{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nPodaj nazwę przedstawionej w tekście teorii genezy państwa oraz nazwisko twórcy tej\nteorii.\nPotem każdy wolności własnej cząstkę składa\nDla dobra powszechnego: to pierwsza ustawa,\nZ której jako ze źródła płyną wszystkie prawa.\nWidzimy wtedy, że rząd umową się tworzy,\nNie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej.\nOwóż rząd na kontrakcie oparłszy społecznym,\nPodział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym.\nŹródło: A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, Warszawa 2000, s. 216-217.\nNazwa teorii -\nNazwisko twórcy teorii -\nMateriał źródłowy do zadań 15., 16. i 17.\nJest postacią bezpośredniego uczestnictwa w kierowaniu sprawami publicznymi. Oznacza\nzebranie się w jednym miejscu wszystkich posiadających prawa polityczne w obrębie\nokreślonej jednostki terytorialnej w celu wspólnych obrad i podejmowania decyzji. Ta postać\nuczestnictwa politycznego powszechnie występowała w demokracjach antycznych. Współcześnie\nwystępuje np. w niektórych kantonach i gminach Szwajcarii. W Polsce obecnie istnieje\nzupełnie szczątkowo jako zebranie wiejskie lub ogólne zebranie mieszkańców osiedli w miastach.\nNa podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,\nWarszawa 2007, s. 364-365.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nIV. Znajomość\nzasad i procedur\ndemokracji.\n18. Instytucja państwa. Zdający:\n3) opisuje najważniejsze teorie genezy państwa (Arystotelesa,\nteistyczna, umowy społecznej, podboju, marksistowska).\nPrzykładowa odpowiedź\nNazwa teorii - teoria umowy społecznej\nNazwisko twórcy teorii - Hobbes\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n- **Nazwa teorii - teoria umowy społecznej** (kontraktualizm)\n- **Nazwisko twórcy teorii - Hobbes** (Thomas Hobbes)\n\nKlucz CKE akceptuje także innych klasyków kontraktualizmu - **John Locke** i **Jean-Jacques Rousseau** - ponieważ wszyscy trzej są twórcami teorii umowy społecznej.\n\n## Sposób 1 - analiza fragmentu *Pana Tadeusza*\n\nFragment z księgi VII *Pana Tadeusza* Adama Mickiewicza:\n\n> *\"Potem każdy wolności własnej cząstkę składa*\n> *Dla dobra powszechnego: to pierwsza ustawa,*\n> *Z której jako ze źródła płyną wszystkie prawa.*\n> *Widzimy wtedy, że rząd umową się tworzy,*\n> *Nie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej.*\n> *Ówoż rząd na kontrakcie oparłszy społecznym,*\n> *Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym.\"*\n\n**Wskazówki kluczowe:**\n\n1. **\"Każdy wolności własnej cząstkę składa\"** - jednostki dobrowolnie rezygnują z części swojej naturalnej wolności na rzecz władzy państwowej. To CENTRALNA TEZA kontraktualizmu - przejście od stanu natury do stanu społecznego.\n2. **\"Dla dobra powszechnego\"** - celem jest dobro wspólne, ochrona praw, bezpieczeństwo. To powtórzenie tezy Locke'a / Rousseau o wolnym wyborze społeczeństwa.\n3. **\"Rząd UMOWĄ się tworzy\"** - DOSŁOWNIE: władza powstaje z umowy między ludźmi (kontraktu).\n4. **\"Nie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej\"** - odrzucenie teorii teokratycznej (\"władza od Boga\"), klasyczne stanowisko oświecenia.\n5. **\"Rząd na kontrakcie oparłszy społecznym\"** - DOSŁOWNIE \"kontrakt społeczny\" = synonim umowy społecznej.\n6. **\"Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym\"** - odwołanie do trójpodziału władzy Monteskiusza, naturalnej konsekwencji kontraktualizmu.\n\n→ **Wniosek:** fragment przedstawia **teorię umowy społecznej** (kontraktualizmu) - koncepcję filozoficzną, według której władza polityczna ma genezę w dobrowolnej umowie między jednostkami, rezygnującymi z części wolności w stanie natury na rzecz państwa.\n\n## Sposób 2 - odróżnienie teorii genezy państwa\n\nKlasyczne teorie genezy państwa w filozofii politycznej:\n\n| Teoria | Główna teza | Twórcy | Czy pasuje? |\n| **Teoria umowy społecznej (kontraktualizm)** | Państwo powstało z dobrowolnej umowy ludzi | Thomas Hobbes (*Lewiatan*, 1651), John Locke (*Dwa traktaty*, 1689), J.-J. Rousseau (*Umowa społeczna*, 1762) | **TAK - DOSŁOWNIE \"rząd na kontrakcie społecznym\"** |\n| Teoria teistyczna (boska) | Władza pochodzi od Boga | Św. Augustyn, Bossuet, monarchia absolutna | NIE - Mickiewicz JĄ ODRZUCA \"nie pochodząc z woli bożej\" |\n| Teoria patriarchalna | Państwo wyrasta z rodziny patriarchalnej | Robert Filmer (*Patriarcha*, 1680) | NIE |\n| Teoria podboju | Państwo powstaje z podboju i przemocy | L. Gumplowicz | NIE |\n| Teoria klasowa (marksistowska) | Państwo to narzędzie klasy panującej | K. Marks, F. Engels | NIE - teoria z XIX/XX w., Mickiewicz nie nawiązuje |\n| Teoria organicystyczna | Państwo jak żywy organizm | H. Spencer | NIE |\n\n**Konkretni twórcy kontraktualizmu i ich różnice:**\n\n| Filozof | Stan natury | Cel umowy | Forma rządów |\n| **Thomas Hobbes** (1588-1679) | \"Wojna wszystkich przeciw wszystkim\", życie \"samotne, ubogie, brutalne, krótkie\" | Bezpieczeństwo, koniec lęku przed śmiercią | Monarchia absolutna (Lewiatan) |\n| **John Locke** (1632-1704) | Stan względnej wolności i równości, ale niepewności | Ochrona praw naturalnych: życie, wolność, własność | Monarchia ograniczona, parlament, prawo do oporu |\n| **Jean-Jacques Rousseau** (1712-1778) | \"Człowiek rodzi się wolny\", stan natury idealizowany | \"Wola powszechna\", suwerenność ludu | Demokracja bezpośrednia |\n\nFragment Mickiewicza nie precyzuje, KTÓRA wersja kontraktualizmu jest reprezentowana - wszyscy trzej (Hobbes, Locke, Rousseau) są dopuszczalnymi odpowiedziami w kluczu CKE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 14, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - podanie DWÓCH poprawnych elementów:\n> - Nazwa teorii: **\"teoria umowy społecznej\"** (lub \"kontraktualizm\")\n> - Nazwisko twórcy: **Hobbes** LUB **Locke** LUB **Rousseau**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty nazwy teorii:** \"teoria umowy społecznej\", \"umowa społeczna\", \"kontraktualizm\", \"teoria kontraktualistyczna\", \"teoria kontraktualizmu\"\n>\n> **Akceptowani twórcy** (wystarczy wskazać JEDNEGO):\n> - **Thomas Hobbes** - najczęściej wymieniany jako PIERWOTNY twórca; *Lewiatan*, 1651\n> - **John Locke** - *Dwa traktaty o rządzie*, 1689\n> - **Jean-Jacques Rousseau** - *Umowa społeczna*, 1762\n>\n> **Wykluczone:**\n> - \"Monteskiusz\" - twórca teorii TRÓJPODZIAŁU władzy, nie umowy społecznej (choć Mickiewicz wspomina o podziale władzy w ostatnim wersie, to ASPEKT POMOCNICZY)\n> - \"Mickiewicz\" - autor cytatu, nie twórca teorii\n> - Inne nazwiska (Marks, Hegel, Hobbes plus inni) - niepoprawne\n\n## Reference politologiczny\n\n> **Reference - Klasyczne teorie umowy społecznej:**\n>\n> **Thomas Hobbes** (1588-1679, Anglia)\n> - Dzieło: *Lewiatan* (1651)\n> - Stan natury: \"bellum omnium contra omnes\" (wojna wszystkich przeciw wszystkim)\n> - Rozwiązanie: oddanie pełnej władzy suwerenowi (Lewiatanowi) w zamian za bezpieczeństwo\n> - Forma państwa: **monarchia absolutna**\n>\n> **John Locke** (1632-1704, Anglia)\n> - Dzieła: *Dwa traktaty o rządzie* (1689)\n> - Stan natury: stan wolności i równości, ale braku gwarancji praw\n> - Rozwiązanie: umowa CHRONI prawa naturalne (życie, wolność, własność)\n> - **Prawo do oporu** wobec tyrana\n> - Wpływ na: Konstytucję USA (1787), Deklarację Praw Człowieka i Obywatela (1789)\n>\n> **Jean-Jacques Rousseau** (1712-1778, Francja)\n> - Dzieło: *Umowa społeczna* (*Du contrat social*, 1762)\n> - Słynne otwarcie: \"Człowiek rodzi się wolny, a wszędzie jest w okowach\"\n> - Stan natury: idealizowany (\"szlachetny dziki\")\n> - Suwerenność ludu, **wola powszechna** (volonté générale)\n> - Wpływ na: rewolucję francuską 1789\n>\n> **Konstytucja RP, art. 1 i 4:**\n> - Art. 1: \"Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli\" - odwołanie do idei umowy społecznej\n> - Art. 4: \"Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu\" - kontraktualistyczne pojęcie suwerenności ludu\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd: uczeń wpisuje \"Monteskiusz\" jako twórcę. Monteskiusz jest twórcą teorii **trójpodziału władzy** (*O duchu praw*, 1748), nie umowy społecznej. Mickiewicz wspomina o trójpodziale w ostatnim wersie, ale to KONSEKWENCJA umowy społecznej, nie sama teoria.\n\n> **Uwaga:** Drugi częsty błąd: \"teoria państwa prawa\" lub \"teoria demokracji\" - to ZA OGÓLNE. Klucz wymaga konkretnej **teorii GENEZY państwa** (skąd państwo się wzięło), a nie ustroju.\n\n> **Uwaga:** Klucz akceptuje TYLKO trzech klasyków kontraktualizmu (Hobbes/Locke/Rousseau). Wpisanie samej kategorii (\"kontraktualiści\") bez nazwiska jest niewystarczające - klucz prosi o NAZWISKO TWÓRCY.\n\n> **Uwaga:** Mickiewicz pisał *Pana Tadeusza* w latach 30. XIX w. (1834), w kontekście oświeceniowych idei kontraktualizmu, które dominowały w intelektualnej Europie 100 lat wcześniej (XVII-XVIII w.). Sam Mickiewicz nie jest filozofem kontraktualizmu - jest tylko poetą cytującym tę teorię.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14. (0-1)<br>Podaj nazwę przedstawionej w tekście teorii genezy państwa oraz nazwisko twórcy tej<br>teorii.<br>Potem każdy wolności własnej cząstkę składa<br>Dla dobra powszechnego: to pierwsza ustawa,<br>Z której jako ze źródła płyną wszystkie prawa.<br>Widzimy wtedy, że rząd umową się tworzy,<br>Nie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej.<br>Owóż rząd na kontrakcie oparłszy społecznym,<br>Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym.<br>Źródło: A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, Warszawa 2000, s. 216-217.<br>Nazwa teorii -<br>Nazwisko twórcy teorii -<br>Materiał źródłowy do zadań 15., 16. i 17.<br>Jest postacią bezpośredniego uczestnictwa w kierowaniu sprawami publicznymi. Oznacza<br>zebranie się w jednym miejscu wszystkich posiadających prawa polityczne w obrębie<br>określonej jednostki terytorialnej w celu wspólnych obrad i podejmowania decyzji. Ta postać<br>uczestnictwa politycznego powszechnie występowała w demokracjach antycznych. Współcześnie<br>występuje np. w niektórych kantonach i gminach Szwajcarii. W Polsce obecnie istnieje<br>zupełnie szczątkowo jako zebranie wiejskie lub ogólne zebranie mieszkańców osiedli w miastach.<br>Na podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,<br>Warszawa 2007, s. 364-365.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>IV. Znajomość<br>zasad i procedur<br>demokracji.</p>\n<ol><li>Instytucja państwa. Zdający:</li><li>opisuje najważniejsze teorie genezy państwa (Arystotelesa,</li></ol>\n<p>teistyczna, umowy społecznej, podboju, marksistowska).<br>Przykładowa odpowiedź<br>Nazwa teorii - teoria umowy społecznej<br>Nazwisko twórcy teorii - Hobbes<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ul><li><strong>Nazwa teorii - teoria umowy społecznej</strong> (kontraktualizm)</li><li><strong>Nazwisko twórcy teorii - Hobbes</strong> (Thomas Hobbes)</li></ul>\n<p>Klucz CKE akceptuje także innych klasyków kontraktualizmu - <strong>John Locke</strong> i <strong>Jean-Jacques Rousseau</strong> - ponieważ wszyscy trzej są twórcami teorii umowy społecznej.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza fragmentu <em>Pana Tadeusza</em></h4>\n<p>Fragment z księgi VII <em>Pana Tadeusza</em> Adama Mickiewicza:</p>\n<blockquote><em>&quot;Potem każdy wolności własnej cząstkę składa</em><br><em>Dla dobra powszechnego: to pierwsza ustawa,</em><br><em>Z której jako ze źródła płyną wszystkie prawa.</em><br><em>Widzimy wtedy, że rząd umową się tworzy,</em><br><em>Nie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej.</em><br><em>Ówoż rząd na kontrakcie oparłszy społecznym,</em><br><em>Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym.&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Wskazówki kluczowe:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;Każdy wolności własnej cząstkę składa&quot;</strong> - jednostki dobrowolnie rezygnują z części swojej naturalnej wolności na rzecz władzy państwowej. To CENTRALNA TEZA kontraktualizmu - przejście od stanu natury do stanu społecznego.</li><li><strong>&quot;Dla dobra powszechnego&quot;</strong> - celem jest dobro wspólne, ochrona praw, bezpieczeństwo. To powtórzenie tezy Locke&#x27;a / Rousseau o wolnym wyborze społeczeństwa.</li><li><strong>&quot;Rząd UMOWĄ się tworzy&quot;</strong> - DOSŁOWNIE: władza powstaje z umowy między ludźmi (kontraktu).</li><li><strong>&quot;Nie pochodząc, jak mylnie sądzą, z woli bożej&quot;</strong> - odrzucenie teorii teokratycznej (&quot;władza od Boga&quot;), klasyczne stanowisko oświecenia.</li><li><strong>&quot;Rząd na kontrakcie oparłszy społecznym&quot;</strong> - DOSŁOWNIE &quot;kontrakt społeczny&quot; = synonim umowy społecznej.</li><li><strong>&quot;Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym&quot;</strong> - odwołanie do trójpodziału władzy Monteskiusza, naturalnej konsekwencji kontraktualizmu.</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> fragment przedstawia <strong>teorię umowy społecznej</strong> (kontraktualizmu) - koncepcję filozoficzną, według której władza polityczna ma genezę w dobrowolnej umowie między jednostkami, rezygnującymi z części wolności w stanie natury na rzecz państwa.</p>\n<h4>Sposób 2 - odróżnienie teorii genezy państwa</h4>\n<p>Klasyczne teorie genezy państwa w filozofii politycznej:</p>\n<p>| Teoria | Główna teza | Twórcy | Czy pasuje? |<br>| <strong>Teoria umowy społecznej (kontraktualizm)</strong> | Państwo powstało z dobrowolnej umowy ludzi | Thomas Hobbes (<em>Lewiatan</em>, 1651), John Locke (<em>Dwa traktaty</em>, 1689), J.-J. Rousseau (<em>Umowa społeczna</em>, 1762) | <strong>TAK - DOSŁOWNIE &quot;rząd na kontrakcie społecznym&quot;</strong> |<br>| Teoria teistyczna (boska) | Władza pochodzi od Boga | Św. Augustyn, Bossuet, monarchia absolutna | NIE - Mickiewicz JĄ ODRZUCA &quot;nie pochodząc z woli bożej&quot; |<br>| Teoria patriarchalna | Państwo wyrasta z rodziny patriarchalnej | Robert Filmer (<em>Patriarcha</em>, 1680) | NIE |<br>| Teoria podboju | Państwo powstaje z podboju i przemocy | L. Gumplowicz | NIE |<br>| Teoria klasowa (marksistowska) | Państwo to narzędzie klasy panującej | K. Marks, F. Engels | NIE - teoria z XIX/XX w., Mickiewicz nie nawiązuje |<br>| Teoria organicystyczna | Państwo jak żywy organizm | H. Spencer | NIE |</p>\n<p><strong>Konkretni twórcy kontraktualizmu i ich różnice:</strong></p>\n<p>| Filozof | Stan natury | Cel umowy | Forma rządów |<br>| <strong>Thomas Hobbes</strong> (1588-1679) | &quot;Wojna wszystkich przeciw wszystkim&quot;, życie &quot;samotne, ubogie, brutalne, krótkie&quot; | Bezpieczeństwo, koniec lęku przed śmiercią | Monarchia absolutna (Lewiatan) |<br>| <strong>John Locke</strong> (1632-1704) | Stan względnej wolności i równości, ale niepewności | Ochrona praw naturalnych: życie, wolność, własność | Monarchia ograniczona, parlament, prawo do oporu |<br>| <strong>Jean-Jacques Rousseau</strong> (1712-1778) | &quot;Człowiek rodzi się wolny&quot;, stan natury idealizowany | &quot;Wola powszechna&quot;, suwerenność ludu | Demokracja bezpośrednia |</p>\n<p>Fragment Mickiewicza nie precyzuje, KTÓRA wersja kontraktualizmu jest reprezentowana - wszyscy trzej (Hobbes, Locke, Rousseau) są dopuszczalnymi odpowiedziami w kluczu CKE.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 14, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - podanie DWÓCH poprawnych elementów:<br>- Nazwa teorii: <strong>&quot;teoria umowy społecznej&quot;</strong> (lub &quot;kontraktualizm&quot;)<br>- Nazwisko twórcy: <strong>Hobbes</strong> LUB <strong>Locke</strong> LUB <strong>Rousseau</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane warianty nazwy teorii:</strong> &quot;teoria umowy społecznej&quot;, &quot;umowa społeczna&quot;, &quot;kontraktualizm&quot;, &quot;teoria kontraktualistyczna&quot;, &quot;teoria kontraktualizmu&quot;<br><br><strong>Akceptowani twórcy</strong> (wystarczy wskazać JEDNEGO):<br>- <strong>Thomas Hobbes</strong> - najczęściej wymieniany jako PIERWOTNY twórca; <em>Lewiatan</em>, 1651<br>- <strong>John Locke</strong> - <em>Dwa traktaty o rządzie</em>, 1689<br>- <strong>Jean-Jacques Rousseau</strong> - <em>Umowa społeczna</em>, 1762<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- &quot;Monteskiusz&quot; - twórca teorii TRÓJPODZIAŁU władzy, nie umowy społecznej (choć Mickiewicz wspomina o podziale władzy w ostatnim wersie, to ASPEKT POMOCNICZY)<br>- &quot;Mickiewicz&quot; - autor cytatu, nie twórca teorii<br>- Inne nazwiska (Marks, Hegel, Hobbes plus inni) - niepoprawne</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Klasyczne teorie umowy społecznej:</strong><br><br><strong>Thomas Hobbes</strong> (1588-1679, Anglia)<br>- Dzieło: <em>Lewiatan</em> (1651)<br>- Stan natury: &quot;bellum omnium contra omnes&quot; (wojna wszystkich przeciw wszystkim)<br>- Rozwiązanie: oddanie pełnej władzy suwerenowi (Lewiatanowi) w zamian za bezpieczeństwo<br>- Forma państwa: <strong>monarchia absolutna</strong><br><br><strong>John Locke</strong> (1632-1704, Anglia)<br>- Dzieła: <em>Dwa traktaty o rządzie</em> (1689)<br>- Stan natury: stan wolności i równości, ale braku gwarancji praw<br>- Rozwiązanie: umowa CHRONI prawa naturalne (życie, wolność, własność)<br>- <strong>Prawo do oporu</strong> wobec tyrana<br>- Wpływ na: Konstytucję USA (1787), Deklarację Praw Człowieka i Obywatela (1789)<br><br><strong>Jean-Jacques Rousseau</strong> (1712-1778, Francja)<br>- Dzieło: <em>Umowa społeczna</em> (<em>Du contrat social</em>, 1762)<br>- Słynne otwarcie: &quot;Człowiek rodzi się wolny, a wszędzie jest w okowach&quot;<br>- Stan natury: idealizowany (&quot;szlachetny dziki&quot;)<br>- Suwerenność ludu, <strong>wola powszechna</strong> (volonté générale)<br>- Wpływ na: rewolucję francuską 1789<br><br><strong>Konstytucja RP, art. 1 i 4:</strong><br>- Art. 1: &quot;Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli&quot; - odwołanie do idei umowy społecznej<br>- Art. 4: &quot;Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu&quot; - kontraktualistyczne pojęcie suwerenności ludu</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd: uczeń wpisuje &quot;Monteskiusz&quot; jako twórcę. Monteskiusz jest twórcą teorii <strong>trójpodziału władzy</strong> (<em>O duchu praw</em>, 1748), nie umowy społecznej. Mickiewicz wspomina o trójpodziale w ostatnim wersie, ale to KONSEKWENCJA umowy społecznej, nie sama teoria.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Drugi częsty błąd: &quot;teoria państwa prawa&quot; lub &quot;teoria demokracji&quot; - to ZA OGÓLNE. Klucz wymaga konkretnej <strong>teorii GENEZY państwa</strong> (skąd państwo się wzięło), a nie ustroju.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Klucz akceptuje TYLKO trzech klasyków kontraktualizmu (Hobbes/Locke/Rousseau). Wpisanie samej kategorii (&quot;kontraktualiści&quot;) bez nazwiska jest niewystarczające - klucz prosi o NAZWISKO TWÓRCY.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Mickiewicz pisał <em>Pana Tadeusza</em> w latach 30. XIX w. (1834), w kontekście oświeceniowych idei kontraktualizmu, które dominowały w intelektualnej Europie 100 lat wcześniej (XVII-XVIII w.). Sam Mickiewicz nie jest filozofem kontraktualizmu - jest tylko poetą cytującym tę teorię.</blockquote>"}]}