Zadanie 13. (0-2)
Uzupełnij tabelę - do każdego opisu konfliktu dopisz nazwę właściwego państwa
i numer, którym oznaczono je na mapie.
Fragment mapy politycznej świata
Na podstawie www.worldatlas.com
Opis A. W tym państwie doszło na początku lat 90. XX wieku do konfliktów etnicznych
w autonomicznych jednostkach terytorialnych - Osetii Południowej i Abchazji.
Z rosyjską pomocą ogłosiły one niepodległość, która w 2008 roku została uznana
przez Moskwę.
Opis B. W tym państwie na przestrzeni ostatnich 35 lat dwukrotnie interweniowały obce siły
zbrojne. Zarówno w okresie wojny domowej, jak i walk partyzanckich konflikt w nim
miał charakter światopoglądowy (np. mudżahedini - komuniści, działalność talibów)
oraz etniczny (np. Pasztuni - Uzbecy).
Opis C. W tym państwie konflikty społeczne miały wymiar etniczny (Arabowie - Kurdowie),
religijny (sunnici - szyici) oraz związany z dyktaturą przywódców partii Baas. Po obcej
interwencji wprowadzono zasadę reprezentacji religijnej i etnicznej w organach władzy.
Nazwa państwa
Numer na mapie
Opis A.
Opis B.
Opis C.
MWO_1R
Zadanie 13. (0-2)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
II. Rozpoznawanie
i rozwiązywanie
problemów.
Zdający:
\nAfryki, Azji, Ameryki Południowej i Środkowej.
\nwspółczesnym świecie.
(III etap) 22. Współpraca i konflikty międzynarodowe. Zdający:
międzynarodowych; omawia przebieg i próby rozwiązania jednego
z nich.
Poprawna odpowiedź
A. Gruzja, 2
B. Afganistan, 4
C. Irak, 5
Schemat punktowania
2 p. -
1 p. -
poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli (podanie trzech nazw i wskazanie
numerów im odpowiadających).
poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli (podanie dwóch nazw i wskazanie
numerów im odpowiadających) lub poprawne podanie trzech nazw.
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
"W tym państwie doszło na początku lat 90. XX wieku do konfliktów etnicznych w autonomicznych jednostkach terytorialnych - Osetii Południowej i Abchazji. Z rosyjską pomocą ogłosiły one niepodległość, która w 2008 roku została uznana przez Moskwę."\n
Wskazówki kluczowe:
\n→ Państwo: Gruzja, numer 2 (zgodnie z lokalizacją w Kaukazie na mapie z fragmentem regionu).
\n"W tym państwie na przestrzeni ostatnich 35 lat dwukrotnie interweniowały obce siły zbrojne. Zarówno w okresie wojny domowej, jak i walk partyzanckich konflikt w nim miał charakter światopoglądowy (np. mudżahedini - komuniści, działalność talibów) oraz etniczny (np. Pasztuni - Uzbecy)."\n
Wskazówki kluczowe:
\n→ Państwo: Afganistan, numer 4 (między Iranem a Pakistanem).
\n"W tym państwie konflikty społeczne miały wymiar etniczny (Arabowie - Kurdowie), religijny (sunnici - szyici) oraz związany z dyktaturą przywódców partii Baas. Po obcej interwencji wprowadzono zasadę reprezentacji religijnej i etnicznej w organach władzy."\n
Wskazówki kluczowe:
\n→ Państwo: Irak, numer 5 (sąsiaduje z Iranem od zachodu).
\nMapa fragmentu Bliskiego Wschodu i Kaukazu numeruje 5 państw (1-5). Sąsiednie do Egiptu, Iranu i Kazachstanu sugeruje że mapa obejmuje region:
\nKonkretne numery na mapie zależą od jej układu, ale klucz CKE wskazuje:
\nWiarygodny układ mapy: numery rozłożone od północy (Kaukaz) przez Bliski Wschód do Azji Środkowej.
\nKlucz CKE - schemat punktowania (zad. 13, max 2 pkt):\n
- 2 pkt - poprawne wypełnienie 3 wierszy tabeli (3 nazwy + 3 numery na mapie)
- 1 pkt - poprawne wypełnienie 2 wierszy tabeli LUB poprawne podanie 3 nazw (bez numerów lub z błędnymi numerami)
- 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Reference - Konflikty etniczne i religijne końca XX/XXI w.:\n
Gruzja (Opis A):
- Wojna gruzińsko-osetyjska 1991-1992 (Osetia Pd ogłosiła niepodległość)
- Wojna gruzińsko-abchaska 1992-1993 (separatyzm Abchazji)
- Wojna sierpniowa 2008 - Rosja vs Gruzja (5 dni walk, Tbilisi pod ostrzałem)
- Uznanie niepodległości Osetii Pd i Abchazji przez Rosję (26 VIII 2008)
- Konsekwencja: zamrożenie konfliktu, rosyjska obecność wojskowa
Afganistan (Opis B):
- Wojna ZSRR-mudżahedini 1979-1989 (interwencja sowiecka po obaleniu rządu Hafizullaha Amina)
- Wojna domowa 1989-1996 (frakcje mudżahedinów)
- Reżim talibów 1996-2001 (Mohammed Omar)
- Interwencja USA i NATO 2001+ (operacja Enduring Freedom, ISAF)
- Powrót talibów do władzy 2021 (po wycofaniu wojsk USA)
Irak (Opis C):
- Reżim Saddama Husajna (partia Baas) 1979-2003
- I wojna w Zatoce Perskiej 1990-1991 (po inwazji na Kuwejt)
- Powstania szyickie i kurdyjskie 1991 (krwawo stłumione)
- Inwazja USA i Wielkiej Brytanii 2003 ("Iraqi Freedom")
- Konstytucja 2005 - system parytetowy (prezydent Kurd, premier szyita, marszałek parlamentu sunnita)
- Wojna z ISIS 2014-2017
Uwaga: Najczęstsze błędy:\n
- Mylenie Gruzji z Iranem (Iran sąsiaduje, ale to NIE Iran ma Osetię Pd i Abchazję)
- Mylenie Afganistanu z Pakistanem (oba mają talibów, ale w opisie wymienione są Pasztuni i Uzbecy - to skład etniczny Afganistanu)
- Mylenie Iraku z Iranem (oba mają szyitów, ale Iran nie miał partii Baas i interwencji USA 2003)
Uwaga: "Partia Baas" - to KLUCZOWY identyfikator Iraku (i Syrii pod Asadami). Saddam Husajn = baasista. Iran NIE ma partii Baas.\n
Uwaga: "Mudżahedini i talibowie" + "Pasztuni" = Afganistan jednoznacznie. Pakistan ma podobne grupy, ale partyzanci pakistańscy nie są zwykle nazywani mudżahedinami.\n
Uwaga: "Osetia Południowa i Abchazja + Moskwa uznała 2008" = jednoznaczna identyfikacja Gruzji. Inne państwa (Armenia, Azerbejdżan) miały konflikty (Górski Karabach), ale nie z udziałem Osetii i Abchazji."}]}