{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 3","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 3.\nPorównaj proces legislacyjny w Rzeczypospolitej Polskiej i w Stanach Zjednoczonych\nAmeryki.\nMateriał źródłowy\nOpracowanie: I. Malinowska.\nMWO_1R\nna temat numer …\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n40.\nMaks. liczba punktów\n12\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R\nMWO_1R\nMWO_1R\nMWO_1R\nMWO_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Temat 3.\nPorównaj proces legislacyjny w Rzeczypospolitej Polskiej i w Stanach Zjednoczonych\nAmeryki.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\nIV. Znajomość zasad\ni procedur\ndemokracji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n20.Władza ustawodawcza w państwie demokratycznym. Zdający:\n2) zarysowuje główne funkcje izby wyższej i niższej parlamentów\nw wybranych państwach (w Wielkiej Brytanii, Stanach\nZjednoczonych, Niemczech); podaje przykłady państw\nz parlamentem jednoizbowym;\n5) przedstawia procedurę tworzenia prawa przez parlament.\n23.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n5) przedstawia procedurę zmiany Konstytucji.\n24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n3) podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej\npolskiego parlamentu większości zwykłej, bezwzględnej\ni kwalifikowanej;\n4) wyjaśnia szczególny charakter procedury uchwalania ustawy\nbudżetowej.\n(III etap) 13. Władza ustawodawcza w Polsce. Zdający:\n1) przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego\nparlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw.\nSchemat punktowania\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.\nZdający w pełni:\n1) w kwestii inicjatywy ustawodawczej przedstawił różnice -\nw Polsce więcej podmiotów (Prezydent RP, Rada Ministrów oraz\ninicjatywa ludowa) oraz podobieństwa - przysługuje ono\nczłonkom legislatywy, ale w Stanach Zjednoczonych dotyczy\nczłonka którejś z izb, a w Polsce ma ją grupa 15 posłów lub\nSenat jako całość;\n2) w kwestii przyjęcia ustawy wykazał różnice w pracach nad\nprojektem w izbach:\n- w USA uzgadnianie projektu, na ogół praca równoległa\nw komisjach Senatu i Izby Reprezentantów, w Polsce - praca\nw komisji sejmowej, czytania projektu, uchwalenie ustawy przez\nSejm;\n- w Polsce ustawa po uchwaleniu przez Sejm jest przekazywana\nSenatowi, który może wprowadzić do niej poprawki, przyjąć ją\nlub odrzucić, jednak ostateczną decyzję (większością\nbezwzględną) podejmuje Sejm - mamy do czynienia z przewagą\nSejmu w procesie ustawodawczym; w USA obie izby są\nrównoważne w procesie ustawodawczym;\n3) przedstawił\n- rolę prezydentów, ukazując podobieństwa (prawo weta\nzawieszającego) i różnice w tym względzie w większościach\nniezbędnych do jego przełamania (2/3 w USA, 3/5 w Polsce);\n- rolę organów władzy sądowniczej w postaci kwestii\nkonstytucyjności ustaw (Sąd Najwyższy w USA i Trybunał\nKonstytucyjny w Polsce);\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\n4) wskazał różnice między szczególnymi trybami postępowania\nustawodawczego:\n- w USA konstytucja jest sztywna i zmieniana w formie\npoprawek (dana poprawka musi uzyskać po min. 2/3 głosów\nw każdej z izb oraz być ratyfikowana przez parlamenty min. 3/4\nstanów), w Polsce także sztywna, ale zmieniana w formie\nnowelizacji, przy mniejszej liczbie podmiotów mających prawo\ninicjatywy i większości min. 2/3 w Sejmie oraz bezwzględnej\nw Senacie, może być - w pewnych warunkach - poddana pod\nreferendum;\n- w Polsce specjalny tryb dla ustawy budżetowej - inicjatywa\ntylko dla rządu; w Polsce rząd może uznać jakiś projekt za pilny.\n5) Wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście\ninterpretacyjnym, np. rolę procesu ustawodawczego w państwie\ndemokratycznym, kwestię praktyki (np. znakomita większość\nprojektów jest składana przez rząd w Polsce, a w USA\nadministracja prezydencka czyni to nieformalnie przez\ndeputowanego swej partii - szacuje się, że dotyczy to 3/4 ustaw;\nw USA weto nieformalne prezydenta, które może nie wydawać\nprzepisów wykonawczych do ustawy, co czyni ją martwą,\nw Polsce taką sytuację możemy sobie wyobrazić, jeśli chodzi\no rząd mniejszościowy) oraz wykazał się znajomością licznych\npojęć związanych z danym zagadnieniem: czytania sejmowe,\ninicjatywa ustawodawcza, ustawa, rezolucja, uchwała, poprawki,\nponowne uchwalenie, weto, komisje parlamentarne, nowelizacja,\npoprawka, tryb szczególny.\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 P.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\ni częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden\nlub dwa błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (umieścił\nw pracy nieliczne\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód nie w pełni\nuporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 P.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo\nscharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród\nzagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy\nlub cztery błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym\nstopniu selekcję\ninformacji i ich\nhierarchizację (napisał\npracę, której znaczną\nczęść stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w sposób\nchaotyczny\ni nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił co\nnajmniej pięć błędów\nmerytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy\nstanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nWywód jest\nniekomunikatywny.\n0 P.\nZdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla\npoziomu I (spośród 1-4).\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nPrzy pracy o wartości\nmerytorycznej 0 p., nie\nprzyznaje się punktów\nza pozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),\nmoże ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez\nzdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj.\npoprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za\nzrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości\nmerytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także\nocenić pracę na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Temat 3.<br>Porównaj proces legislacyjny w Rzeczypospolitej Polskiej i w Stanach Zjednoczonych<br>Ameryki.<br>Materiał źródłowy<br>Opracowanie: I. Malinowska.<br>MWO_1R<br>na temat numer …<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>40.<br>Maks. liczba punktów<br>12<br>Uzyskana liczba punktów<br>MWO_1R<br>MWO_1R<br>MWO_1R<br>MWO_1R<br>MWO_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>Temat 3.<br>Porównaj proces legislacyjny w Rzeczypospolitej Polskiej i w Stanach Zjednoczonych<br>Ameryki.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>II. Rozpoznawanie<br>i rozwiązywanie<br>problemów.<br>IV. Znajomość zasad<br>i procedur<br>demokracji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.<br>20.Władza ustawodawcza w państwie demokratycznym. Zdający:</p>\n<ol><li>zarysowuje główne funkcje izby wyższej i niższej parlamentów</li></ol>\n<p>w wybranych państwach (w Wielkiej Brytanii, Stanach<br>Zjednoczonych, Niemczech); podaje przykłady państw<br>z parlamentem jednoizbowym;</p>\n<ol><li>przedstawia procedurę tworzenia prawa przez parlament.</li></ol>\n<p>23.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia procedurę zmiany Konstytucji.</li><li>Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:</li><li>podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej</li></ol>\n<p>polskiego parlamentu większości zwykłej, bezwzględnej<br>i kwalifikowanej;</p>\n<ol><li>wyjaśnia szczególny charakter procedury uchwalania ustawy</li></ol>\n<p>budżetowej.<br>(III etap) 13. Władza ustawodawcza w Polsce. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego</li></ol>\n<p>parlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw.<br>Schemat punktowania<br>Poziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.<br>Zdający w pełni:</p>\n<ol><li>w kwestii inicjatywy ustawodawczej przedstawił różnice -</li></ol>\n<p>w Polsce więcej podmiotów (Prezydent RP, Rada Ministrów oraz<br>inicjatywa ludowa) oraz podobieństwa - przysługuje ono<br>członkom legislatywy, ale w Stanach Zjednoczonych dotyczy<br>członka którejś z izb, a w Polsce ma ją grupa 15 posłów lub<br>Senat jako całość;</p>\n<ol><li>w kwestii przyjęcia ustawy wykazał różnice w pracach nad</li></ol>\n<p>projektem w izbach:</p>\n<ul><li>w USA uzgadnianie projektu, na ogół praca równoległa</li></ul>\n<p>w komisjach Senatu i Izby Reprezentantów, w Polsce - praca<br>w komisji sejmowej, czytania projektu, uchwalenie ustawy przez<br>Sejm;</p>\n<ul><li>w Polsce ustawa po uchwaleniu przez Sejm jest przekazywana</li></ul>\n<p>Senatowi, który może wprowadzić do niej poprawki, przyjąć ją<br>lub odrzucić, jednak ostateczną decyzję (większością<br>bezwzględną) podejmuje Sejm - mamy do czynienia z przewagą<br>Sejmu w procesie ustawodawczym; w USA obie izby są<br>równoważne w procesie ustawodawczym;</p>\n<ol><li>przedstawił</li></ol>\n<ul><li>rolę prezydentów, ukazując podobieństwa (prawo weta</li></ul>\n<p>zawieszającego) i różnice w tym względzie w większościach<br>niezbędnych do jego przełamania (2/3 w USA, 3/5 w Polsce);</p>\n<ul><li>rolę organów władzy sądowniczej w postaci kwestii</li></ul>\n<p>konstytucyjności ustaw (Sąd Najwyższy w USA i Trybunał<br>Konstytucyjny w Polsce);<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający nie popełnił<br>żadnego błędu<br>merytorycznego.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>poprawną selekcję<br>i hierarchizację<br>informacji (nie<br>zamieścił w pracy<br>fragmentów<br>niezwiązanych<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w pełni spójny,<br>harmonijny i logiczny.</p>\n<ol><li>wskazał różnice między szczególnymi trybami postępowania</li></ol>\n<p>ustawodawczego:</p>\n<ul><li>w USA konstytucja jest sztywna i zmieniana w formie</li></ul>\n<p>poprawek (dana poprawka musi uzyskać po min. 2/3 głosów<br>w każdej z izb oraz być ratyfikowana przez parlamenty min. 3/4<br>stanów), w Polsce także sztywna, ale zmieniana w formie<br>nowelizacji, przy mniejszej liczbie podmiotów mających prawo<br>inicjatywy i większości min. 2/3 w Sejmie oraz bezwzględnej<br>w Senacie, może być - w pewnych warunkach - poddana pod<br>referendum;</p>\n<ul><li>w Polsce specjalny tryb dla ustawy budżetowej - inicjatywa</li></ul>\n<p>tylko dla rządu; w Polsce rząd może uznać jakiś projekt za pilny.</p>\n<ol><li>Wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów</li></ol>\n<p>danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście<br>interpretacyjnym, np. rolę procesu ustawodawczego w państwie<br>demokratycznym, kwestię praktyki (np. znakomita większość<br>projektów jest składana przez rząd w Polsce, a w USA<br>administracja prezydencka czyni to nieformalnie przez<br>deputowanego swej partii - szacuje się, że dotyczy to 3/4 ustaw;<br>w USA weto nieformalne prezydenta, które może nie wydawać<br>przepisów wykonawczych do ustawy, co czyni ją martwą,<br>w Polsce taką sytuację możemy sobie wyobrazić, jeśli chodzi<br>o rząd mniejszościowy) oraz wykazał się znajomością licznych<br>pojęć związanych z danym zagadnieniem: czytania sejmowe,<br>inicjatywa ustawodawcza, ustawa, rezolucja, uchwała, poprawki,<br>ponowne uchwalenie, weto, komisje parlamentarne, nowelizacja,<br>poprawka, tryb szczególny.<br>Poziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 P.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia<br>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych</li></ol>\n<p>aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością<br>wybranych pojęć związanych z tematem.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił jeden<br>lub dwa błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>niekonsekwentną<br>selekcję informacji i ich<br>hierarchizację (umieścił<br>w pracy nieliczne<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód nie w pełni<br>uporządkowany.<br>Poziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 P.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo</li></ul>\n<p>scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród<br>zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć</li></ol>\n<p>związanych z tematem.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił trzy<br>lub cztery błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>w niewystarczającym<br>stopniu selekcję<br>informacji i ich<br>hierarchizację (napisał<br>pracę, której znaczną<br>część stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w sposób<br>chaotyczny<br>i nielogiczny.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił co<br>najmniej pięć błędów<br>merytorycznych.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Ponad połowę pracy<br>stanowią fragmenty<br>niezwiązane z tematem.<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Wywód jest<br>niekomunikatywny.<br>0 P.<br>Zdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla<br>poziomu I (spośród 1-4).</p>\n<ol><li>Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych</li></ol>\n<p>z tematem.<br>Przy pracy o wartości<br>merytorycznej 0 p., nie<br>przyznaje się punktów<br>za pozostałe elementy.<br>Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),<br>może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez<br>zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj.<br>poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za<br>zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości<br>merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także<br>ocenić pracę na 0 punktów.</p>","solutions":[]}