{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nNa podstawie plakatów oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli\ninformacja jest prawdziwa, lub F - jeśli jest fałszywa.\nPlakat A.\nPlakat B.\nNa podstawie: www.polityka.pl, www.namyslowianie.pl\nMWO_1R\nA.\nOba plakaty zostały upublicznione w kampanii wyborczej do\nParlamentu Europejskiego w 2014 roku.\nP\nF\nB.\nNa plakacie A. ukazano logo lewicowej formacji politycznej,\nskupionej wokół SLD.\nP\nF\nC.\nWszyscy politycy przedstawieni na plakatach byli posłami na\nSejm RP.\nP\nF\nMateriał źródłowy do zadań 21., 22. i 23.\nW Wielkiej Brytanii w 1983 roku w wyborach do Izby Gmin Partia Pracy otrzymała 28%\ngłosów,\nPartia\nKonserwatywna\n42%,\na\nSojusz\nPartii\nLiberalnej\ni\nPartii\nSocjaldemokratycznej - 25%. Rozkład mandatów był jednak diametralnie odmienny od\nwyników głosowania. Partia Pracy otrzymała 209 mandatów, Partia Konserwatywna - 397,\nzaś Sojusz Partii Liberalnej i Partii Socjaldemokratycznej - tylko 23 mandaty. Różnica\nwyniku wyborczego jest rażąco wielka. Partia Pracy uzyskała niewiele więcej głosów niż\nSojusz, ale zdobyła blisko 10 razy więcej mandatów.\nNa podstawie: M. Chmaj, W. Skrzydło, System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011, s. 75.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n16. Polityka, ideologie, doktryny i programy polityczne. Zdający:\n7) przeprowadza krytyczną analizę programów i innych materiałów\nwyborczych partii politycznych, ze względu na zawartość\nmerytoryczną i formę przekazu.\n(III etap) 7. Wyborcy i wybory. Zdający:\n4) krytycznie analizuje ulotki, hasła i spoty wyborcze.\nPoprawna odpowiedź\nA. P\nB. F\nC. P\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n- **A. P** (prawda) - Oba plakaty z kampanii do Parlamentu Europejskiego 2014 r.\n- **B. F** (fałsz) - Plakat A. \"Europa+ TWÓJ! RUCH\" NIE skupiał się wokół SLD\n- **C. P** (prawda) - Wszyscy politycy na plakatach byli posłami na Sejm RP\n\n## Sposób 1 - analiza poszczególnych stwierdzeń\n\n### A. \"Oba plakaty zostały upublicznione w kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku.\" - **PRAWDA (P)**\n\n**Wskazówki kluczowe:**\n- **Plakat B.** zawiera DOSŁOWNĄ datę: **\"25 maja - wybory do Parlamentu Europejskiego\"**. 25 maja to data wyborów do PE w 2014 r. (w Polsce 25 V 2014).\n- Plakat A. (\"Europa+ TWÓJ! RUCH\") również był wykorzystywany w tej samej kampanii - \"Europa Plus Twój Ruch\" to koalicja wyborcza zawiązana na potrzeby wyborów do PE 2014 r.\n\n**Wybory do PE w Polsce 2014 r.:** odbyły się 25 maja 2014 r., wybrano 51 europosłów z Polski (do 720-osobowego PE).\n\n### B. \"Na plakacie A. ukazano logo lewicowej formacji politycznej, skupionej wokół SLD.\" - **FAŁSZ (F)**\n\n**Wskazówki kluczowe:**\n- **\"Europa Plus Twój Ruch\"** to koalicja, ALE skupiała się **NIE wokół SLD**, lecz wokół:\n- **Twój Ruch** (TR) - partia założona przez Janusza Palikota (do 2013 r. \"Ruch Palikota\"), centro-lewicowa, antyklerykalna\n- **Europa Plus** - projekt polityczny Aleksandra Kwaśniewskiego (była głowa państwa, wcześniej SLD) i Marka Siwca\n- Inne mniejsze podmioty: Ruch Społeczny Twój Ruch, część działaczy lewicy\n- **Kluczowy fakt:** SLD (Sojusz Lewicy Demokratycznej) NIE wszedł do koalicji \"Europa Plus Twój Ruch\", konkurował z nią. SLD wystartował w wyborach do PE 2014 SAMODZIELNIE (lista \"SLD-UP\" - Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy).\n- Lewica polska była PODZIELONA - z jednej strony SLD, z drugiej Europa Plus Twój Ruch (Kwaśniewski + Palikot), co rozproszyło głosy.\n\n→ **Stwierdzenie B. jest FAŁSZEM**, ponieważ koalicja nie była \"skupiona wokół SLD\" - była to konkurencyjna formacja powstała m.in. w opozycji do tradycyjnego SLD.\n\n### C. \"Wszyscy politycy przedstawieni na plakatach byli posłami na Sejm RP.\" - **PRAWDA (P)**\n\n**Wskazówki kluczowe:**\n- **Plakat A.** - dwóch polityków (zapewne przywódcy koalicji Europa Plus Twój Ruch). Najprawdopodobniej **Janusz Palikot** (Twój Ruch - był posłem na Sejm 2007-2015) i **Aleksander Kwaśniewski** lub **Marek Siwiec** (Siwiec był posłem na Sejm RP w latach 90.). Innym kandydatem może być **Marek Borowski** (poseł SLD/SDPL, marszałek Sejmu IV kadencji).\n- **Plakat B.** - **Kazimierz Michał Ujazdowski** - był posłem na Sejm RP wielokrotnie:\n- Sejm I kadencji (1991-1993, KPN)\n- Sejm III kadencji (1997-2001, AWS)\n- Sejm IV i V kadencji (2001-2007, PiS)\n- Minister kultury 2001 (rząd Buzka), 2005-2007 (rząd PiS)\n- W 2014 r. wybrany do PE z list PiS\n- **Wniosek:** wszyscy politycy z plakatów byli (lub są) posłami na Sejm RP.\n\n→ **Stwierdzenie C. jest PRAWDĄ.**\n\n## Sposób 2 - kontekst polityczny wyborów do PE 2014\n\nWybory do PE 2014 r. - Polska wybrała 51 europosłów. Główne komitety wyborcze:\n\n| Komitet wyborczy | Lider/Liderzy | Profil | Wynik |\n| Platforma Obywatelska (PO) | Donald Tusk | Liberalizm | 19 europosłów |\n| Prawo i Sprawiedliwość (PiS) | Jarosław Kaczyński | Konserwatyzm | 19 europosłów |\n| Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy (SLD-UP) | Leszek Miller | Lewica | 5 europosłów |\n| Nowa Prawica - Janusz Korwin-Mikke (KNP) | Korwin-Mikke | Wolnorynkowy konserwatyzm | 4 europosłów |\n| Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) | Janusz Piechociński | Centrum-agraryzm | 4 europosłów |\n| **Europa Plus Twój Ruch (EPTR)** | **Janusz Palikot, Marek Siwiec, Aleksander Kwaśniewski (zaplecze)** | **Lewica liberalna, antyklerykalizm** | **0 europosłów** (poniżej 5% progu, brak mandatów) |\n| Solidarna Polska | Zbigniew Ziobro | Konserwatyzm narodowy | 0 europosłów |\n\n**Kluczowa informacja:** Europa Plus Twój Ruch (plakat A.) NIE wprowadziła nikogo do PE w wyborach 2014 r., pokazując słabość rozproszonej lewicy. Dla porównania SLD (osobno) wprowadziło 5 europosłów.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 20, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wskazanie TRZECH poprawnych elementów odpowiedzi: **A. P, B. F, C. P**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi (nawet jeden błąd = 0 pkt)\n>\n> **Wymagana KOMPLETNOŚĆ:** wszystkie trzy stwierdzenia poprawnie. Brak częściowej punktacji.\n\n## Reference politologiczny\n\n> **Reference - Wybory do PE 2014 i koalicje wyborcze:**\n>\n> **Wybory do PE 2014:**\n> - Termin: 25 V 2014 r.\n> - Polska: 51 europosłów (na 751 europosłów ogółem)\n> - System: proporcjonalny, 13 okręgów wyborczych, próg 5%\n> - Frekwencja w Polsce: 23,8% (jedna z niższych w UE)\n>\n> **Europa Plus Twój Ruch - historia:**\n> - Powstała 2013 r. jako reakcja Aleksandra Kwaśniewskiego, Marka Siwca i Janusza Palikota na słabość polskiej lewicy.\n> - Cel: skonsolidowanie centro-lewicowego elektoratu (alternatywa dla SLD).\n> - Główne hasła: integracja europejska, świeckość państwa, prawa kobiet.\n> - Po porażce w PE 2014 - koalicja faktycznie się rozpadła. Twój Ruch (Palikota) wystartował w wyborach parlamentarnych 2015 r. samodzielnie i nie wszedł do Sejmu.\n>\n> **Kazimierz Michał Ujazdowski:**\n> - Polityk konserwatywny, od 1980 r. działacz NZS\n> - Były Minister Kultury (2001, 2005-2007)\n> - Poseł Sejmu wielokrotnie, później europoseł 2014-2019 (PiS, później niezrzeszony)\n> - Po sporze z PiS (2017) - przeszedł do Koalicji Europejskiej, później do PO\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Stwierdzenie B. jest pułapką - uczeń słysząc \"lewicowa formacja\" automatycznie kojarzy z SLD. Ale Europa Plus Twój Ruch była konkurencyjna wobec SLD, nie wokół niego skupiona.\n\n> **Uwaga:** Klucz CKE wymaga WSZYSTKICH trzech odpowiedzi poprawnych - jeden błąd = 0 pkt. Trzeba uważnie analizować każde stwierdzenie.\n\n> **Uwaga:** \"25 maja\" na plakacie B. to BARDZO mocna wskazówka - to data wyborów do PE 2014 r. Wybory do PE odbywają się co 5 lat, więc daty wyborów europejskich w Polsce: 2004, 2009, 2014, 2019, 2024.\n\n> **Uwaga:** Plakat A. \"Europa+ TWÓJ! RUCH\" sygnalizuje koalicję dwóch podmiotów (Europa Plus + Twój Ruch). Logo SLD nie jest tam widoczne - ale klucz CKE chce żeby uczeń wiedział, że SLD startował SAMODZIELNIE.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>Na podstawie plakatów oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli<br>informacja jest prawdziwa, lub F - jeśli jest fałszywa.<br>Plakat A.<br>Plakat B.<br>Na podstawie: www.polityka.pl, www.namyslowianie.pl<br>MWO_1R<br>A.<br>Oba plakaty zostały upublicznione w kampanii wyborczej do<br>Parlamentu Europejskiego w 2014 roku.<br>P<br>F<br>B.<br>Na plakacie A. ukazano logo lewicowej formacji politycznej,<br>skupionej wokół SLD.<br>P<br>F<br>C.<br>Wszyscy politycy przedstawieni na plakatach byli posłami na<br>Sejm RP.<br>P<br>F<br>Materiał źródłowy do zadań 21., 22. i 23.<br>W Wielkiej Brytanii w 1983 roku w wyborach do Izby Gmin Partia Pracy otrzymała 28%<br>głosów,<br>Partia<br>Konserwatywna<br>42%,<br>a<br>Sojusz<br>Partii<br>Liberalnej<br>i<br>Partii<br>Socjaldemokratycznej - 25%. Rozkład mandatów był jednak diametralnie odmienny od<br>wyników głosowania. Partia Pracy otrzymała 209 mandatów, Partia Konserwatywna - 397,<br>zaś Sojusz Partii Liberalnej i Partii Socjaldemokratycznej - tylko 23 mandaty. Różnica<br>wyniku wyborczego jest rażąco wielka. Partia Pracy uzyskała niewiele więcej głosów niż<br>Sojusz, ale zdobyła blisko 10 razy więcej mandatów.<br>Na podstawie: M. Chmaj, W. Skrzydło, System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011, s. 75.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Polityka, ideologie, doktryny i programy polityczne. Zdający:</li><li>przeprowadza krytyczną analizę programów i innych materiałów</li></ol>\n<p>wyborczych partii politycznych, ze względu na zawartość<br>merytoryczną i formę przekazu.<br>(III etap) 7. Wyborcy i wybory. Zdający:</p>\n<ol><li>krytycznie analizuje ulotki, hasła i spoty wyborcze.</li></ol>\n<p>Poprawna odpowiedź<br>A. P<br>B. F<br>C. P<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ul><li><strong>A. P</strong> (prawda) - Oba plakaty z kampanii do Parlamentu Europejskiego 2014 r.</li><li><strong>B. F</strong> (fałsz) - Plakat A. &quot;Europa+ TWÓJ! RUCH&quot; NIE skupiał się wokół SLD</li><li><strong>C. P</strong> (prawda) - Wszyscy politycy na plakatach byli posłami na Sejm RP</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza poszczególnych stwierdzeń</h4>\n<h5>A. &quot;Oba plakaty zostały upublicznione w kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku.&quot; - <strong>PRAWDA (P)</strong></h5>\n<p><strong>Wskazówki kluczowe:</strong></p>\n<ul><li><strong>Plakat B.</strong> zawiera DOSŁOWNĄ datę: <strong>&quot;25 maja - wybory do Parlamentu Europejskiego&quot;</strong>. 25 maja to data wyborów do PE w 2014 r. (w Polsce 25 V 2014).</li><li>Plakat A. (&quot;Europa+ TWÓJ! RUCH&quot;) również był wykorzystywany w tej samej kampanii - &quot;Europa Plus Twój Ruch&quot; to koalicja wyborcza zawiązana na potrzeby wyborów do PE 2014 r.</li></ul>\n<p><strong>Wybory do PE w Polsce 2014 r.:</strong> odbyły się 25 maja 2014 r., wybrano 51 europosłów z Polski (do 720-osobowego PE).</p>\n<h5>B. &quot;Na plakacie A. ukazano logo lewicowej formacji politycznej, skupionej wokół SLD.&quot; - <strong>FAŁSZ (F)</strong></h5>\n<p><strong>Wskazówki kluczowe:</strong></p>\n<ul><li><strong>&quot;Europa Plus Twój Ruch&quot;</strong> to koalicja, ALE skupiała się <strong>NIE wokół SLD</strong>, lecz wokół:</li><li><strong>Twój Ruch</strong> (TR) - partia założona przez Janusza Palikota (do 2013 r. &quot;Ruch Palikota&quot;), centro-lewicowa, antyklerykalna</li><li><strong>Europa Plus</strong> - projekt polityczny Aleksandra Kwaśniewskiego (była głowa państwa, wcześniej SLD) i Marka Siwca</li><li>Inne mniejsze podmioty: Ruch Społeczny Twój Ruch, część działaczy lewicy</li><li><strong>Kluczowy fakt:</strong> SLD (Sojusz Lewicy Demokratycznej) NIE wszedł do koalicji &quot;Europa Plus Twój Ruch&quot;, konkurował z nią. SLD wystartował w wyborach do PE 2014 SAMODZIELNIE (lista &quot;SLD-UP&quot; - Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy).</li><li>Lewica polska była PODZIELONA - z jednej strony SLD, z drugiej Europa Plus Twój Ruch (Kwaśniewski + Palikot), co rozproszyło głosy.</li></ul>\n<p>→ <strong>Stwierdzenie B. jest FAŁSZEM</strong>, ponieważ koalicja nie była &quot;skupiona wokół SLD&quot; - była to konkurencyjna formacja powstała m.in. w opozycji do tradycyjnego SLD.</p>\n<h5>C. &quot;Wszyscy politycy przedstawieni na plakatach byli posłami na Sejm RP.&quot; - <strong>PRAWDA (P)</strong></h5>\n<p><strong>Wskazówki kluczowe:</strong></p>\n<ul><li><strong>Plakat A.</strong> - dwóch polityków (zapewne przywódcy koalicji Europa Plus Twój Ruch). Najprawdopodobniej <strong>Janusz Palikot</strong> (Twój Ruch - był posłem na Sejm 2007-2015) i <strong>Aleksander Kwaśniewski</strong> lub <strong>Marek Siwiec</strong> (Siwiec był posłem na Sejm RP w latach 90.). Innym kandydatem może być <strong>Marek Borowski</strong> (poseł SLD/SDPL, marszałek Sejmu IV kadencji).</li><li><strong>Plakat B.</strong> - <strong>Kazimierz Michał Ujazdowski</strong> - był posłem na Sejm RP wielokrotnie:</li><li>Sejm I kadencji (1991-1993, KPN)</li><li>Sejm III kadencji (1997-2001, AWS)</li><li>Sejm IV i V kadencji (2001-2007, PiS)</li><li>Minister kultury 2001 (rząd Buzka), 2005-2007 (rząd PiS)</li><li>W 2014 r. wybrany do PE z list PiS</li><li><strong>Wniosek:</strong> wszyscy politycy z plakatów byli (lub są) posłami na Sejm RP.</li></ul>\n<p>→ <strong>Stwierdzenie C. jest PRAWDĄ.</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - kontekst polityczny wyborów do PE 2014</h4>\n<p>Wybory do PE 2014 r. - Polska wybrała 51 europosłów. Główne komitety wyborcze:</p>\n<p>| Komitet wyborczy | Lider/Liderzy | Profil | Wynik |<br>| Platforma Obywatelska (PO) | Donald Tusk | Liberalizm | 19 europosłów |<br>| Prawo i Sprawiedliwość (PiS) | Jarosław Kaczyński | Konserwatyzm | 19 europosłów |<br>| Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy (SLD-UP) | Leszek Miller | Lewica | 5 europosłów |<br>| Nowa Prawica - Janusz Korwin-Mikke (KNP) | Korwin-Mikke | Wolnorynkowy konserwatyzm | 4 europosłów |<br>| Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) | Janusz Piechociński | Centrum-agraryzm | 4 europosłów |<br>| <strong>Europa Plus Twój Ruch (EPTR)</strong> | <strong>Janusz Palikot, Marek Siwiec, Aleksander Kwaśniewski (zaplecze)</strong> | <strong>Lewica liberalna, antyklerykalizm</strong> | <strong>0 europosłów</strong> (poniżej 5% progu, brak mandatów) |<br>| Solidarna Polska | Zbigniew Ziobro | Konserwatyzm narodowy | 0 europosłów |</p>\n<p><strong>Kluczowa informacja:</strong> Europa Plus Twój Ruch (plakat A.) NIE wprowadziła nikogo do PE w wyborach 2014 r., pokazując słabość rozproszonej lewicy. Dla porównania SLD (osobno) wprowadziło 5 europosłów.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 20, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wskazanie TRZECH poprawnych elementów odpowiedzi: <strong>A. P, B. F, C. P</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi (nawet jeden błąd = 0 pkt)<br><br><strong>Wymagana KOMPLETNOŚĆ:</strong> wszystkie trzy stwierdzenia poprawnie. Brak częściowej punktacji.</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Wybory do PE 2014 i koalicje wyborcze:</strong><br><br><strong>Wybory do PE 2014:</strong><br>- Termin: 25 V 2014 r.<br>- Polska: 51 europosłów (na 751 europosłów ogółem)<br>- System: proporcjonalny, 13 okręgów wyborczych, próg 5%<br>- Frekwencja w Polsce: 23,8% (jedna z niższych w UE)<br><br><strong>Europa Plus Twój Ruch - historia:</strong><br>- Powstała 2013 r. jako reakcja Aleksandra Kwaśniewskiego, Marka Siwca i Janusza Palikota na słabość polskiej lewicy.<br>- Cel: skonsolidowanie centro-lewicowego elektoratu (alternatywa dla SLD).<br>- Główne hasła: integracja europejska, świeckość państwa, prawa kobiet.<br>- Po porażce w PE 2014 - koalicja faktycznie się rozpadła. Twój Ruch (Palikota) wystartował w wyborach parlamentarnych 2015 r. samodzielnie i nie wszedł do Sejmu.<br><br><strong>Kazimierz Michał Ujazdowski:</strong><br>- Polityk konserwatywny, od 1980 r. działacz NZS<br>- Były Minister Kultury (2001, 2005-2007)<br>- Poseł Sejmu wielokrotnie, później europoseł 2014-2019 (PiS, później niezrzeszony)<br>- Po sporze z PiS (2017) - przeszedł do Koalicji Europejskiej, później do PO</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Stwierdzenie B. jest pułapką - uczeń słysząc &quot;lewicowa formacja&quot; automatycznie kojarzy z SLD. Ale Europa Plus Twój Ruch była konkurencyjna wobec SLD, nie wokół niego skupiona.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE wymaga WSZYSTKICH trzech odpowiedzi poprawnych - jeden błąd = 0 pkt. Trzeba uważnie analizować każde stwierdzenie.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> &quot;25 maja&quot; na plakacie B. to BARDZO mocna wskazówka - to data wyborów do PE 2014 r. Wybory do PE odbywają się co 5 lat, więc daty wyborów europejskich w Polsce: 2004, 2009, 2014, 2019, 2024.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Plakat A. &quot;Europa+ TWÓJ! RUCH&quot; sygnalizuje koalicję dwóch podmiotów (Europa Plus + Twój Ruch). Logo SLD nie jest tam widoczne - ale klucz CKE chce żeby uczeń wiedział, że SLD startował SAMODZIELNIE.</blockquote>"}]}