{"id":"wos-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nFragmenty dzieła O demokracji w Ameryce\nW czasie Rewolucji Francuskiej istniały dwie przeciwne tendencje, których nie należy\nmylić; jedna sprzyjała wolności, druga despotyzmowi […]. Rewolucja opowiedziała się\njednocześnie przeciw monarchii i przeciw instytucjom prowincjonalnym. Kierowana ślepą\nnienawiścią niszczyła wszystko, co było przed nią, zarówno władzę absolutną, jak i to, co\nmogło łagodzić jej siłę. Rewolucja była jednocześnie republikańska i centralistyczna […].\nW samej istocie demokratycznych rządów leży to, że władza większości jest bezwzględna,\nponieważ nie ma w demokracji nikogo, kto mógłby się jej oprzeć […]. Moralne panowanie\nwiększości oparte jest również o zasadę głoszącą, iż interesy większej liczby ludzi winny być\nstawiane przed interesami niewielu ludzi. […] despotyzm wydaje mi się szczególnie\nniebezpieczny w czasach demokracji. Kiedy próbuję sobie wyobrazić ten nowy rodzaj\ndespotyzmu zagrażający światu, widzę nieprzebrane rzesze identycznych i równych ludzi […]\n[O]piekuńcza władza, która chce sama zaspokoić ludzkie potrzeby i czuwać nad losem\nobywateli[,] […] przyczynia się do ich szczęścia, lecz chce dostarczać je i oceniać\nsamodzielnie. Otacza ludzi opieką, uprzedza i zaspokaja ich potrzeby, ułatwia im rozrywki,\nprowadzi ważniejsze interesy, kieruje przemysłem, zarządza spółkami, rozdziela dziedzictwo.\nHistoria idei politycznych - wybór tekstów. Tom II, Warszawa 2001, s. 267-268, 273-274, 276.\n13.1. Zaznacz, kto jest autorem tekstu.\nA. Alexis de Tocqueville\nB. Joseph de Maistre\nC. Eduard Bernstein\nD. Leon XIII\n13.2. Sformułuj argumenty uzasadniające, że poglądy przedstawione w tekście nie są\ntypowe dla komunizmu.\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"13.\n1. A.\n1 pkt za poprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nW tekście dokonano krytyki (dwa spośród):\n- centralistycznego charakteru rewolucji francuskiej\n[zlikwidowania przez rewolucję francuską instytucji\nprowincjonalnych];\n- równości, potraktowanej jako możliwy efekt\ndespotyzmu większości;\n- braku ochrony w demokracji interesów mniejszości;\n- wszechobecności władzy typowej w ideologii\nkomunistycznej dla okresu dyktatury proletariatu.\n* Uznaje się i inne odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa poprawne\nelementy odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13. (0-2)<br>Fragmenty dzieła O demokracji w Ameryce<br>W czasie Rewolucji Francuskiej istniały dwie przeciwne tendencje, których nie należy<br>mylić; jedna sprzyjała wolności, druga despotyzmowi […]. Rewolucja opowiedziała się<br>jednocześnie przeciw monarchii i przeciw instytucjom prowincjonalnym. Kierowana ślepą<br>nienawiścią niszczyła wszystko, co było przed nią, zarówno władzę absolutną, jak i to, co<br>mogło łagodzić jej siłę. Rewolucja była jednocześnie republikańska i centralistyczna […].<br>W samej istocie demokratycznych rządów leży to, że władza większości jest bezwzględna,<br>ponieważ nie ma w demokracji nikogo, kto mógłby się jej oprzeć […]. Moralne panowanie<br>większości oparte jest również o zasadę głoszącą, iż interesy większej liczby ludzi winny być<br>stawiane przed interesami niewielu ludzi. […] despotyzm wydaje mi się szczególnie<br>niebezpieczny w czasach demokracji. Kiedy próbuję sobie wyobrazić ten nowy rodzaj<br>despotyzmu zagrażający światu, widzę nieprzebrane rzesze identycznych i równych ludzi […]<br>[O]piekuńcza władza, która chce sama zaspokoić ludzkie potrzeby i czuwać nad losem<br>obywateli[,] […] przyczynia się do ich szczęścia, lecz chce dostarczać je i oceniać<br>samodzielnie. Otacza ludzi opieką, uprzedza i zaspokaja ich potrzeby, ułatwia im rozrywki,<br>prowadzi ważniejsze interesy, kieruje przemysłem, zarządza spółkami, rozdziela dziedzictwo.<br>Historia idei politycznych - wybór tekstów. Tom II, Warszawa 2001, s. 267-268, 273-274, 276.<br>13.1. Zaznacz, kto jest autorem tekstu.<br>A. Alexis de Tocqueville<br>B. Joseph de Maistre<br>C. Eduard Bernstein<br>D. Leon XIII<br>13.2. Sformułuj argumenty uzasadniające, że poglądy przedstawione w tekście nie są<br>typowe dla komunizmu.<br>MWO_1R</p>","answer_text_html":"<p>13.</p>\n<ol><li>A.</li></ol>\n<p>1 pkt za poprawną<br>odpowiedź<br>0-2<br>2.<br>W tekście dokonano krytyki (dwa spośród):</p>\n<ul><li>centralistycznego charakteru rewolucji francuskiej</li></ul>\n<p>[zlikwidowania przez rewolucję francuską instytucji<br>prowincjonalnych];</p>\n<ul><li>równości, potraktowanej jako możliwy efekt</li></ul>\n<p>despotyzmu większości;</p>\n<ul><li>braku ochrony w demokracji interesów mniejszości;</li><li>wszechobecności władzy typowej w ideologii</li></ul>\n<p>komunistycznej dla okresu dyktatury proletariatu.</p>\n<ul><li>Uznaje się i inne odpowiedzi oddające powyższy sens.</li></ul>\n<p>1 pkt za dwa poprawne<br>elementy odpowiedzi</p>","solutions":[]}