{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nPodaj nazwę organu, który prowadzi nadzór nad Stowarzyszeniem Gmin Przyjaznych\nEnergii Odnawialnej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nIV. Znajomość\nzasad i procedur\ndemokracji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n12. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n6) przedstawia zasady zakładania i funkcjonowania stowarzyszeń,\nfundacji i organizacji pożytku publicznego w Polsce.\n(IV etap zakres podst.) 2. Prawo i sądy. Zdający:\n3) wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny\ni interpretuje proste przepisy prawne.\nPoprawna odpowiedź\nwojewoda\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Wojewoda** (właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia)\n\n## Sposób 1 - analiza przepisu prawnego\n\nUstawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. *Prawo o stowarzyszeniach*, art. 8 ust. 5:\n\n> *\"Nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do:*\n> *1) wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,*\n> *2) starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad innymi niż wymienione w pkt. 1 stowarzyszeniami.\"*\n\n**Kluczowa analiza:**\n\n1. **Podmiot pytania:** \"Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej\".\n2. **Pytanie:** Czy to stowarzyszenie zwykłych obywateli czy stowarzyszenie **jednostek samorządu terytorialnego**?\n3. **Klucz interpretacyjny - sama nazwa:** \"Stowarzyszenie **Gmin** Przyjaznych Energii Odnawialnej\" - członkami są **GMINY**, czyli jednostki samorządu terytorialnego (JST).\n4. **Zastosowanie art. 8 ust. 5 pkt 1:** dla stowarzyszeń JST nadzór sprawuje **wojewoda**.\n\n→ **Wniosek:** Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej to stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego (gmin), więc nadzór nad nim sprawuje **wojewoda właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia**.\n\n## Sposób 2 - kontekst prawny: rodzaje stowarzyszeń i nadzór\n\nW polskim prawie stowarzyszeń (ustawa z 7 IV 1989 r.) wyróżnia się m.in.:\n\n| Typ stowarzyszenia | Podmiot członkowski | Organ nadzorujący | Podstawa prawna |\n| **Zwykłe stowarzyszenie obywateli** | Osoby fizyczne (min. 7) | Starosta | art. 8 ust. 5 pkt 2 |\n| **Stowarzyszenie zwykłe** (uproszczone, bez osobowości prawnej) | Osoby fizyczne (min. 3) | Starosta | art. 40, 41 |\n| **Stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego (JST)** | Gminy, powiaty, województwa | **Wojewoda** | art. 8 ust. 5 pkt 1 |\n\nPrzykłady **stowarzyszeń JST** (nadzór: wojewoda):\n- Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania\n- Związek Gmin Wiejskich RP\n- Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP\n- Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej (z zadania)\n\nUzasadnienie różnicy w nadzorze: **wojewoda** to organ administracji rządowej w terenie (przedstawiciel Rady Ministrów w województwie, art. 152 Konstytucji), więc nadzoruje działalność JST. **Starosta** to organ samorządowy powiatu - nadzoruje stowarzyszenia obywateli na poziomie lokalnym.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 7, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - podanie poprawnej odpowiedzi: **\"wojewoda\"**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty:** \"wojewoda\", \"wojewoda właściwy ze względu na siedzibę\", \"właściwy wojewoda\"\n>\n> **Wykluczone:**\n> - \"starosta\" - błędna interpretacja (starosta nadzoruje stowarzyszenia obywateli, NIE stowarzyszenia gmin)\n> - \"sąd\" - sąd rejestrowy rejestruje, ale nie sprawuje stałego nadzoru\n> - \"minister\" - żaden minister nie ma takich kompetencji w stosunku do tego konkretnego stowarzyszenia\n\n## Reference politologiczny\n\n> **Reference - Wojewoda jako organ nadzoru w III RP:**\n> - **Wojewoda** - przedstawiciel Rady Ministrów w województwie (art. 152 Konstytucji RP), powoływany przez premiera.\n> - **Kompetencje wojewody:**\n> - Reprezentuje rząd na terenie województwa\n> - Sprawuje nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego (gminami, powiatami) co do legalności ich działań (art. 171 Konstytucji)\n> - Zwierzchnictwo nad zespoloną administracją rządową (Policja, PSP, IOŚ)\n> - Nadzór nad stowarzyszeniami JST (Prawo o stowarzyszeniach, art. 8 ust. 5 pkt 1)\n> - **Starosta** - organ wykonawczy powiatu, kieruje pracami zarządu powiatu (ustawa o samorządzie powiatowym), wybierany przez radę powiatu. **NIE jest częścią administracji rządowej.**\n> - **Stowarzyszenia w III RP** - formy społeczeństwa obywatelskiego (NGO), regulowane ustawą *Prawo o stowarzyszeniach* (1989) - jednym z pierwszych aktów demokratyzujących PRL.\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd - pomylenie WOJEWODY ze STAROSTĄ. Klucz: jeśli członkami stowarzyszenia są **gminy/JST** → wojewoda. Jeśli **osoby fizyczne (obywatele)** → starosta.\n\n> **Uwaga:** Sama nazwa \"Stowarzyszenie GMIN \" jest jednoznaczną wskazówką - gmina to jednostka samorządu terytorialnego, więc stosuje się art. 8 ust. 5 pkt 1 (wojewoda).\n\n> **Uwaga:** Niektórzy uczniowie myślą, że nadzór nad stowarzyszeniami sprawuje sąd. Sąd rejestrowy (KRS) RZECZYWIŚCIE rejestruje stowarzyszenia, ale nadzór BIEŻĄCY nad ich działalnością prowadzą organy administracji wskazane w art. 8 ust. 5 - wojewoda lub starosta.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>Podaj nazwę organu, który prowadzi nadzór nad Stowarzyszeniem Gmin Przyjaznych<br>Energii Odnawialnej.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>IV. Znajomość<br>zasad i procedur<br>demokracji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:</li><li>przedstawia zasady zakładania i funkcjonowania stowarzyszeń,</li></ol>\n<p>fundacji i organizacji pożytku publicznego w Polsce.<br>(IV etap zakres podst.) 2. Prawo i sądy. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny</li></ol>\n<p>i interpretuje proste przepisy prawne.<br>Poprawna odpowiedź<br>wojewoda<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>podanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Wojewoda</strong> (właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza przepisu prawnego</h4>\n<p>Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. <em>Prawo o stowarzyszeniach</em>, art. 8 ust. 5:</p>\n<blockquote><em>&quot;Nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do:</em><br><em>1) wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,</em><br><em>2) starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad innymi niż wymienione w pkt. 1 stowarzyszeniami.&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Kluczowa analiza:</strong></p>\n<ol><li><strong>Podmiot pytania:</strong> &quot;Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej&quot;.</li><li><strong>Pytanie:</strong> Czy to stowarzyszenie zwykłych obywateli czy stowarzyszenie <strong>jednostek samorządu terytorialnego</strong>?</li><li><strong>Klucz interpretacyjny - sama nazwa:</strong> &quot;Stowarzyszenie <strong>Gmin</strong> Przyjaznych Energii Odnawialnej&quot; - członkami są <strong>GMINY</strong>, czyli jednostki samorządu terytorialnego (JST).</li><li><strong>Zastosowanie art. 8 ust. 5 pkt 1:</strong> dla stowarzyszeń JST nadzór sprawuje <strong>wojewoda</strong>.</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej to stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego (gmin), więc nadzór nad nim sprawuje <strong>wojewoda właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - kontekst prawny: rodzaje stowarzyszeń i nadzór</h4>\n<p>W polskim prawie stowarzyszeń (ustawa z 7 IV 1989 r.) wyróżnia się m.in.:</p>\n<p>| Typ stowarzyszenia | Podmiot członkowski | Organ nadzorujący | Podstawa prawna |<br>| <strong>Zwykłe stowarzyszenie obywateli</strong> | Osoby fizyczne (min. 7) | Starosta | art. 8 ust. 5 pkt 2 |<br>| <strong>Stowarzyszenie zwykłe</strong> (uproszczone, bez osobowości prawnej) | Osoby fizyczne (min. 3) | Starosta | art. 40, 41 |<br>| <strong>Stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego (JST)</strong> | Gminy, powiaty, województwa | <strong>Wojewoda</strong> | art. 8 ust. 5 pkt 1 |</p>\n<p>Przykłady <strong>stowarzyszeń JST</strong> (nadzór: wojewoda):</p>\n<ul><li>Stowarzyszenie Gmin Polskich Euroregionu Pomerania</li><li>Związek Gmin Wiejskich RP</li><li>Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP</li><li>Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej (z zadania)</li></ul>\n<p>Uzasadnienie różnicy w nadzorze: <strong>wojewoda</strong> to organ administracji rządowej w terenie (przedstawiciel Rady Ministrów w województwie, art. 152 Konstytucji), więc nadzoruje działalność JST. <strong>Starosta</strong> to organ samorządowy powiatu - nadzoruje stowarzyszenia obywateli na poziomie lokalnym.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 7, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - podanie poprawnej odpowiedzi: <strong>&quot;wojewoda&quot;</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong> &quot;wojewoda&quot;, &quot;wojewoda właściwy ze względu na siedzibę&quot;, &quot;właściwy wojewoda&quot;<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- &quot;starosta&quot; - błędna interpretacja (starosta nadzoruje stowarzyszenia obywateli, NIE stowarzyszenia gmin)<br>- &quot;sąd&quot; - sąd rejestrowy rejestruje, ale nie sprawuje stałego nadzoru<br>- &quot;minister&quot; - żaden minister nie ma takich kompetencji w stosunku do tego konkretnego stowarzyszenia</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Wojewoda jako organ nadzoru w III RP:</strong><br>- <strong>Wojewoda</strong> - przedstawiciel Rady Ministrów w województwie (art. 152 Konstytucji RP), powoływany przez premiera.<br>- <strong>Kompetencje wojewody:</strong><br>- Reprezentuje rząd na terenie województwa<br>- Sprawuje nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego (gminami, powiatami) co do legalności ich działań (art. 171 Konstytucji)<br>- Zwierzchnictwo nad zespoloną administracją rządową (Policja, PSP, IOŚ)<br>- Nadzór nad stowarzyszeniami JST (Prawo o stowarzyszeniach, art. 8 ust. 5 pkt 1)<br>- <strong>Starosta</strong> - organ wykonawczy powiatu, kieruje pracami zarządu powiatu (ustawa o samorządzie powiatowym), wybierany przez radę powiatu. <strong>NIE jest częścią administracji rządowej.</strong><br>- <strong>Stowarzyszenia w III RP</strong> - formy społeczeństwa obywatelskiego (NGO), regulowane ustawą <em>Prawo o stowarzyszeniach</em> (1989) - jednym z pierwszych aktów demokratyzujących PRL.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - pomylenie WOJEWODY ze STAROSTĄ. Klucz: jeśli członkami stowarzyszenia są <strong>gminy/JST</strong> → wojewoda. Jeśli <strong>osoby fizyczne (obywatele)</strong> → starosta.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Sama nazwa &quot;Stowarzyszenie GMIN &quot; jest jednoznaczną wskazówką - gmina to jednostka samorządu terytorialnego, więc stosuje się art. 8 ust. 5 pkt 1 (wojewoda).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Niektórzy uczniowie myślą, że nadzór nad stowarzyszeniami sprawuje sąd. Sąd rejestrowy (KRS) RZECZYWIŚCIE rejestruje stowarzyszenia, ale nadzór BIEŻĄCY nad ich działalnością prowadzą organy administracji wskazane w art. 8 ust. 5 - wojewoda lub starosta.</blockquote>"}]}