{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-1)\nZaznacz minimalną liczbę głosów „za” potrzebną do wykonania czynności wskazanej\nw przytoczonym przepisie prawnym w sytuacji, gdy 100 posłów głosowałoby przeciw,\na 99 wstrzymałoby się od głosu.\nArt. 113. […] Sejm może bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy\nustawowej liczby posłów uchwalić tajność obrad.\nŹródło: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.\nA. 231.\nB. 200.\nC. 130.\nD. 101.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n3) podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej polskiego\nparlamentu większości zwykłej, bezwzględnej i kwalifikowanej.\n(IV etap zakres podst.) 2. Prawo i sądy. Zdający:\n3) wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny\ni interpretuje proste przepisy prawne.\nPoprawna odpowiedź\nB.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B. 200.**\n\n## Sposób 1 - analiza przepisu i obliczenie krok po kroku\n\nCytat z art. 113 Konstytucji RP:\n\n> *\"Sejm może bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów uchwalić tajność obrad.\"*\n\n**Trzy warunki, które trzeba sprawdzić:**\n\n### Warunek 1: kworum (\"co najmniej połowa ustawowej liczby posłów\")\n\n- Ustawowa liczba posłów = **460** (Sejm liczy 460 posłów, art. 96 Konstytucji)\n- Połowa = **230**\n- Kworum = co najmniej **230 posłów** obecnych na sali\n\n### Warunek 2: ilu posłów łącznie głosuje w opisanej sytuacji?\n\nDane z zadania:\n- 100 posłów głosuje **przeciw**\n- 99 posłów **wstrzymuje się** od głosu\n- liczba głosów \"za\" = X (szukamy minimum)\n\nGłosujący to: za + przeciw + wstrzymujący się = **X + 100 + 99 = X + 199**\n\nDla zachowania kworum: **X + 199 ≥ 230** → **X ≥ 31**\n\nAle to TYLKO kworum. Musimy jeszcze spełnić warunek bezwzględnej większości.\n\n### Warunek 3: bezwzględna większość głosów\n\n**Definicja bezwzględnej większości:** liczba głosów \"za\" musi być WIĘKSZA niż suma głosów \"przeciw\" PLUS \"wstrzymujących się\" (czyli > 50% wszystkich głosujących).\n\nWzór: **za > przeciw + wstrzymało się**\n\nW naszej sytuacji: **X > 100 + 99 = 199**\n\nNajmniejsza liczba całkowita większa od 199 to **200**.\n\n### Weryfikacja:\n\n- Głosów \"za\": **200**\n- Głosów \"przeciw\": 100\n- Wstrzymało się: 99\n- **Razem głosujących:** 200 + 100 + 99 = **399** (więcej niż kworum 230 ✓)\n- Bezwzględna większość: 200 > 199 ✓ (głosy \"za\" przekraczają sumę pozostałych)\n\n**Odpowiedź: B. 200**\n\n## Sposób 2 - typy większości w głosowaniach parlamentarnych\n\nKluczowe rozróżnienie trzech typów większości:\n\n| Typ większości | Definicja | Wzór | Przykład w arkuszu (z 399 głosujących) |\n| **Zwykła (relatywna)** | \"Za\" > \"przeciw\" (wstrzymujący się NIE liczeni) | za > przeciw | 101 (>100) |\n| **Bezwzględna** | \"Za\" > \"przeciw\" + \"wstrzymało się\" (czyli >50% wszystkich głosujących) | za > przeciw + wstrzymało się | **200** (>199) |\n| **Kwalifikowana** | Określony ułamek wszystkich uprawnionych (np. 2/3, 3/5) | zależy od progu | dla 3/5 z 460 = 276 |\n\n**Ważne:** w art. 113 mowa o bezwzględnej większości głosujących, NIE bezwzględnej większości ustawowej liczby posłów. Gdyby chodziło o większość ustawową, potrzebne byłoby **231** (51% z 460) - ale przepis tego NIE wymaga.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 26, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wskazanie poprawnej odpowiedzi: **B. 200**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n\n## Reference politologiczny\n\n> **Reference - Większości głosów w Konstytucji RP i regulaminie Sejmu:**\n>\n> **Większość zwykła (relatywna):**\n> - **Definicja:** \"za\" > \"przeciw\"; głosy wstrzymujące się NIE liczone\n> - **Stosowana w:** uchwalaniu typowych ustaw (art. 120 zd. 1), zwykłych uchwał Sejmu\n>\n> **Większość bezwzględna:**\n> - **Definicja:** \"za\" > połowa głosujących (czyli > suma głosów przeciw + wstrzymujących się)\n> - **Stosowana w:** wotum zaufania dla rządu (art. 154 ust. 2), wybór sędziów TK (art. 194 ust. 1), wybór Prezesa NBP, uchwalenie tajności obrad (art. 113)\n>\n> **Większość kwalifikowana (3/5):**\n> - **Definicja:** \"za\" ≥ 3/5 ustawowej liczby posłów (276 z 460)\n> - **Stosowana w:** odrzucenie weta Prezydenta (art. 122 ust. 5), zmiana Konstytucji w niektórych rozdziałach\n>\n> **Większość kwalifikowana (2/3):**\n> - **Definicja:** \"za\" ≥ 2/3 ustawowej liczby posłów lub innego organu\n> - **Stosowana w:** zmiana Konstytucji (art. 235 ust. 4), uchwała Zgromadzenia Narodowego stwierdzająca niemożność sprawowania urzędu przez Prezydenta (art. 131 ust. 2 pkt 4)\n>\n> **Większość ustawowa:**\n> - **Definicja:** \"za\" > połowa USTAWOWEJ liczby posłów (231 z 460, NIE z głosujących)\n> - **Stosowana w:** wotum nieufności (art. 158 ust. 1), wotum nieufności wobec ministra (art. 159 ust. 2)\n>\n> **Kworum:**\n> - **Wymóg minimalny:** ½ ustawowej liczby posłów (230 z 460) na sali, jeśli przepis nie stanowi inaczej\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | 231 | Większość USTAWOWA (231 z 460) - wymagana przy wotum nieufności, NIE przy uchwale o tajności | Mylenie typów większości - bezwzględnej (głosujących) z ustawową (wszystkich posłów) |\n| **B** | **200** | **POPRAWNA - bezwzględna większość głosujących (200 > 100 + 99 = 199)** | - |\n| C | 130 | Połączenie ½ kworum (230 ÷ 2 = brak sensu) lub błędne 230 - 100 = 130; nie spełnia warunku bezwzględnej większości (130 < 199) | Liczbowy guesswork bez logiki |\n| D | 101 | Większość zwykła (za > przeciw → 101 > 100); NIE bezwzględna | Mylenie zwykłej z bezwzględną |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd - wskazanie **D. 101**. Uczeń liczy tylko \"za > przeciw\" (101 > 100), zapominając, że bezwzględna większość WLICZA głosy wstrzymujące się do sumy do pokonania. Bezwzględna = za > (przeciw + wstrzymujący się), więc w naszej sytuacji za > 199, czyli minimum 200.\n\n> **Uwaga:** Drugi typowy błąd - wskazanie **A. 231**. To uczeń pamięta z lekcji \"bezwzględna większość = 231\" i bezrefleksyjnie tę liczbę aplikuje. Tymczasem 231 to większość USTAWOWA (½ z 460 + 1), a w art. 113 chodzi o większość bezwzględną GŁOSUJĄCYCH (relatywna do faktycznie głosujących, nie do wszystkich 460 posłów).\n\n> **Uwaga:** Warto opanować formułę: **bezwzględna większość = (suma głosów przeciw + wstrzymujących się) + 1**, gdy chcemy obliczyć minimum głosów \"za\". W naszym przykładzie: 100 + 99 + 1 = 200.\n\n> **Uwaga:** Sprawdź kworum! W zadaniu: 200 + 100 + 99 = 399 ≥ 230 ✓. Jeśli kworum nie byłoby spełnione, głosowanie byłoby nieważne mimo zachowania większości.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 26. (0-1)
Zaznacz minimalną liczbę głosów „za” potrzebną do wykonania czynności wskazanej
w przytoczonym przepisie prawnym w sytuacji, gdy 100 posłów głosowałoby przeciw,
a 99 wstrzymałoby się od głosu.
Art. 113. […] Sejm może bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy
ustawowej liczby posłów uchwalić tajność obrad.
Źródło: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.
A. 231.
B. 200.
C. 130.
D. 101.

","answer_text_html":"

Zadanie 26. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
V. Znajomość
podstaw ustroju
Rzeczypospolitej
Polskiej.

\n
  1. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:
  2. podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej polskiego
\n

parlamentu większości zwykłej, bezwzględnej i kwalifikowanej.
(IV etap zakres podst.) 2. Prawo i sądy. Zdający:

\n
  1. wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny
\n

i interpretuje proste przepisy prawne.
Poprawna odpowiedź
B.
Schemat punktowania
1 p. -
wskazanie poprawnej odpowiedzi.
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

B. 200.

\n

Sposób 1 - analiza przepisu i obliczenie krok po kroku

\n

Cytat z art. 113 Konstytucji RP:

\n
"Sejm może bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów uchwalić tajność obrad."
\n

Trzy warunki, które trzeba sprawdzić:

\n
Warunek 1: kworum ("co najmniej połowa ustawowej liczby posłów")
\n\n
Warunek 2: ilu posłów łącznie głosuje w opisanej sytuacji?
\n

Dane z zadania:

\n\n

Głosujący to: za + przeciw + wstrzymujący się = X + 100 + 99 = X + 199

\n

Dla zachowania kworum: X + 199 ≥ 230 → X ≥ 31

\n

Ale to TYLKO kworum. Musimy jeszcze spełnić warunek bezwzględnej większości.

\n
Warunek 3: bezwzględna większość głosów
\n

Definicja bezwzględnej większości: liczba głosów "za" musi być WIĘKSZA niż suma głosów "przeciw" PLUS "wstrzymujących się" (czyli > 50% wszystkich głosujących).

\n

Wzór: za > przeciw + wstrzymało się

\n

W naszej sytuacji: X > 100 + 99 = 199

\n

Najmniejsza liczba całkowita większa od 199 to 200.

\n
Weryfikacja:
\n\n

Odpowiedź: B. 200

\n

Sposób 2 - typy większości w głosowaniach parlamentarnych

\n

Kluczowe rozróżnienie trzech typów większości:

\n

| Typ większości | Definicja | Wzór | Przykład w arkuszu (z 399 głosujących) |
| Zwykła (relatywna) | "Za" > "przeciw" (wstrzymujący się NIE liczeni) | za > przeciw | 101 (>100) |
| Bezwzględna | "Za" > "przeciw" + "wstrzymało się" (czyli >50% wszystkich głosujących) | za > przeciw + wstrzymało się | 200 (>199) |
| Kwalifikowana | Określony ułamek wszystkich uprawnionych (np. 2/3, 3/5) | zależy od progu | dla 3/5 z 460 = 276 |

\n

Ważne: w art. 113 mowa o bezwzględnej większości głosujących, NIE bezwzględnej większości ustawowej liczby posłów. Gdyby chodziło o większość ustawową, potrzebne byłoby 231 (51% z 460) - ale przepis tego NIE wymaga.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 26, max 1 pkt):
- 1 pkt - wskazanie poprawnej odpowiedzi: B. 200
- 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
\n

Reference politologiczny

\n
Reference - Większości głosów w Konstytucji RP i regulaminie Sejmu:

Większość zwykła (relatywna):
- Definicja: "za" > "przeciw"; głosy wstrzymujące się NIE liczone
- Stosowana w: uchwalaniu typowych ustaw (art. 120 zd. 1), zwykłych uchwał Sejmu

Większość bezwzględna:
- Definicja: "za" > połowa głosujących (czyli > suma głosów przeciw + wstrzymujących się)
- Stosowana w: wotum zaufania dla rządu (art. 154 ust. 2), wybór sędziów TK (art. 194 ust. 1), wybór Prezesa NBP, uchwalenie tajności obrad (art. 113)

Większość kwalifikowana (3/5):
- Definicja: "za" ≥ 3/5 ustawowej liczby posłów (276 z 460)
- Stosowana w: odrzucenie weta Prezydenta (art. 122 ust. 5), zmiana Konstytucji w niektórych rozdziałach

Większość kwalifikowana (2/3):
- Definicja: "za" ≥ 2/3 ustawowej liczby posłów lub innego organu
- Stosowana w: zmiana Konstytucji (art. 235 ust. 4), uchwała Zgromadzenia Narodowego stwierdzająca niemożność sprawowania urzędu przez Prezydenta (art. 131 ust. 2 pkt 4)

Większość ustawowa:
- Definicja: "za" > połowa USTAWOWEJ liczby posłów (231 z 460, NIE z głosujących)
- Stosowana w: wotum nieufności (art. 158 ust. 1), wotum nieufności wobec ministra (art. 159 ust. 2)

Kworum:
- Wymóg minimalny: ½ ustawowej liczby posłów (230 z 460) na sali, jeśli przepis nie stanowi inaczej
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | 231 | Większość USTAWOWA (231 z 460) - wymagana przy wotum nieufności, NIE przy uchwale o tajności | Mylenie typów większości - bezwzględnej (głosujących) z ustawową (wszystkich posłów) |
| B | 200 | POPRAWNA - bezwzględna większość głosujących (200 > 100 + 99 = 199) | - |
| C | 130 | Połączenie ½ kworum (230 ÷ 2 = brak sensu) lub błędne 230 - 100 = 130; nie spełnia warunku bezwzględnej większości (130 < 199) | Liczbowy guesswork bez logiki |
| D | 101 | Większość zwykła (za > przeciw → 101 > 100); NIE bezwzględna | Mylenie zwykłej z bezwzględną |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd - wskazanie D. 101. Uczeń liczy tylko "za > przeciw" (101 > 100), zapominając, że bezwzględna większość WLICZA głosy wstrzymujące się do sumy do pokonania. Bezwzględna = za > (przeciw + wstrzymujący się), więc w naszej sytuacji za > 199, czyli minimum 200.
\n
Uwaga: Drugi typowy błąd - wskazanie A. 231. To uczeń pamięta z lekcji "bezwzględna większość = 231" i bezrefleksyjnie tę liczbę aplikuje. Tymczasem 231 to większość USTAWOWA (½ z 460 + 1), a w art. 113 chodzi o większość bezwzględną GŁOSUJĄCYCH (relatywna do faktycznie głosujących, nie do wszystkich 460 posłów).
\n
Uwaga: Warto opanować formułę: bezwzględna większość = (suma głosów przeciw + wstrzymujących się) + 1, gdy chcemy obliczyć minimum głosów "za". W naszym przykładzie: 100 + 99 + 1 = 200.
\n
Uwaga: Sprawdź kworum! W zadaniu: 200 + 100 + 99 = 399 ≥ 230 ✓. Jeśli kworum nie byłoby spełnione, głosowanie byłoby nieważne mimo zachowania większości.
"}]}