{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/36","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (0-1)\nRozstrzygnij, czy poglądy większości respondentów są zgodne z przedstawionym\nw tekście kierunkiem działań wobec państw byłego ZSRR. Uzasadnij swój wybór,\nodwołując się do danych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n33.\n34.\n35.\n36.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności\nwe współczesnym\nświecie.\n13.Opinia publiczna. Zdający:\n3) odczytuje i interpretuje tabele i wykresy prezentujące wyniki\nbadania opinii publicznej.\n(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:\n4) uzasadnia, posługując się przykładami, znaczenie opinii publicznej\nwe współczesnym świecie; odczytuje i interpretuje wyniki\nwybranego sondażu opinii publicznej.\nPoprawne rozstrzygnięcie\nTAK\nPrzykładowe uzasadnienie\nPoglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem polityki zagranicznej polskiego\nrządu, gdyż w 2008 i 2009 roku 73-77% uważało, że Polska w ramach UE powinna dążyć do\nzacieśnienia stosunków Unii z krajami byłego ZSRR.\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (rozstrzygnięcia i uzasadnienia\nz odwołaniem do danych).\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Rozstrzygnięcie: TAK** - poglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem działań rządowych przedstawionym w tekście.\n\n**Uzasadnienie:** Według sondażu CBOS w 2008 r. **73%** respondentów (22% \"zdecydowanie tak\" + 51% \"raczej tak\"), a w 2009 r. **77%** respondentów (21% \"zdecydowanie tak\" + 56% \"raczej tak\") uważało, że Polska, działając w ramach UE, **powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami dawnego ZSRR** (Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan). To dokładnie odpowiada kierunkowi polsko-szwedzkiej inicjatywy Partnerstwa Wschodniego opisanej w tekście (\"pomoc sąsiadom w przeprowadzaniu reform\"). Ponad 3/4 ankietowanych podziela strategię polskiego rządu - odpowiedź jest jednoznaczna: TAK.\n\n## Sposób 1 - analiza zgodności danych z tekstem\n\nZadanie wymaga dwóch działań:\n1. **Zrekonstruować kierunek działań z tekstu** - co rząd polski/szwedzki chciał osiągnąć?\n2. **Porównać z danymi sondażu** - co myśli większość respondentów?\n\n### Krok 1: Kierunek działań rządu wg tekstu\n\nZ tekstu źródłowego (zad. 35.) wynika, że Polska + Szwecja zainicjowały **Partnerstwo Wschodnie** mające:\n\n> *\" być wyraźnym sygnałem, że [ ] kraje członkowskie chcą pomagać swym sąsiadom w przeprowadzaniu reform \"*\n\nKierunek działań: **zacieśnienie stosunków UE z 6 państwami byłego ZSRR** (Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią, Ukrainą) poprzez ambitniejszą wersję Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.\n\n### Krok 2: Pytanie sondażowe CBOS i wyniki\n\nPytanie CBOS (czerwiec 2008 i 2009):\n\n> *\"CZY POLSKA, DZIAŁAJĄC W RAMACH UNII EUROPEJSKIEJ, POWINNA DĄŻYĆ DO ZACIEŚNIENIA STOSUNKÓW UE Z KRAJAMI DAWNEGO ZSRR (UKRAINA, BIAŁORUŚ, MOŁDAWIA, GRUZJA, ARMENIA, AZERBEJDŻAN) CZY TEŻ NIE?\"*\n\n**Wyniki (sumy):**\n\n| Rok | TAK (zdecydowanie + raczej) | NIE (zdecydowanie + raczej) | Trudno powiedzieć |\n| **VI 2008** | **73%** (22% + 51%) | 7% (1% + 6%) | 20% |\n| **VI 2009** | **77%** (21% + 56%) | 9% (1% + 8%) | 14% |\n\n**Wniosek z danych:**\n- W obu pomiarach **zdecydowana większość** (73-77%) respondentów wspiera kierunek zacieśniania stosunków UE z poradzieckimi sąsiadami.\n- Zwolennicy przewyższają przeciwników w stosunku **>10:1** (73% vs 7%, 77% vs 9%).\n- W ciągu roku poparcie WZROSŁO o 4 pp (z 73% do 77%), a niezdecydowanych ubyło (z 20% do 14%).\n\n### Krok 3: Zgodność opinii społecznej z polityką rządu\n\nKierunek rządu (z tekstu) = zacieśnienie stosunków z krajami byłego ZSRR\nOpinia większości (z sondażu) = zacieśnienie stosunków z krajami byłego ZSRR\n\n→ **PEŁNA ZGODNOŚĆ.** Poglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem polityki zagranicznej polskiego rządu.\n\n→ **Rozstrzygnięcie: TAK**\n\n## Sposób 2 - alternatywne formy uzasadnienia\n\nKlucz CKE akceptuje różne formuły uzasadnienia, pod warunkiem, że **odwołują się do konkretnych danych liczbowych z sondażu**:\n\n**Wariant 1 (sumy łączne):**\n> Tak - 73% (w 2008) i 77% (w 2009) respondentów uważa, że Polska powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami byłego ZSRR. To odpowiada idei Partnerstwa Wschodniego.\n\n**Wariant 2 (z porównaniem do przeciwników):**\n> Tak - w 2008 r. 73% respondentów było za zacieśnieniem stosunków, podczas gdy tylko 7% było przeciw. W 2009 r. proporcja wzrosła do 77% za vs 9% przeciw. Większość zdecydowanie popiera kierunek rządowy.\n\n**Wariant 3 (z trendem):**\n> Tak - poparcie społeczne dla strategii rządowej WZRASTAŁO między 2008 a 2009 (z 73% do 77%). Trend jest spójny z umacnianiem programu Partnerstwa Wschodniego.\n\nKażdy z wariantów dostaje pełen punkt, pod warunkiem, że:\n1. Rozstrzygnięcie = TAK\n2. Uzasadnienie zawiera **liczby z sondażu** (73%, 77%, 22+51%, lub 21+56%, lub 7%, 9%)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 36, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - podanie poprawnego rozstrzygnięcia **TAK** + uzasadnienia z odwołaniem do **konkretnych danych liczbowych** z sondażu\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n>\n> **Wymagane elementy:**\n> 1. Rozstrzygnięcie: **TAK**\n> 2. Uzasadnienie: odwołanie do konkretnej liczby z sondażu (73%, 77%, 22+51%, 21+56%, 7%, 9% - wystarczy JEDNA)\n>\n> **Akceptowane warianty rozstrzygnięcia:** \"Tak\", \"TAK\", \"tak\", \"+\", \"zgodne\"\n>\n> **Wykluczone:**\n> - Rozstrzygnięcie \"NIE\" - błędne, bo większość respondentów (73-77%) JEST za polityką rządu\n> - Uzasadnienie bez liczb (np. \"większość się zgadza\") - niewystarczająco precyzyjne\n> - Uzasadnienie z błędnymi liczbami (np. \"100% respondentów się zgadza\")\n\n## Reference politologiczny\n\n> **Reference - CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej):**\n>\n> - **Status:** instytucja publiczna o charakterze badawczym\n> - **Założenie:** 1982 r. (jako jednostka rządowa); od 1997 r. **fundacja prawa publicznego**\n> - **Siedziba:** Warszawa\n> - **Działalność:** sondaże opinii publicznej w Polsce - comiesięczne raporty BS/xxx/rok\n> - **Tematyka:** preferencje polityczne, oceny polityków, stosunek do UE/instytucji, sprawy społeczne\n> - **Status w arkuszach CKE:** CBOS to OBOWIĄZUJĄCE źródło sondaży - uczniowie muszą umieć ANALIZOWAĆ dane CBOS\n>\n> **Reference - Polityka wschodnia III RP:**\n>\n> Polska polityka wschodnia opiera się na doktrynie **ULB Jerzego Giedroycia** (Paryska \"Kultura\", lata 60./70.):\n> - Wzmocnienie suwerennych: Ukrainy, Litwy, Białorusi (ULB)\n> - Niedopuszczenie do odbudowy imperium rosyjskiego w jego zachodnich peryferiach\n> - Wspieranie demokratyzacji państw byłego ZSRR\n>\n> **Polska a Partnerstwo Wschodnie:**\n> - 2008 - inicjatywa Sikorski/Bildt\n> - 2009 - uruchomienie w Pradze\n> - 2013 - Wilno, Ukraina pod presją Rosji nie podpisała umowy stowarzyszeniowej → Euromajdan\n> - 2014 - wojna rosyjsko-ukraińska, aneksja Krymu\n> - 2022 - pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę; Polska główny dostawca wsparcia\n>\n> **Reference - Sondaże CBOS na temat polityki wschodniej (2008-2014):**\n> - Wyraźna preferencja społeczna dla zacieśniania związków z państwami byłego ZSRR (75-85% \"za\")\n> - Wyjątek: Białoruś po 2020 (represje Łukaszenki) - spadek poparcia dla integracji\n> - Po 2014 - silne poparcie dla wspierania Ukrainy (po Euromajdanie)\n>\n> **Reference - Typowe pytania w sondażach CBOS:**\n> - Stosunek Polaków do UE, NATO, USA, Rosji, Niemiec\n> - Poparcie dla polityków, partii, instytucji\n> - Stosunek do reform: emerytalnej, sądowniczej, podatkowej\n> - Skala \"tak/nie\" lub 5-stopniowa Likerta (zdecydowanie tak / raczej tak / raczej nie / zdecydowanie nie / trudno powiedzieć)\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd - uczeń pomija liczbę z sondażu w uzasadnieniu (np. tylko: \"Tak, bo większość się zgadza\"). Klucz CKE WYMAGA konkretnych liczb - wystarczy podać 73%, 77%, lub sumy cząstkowe (22+51% = 73%, 21+56% = 77%).\n\n> **Uwaga:** Niektórzy uczniowie mylą się przy liczeniu sum:\n> - 2008: 22% \"zdec. tak\" + 51% \"raczej tak\" = **73%**\n> - 2009: 21% \"zdec. tak\" + 56% \"raczej tak\" = **77%**\n> Należy DODAĆ obie wartości \"tak\" - sondaż osobno wymienia kategorie zdecydowane i umiarkowane.\n\n> **Uwaga:** Pytanie sondażowe CBOS było SFORMUŁOWANE TAK SAMO jak w tekście rządowym - \"Polska, działając w UE, powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami dawnego ZSRR\". Państwa wymienione w sondażu (Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan) to **TE SAME** 6 państw, które są beneficjentami Partnerstwa Wschodniego. Zgodność jest pełna.\n\n> **Uwaga:** Niektórzy uczniowie błędnie odpowiadają \"NIE\", bo zwracają uwagę na to, że NIE WSZYSCY respondenci są za (są też przeciwnicy - 7-9% i niezdecydowani - 14-20%). Klucz mówi jednak o WIĘKSZOŚCI respondentów (a 73-77% to **bezsporna większość** - ponad 2/3, w obrębie błędu statystycznego). Klucz CKE: \"większość\" oznacza **>50% wskazań**, nie 100%.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 36. (0-1)
Rozstrzygnij, czy poglądy większości respondentów są zgodne z przedstawionym
w tekście kierunkiem działań wobec państw byłego ZSRR. Uzasadnij swój wybór,
odwołując się do danych.
Rozstrzygnięcie -
Uzasadnienie -
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
33.
34.
35.
36.
Maks. liczba punktów
1
2
1
1
Uzyskana liczba punktów
MWO_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 36. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
II. Rozpoznawanie
i rozwiązywanie
problemów.
VI. Dostrzeganie
współzależności
we współczesnym
świecie.
13.Opinia publiczna. Zdający:

\n
  1. odczytuje i interpretuje tabele i wykresy prezentujące wyniki
\n

badania opinii publicznej.
(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:

\n
  1. uzasadnia, posługując się przykładami, znaczenie opinii publicznej
\n

we współczesnym świecie; odczytuje i interpretuje wyniki
wybranego sondażu opinii publicznej.
Poprawne rozstrzygnięcie
TAK
Przykładowe uzasadnienie
Poglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem polityki zagranicznej polskiego
rządu, gdyż w 2008 i 2009 roku 73-77% uważało, że Polska w ramach UE powinna dążyć do
zacieśnienia stosunków Unii z krajami byłego ZSRR.
Schemat punktowania
1 p. -
0 p. -
podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (rozstrzygnięcia i uzasadnienia
z odwołaniem do danych).
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Rozstrzygnięcie: TAK - poglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem działań rządowych przedstawionym w tekście.

\n

Uzasadnienie: Według sondażu CBOS w 2008 r. 73% respondentów (22% "zdecydowanie tak" + 51% "raczej tak"), a w 2009 r. 77% respondentów (21% "zdecydowanie tak" + 56% "raczej tak") uważało, że Polska, działając w ramach UE, powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami dawnego ZSRR (Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan). To dokładnie odpowiada kierunkowi polsko-szwedzkiej inicjatywy Partnerstwa Wschodniego opisanej w tekście ("pomoc sąsiadom w przeprowadzaniu reform"). Ponad 3/4 ankietowanych podziela strategię polskiego rządu - odpowiedź jest jednoznaczna: TAK.

\n

Sposób 1 - analiza zgodności danych z tekstem

\n

Zadanie wymaga dwóch działań:

\n
  1. Zrekonstruować kierunek działań z tekstu - co rząd polski/szwedzki chciał osiągnąć?
  2. Porównać z danymi sondażu - co myśli większość respondentów?
\n
Krok 1: Kierunek działań rządu wg tekstu
\n

Z tekstu źródłowego (zad. 35.) wynika, że Polska + Szwecja zainicjowały Partnerstwo Wschodnie mające:

\n
" być wyraźnym sygnałem, że [ ] kraje członkowskie chcą pomagać swym sąsiadom w przeprowadzaniu reform "
\n

Kierunek działań: zacieśnienie stosunków UE z 6 państwami byłego ZSRR (Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią, Ukrainą) poprzez ambitniejszą wersję Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.

\n
Krok 2: Pytanie sondażowe CBOS i wyniki
\n

Pytanie CBOS (czerwiec 2008 i 2009):

\n
"CZY POLSKA, DZIAŁAJĄC W RAMACH UNII EUROPEJSKIEJ, POWINNA DĄŻYĆ DO ZACIEŚNIENIA STOSUNKÓW UE Z KRAJAMI DAWNEGO ZSRR (UKRAINA, BIAŁORUŚ, MOŁDAWIA, GRUZJA, ARMENIA, AZERBEJDŻAN) CZY TEŻ NIE?"
\n

Wyniki (sumy):

\n

| Rok | TAK (zdecydowanie + raczej) | NIE (zdecydowanie + raczej) | Trudno powiedzieć |
| VI 2008 | 73% (22% + 51%) | 7% (1% + 6%) | 20% |
| VI 2009 | 77% (21% + 56%) | 9% (1% + 8%) | 14% |

\n

Wniosek z danych:

\n\n
Krok 3: Zgodność opinii społecznej z polityką rządu
\n

Kierunek rządu (z tekstu) = zacieśnienie stosunków z krajami byłego ZSRR
Opinia większości (z sondażu) = zacieśnienie stosunków z krajami byłego ZSRR

\n

→ PEŁNA ZGODNOŚĆ. Poglądy większości respondentów są zgodne z kierunkiem polityki zagranicznej polskiego rządu.

\n

→ Rozstrzygnięcie: TAK

\n

Sposób 2 - alternatywne formy uzasadnienia

\n

Klucz CKE akceptuje różne formuły uzasadnienia, pod warunkiem, że odwołują się do konkretnych danych liczbowych z sondażu:

\n

Wariant 1 (sumy łączne):

\n
Tak - 73% (w 2008) i 77% (w 2009) respondentów uważa, że Polska powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami byłego ZSRR. To odpowiada idei Partnerstwa Wschodniego.
\n

Wariant 2 (z porównaniem do przeciwników):

\n
Tak - w 2008 r. 73% respondentów było za zacieśnieniem stosunków, podczas gdy tylko 7% było przeciw. W 2009 r. proporcja wzrosła do 77% za vs 9% przeciw. Większość zdecydowanie popiera kierunek rządowy.
\n

Wariant 3 (z trendem):

\n
Tak - poparcie społeczne dla strategii rządowej WZRASTAŁO między 2008 a 2009 (z 73% do 77%). Trend jest spójny z umacnianiem programu Partnerstwa Wschodniego.
\n

Każdy z wariantów dostaje pełen punkt, pod warunkiem, że:

\n
  1. Rozstrzygnięcie = TAK
  2. Uzasadnienie zawiera liczby z sondażu (73%, 77%, 22+51%, lub 21+56%, lub 7%, 9%)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 36, max 1 pkt):
- 1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia TAK + uzasadnienia z odwołaniem do konkretnych danych liczbowych z sondażu
- 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wymagane elementy:
1. Rozstrzygnięcie: TAK
2. Uzasadnienie: odwołanie do konkretnej liczby z sondażu (73%, 77%, 22+51%, 21+56%, 7%, 9% - wystarczy JEDNA)

Akceptowane warianty rozstrzygnięcia: "Tak", "TAK", "tak", "+", "zgodne"

Wykluczone:
- Rozstrzygnięcie "NIE" - błędne, bo większość respondentów (73-77%) JEST za polityką rządu
- Uzasadnienie bez liczb (np. "większość się zgadza") - niewystarczająco precyzyjne
- Uzasadnienie z błędnymi liczbami (np. "100% respondentów się zgadza")
\n

Reference politologiczny

\n
Reference - CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej):

- Status: instytucja publiczna o charakterze badawczym
- Założenie: 1982 r. (jako jednostka rządowa); od 1997 r. fundacja prawa publicznego
- Siedziba: Warszawa
- Działalność: sondaże opinii publicznej w Polsce - comiesięczne raporty BS/xxx/rok
- Tematyka: preferencje polityczne, oceny polityków, stosunek do UE/instytucji, sprawy społeczne
- Status w arkuszach CKE: CBOS to OBOWIĄZUJĄCE źródło sondaży - uczniowie muszą umieć ANALIZOWAĆ dane CBOS

Reference - Polityka wschodnia III RP:

Polska polityka wschodnia opiera się na doktrynie ULB Jerzego Giedroycia (Paryska "Kultura", lata 60./70.):
- Wzmocnienie suwerennych: Ukrainy, Litwy, Białorusi (ULB)
- Niedopuszczenie do odbudowy imperium rosyjskiego w jego zachodnich peryferiach
- Wspieranie demokratyzacji państw byłego ZSRR

Polska a Partnerstwo Wschodnie:
- 2008 - inicjatywa Sikorski/Bildt
- 2009 - uruchomienie w Pradze
- 2013 - Wilno, Ukraina pod presją Rosji nie podpisała umowy stowarzyszeniowej → Euromajdan
- 2014 - wojna rosyjsko-ukraińska, aneksja Krymu
- 2022 - pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę; Polska główny dostawca wsparcia

Reference - Sondaże CBOS na temat polityki wschodniej (2008-2014):
- Wyraźna preferencja społeczna dla zacieśniania związków z państwami byłego ZSRR (75-85% "za")
- Wyjątek: Białoruś po 2020 (represje Łukaszenki) - spadek poparcia dla integracji
- Po 2014 - silne poparcie dla wspierania Ukrainy (po Euromajdanie)

Reference - Typowe pytania w sondażach CBOS:
- Stosunek Polaków do UE, NATO, USA, Rosji, Niemiec
- Poparcie dla polityków, partii, instytucji
- Stosunek do reform: emerytalnej, sądowniczej, podatkowej
- Skala "tak/nie" lub 5-stopniowa Likerta (zdecydowanie tak / raczej tak / raczej nie / zdecydowanie nie / trudno powiedzieć)
\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd - uczeń pomija liczbę z sondażu w uzasadnieniu (np. tylko: "Tak, bo większość się zgadza"). Klucz CKE WYMAGA konkretnych liczb - wystarczy podać 73%, 77%, lub sumy cząstkowe (22+51% = 73%, 21+56% = 77%).
\n
Uwaga: Niektórzy uczniowie mylą się przy liczeniu sum:
- 2008: 22% "zdec. tak" + 51% "raczej tak" = 73%
- 2009: 21% "zdec. tak" + 56% "raczej tak" = 77%
Należy DODAĆ obie wartości "tak" - sondaż osobno wymienia kategorie zdecydowane i umiarkowane.
\n
Uwaga: Pytanie sondażowe CBOS było SFORMUŁOWANE TAK SAMO jak w tekście rządowym - "Polska, działając w UE, powinna dążyć do zacieśnienia stosunków UE z krajami dawnego ZSRR". Państwa wymienione w sondażu (Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan) to TE SAME 6 państw, które są beneficjentami Partnerstwa Wschodniego. Zgodność jest pełna.
\n
Uwaga: Niektórzy uczniowie błędnie odpowiadają "NIE", bo zwracają uwagę na to, że NIE WSZYSCY respondenci są za (są też przeciwnicy - 7-9% i niezdecydowani - 14-20%). Klucz mówi jednak o WIĘKSZOŚCI respondentów (a 73-77% to bezsporna większość - ponad 2/3, w obrębie błędu statystycznego). Klucz CKE: "większość" oznacza >50% wskazań, nie 100%.
"}]}