{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nStowarzyszenie, o którym mowa w art. 40.1. przywołanej ustawy, może\nA. powoływać terenowe jednostki organizacyjne.\nB. prowadzić działalność gospodarczą.\nC. zbierać składki członkowskie.\nD. zrzeszać osoby prawne.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nIII. Współdziałanie\nw sprawach\npublicznych.\nIV. Znajomość\nzasad i procedur\ndemokracji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n12. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n6) przedstawia zasady zakładania i funkcjonowania stowarzyszeń,\nfundacji i organizacji pożytku publicznego w Polsce.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C. zbierać składki członkowskie**\n\n## Sposób 1 - analiza przepisu i charakterystyki stowarzyszenia zwykłego\n\nUstawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. *Prawo o stowarzyszeniach*, art. 40 ust. 1:\n\n> *\"Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe nieposiadające osobowości prawnej.\"*\n\n**Co to oznacza dla stowarzyszenia zwykłego (UWAGA - w stanie prawnym z 2015 r.):**\n\nStowarzyszenie zwykłe to **uproszczona forma** stowarzyszenia. **NIE posiada osobowości prawnej**, co istotnie ogranicza jego możliwości działania.\n\nPorównanie kompetencji (stan prawny obowiązujący w 2015 r., gdy pisana była matura):\n\n| Czynność | Stowarzyszenie z osobowością prawną | Stowarzyszenie zwykłe (art. 40) |\n| Powoływanie terenowych jednostek organizacyjnych | TAK | **NIE** |\n| Prowadzenie działalności gospodarczej | TAK | **NIE** (przed nowelizacją 2016) |\n| **Zbieranie składek członkowskich** | TAK | **TAK - może (z własnej kasy członków)** |\n| Zrzeszanie osób prawnych | TAK | **NIE** (mogą tylko osoby fizyczne, art. 41) |\n\n**Uzasadnienie odpowiedzi C:**\nStowarzyszenie zwykłe - choć uproszczone i bez osobowości prawnej - **może zbierać składki członkowskie** od swoich członków, bo to niezbędne do podstawowego funkcjonowania (organizowania zebrań, kupowania materiałów, opłat administracyjnych). Składki członkowskie nie są **\"działalnością gospodarczą\"** ani nie wymagają osobowości prawnej - to wewnętrzny mechanizm samofinansowania.\n\n→ **Wniosek:** stowarzyszenie zwykłe MOŻE zbierać składki członkowskie. To jedyna z czterech opcji, która jest **dopuszczalna** dla stowarzyszenia zwykłego.\n\n## Sposób 2 - kontekst prawny stowarzyszeń zwykłych\n\nUstawa z 7 IV 1989 r. *Prawo o stowarzyszeniach* - kluczowe artykuły dot. stowarzyszenia zwykłego (stan na 2015 r.):\n\n| Artykuł | Treść |\n| Art. 40 ust. 1 | Stowarzyszenie zwykłe - uproszczona forma, brak osobowości prawnej |\n| Art. 41 | Założycieli min. 3 osoby fizyczne; **NIE mogą zrzeszać osób prawnych** |\n| Art. 42 ust. 1 | **NIE może** powoływać terenowych jednostek organizacyjnych, łączyć się w związki, prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować spadków/darowizn powyżej określonej wartości |\n| Art. 42 ust. 2 | Środki na działalność: ze **składek członkowskich** + dotacji + ofiarności publicznej |\n\nArt. 42 ust. 2 (przed nowelizacją 2016 r.) **wprost wymienia składki członkowskie** jako podstawowe źródło utrzymania stowarzyszenia zwykłego. To rozstrzyga zadanie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 8, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wskazanie poprawnej odpowiedzi: **C. zbierać składki członkowskie**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n\n## Reference politologiczny / prawniczy\n\n> **Reference - Stowarzyszenie zwykłe vs zarejestrowane (stan na 2015 r.):**\n> - **Stowarzyszenie zwykłe (art. 40-43 ustawy):**\n> - Min. 3 osoby fizyczne (założyciele)\n> - **NIE posiada osobowości prawnej**\n> - Nadzór: starosta (art. 8 ust. 5 pkt 2)\n> - Finansowanie: **składki członkowskie**, dotacje, ofiarność publiczna\n> - **NIE może:** prowadzić działalności gospodarczej (przed 2016), tworzyć terenowych jednostek, zrzeszać osób prawnych, przyjmować dużych darowizn\n> - **Stowarzyszenie zarejestrowane:**\n> - Min. 7 osób (od 2016 r. zmieniono na 7 założycieli)\n> - Posiada osobowość prawną\n> - Może prowadzić działalność gospodarczą (jako uzupełnienie celów statutowych)\n> - Może tworzyć struktury terenowe i zrzeszać osoby prawne\n>\n> **WAŻNE - nowelizacja 2016 r.:** Po ustawie z 2015 r. obowiązującej od 20 V 2016 r. stowarzyszenia zwykłe MOGĄ prowadzić działalność gospodarczą. Ale arkusz z 2015 r. odnosi się do STANU PRAWNEGO Z 2015 r. - przed nowelizacją.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna (NIE może) | Pułapka |\n| A | powoływać terenowe jednostki organizacyjne | Wprost zakazane przez art. 42 ust. 1 - to przywilej stowarzyszeń z osobowością prawną | Błędne kojarzenie wszystkich stowarzyszeń jako podobnych |\n| B | prowadzić działalność gospodarczą | Art. 42 ust. 1 (stan na 2015 r.) - działalność gospodarcza wymaga osobowości prawnej | Niewiedza o specyfice prawnej stowarzyszeń zwykłych |\n| **C** | **zbierać składki członkowskie** | **POPRAWNA - art. 42 ust. 2 dopuszcza składki jako źródło środków** | - |\n| D | zrzeszać osoby prawne | Art. 41 - założycielami i członkami stowarzyszenia zwykłego mogą być **wyłącznie osoby fizyczne** | Pomylenie z formą \"zwykłego\" stowarzyszenia z osobowością prawną |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najtrudniejsza dystynkcja: **stowarzyszenie zwykłe** (uproszczone, art. 40+) vs **stowarzyszenie zarejestrowane** (klasyczne, z osobowością prawną). Słowo **\"zwykłe\"** oznacza tu UPROSZCZONE, a NIE \"klasyczne\". To celowo zwodnicza terminologia ustawodawcy.\n\n> **Uwaga:** Po **nowelizacji 2016 r.** stowarzyszenia zwykłe mogą prowadzić działalność gospodarczą - ale odpowiadasz na zadanie z roku 2015, więc obowiązuje stan SPRZED nowelizacji.\n\n> **Uwaga:** Składki członkowskie to NIE działalność gospodarcza - są to wewnętrzne wpłaty członków na cele statutowe, nie wymagają osobowości prawnej.","image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Stowarzyszenie, o którym mowa w art. 40.1. przywołanej ustawy, może<br>A. powoływać terenowe jednostki organizacyjne.<br>B. prowadzić działalność gospodarczą.<br>C. zbierać składki członkowskie.<br>D. zrzeszać osoby prawne.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>III. Współdziałanie<br>w sprawach<br>publicznych.<br>IV. Znajomość<br>zasad i procedur<br>demokracji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:</li><li>przedstawia zasady zakładania i funkcjonowania stowarzyszeń,</li></ol>\n<p>fundacji i organizacji pożytku publicznego w Polsce.<br>Poprawna odpowiedź<br>C.<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>wskazanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. zbierać składki członkowskie</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza przepisu i charakterystyki stowarzyszenia zwykłego</h4>\n<p>Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. <em>Prawo o stowarzyszeniach</em>, art. 40 ust. 1:</p>\n<blockquote><em>&quot;Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe nieposiadające osobowości prawnej.&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Co to oznacza dla stowarzyszenia zwykłego (UWAGA - w stanie prawnym z 2015 r.):</strong></p>\n<p>Stowarzyszenie zwykłe to <strong>uproszczona forma</strong> stowarzyszenia. <strong>NIE posiada osobowości prawnej</strong>, co istotnie ogranicza jego możliwości działania.</p>\n<p>Porównanie kompetencji (stan prawny obowiązujący w 2015 r., gdy pisana była matura):</p>\n<p>| Czynność | Stowarzyszenie z osobowością prawną | Stowarzyszenie zwykłe (art. 40) |<br>| Powoływanie terenowych jednostek organizacyjnych | TAK | <strong>NIE</strong> |<br>| Prowadzenie działalności gospodarczej | TAK | <strong>NIE</strong> (przed nowelizacją 2016) |<br>| <strong>Zbieranie składek członkowskich</strong> | TAK | <strong>TAK - może (z własnej kasy członków)</strong> |<br>| Zrzeszanie osób prawnych | TAK | <strong>NIE</strong> (mogą tylko osoby fizyczne, art. 41) |</p>\n<p><strong>Uzasadnienie odpowiedzi C:</strong><br>Stowarzyszenie zwykłe - choć uproszczone i bez osobowości prawnej - <strong>może zbierać składki członkowskie</strong> od swoich członków, bo to niezbędne do podstawowego funkcjonowania (organizowania zebrań, kupowania materiałów, opłat administracyjnych). Składki członkowskie nie są <strong>&quot;działalnością gospodarczą&quot;</strong> ani nie wymagają osobowości prawnej - to wewnętrzny mechanizm samofinansowania.</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> stowarzyszenie zwykłe MOŻE zbierać składki członkowskie. To jedyna z czterech opcji, która jest <strong>dopuszczalna</strong> dla stowarzyszenia zwykłego.</p>\n<h4>Sposób 2 - kontekst prawny stowarzyszeń zwykłych</h4>\n<p>Ustawa z 7 IV 1989 r. <em>Prawo o stowarzyszeniach</em> - kluczowe artykuły dot. stowarzyszenia zwykłego (stan na 2015 r.):</p>\n<p>| Artykuł | Treść |<br>| Art. 40 ust. 1 | Stowarzyszenie zwykłe - uproszczona forma, brak osobowości prawnej |<br>| Art. 41 | Założycieli min. 3 osoby fizyczne; <strong>NIE mogą zrzeszać osób prawnych</strong> |<br>| Art. 42 ust. 1 | <strong>NIE może</strong> powoływać terenowych jednostek organizacyjnych, łączyć się w związki, prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować spadków/darowizn powyżej określonej wartości |<br>| Art. 42 ust. 2 | Środki na działalność: ze <strong>składek członkowskich</strong> + dotacji + ofiarności publicznej |</p>\n<p>Art. 42 ust. 2 (przed nowelizacją 2016 r.) <strong>wprost wymienia składki członkowskie</strong> jako podstawowe źródło utrzymania stowarzyszenia zwykłego. To rozstrzyga zadanie.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 8, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wskazanie poprawnej odpowiedzi: <strong>C. zbierać składki członkowskie</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny / prawniczy</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Stowarzyszenie zwykłe vs zarejestrowane (stan na 2015 r.):</strong><br>- <strong>Stowarzyszenie zwykłe (art. 40-43 ustawy):</strong><br>- Min. 3 osoby fizyczne (założyciele)<br>- <strong>NIE posiada osobowości prawnej</strong><br>- Nadzór: starosta (art. 8 ust. 5 pkt 2)<br>- Finansowanie: <strong>składki członkowskie</strong>, dotacje, ofiarność publiczna<br>- <strong>NIE może:</strong> prowadzić działalności gospodarczej (przed 2016), tworzyć terenowych jednostek, zrzeszać osób prawnych, przyjmować dużych darowizn<br>- <strong>Stowarzyszenie zarejestrowane:</strong><br>- Min. 7 osób (od 2016 r. zmieniono na 7 założycieli)<br>- Posiada osobowość prawną<br>- Może prowadzić działalność gospodarczą (jako uzupełnienie celów statutowych)<br>- Może tworzyć struktury terenowe i zrzeszać osoby prawne<br><br><strong>WAŻNE - nowelizacja 2016 r.:</strong> Po ustawie z 2015 r. obowiązującej od 20 V 2016 r. stowarzyszenia zwykłe MOGĄ prowadzić działalność gospodarczą. Ale arkusz z 2015 r. odnosi się do STANU PRAWNEGO Z 2015 r. - przed nowelizacją.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna (NIE może) | Pułapka |<br>| A | powoływać terenowe jednostki organizacyjne | Wprost zakazane przez art. 42 ust. 1 - to przywilej stowarzyszeń z osobowością prawną | Błędne kojarzenie wszystkich stowarzyszeń jako podobnych |<br>| B | prowadzić działalność gospodarczą | Art. 42 ust. 1 (stan na 2015 r.) - działalność gospodarcza wymaga osobowości prawnej | Niewiedza o specyfice prawnej stowarzyszeń zwykłych |<br>| <strong>C</strong> | <strong>zbierać składki członkowskie</strong> | <strong>POPRAWNA - art. 42 ust. 2 dopuszcza składki jako źródło środków</strong> | - |<br>| D | zrzeszać osoby prawne | Art. 41 - założycielami i członkami stowarzyszenia zwykłego mogą być <strong>wyłącznie osoby fizyczne</strong> | Pomylenie z formą &quot;zwykłego&quot; stowarzyszenia z osobowością prawną |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Najtrudniejsza dystynkcja: <strong>stowarzyszenie zwykłe</strong> (uproszczone, art. 40+) vs <strong>stowarzyszenie zarejestrowane</strong> (klasyczne, z osobowością prawną). Słowo <strong>&quot;zwykłe&quot;</strong> oznacza tu UPROSZCZONE, a NIE &quot;klasyczne&quot;. To celowo zwodnicza terminologia ustawodawcy.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Po <strong>nowelizacji 2016 r.</strong> stowarzyszenia zwykłe mogą prowadzić działalność gospodarczą - ale odpowiadasz na zadanie z roku 2015, więc obowiązuje stan SPRZED nowelizacji.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Składki członkowskie to NIE działalność gospodarcza - są to wewnętrzne wpłaty członków na cele statutowe, nie wymagają osobowości prawnej.</blockquote>"}]}