{"id":"wos-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nTabela. Źródła wiedzy o powstaniu warszawskim\nSkąd przede wszystkim ma Pan(i) wiadomości\no powstaniu warszawskim?\nWskazania respondentów według\nterminów badań\n1994\n2009\n2014\nw procentach\nZe szkoły.\n71\n83\n81\nZ filmów.\n82\n74\n80\nZ gazet, radia, telewizji.\n80\n78\n78\nZ książek.\n67\n64\n68\nZ opowiadań osób, które interesują się powstaniem\ni dużo o nim wiedzą.\n35\n30\n43\nZ imprez rocznicowych.\n27\n33\nZ internetu.\n18\n31\nZ opowiadań osób, które były świadkami powstania.\n35\n24\n30\nZ Muzeum Powstania Warszawskiego.\n10\n19\nZ własnego doświadczenia.\n9\n4\n4\nZ innych źródeł.\n4\n3\n14\nPowstanie warszawskie w ocenie społecznej, Komunikat z badań CBOS BS/110/2014.\nNa podstawie danych z tabeli oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P,\njeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nW roku 2014 - w porównaniu do 2009 - Muzeum Powstania\nWarszawskiego wskazywało jako źródło własnej wiedzy o tym\npowstaniu 9% osób więcej.\nP\nF\n2.\nPrezentowane wyniki nie negują tego, że internet staje się coraz\npowszechniejszym źródłem informacji.\nP\nF\n3.\nW okresie badań odsetek deklarujących, że źródłem własnej wiedzy\no powstaniu warszawskim są książki i filmy, systematycznie spadał.\nP\nF\nMWO_1R","answer":"F","answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n13. Opinia publiczna. Zdający:\n3) odczytuje i interpretuje tabele i wykresy prezentujące wyniki\nbadania opinii publicznej.\n(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:\n4) uzasadnia, posługując się przykładami, znaczenie opinii publicznej\nwe współczesnym świecie; odczytuje i interpretuje wyniki\nwybranego sondażu opinii publicznej.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. F","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Zdanie | Ocena |\n| 1. W roku 2014 - w porównaniu do 2009 - Muzeum Powstania Warszawskiego wskazywało jako źródło własnej wiedzy o tym powstaniu 9% osób więcej. | **F** |\n| 2. Prezentowane wyniki nie negują tego, że internet staje się coraz powszechniejszym źródłem informacji. | **P** |\n| 3. W okresie badań odsetek deklarujących, że źródłem własnej wiedzy o powstaniu warszawskim są książki i filmy, systematycznie spadał. | **F** |\n\n**Końcowa odpowiedź: F - P - F**\n\n## Sposób 1 - analiza danych z tabeli CBOS BS/110/2014\n\nDla każdego zdania trzeba znaleźć odpowiednie wartości w tabeli i je porównać.\n\n### Zdanie 1: \"Muzeum Powstania Warszawskiego - wzrost o 9% (2014 vs 2009)\"\n\nDane z tabeli (źródło: \"Z Muzeum Powstania Warszawskiego\"):\n- 1994: brak danych (Muzeum otwarte 31 lipca 2004 r., więc nie istniało jeszcze w 1994)\n- 2009: **10%**\n- 2014: **19%**\n\nObliczenie: 19% - 10% = **9 punktów procentowych** (tzw. *p.p.*).\n\n**UWAGA - kluczowa pułapka:** zdanie mówi \"**9% osób więcej**\". To jest mylące i NIEPOPRAWNE, bo:\n- 9 punktów procentowych ≠ 9% osób więcej\n- \"9% osób więcej\" oznaczałoby wzrost o 9% wartości początkowej, czyli z 10% do 10% × 1,09 = **10,9%**, a nie 19%.\n\nTekst zdania twierdzi \"9% osób więcej\" - to jest matematyczny błąd terminologiczny. Faktyczny wzrost to **9 punktów procentowych** lub **90% przyrost wartości** (z 10% wzrosło o 9 p.p., czyli o 9/10 = 90% wartości pierwotnej).\n\n→ **Zdanie 1: FAŁSZ** (różnica 9 p.p., NIE 9%).\n\n### Zdanie 2: \"Wyniki nie negują, że internet staje się coraz powszechniejszym źródłem\"\n\nDane (źródło: \"Z internetu\"):\n- 1994: brak danych (internet jeszcze niemasowy w Polsce)\n- 2009: **18%**\n- 2014: **31%**\n\nObserwacja: udział internetu **wzrósł o 13 p.p.** (z 18% do 31%) - istotny wzrost!\n\nZdanie ma podwójne zaprzeczenie: \"**nie negują**, że internet staje się **coraz powszechniejszym źródłem**\". Sens: dane potwierdzają, że internet staje się powszechniejszy. To prawda - wzrost z 18% do 31%.\n\n→ **Zdanie 2: PRAWDA** (dane potwierdzają wzrost, nie zaprzeczają).\n\n### Zdanie 3: \"Książki i filmy - systematyczny spadek\"\n\nDane:\n- **Książki**: 1994 = 67%, 2009 = 64%, 2014 = 68%. Trend: **spadek (67→64), potem wzrost (64→68)**. NIE systematyczny spadek!\n- **Filmy**: 1994 = 82%, 2009 = 74%, 2014 = 80%. Trend: **spadek (82→74), potem wzrost (74→80)**. Też NIE systematyczny spadek!\n\nDla obu kategorii odsetek **najpierw spadł, a potem wzrósł** - czyli nie był to systematyczny (monotoniczny) spadek.\n\n→ **Zdanie 3: FAŁSZ**.\n\n## Sposób 2 - szybka eliminacja przez sprawdzenie monotoniczności\n\nDla zdania 3 wystarczy szybkie sprawdzenie: czy każda kolejna wartość jest niższa od poprzedniej?\n- Książki: 67 → 64 → 68. Druga wartość niższa od pierwszej (-3), trzecia wyższa od drugiej (+4). **Niemonotoniczne** = nie systematyczny spadek.\n- Filmy: 82 → 74 → 80. Spadek, potem wzrost. **Niemonotoniczne**.\n→ Zdanie 3 fałszywe.\n\nDla zdania 1 - KLUCZOWA jest różnica między \"% osób\" a \"punktami procentowymi\". To znana w statystyce pułapka - CKE testuje czy uczeń ją rozumie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Oficjalny klucz CKE (Zasady oceniania rozwiazan zadan), zadanie 6, max 1 pkt:**\n>\n> **Schemat punktowania:** 1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementow odpowiedzi. 0 p. - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi.\n>\n> **Poprawna odpowiedz: 1. F, 2. P, 3. F.**\n\n## Reference politologiczny - czytanie sondaży CBOS\n\n> 📖 **Reference - analiza sondaży:**\n> **CBOS** (Centrum Badania Opinii Społecznej) - instytut badawczy, fundacja powołana w 1982 r., obecnie nadzorowana przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Badania reprezentatywne na ogólnopolskiej próbie dorosłych Polaków.\n>\n> **Format komunikatu:** \"Komunikat z badań CBOS BS/110/2014\" - BS = Badania Społeczne, 110 = numer kolejny w roku, 2014 = rok publikacji.\n>\n> **Pułapki przy czytaniu sondaży:**\n> 1. **Punkty procentowe vs procenty**: \"wzrost z 10% do 19%\" = wzrost o 9 p.p. ALE 90% przyrost wartości (z 10 na 19 to 9/10 = 0,9 = 90% przyrost).\n> 2. **Suma > 100%**: pytanie o źródła wiedzy może mieć sumy > 100%, jeśli respondent może wskazać wiele odpowiedzi (jak tutaj).\n> 3. **Brak danych** vs **zero**: pauza \"-\" oznacza, że pytania nie zadano w danym roku, a nie że nikt nie wskazał.\n> 4. **Trend systematyczny / monotoniczny** = każda kolejna wartość rośnie lub spada konsekwentnie. Wahania = nie systematyczne.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **NAJWAŻNIEJSZA PUŁAPKA** - różnica między **punktem procentowym** (p.p.) a **procentem** (%). Wzrost z 10% do 19% to wzrost o 9 p.p., NIE o 9%. Klucz CKE testuje to w zdaniu 1 - odpowiedź \"P\" jest pułapką dla niedbałych czytelników.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie 2 zawiera **podwójne zaprzeczenie** (\"nie negują, że \"). Trzeba uważnie zinterpretować: \"nie negują X\" = \"potwierdzają X\" lub \"są zgodne z X\". Internet rośnie (18% → 31%) → zdanie potwierdza wzrost → PRAWDA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie 3 - słowo **\"systematycznie\"** to klucz. Oznacza monotoniczność (zawsze w tę samą stronę). Wahnięcie (spadek → wzrost) = NIE systematyczne. Sprawdzaj WSZYSTKIE okresy, nie tylko skrajne!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Muzeum Powstania Warszawskiego otwarto **31 lipca 2004 r.** w Warszawie (ul. Grzybowska 79). Stąd brak danych w kolumnie 1994 - Muzeum jeszcze nie istniało.","image":"img/wos-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-1)
Tabela. Źródła wiedzy o powstaniu warszawskim
Skąd przede wszystkim ma Pan(i) wiadomości
o powstaniu warszawskim?
Wskazania respondentów według
terminów badań
1994
2009
2014
w procentach
Ze szkoły.
71
83
81
Z filmów.
82
74
80
Z gazet, radia, telewizji.
80
78
78
Z książek.
67
64
68
Z opowiadań osób, które interesują się powstaniem
i dużo o nim wiedzą.
35
30
43
Z imprez rocznicowych.
27
33
Z internetu.
18
31
Z opowiadań osób, które były świadkami powstania.
35
24
30
Z Muzeum Powstania Warszawskiego.
10
19
Z własnego doświadczenia.
9
4
4
Z innych źródeł.
4
3
14
Powstanie warszawskie w ocenie społecznej, Komunikat z badań CBOS BS/110/2014.
Na podstawie danych z tabeli oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P,
jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.
1.
W roku 2014 - w porównaniu do 2009 - Muzeum Powstania
Warszawskiego wskazywało jako źródło własnej wiedzy o tym
powstaniu 9% osób więcej.
P
F
2.
Prezentowane wyniki nie negują tego, że internet staje się coraz
powszechniejszym źródłem informacji.
P
F
3.
W okresie badań odsetek deklarujących, że źródłem własnej wiedzy
o powstaniu warszawskim są książki i filmy, systematycznie spadał.
P
F
MWO_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 6. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.

\n
  1. Opinia publiczna. Zdający:
  2. odczytuje i interpretuje tabele i wykresy prezentujące wyniki
\n

badania opinii publicznej.
(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:

\n
  1. uzasadnia, posługując się przykładami, znaczenie opinii publicznej
\n

we współczesnym świecie; odczytuje i interpretuje wyniki
wybranego sondażu opinii publicznej.
Schemat punktowania
1 p. -
wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź

\n
  1. F
  2. P
  3. F
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Zdanie | Ocena |
| 1. W roku 2014 - w porównaniu do 2009 - Muzeum Powstania Warszawskiego wskazywało jako źródło własnej wiedzy o tym powstaniu 9% osób więcej. | F |
| 2. Prezentowane wyniki nie negują tego, że internet staje się coraz powszechniejszym źródłem informacji. | P |
| 3. W okresie badań odsetek deklarujących, że źródłem własnej wiedzy o powstaniu warszawskim są książki i filmy, systematycznie spadał. | F |

\n

Końcowa odpowiedź: F - P - F

\n

Sposób 1 - analiza danych z tabeli CBOS BS/110/2014

\n

Dla każdego zdania trzeba znaleźć odpowiednie wartości w tabeli i je porównać.

\n
Zdanie 1: "Muzeum Powstania Warszawskiego - wzrost o 9% (2014 vs 2009)"
\n

Dane z tabeli (źródło: "Z Muzeum Powstania Warszawskiego"):

\n\n

Obliczenie: 19% - 10% = 9 punktów procentowych (tzw. p.p.).

\n

UWAGA - kluczowa pułapka: zdanie mówi "9% osób więcej". To jest mylące i NIEPOPRAWNE, bo:

\n\n

Tekst zdania twierdzi "9% osób więcej" - to jest matematyczny błąd terminologiczny. Faktyczny wzrost to 9 punktów procentowych lub 90% przyrost wartości (z 10% wzrosło o 9 p.p., czyli o 9/10 = 90% wartości pierwotnej).

\n

→ Zdanie 1: FAŁSZ (różnica 9 p.p., NIE 9%).

\n
Zdanie 2: "Wyniki nie negują, że internet staje się coraz powszechniejszym źródłem"
\n

Dane (źródło: "Z internetu"):

\n\n

Obserwacja: udział internetu wzrósł o 13 p.p. (z 18% do 31%) - istotny wzrost!

\n

Zdanie ma podwójne zaprzeczenie: "nie negują, że internet staje się coraz powszechniejszym źródłem". Sens: dane potwierdzają, że internet staje się powszechniejszy. To prawda - wzrost z 18% do 31%.

\n

→ Zdanie 2: PRAWDA (dane potwierdzają wzrost, nie zaprzeczają).

\n
Zdanie 3: "Książki i filmy - systematyczny spadek"
\n

Dane:

\n\n

Dla obu kategorii odsetek najpierw spadł, a potem wzrósł - czyli nie był to systematyczny (monotoniczny) spadek.

\n

→ Zdanie 3: FAŁSZ.

\n

Sposób 2 - szybka eliminacja przez sprawdzenie monotoniczności

\n

Dla zdania 3 wystarczy szybkie sprawdzenie: czy każda kolejna wartość jest niższa od poprzedniej?

\n\n

→ Zdanie 3 fałszywe.

\n

Dla zdania 1 - KLUCZOWA jest różnica między "% osób" a "punktami procentowymi". To znana w statystyce pułapka - CKE testuje czy uczeń ją rozumie.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Oficjalny klucz CKE (Zasady oceniania rozwiazan zadan), zadanie 6, max 1 pkt:

Schemat punktowania: 1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementow odpowiedzi. 0 p. - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi.

Poprawna odpowiedz: 1. F, 2. P, 3. F.
\n

Reference politologiczny - czytanie sondaży CBOS

\n
📖 Reference - analiza sondaży:
CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej) - instytut badawczy, fundacja powołana w 1982 r., obecnie nadzorowana przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Badania reprezentatywne na ogólnopolskiej próbie dorosłych Polaków.

Format komunikatu: "Komunikat z badań CBOS BS/110/2014" - BS = Badania Społeczne, 110 = numer kolejny w roku, 2014 = rok publikacji.

Pułapki przy czytaniu sondaży:
1. Punkty procentowe vs procenty: "wzrost z 10% do 19%" = wzrost o 9 p.p. ALE 90% przyrost wartości (z 10 na 19 to 9/10 = 0,9 = 90% przyrost).
2. Suma > 100%: pytanie o źródła wiedzy może mieć sumy > 100%, jeśli respondent może wskazać wiele odpowiedzi (jak tutaj).
3. Brak danych vs zero: pauza "-" oznacza, że pytania nie zadano w danym roku, a nie że nikt nie wskazał.
4. Trend systematyczny / monotoniczny = każda kolejna wartość rośnie lub spada konsekwentnie. Wahania = nie systematyczne.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: NAJWAŻNIEJSZA PUŁAPKA - różnica między punktem procentowym (p.p.) a procentem (%). Wzrost z 10% do 19% to wzrost o 9 p.p., NIE o 9%. Klucz CKE testuje to w zdaniu 1 - odpowiedź "P" jest pułapką dla niedbałych czytelników.
\n
⚠️ Uwaga: Zdanie 2 zawiera podwójne zaprzeczenie ("nie negują, że "). Trzeba uważnie zinterpretować: "nie negują X" = "potwierdzają X" lub "są zgodne z X". Internet rośnie (18% → 31%) → zdanie potwierdza wzrost → PRAWDA.
\n
⚠️ Uwaga: Zdanie 3 - słowo "systematycznie" to klucz. Oznacza monotoniczność (zawsze w tę samą stronę). Wahnięcie (spadek → wzrost) = NIE systematyczne. Sprawdzaj WSZYSTKIE okresy, nie tylko skrajne!
\n
⚠️ Uwaga: Muzeum Powstania Warszawskiego otwarto 31 lipca 2004 r. w Warszawie (ul. Grzybowska 79). Stąd brak danych w kolumnie 1994 - Muzeum jeszcze nie istniało.
"}]}