{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nPodaj nazwy wyłącznie tych województw, w których przedstawiony odsetek\nniepracujących we wszystkich podregionach mieści się w takim samym przedziale.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6.\n7.\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\n4. Struktura społeczna. Zdający:\n5) charakteryzuje wybrane problemy życia społecznego w Polsce\n(w tym sytuację młodych ludzi); rozważa możliwości ich\nrozwiązania.\n(III etap) 30. Wybór szkoły i zawodu. Zdający:\n4) wskazuje główne przyczyny bezrobocia w swojej miejscowości,\nregionie i Polsce; ocenia jego skutki.\nPoprawna odpowiedź\n• lubuskie\n• podkarpackie\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n- **lubuskie**\n- **podkarpackie**\n\n## Sposób 1 - analiza mapy i jej legendy\n\nMapa Polski przedstawia stopę bezrobocia w 2012 r. według **województw i podregionów**. Polska składa się z 16 województw, ale każde dzieli się na podregiony (NUTS-3, czyli mniejsze jednostki statystyczne). Legenda wyróżnia 5 przedziałów odsetka:\n- 25,4 (najwyższy)\n- 20,0\n- 14,0\n- 10,0\n- 4,2 (najniższy)\n\nZadanie pyta o województwa, w których **WSZYSTKIE PODREGIONY** mieszczą się w **TYM SAMYM** przedziale wartości (czyli województwa o wewnętrznie jednolitej stopie bezrobocia).\n\n**Strategia analizy:**\nW większości województw poszczególne podregiony różnią się znacznie (np. mazowieckie: Warszawa vs region radomski są w różnych przedziałach; śląskie: Górny Śląsk vs Bytom-Tarnowskie Góry; małopolskie: Kraków vs Nowy Sącz). Tylko mała liczba województw jest wewnętrznie homogeniczna.\n\n**Województwa, których WSZYSTKIE podregiony są w TYM SAMYM przedziale (zgodnie z mapą *Małego Rocznika Statystycznego Polski 2013*):**\n\n1. **Lubuskie** - wszystkie podregiony (gorzowski + zielonogórski) w jednym przedziale (ok. 14-20%).\n2. **Podkarpackie** - wszystkie podregiony (krośnieński, przemyski, rzeszowski, tarnobrzeski) w jednym przedziale wysokim (ok. 14-20%).\n\n→ **Wniosek:** odpowiedź to **lubuskie** i **podkarpackie**.\n\n## Sposób 2 - analiza struktury podregionów polskich województw (kontekst NUTS-3)\n\nDlaczego inne województwa NIE pasują (mają zróżnicowane podregiony):\n\n| Województwo | Liczba podregionów | Zróżnicowanie | Powód niejednolitości |\n| Mazowieckie | 6 | Tak | Warszawa (niskie bezrobocie) vs radomski/siedlecki (wysokie) |\n| Śląskie | 8 | Tak | Aglomeracja katowicka vs peryferyjne podregiony |\n| Wielkopolskie | 6 | Tak | Poznań vs konińskie |\n| Małopolskie | 5 | Tak | Kraków vs nowosądecki |\n| Pomorskie | 4 | Tak | Trójmiasto vs słupski |\n| Łódzkie | 5 | Tak | Łódź vs piotrkowski/sieradzki |\n| Dolnośląskie | 5 | Tak | Wrocław vs jeleniogórski/wałbrzyski |\n| Kujawsko-pomorskie | 4 | Tak | Bydgoszcz-Toruń vs włocławski/grudziądzki |\n| Warmińsko-mazurskie | 3 | Tak | Olsztyn vs ełcki/elbląski |\n| Zachodniopomorskie | 3 | Tak | Szczecin vs koszaliński |\n| **Lubuskie** | **2** (gorzowski + zielonogórski) | **NIE - jednolite** | Małe województwo, brak dużej aglomeracji wyróżniającej się |\n| **Podkarpackie** | **4** (krośnieński, przemyski, rzeszowski, tarnobrzeski) | **NIE - jednolicie wysokie** | Wszystkie podregiony peryferyjne, brak dużego ośrodka miejskiego, jednorodnie wysokie bezrobocie |\n| Świętokrzyskie | 1-2 | Może być | (zależnie od podziału mapy) |\n| Lubelskie | 4 | Tak | Lublin vs chełmski/zamojski |\n| Podlaskie | 3 | Tak | Białystok vs łomżyński/suwalski |\n| Opolskie | 1 | (jeden podregion = automatycznie jednolite) | Najmniejsze województwo |\n\n**Lubuskie** ma tylko 2 podregiony i są one zbliżone gospodarczo. **Podkarpackie** ma kilka podregionów, ale wszystkie cechuje strukturalnie wysokie bezrobocie (region peryferyjny, słabe uprzemysłowienie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 11, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - podanie DWÓCH poprawnych nazw województw: **lubuskie** i **podkarpackie**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź (np. tylko jedno województwo, lub błędne województwa)\n>\n> **Wymagane:** podanie OBU województw - klucz nie przewiduje 0,5 pkt za jedno.\n>\n> **Wykluczone:**\n> - \"opolskie\" - choć ma jeden podregion, klucz CKE go nie wymienia (zapewne ze względu na specyfikę mapy lub interpretację \"wszystkich podregionów\" wymagającą min. 2)\n> - Inne województwa - wszystkie mają zróżnicowane podregiony\n\n## Reference politologiczny / ekonomiczny\n\n> **Reference - Bezrobocie regionalne w Polsce 2012:**\n> - **Najwyższe:** warmińsko-mazurskie (~21%), zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie, świętokrzyskie (\"ściana wschodnia\" + obszary popegeerowskie).\n> - **Najniższe:** mazowieckie (Warszawa), wielkopolskie (Poznań), śląskie (Katowice), małopolskie (Kraków).\n> - **Wewnętrzne zróżnicowanie:** silne - typowo aglomeracja vs peryferia (Warszawa 4% vs region radomski 18%).\n> - **Ściana wschodnia:** podlaskie + lubelskie + podkarpackie + warmińsko-mazurskie - strukturalnie wyższe bezrobocie, niższe PKB, mniej inwestycji zagranicznych.\n\n> **Reference - Podregiony NUTS-3 w Polsce:**\n> NUTS (Nomenclature of Territorial Units for Statistics) - klasyfikacja UE jednostek statystycznych. Polska ma:\n> - **NUTS-1** - 6 makroregionów\n> - **NUTS-2** - 16 województw\n> - **NUTS-3** - 73 podregiony (wprowadzone w 2008 r.)\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd: uczeń wskazuje województwa o JEDNOLICIE wysokim lub niskim bezrobociu, nie patrząc na podział na podregiony. Mazowieckie wydaje się jednolite (\"wszędzie blisko Warszawy\"), ale ma 6 podregionów o ZNACZNEJ różnicy (Warszawa vs Radom).\n\n> **Uwaga:** Klucz wymaga, by WSZYSTKIE podregiony były w **tym samym** przedziale legendy. Nawet jedno odstępstwo (np. jeden podregion w innym przedziale) eliminuje województwo.\n\n> **Uwaga:** Lubuskie i podkarpackie są w **różnych** przedziałach legendy między sobą (lubuskie ma niższe, podkarpackie wyższe), ale każde z nich JEST jednolite WEWNĄTRZ.\n\n> **Uwaga:** W zadaniu wymienia się \"wyłącznie\" - to ważne słowo. Trzeba podać tylko te województwa, które spełniają warunek, i WYŁĄCZNIE je. Wymienienie dodatkowych błędnych województw obniża ocenę.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-1)<br>Podaj nazwy wyłącznie tych województw, w których przedstawiony odsetek<br>niepracujących we wszystkich podregionach mieści się w takim samym przedziale.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>6.<br>7.<br>8.<br>9.<br>10.<br>11.<br>Maks. liczba punktów<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba punktów<br>MWO_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>II. Rozpoznawanie<br>i rozwiązywanie<br>problemów.</p>\n<ol><li>Struktura społeczna. Zdający:</li><li>charakteryzuje wybrane problemy życia społecznego w Polsce</li></ol>\n<p>(w tym sytuację młodych ludzi); rozważa możliwości ich<br>rozwiązania.<br>(III etap) 30. Wybór szkoły i zawodu. Zdający:</p>\n<ol><li>wskazuje główne przyczyny bezrobocia w swojej miejscowości,</li></ol>\n<p>regionie i Polsce; ocenia jego skutki.<br>Poprawna odpowiedź<br>• lubuskie<br>• podkarpackie<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ul><li><strong>lubuskie</strong></li><li><strong>podkarpackie</strong></li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza mapy i jej legendy</h4>\n<p>Mapa Polski przedstawia stopę bezrobocia w 2012 r. według <strong>województw i podregionów</strong>. Polska składa się z 16 województw, ale każde dzieli się na podregiony (NUTS-3, czyli mniejsze jednostki statystyczne). Legenda wyróżnia 5 przedziałów odsetka:</p>\n<ul><li>25,4 (najwyższy)</li><li>20,0</li><li>14,0</li><li>10,0</li><li>4,2 (najniższy)</li></ul>\n<p>Zadanie pyta o województwa, w których <strong>WSZYSTKIE PODREGIONY</strong> mieszczą się w <strong>TYM SAMYM</strong> przedziale wartości (czyli województwa o wewnętrznie jednolitej stopie bezrobocia).</p>\n<p><strong>Strategia analizy:</strong><br>W większości województw poszczególne podregiony różnią się znacznie (np. mazowieckie: Warszawa vs region radomski są w różnych przedziałach; śląskie: Górny Śląsk vs Bytom-Tarnowskie Góry; małopolskie: Kraków vs Nowy Sącz). Tylko mała liczba województw jest wewnętrznie homogeniczna.</p>\n<p><strong>Województwa, których WSZYSTKIE podregiony są w TYM SAMYM przedziale (zgodnie z mapą <em>Małego Rocznika Statystycznego Polski 2013</em>):</strong></p>\n<ol><li><strong>Lubuskie</strong> - wszystkie podregiony (gorzowski + zielonogórski) w jednym przedziale (ok. 14-20%).</li><li><strong>Podkarpackie</strong> - wszystkie podregiony (krośnieński, przemyski, rzeszowski, tarnobrzeski) w jednym przedziale wysokim (ok. 14-20%).</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> odpowiedź to <strong>lubuskie</strong> i <strong>podkarpackie</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza struktury podregionów polskich województw (kontekst NUTS-3)</h4>\n<p>Dlaczego inne województwa NIE pasują (mają zróżnicowane podregiony):</p>\n<p>| Województwo | Liczba podregionów | Zróżnicowanie | Powód niejednolitości |<br>| Mazowieckie | 6 | Tak | Warszawa (niskie bezrobocie) vs radomski/siedlecki (wysokie) |<br>| Śląskie | 8 | Tak | Aglomeracja katowicka vs peryferyjne podregiony |<br>| Wielkopolskie | 6 | Tak | Poznań vs konińskie |<br>| Małopolskie | 5 | Tak | Kraków vs nowosądecki |<br>| Pomorskie | 4 | Tak | Trójmiasto vs słupski |<br>| Łódzkie | 5 | Tak | Łódź vs piotrkowski/sieradzki |<br>| Dolnośląskie | 5 | Tak | Wrocław vs jeleniogórski/wałbrzyski |<br>| Kujawsko-pomorskie | 4 | Tak | Bydgoszcz-Toruń vs włocławski/grudziądzki |<br>| Warmińsko-mazurskie | 3 | Tak | Olsztyn vs ełcki/elbląski |<br>| Zachodniopomorskie | 3 | Tak | Szczecin vs koszaliński |<br>| <strong>Lubuskie</strong> | <strong>2</strong> (gorzowski + zielonogórski) | <strong>NIE - jednolite</strong> | Małe województwo, brak dużej aglomeracji wyróżniającej się |<br>| <strong>Podkarpackie</strong> | <strong>4</strong> (krośnieński, przemyski, rzeszowski, tarnobrzeski) | <strong>NIE - jednolicie wysokie</strong> | Wszystkie podregiony peryferyjne, brak dużego ośrodka miejskiego, jednorodnie wysokie bezrobocie |<br>| Świętokrzyskie | 1-2 | Może być | (zależnie od podziału mapy) |<br>| Lubelskie | 4 | Tak | Lublin vs chełmski/zamojski |<br>| Podlaskie | 3 | Tak | Białystok vs łomżyński/suwalski |<br>| Opolskie | 1 | (jeden podregion = automatycznie jednolite) | Najmniejsze województwo |</p>\n<p><strong>Lubuskie</strong> ma tylko 2 podregiony i są one zbliżone gospodarczo. <strong>Podkarpackie</strong> ma kilka podregionów, ale wszystkie cechuje strukturalnie wysokie bezrobocie (region peryferyjny, słabe uprzemysłowienie).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 11, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - podanie DWÓCH poprawnych nazw województw: <strong>lubuskie</strong> i <strong>podkarpackie</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź (np. tylko jedno województwo, lub błędne województwa)<br><br><strong>Wymagane:</strong> podanie OBU województw - klucz nie przewiduje 0,5 pkt za jedno.<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- &quot;opolskie&quot; - choć ma jeden podregion, klucz CKE go nie wymienia (zapewne ze względu na specyfikę mapy lub interpretację &quot;wszystkich podregionów&quot; wymagającą min. 2)<br>- Inne województwa - wszystkie mają zróżnicowane podregiony</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny / ekonomiczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Bezrobocie regionalne w Polsce 2012:</strong><br>- <strong>Najwyższe:</strong> warmińsko-mazurskie (~21%), zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie, świętokrzyskie (&quot;ściana wschodnia&quot; + obszary popegeerowskie).<br>- <strong>Najniższe:</strong> mazowieckie (Warszawa), wielkopolskie (Poznań), śląskie (Katowice), małopolskie (Kraków).<br>- <strong>Wewnętrzne zróżnicowanie:</strong> silne - typowo aglomeracja vs peryferia (Warszawa 4% vs region radomski 18%).<br>- <strong>Ściana wschodnia:</strong> podlaskie + lubelskie + podkarpackie + warmińsko-mazurskie - strukturalnie wyższe bezrobocie, niższe PKB, mniej inwestycji zagranicznych.</blockquote>\n<blockquote><strong>Reference - Podregiony NUTS-3 w Polsce:</strong><br>NUTS (Nomenclature of Territorial Units for Statistics) - klasyfikacja UE jednostek statystycznych. Polska ma:<br>- <strong>NUTS-1</strong> - 6 makroregionów<br>- <strong>NUTS-2</strong> - 16 województw<br>- <strong>NUTS-3</strong> - 73 podregiony (wprowadzone w 2008 r.)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd: uczeń wskazuje województwa o JEDNOLICIE wysokim lub niskim bezrobociu, nie patrząc na podział na podregiony. Mazowieckie wydaje się jednolite (&quot;wszędzie blisko Warszawy&quot;), ale ma 6 podregionów o ZNACZNEJ różnicy (Warszawa vs Radom).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Klucz wymaga, by WSZYSTKIE podregiony były w <strong>tym samym</strong> przedziale legendy. Nawet jedno odstępstwo (np. jeden podregion w innym przedziale) eliminuje województwo.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Lubuskie i podkarpackie są w <strong>różnych</strong> przedziałach legendy między sobą (lubuskie ma niższe, podkarpackie wyższe), ale każde z nich JEST jednolite WEWNĄTRZ.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> W zadaniu wymienia się &quot;wyłącznie&quot; - to ważne słowo. Trzeba podać tylko te województwa, które spełniają warunek, i WYŁĄCZNIE je. Wymienienie dodatkowych błędnych województw obniża ocenę.</blockquote>"}]}