charakterystykę czterech różnorodnych dziedzin dotyczących sytuacji<br>prawnej mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce<br>2 p. - za pełną charakterystykę dziedziny dotyczącej sytuacji prawnej mniejszości<br>narodowych i etnicznych w Polsce<br>1 p. - za niepełną charakterystykę dziedziny dotyczącej sytuacji prawnej mniejszości<br>narodowych i etnicznych w Polsce<br>Charakterystyka procesów społeczno-kulturowych, którym podlegają mniejszości<br>narodowe i etniczne w Polsce (0-6)<br>Przykładowe procesy:<br>asymilacja, m.in. konwersje, rozmywanie się tożsamości, wynarodowienie<br>akulturacja, m.in. dwukulturowość, integracja kulturowa z kulturą większości<br>wzrost świadomości narodowej, działania na rzecz pielęgnowania swej identyfikacji<br>narodowej i etnicznej<br>6 p. - za pełną charakterystykę dwóch procesów, którym podlegają mniejszości<br>narodowe i etniczne w Polsce<br>3 p. - za pełną charakterystykę procesu, któremu podlegają mniejszości narodowe<br>i etniczne w Polsce<br>1 p. - za fragmentaryczną charakterystykę procesu, któremu podlegają mniejszości<br>narodowe i etniczne w Polsce<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>12<br>Wykorzystanie materiałów źródłowych (0-2)<br>2 p. - za poprawne powołanie się na minimum dwa materiały źródłowe<br>1 p. - za poprawne powołanie się na jeden materiał źródłowy<br>Poprawny język wypowiedzi (0-1)<br>1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym<br>Poprawna forma wypowiedzi (0-1)<br>1 p. - za pracę z uporządkowanym, logicznym wywodem i właściwą strukturą<br>Temat 2: Rozważ, czy demokracja jest wartością uniwersalną, i scharakteryzuj -<br>odwołując się do przykładów z ostatniego ćwierćwiecza - udane i nieudane próby<br>wprowadzania demokratycznego reżimu politycznego.<br>Formułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej: charakterystykę<br>dylematów życia zbiorowego we współczesnym świecie i ocenę<br>procesów politycznych, działań władz oraz wydarzeń z punktu<br>widzenia kultury i moralności (III.R.1 / III.R.3 / III.P.1 / III.P.4 /<br>III.P.5)<br>Korzystanie z informacji: analiza różnych stanowisk w debacie<br>publicznej, wskazywanie przyczyn i skutków wydarzeń i procesów<br>politycznych, korzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym<br>i politycznym oraz krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.R.1<br>/ II.R.2 / II.P.2 / II.P.5)<br>Tworzenie informacji<br>Wiadomości: historyczne i współczesne formy państw, zagrożenia<br>dla demokracji, procesy społeczne, problemy współczesnego świata<br>(I.R.4 / I.R.6 / I.R.1 / I.P.16)<br>Kryteria oceniania<br>Rozważenie, czy demokracja jest wartością uniwersalną (0-4)<br>podanie argumentów<br>podanie kontrargumentów<br>4 p. - za podanie argumentów i kontrargumentów<br>1 p. - za podanie jednego argumentu „za” lub „przeciw”<br>Charakterystyka udanych prób wprowadzania demokratycznego reżimu politycznego<br>na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza (0-6)<br>Przykładowe procesy:<br>demokratyzacja w Europie Środkowo-Wschodniej na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, np.<br>w Polsce, w Czechosłowacji, na Węgrzech<br>demokratyzacja w nadbałtyckich państwach postradzieckich<br>odgórna demokratyzacja Turcji od końca lat 90. XX wieku w celu spełnienia kryteriów<br>kopenhaskich<br>demokratyzacja w wybranych krajach bałkańskich, np. w Słowenii, Chorwacji<br>po prezydenturze F. Tudjmana, Bułgarii i Rumunii<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>13<br>6 p. - za pełną charakterystykę dwóch udanych prób wprowadzania demokratycznego<br>reżimu politycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza<br>3 p. - za pełną charakterystykę udanej próby wprowadzania demokratycznego reżimu<br>politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza<br>1 p. - za fragmentaryczną charakterystykę udanej próby wprowadzania demokratycznego<br>reżimu politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza<br>Charakterystyka<br>nieudanych<br>prób<br>wprowadzania<br>demokratycznego<br>reżimu<br>politycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza (0-6)<br>Przykładowe procesy:<br>nieudana demokratyzacja na obszarze WNP, np. próby demokratyzacji w Białorusi i Rosji<br>w pierwszym okresie niepodległości i odwrót od demokracji w okresie prezydentur<br>A. Łukaszenki i W. Putina)<br>nieudana demokratyzacja w wyniku kolorowych rewolucji, np. zmierzanie w kierunku<br>autorytaryzmu reżimu M. Saakaszwilego po rewolucji róż w Gruzji, degeneracja reżimu<br>K. Bakijewa po rewolucji tulipanowej w Kirgistanie<br>nieudana (bądź niedokończona) demokratyzacja w krajach arabskich, w których<br>zachodziły procesy tzw. arabskiej wiosny<br>6 p. - za pełną charakterystykę dwóch nieudanych prób wprowadzania demokratycznego<br>reżimu politycznego na przykładach z ostatniego ćwierćwiecza<br>3 p. - za pełną charakterystykę nieudanej próby wprowadzania demokratycznego reżimu<br>politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza<br>1 p. - za<br>fragmentaryczną<br>charakterystykę<br>nieudanej<br>próby<br>wprowadzania<br>demokratycznego reżimu politycznego na przykładzie z ostatniego ćwierćwiecza<br>Wykorzystanie materiałów źródłowych (0-2)<br>2 p. - za poprawne powołanie się na minimum dwa materiały źródłowe<br>1 p. - za poprawne powołanie się na jeden materiał źródłowy<br>Poprawny język wypowiedzi (0-1)<br>1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym<br>Poprawna forma wypowiedzi (0-1)<br>1 p. - za pracę z uporządkowanym, logicznym wywodem i właściwą strukturą</p>","solutions":[]}