{"id":"wos-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"wos-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-2)\nO jednej z instytucji UE\nArt. 17.1. […] wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy.\nCzuwa […] nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich\npodstawie. Nadzoruje stosowanie prawa Unii pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii\nEuropejskiej. Wykonuje budżet i zarządza programami. Pełni funkcje koordynacyjne,\nwykonawcze i zarządzające, zgodnie z warunkami przewidzianymi w Traktatach. […]\nWersja skonsolidowana Traktatu o Unii Europejskiej, oide.sejm.gov.pl\nO polityku UE\nUzupełnij zdania - wpisz nazwę instytucji (A.), cyfrę (B.) oraz nazwisko (C.).\nPrzytoczony fragment traktatu dotyczy (A.)\nKadencja tego organu wynosi (B.) lat, a jego przewodniczącym jest - przedstawiony\nw materiale „O polityku UE” - (C.)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n(IV etap z.r.)\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności\nwe współczesnym\nświecie.\n43. Integracja europejska. Zdający:\n1) omawia genezę i przebieg integracji europejskiej (cele, główne\ndokumenty i instytucje, politycy, fazy integracji);\n3) charakteryzuje sposób powoływania, działania i najważniejsze\nkompetencje instytucji Unii Europejskiej (Rada Unii Europejskiej,\nParlament Europejski, Komisja Europejska, Rada Europejska,\nTrybunał Sprawiedliwości, Europejski Trybunał Obrachunkowy,\nEuropejski Bank Centralny);\n4) wyjaśnia, jak tworzone jest prawo unijne, oraz wymienia\nnajważniejsze postanowienia traktatów obowiązujących w Unii\nEuropejskiej.\n(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:\n3) wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny\ni interpretuje proste przepisy prawne.\n(III etap) 5. Udział obywateli w życiu publicznym. Zdający:\n1) przedstawia główne podmioty życia publicznego (obywatele,\nzrzeszenia obywatelskie, media, politycy i partie, władza, instytucje\npubliczne, biznes itp.) i pokazuje, jak współdziałają i konkurują one\nze sobą w życiu publicznym.\n(III etap) 20. Integracja europejska. Zdający:\n1) przedstawia cele i etapy integracji europejskiej (traktaty rzymskie,\ntraktaty z Maastricht, Nicei, Lizbony);\n2) wyjaśnia, czym zajmują się najważniejsze instytucje Unii\nEuropejskiej (Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Parlament\nEuropejski, Komisja Europejska).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Komisji / Komisji Europejskiej\nB. 5\nC. Juncker","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Pozycja | Wartość |\n| **A.** Nazwa instytucji | **Komisja Europejska** (lub „Komisja”) |\n| **B.** Kadencja | **5** (lat) |\n| **C.** Nazwisko przewodniczącego | **Juncker** (Jean-Claude Juncker) |\n\nCałość zdań: „Przytoczony fragment traktatu dotyczy **Komisji Europejskiej**. Kadencja tego organu wynosi **5** lat, a jego przewodniczącym jest - przedstawiony w materiale »O polityku UE« - **Juncker**.”\n\n## Sposób 1 - identyfikacja instytucji (A) na podstawie art. 17.1 TUE\n\nFragment traktatu cytuje **art. 17 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE)**:\n\n> *„Art. 17.1. […] wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy. Czuwa […] nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich podstawie. Nadzoruje stosowanie prawa Unii pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wykonuje budżet i zarządza programami. Pełni funkcje koordynacyjne, wykonawcze i zarządzające, zgodnie z warunkami przewidzianymi w Traktatach.”*\n\n**Kluczowe wskazówki:**\n1. **„Wspiera ogólny interes Unii”** → strażnik traktatów = Komisja Europejska.\n2. **„Czuwa nad stosowaniem traktatów”** → klasyczna funkcja Komisji jako **strażniczki traktatów**.\n3. **„Wykonuje budżet i zarządza programami”** → funkcja **wykonawcza** = Komisja.\n4. **„Pełni funkcje koordynacyjne, wykonawcze i zarządzające”** → Komisja Europejska to **egzekutywa UE**.\n\n**Wniosek:** Tekst opisuje **Komisję Europejską** (KE).\n\n## Sposób 2 - kadencja KE (B) = 5 lat\n\n**Kadencja Komisji Europejskiej** zgodnie z traktatami UE: **5 lat**.\n\n**Podstawa prawna:** Art. 17 ust. 3 TUE: *„Kadencja Komisji wynosi pięć lat.”*\n\n**Synchronizacja z innymi instytucjami UE:**\n- **Parlament Europejski** - kadencja **5 lat**\n- **Komisja Europejska** - kadencja **5 lat**\n- Wybierane synchronicznie (po wyborach do PE, w danym roku, Komisja jest powoływana)\n\nW przeciwieństwie:\n- **Rada Europejska - przewodniczący** - kadencja **2,5 roku** (możliwość 1 reelekcji)\n- **Europejski Bank Centralny - prezes** - kadencja **8 lat**\n\n## Sposób 3 - identyfikacja Juncker (C) na podstawie opisu\n\nTekst opisuje polityka UE:\n\n> *„Od 1984 roku był członkiem rządu Luksemburga, a w latach 1995-2013 premierem tego kraju.\n> W 2014 roku - z ramienia Europejskiej Partii Ludowej - został przewodniczącym instytucji opisanej w powyższym fragmencie traktatu.”*\n\n**Wskazówki:**\n1. **Luksemburg** - niewielkie państwo w Europie.\n2. **Członek rządu od 1984** → osoba długiej kariery.\n3. **Premier Luksemburga 1995-2013** → 18 lat na stanowisku - to **rekordowo długa kadencja**.\n4. **2014 - przewodniczący Komisji Europejskiej** → klucz!\n5. **Europejska Partia Ludowa (EPP)** - partia centroprawicowa.\n\n**Identyfikacja: Jean-Claude Juncker** (ur. 1954, Luksemburg).\n\n**Kariera Junckera:**\n- 1984 - wchodzi do rządu Luksemburga (minister pracy).\n- 1989 - minister finansów Luksemburga.\n- **1995-2013** - premier Luksemburga (18 lat).\n- 2005-2013 - przewodniczący Eurogrupy (ministrowie finansów strefy euro).\n- **2014-2019** - **przewodniczący Komisji Europejskiej**.\n- 2019 - kończy kadencję, następczyni: **Ursula von der Leyen** (DE).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 26 (max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - wszystkie 3 elementy poprawne (A + B + C).\n> - **1 pkt** - 2 z 3 elementów poprawne.\n> - **0 pkt** - 0 lub 1 poprawne elementy.\n>\n> **Akceptowane warianty:**\n> - A: „Komisja Europejska”, „Komisja”, „KE”\n> - B: „5”, „pięć” (lat)\n> - C: „Juncker”, „Jean-Claude Juncker”, „J.-C. Juncker”\n>\n> **Wykluczone:**\n> - A: „Rada UE”, „Rada Europejska”, „Parlament Europejski” (te są opisane innymi artykułami TUE)\n> - B: „4 lata” (Komisja ma 5 lat, NIE 4), „7 lat”, „6 lat”\n> - C: „Barroso” (poprzedni przewodniczący KE, do 2014), „Tusk” (przewodniczący Rady Europejskiej 2014-2019), „Merkel” (nigdy nie była przewodniczącą KE)\n\n## Reference - Komisja Europejska\n\n> 📖 **Komisja Europejska (European Commission) - pełna charakterystyka:**\n>\n> **Status prawny:**\n> - Główny organ **wykonawczy** UE\n> - **Strażniczka traktatów** (art. 17.1 TUE)\n> - Wyłączna inicjatywa ustawodawcza w UE (większość aktów)\n>\n> **Skład:**\n> - **27 komisarzy** (po jednym z każdego państwa UE)\n> - **Przewodniczący** (Ursula von der Leyen od 2019, druga kadencja od 2024)\n> - **Wiceprzewodniczący** (kilku, jeden z nich pełni funkcję wysokiego przedstawiciela UE ds. zagranicznych)\n> - **Resorty** (Dyrekcje Generalne, DG) - odpowiedniki ministerstw na poziomie UE\n>\n> **Kadencja:** **5 lat**, synchronizowana z Parlamentem Europejskim.\n>\n> **Procedura powołania (art. 17 ust. 7 TUE):**\n> 1. **Rada Europejska** proponuje kandydata na przewodniczącego (uwzględniając wyniki wyborów do PE).\n> 2. **Parlament Europejski** zatwierdza kandydata bezwzględną większością.\n> 3. Po zatwierdzeniu przewodniczący + Rada Europejska kompletują skład Komisji (po jednym kandydacie z każdego państwa).\n> 4. **Parlament Europejski** głosuje nad całym składem Komisji.\n> 5. **Rada Europejska** formalnie powołuje Komisję.\n>\n> **Główne kompetencje:**\n> 1. **Inicjatywa ustawodawcza** - Komisja proponuje akty prawne (rozporządzenia, dyrektywy).\n> 2. **Wykonywanie budżetu UE** (ok. 170 mld EUR rocznie).\n> 3. **Egzekwowanie prawa UE** - postępowania w sprawie naruszeń prawa, kary za nieprzestrzeganie.\n> 4. **Reprezentowanie UE na zewnątrz** (negocjacje handlowe).\n> 5. **Wydawanie aktów wykonawczych i delegowanych** (uszczegóławiających przepisy).\n>\n> **Przewodniczący Komisji Europejskiej (chronologia):**\n> 1. Walter Hallstein (RFN, 1958-1967)\n> 2. Jean Rey (BE, 1967-1970)\n> 3. Franco Maria Malfatti (IT, 1970-1972)\n> 4. Sicco Mansholt (NL, 1972-1973)\n> 5. François-Xavier Ortoli (FR, 1973-1977)\n> 6. Roy Jenkins (UK, 1977-1981)\n> 7. Gaston Thorn (LU, 1981-1985)\n> 8. **Jacques Delors** (FR, 1985-1995) - architekt jednolitego rynku i euro\n> 9. Jacques Santer (LU, 1995-1999) - dymisja po skandalu korupcyjnym\n> 10. Romano Prodi (IT, 1999-2004)\n> 11. José Manuel Barroso (PT, 2004-2014) - 2 kadencje\n> 12. **Jean-Claude Juncker** (LU, 2014-2019) ← **TEN Z ARKUSZA**\n> 13. **Ursula von der Leyen** (DE, 2019-obecna)\n>\n> **Komisja Junckera (2014-2019) - kluczowe inicjatywy:**\n> - Plan Junckera (EFSI) - fundusz inwestycyjny 315 mld EUR (2015)\n> - Pakiet migracyjny (2015)\n> - Brexit (negocjacje od 2017)\n> - Cyfrowy jednolity rynek (RODO 2018)\n> - Europejski filar praw socjalnych (2017)\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga - Komisja Europejska vs Rada Europejska vs Rada UE:** TO TRZY RÓŻNE INSTYTUCJE!\n> - **Komisja Europejska (KE)** - egzekutywa, 27 komisarzy, „rząd UE”, kadencja 5 lat. Przewodniczący: Ursula von der Leyen (2024).\n> - **Rada Europejska** - szczyty głów państw/rządów, kadencja przewodniczącego 2,5 roku. Przewodniczący: António Costa (2024) (wcześniej Charles Michel 2019-2024, Donald Tusk 2014-2019).\n> - **Rada UE (Rada Ministrów)** - ministrowie tematyczni, prezydencja rotacyjna co 6 miesięcy.\n\n> ⚠️ **Uwaga - Juncker vs Tusk:** Częsta pułapka.\n> - **Juncker** - przewodniczący **Komisji Europejskiej** 2014-2019.\n> - **Tusk** - przewodniczący **Rady Europejskiej** 2014-2019.\n> Obaj zaczęli kadencję w 2014, ale to dwie różne instytucje!\n\n> ⚠️ **Uwaga - kadencja 5 lat (NIE 4, NIE 7):** 5 lat to PE i KE. Trybunał Sprawiedliwości UE = 6 lat. Prezes EBC = 8 lat. NIE myl tych liczb!\n\n> ⚠️ **Strategia identyfikacji instytucji UE:** Sprawdź kompetencje opisane w tekście:\n> - „Inicjatywa ustawodawcza, egzekucja prawa, budżet” = **Komisja Europejska**\n> - „Szczyty głów państw” = **Rada Europejska**\n> - „Ministrowie tematyczni” = **Rada UE**\n> - „Wybory bezpośrednie, prawo budżetu” = **Parlament Europejski**\n> - „Konwencja, Strasburg, prawa człowieka” = **Rada Europy** (NIE UE!)","image":"img/wos-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-2)<br>O jednej z instytucji UE<br>Art. 17.1. […] wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy.<br>Czuwa […] nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich<br>podstawie. Nadzoruje stosowanie prawa Unii pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii<br>Europejskiej. Wykonuje budżet i zarządza programami. Pełni funkcje koordynacyjne,<br>wykonawcze i zarządzające, zgodnie z warunkami przewidzianymi w Traktatach. […]<br>Wersja skonsolidowana Traktatu o Unii Europejskiej, oide.sejm.gov.pl<br>O polityku UE<br>Uzupełnij zdania - wpisz nazwę instytucji (A.), cyfrę (B.) oraz nazwisko (C.).<br>Przytoczony fragment traktatu dotyczy (A.)<br>Kadencja tego organu wynosi (B.) lat, a jego przewodniczącym jest - przedstawiony<br>w materiale „O polityku UE” - (C.)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-2)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>(IV etap z.r.)<br>VI. Dostrzeganie<br>współzależności<br>we współczesnym<br>świecie.</p>\n<ol><li>Integracja europejska. Zdający:</li><li>omawia genezę i przebieg integracji europejskiej (cele, główne</li></ol>\n<p>dokumenty i instytucje, politycy, fazy integracji);</p>\n<ol><li>charakteryzuje sposób powoływania, działania i najważniejsze</li></ol>\n<p>kompetencje instytucji Unii Europejskiej (Rada Unii Europejskiej,<br>Parlament Europejski, Komisja Europejska, Rada Europejska,<br>Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Trybunał Obrachunkowy,<br>Europejski Bank Centralny);</p>\n<ol><li>wyjaśnia, jak tworzone jest prawo unijne, oraz wymienia</li></ol>\n<p>najważniejsze postanowienia traktatów obowiązujących w Unii<br>Europejskiej.<br>(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny</li></ol>\n<p>i interpretuje proste przepisy prawne.<br>(III etap) 5. Udział obywateli w życiu publicznym. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia główne podmioty życia publicznego (obywatele,</li></ol>\n<p>zrzeszenia obywatelskie, media, politycy i partie, władza, instytucje<br>publiczne, biznes itp.) i pokazuje, jak współdziałają i konkurują one<br>ze sobą w życiu publicznym.<br>(III etap) 20. Integracja europejska. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia cele i etapy integracji europejskiej (traktaty rzymskie,</li></ol>\n<p>traktaty z Maastricht, Nicei, Lizbony);</p>\n<ol><li>wyjaśnia, czym zajmują się najważniejsze instytucje Unii</li></ol>\n<p>Europejskiej (Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Parlament<br>Europejski, Komisja Europejska).<br>Schemat punktowania<br>2 p. -<br>1 p. -<br>podanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>A. Komisji / Komisji Europejskiej<br>B. 5<br>C. Juncker</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Pozycja | Wartość |<br>| <strong>A.</strong> Nazwa instytucji | <strong>Komisja Europejska</strong> (lub „Komisja”) |<br>| <strong>B.</strong> Kadencja | <strong>5</strong> (lat) |<br>| <strong>C.</strong> Nazwisko przewodniczącego | <strong>Juncker</strong> (Jean-Claude Juncker) |</p>\n<p>Całość zdań: „Przytoczony fragment traktatu dotyczy <strong>Komisji Europejskiej</strong>. Kadencja tego organu wynosi <strong>5</strong> lat, a jego przewodniczącym jest - przedstawiony w materiale »O polityku UE« - <strong>Juncker</strong>.”</p>\n<h4>Sposób 1 - identyfikacja instytucji (A) na podstawie art. 17.1 TUE</h4>\n<p>Fragment traktatu cytuje <strong>art. 17 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE)</strong>:</p>\n<blockquote><em>„Art. 17.1. […] wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy. Czuwa […] nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich podstawie. Nadzoruje stosowanie prawa Unii pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wykonuje budżet i zarządza programami. Pełni funkcje koordynacyjne, wykonawcze i zarządzające, zgodnie z warunkami przewidzianymi w Traktatach.”</em></blockquote>\n<p><strong>Kluczowe wskazówki:</strong></p>\n<ol><li><strong>„Wspiera ogólny interes Unii”</strong> → strażnik traktatów = Komisja Europejska.</li><li><strong>„Czuwa nad stosowaniem traktatów”</strong> → klasyczna funkcja Komisji jako <strong>strażniczki traktatów</strong>.</li><li><strong>„Wykonuje budżet i zarządza programami”</strong> → funkcja <strong>wykonawcza</strong> = Komisja.</li><li><strong>„Pełni funkcje koordynacyjne, wykonawcze i zarządzające”</strong> → Komisja Europejska to <strong>egzekutywa UE</strong>.</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Tekst opisuje <strong>Komisję Europejską</strong> (KE).</p>\n<h4>Sposób 2 - kadencja KE (B) = 5 lat</h4>\n<p><strong>Kadencja Komisji Europejskiej</strong> zgodnie z traktatami UE: <strong>5 lat</strong>.</p>\n<p><strong>Podstawa prawna:</strong> Art. 17 ust. 3 TUE: <em>„Kadencja Komisji wynosi pięć lat.”</em></p>\n<p><strong>Synchronizacja z innymi instytucjami UE:</strong></p>\n<ul><li><strong>Parlament Europejski</strong> - kadencja <strong>5 lat</strong></li><li><strong>Komisja Europejska</strong> - kadencja <strong>5 lat</strong></li><li>Wybierane synchronicznie (po wyborach do PE, w danym roku, Komisja jest powoływana)</li></ul>\n<p>W przeciwieństwie:</p>\n<ul><li><strong>Rada Europejska - przewodniczący</strong> - kadencja <strong>2,5 roku</strong> (możliwość 1 reelekcji)</li><li><strong>Europejski Bank Centralny - prezes</strong> - kadencja <strong>8 lat</strong></li></ul>\n<h4>Sposób 3 - identyfikacja Juncker (C) na podstawie opisu</h4>\n<p>Tekst opisuje polityka UE:</p>\n<blockquote>*„Od 1984 roku był członkiem rządu Luksemburga, a w latach 1995-2013 premierem tego kraju.<br>W 2014 roku - z ramienia Europejskiej Partii Ludowej - został przewodniczącym instytucji opisanej w powyższym fragmencie traktatu.”*</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki:</strong></p>\n<ol><li><strong>Luksemburg</strong> - niewielkie państwo w Europie.</li><li><strong>Członek rządu od 1984</strong> → osoba długiej kariery.</li><li><strong>Premier Luksemburga 1995-2013</strong> → 18 lat na stanowisku - to <strong>rekordowo długa kadencja</strong>.</li><li><strong>2014 - przewodniczący Komisji Europejskiej</strong> → klucz!</li><li><strong>Europejska Partia Ludowa (EPP)</strong> - partia centroprawicowa.</li></ol>\n<p><strong>Identyfikacja: Jean-Claude Juncker</strong> (ur. 1954, Luksemburg).</p>\n<p><strong>Kariera Junckera:</strong></p>\n<ul><li>1984 - wchodzi do rządu Luksemburga (minister pracy).</li><li>1989 - minister finansów Luksemburga.</li><li><strong>1995-2013</strong> - premier Luksemburga (18 lat).</li><li>2005-2013 - przewodniczący Eurogrupy (ministrowie finansów strefy euro).</li><li><strong>2014-2019</strong> - <strong>przewodniczący Komisji Europejskiej</strong>.</li><li>2019 - kończy kadencję, następczyni: <strong>Ursula von der Leyen</strong> (DE).</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - zadanie 26 (max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - wszystkie 3 elementy poprawne (A + B + C).<br>- <strong>1 pkt</strong> - 2 z 3 elementów poprawne.<br>- <strong>0 pkt</strong> - 0 lub 1 poprawne elementy.<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong><br>- A: „Komisja Europejska”, „Komisja”, „KE”<br>- B: „5”, „pięć” (lat)<br>- C: „Juncker”, „Jean-Claude Juncker”, „J.-C. Juncker”<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- A: „Rada UE”, „Rada Europejska”, „Parlament Europejski” (te są opisane innymi artykułami TUE)<br>- B: „4 lata” (Komisja ma 5 lat, NIE 4), „7 lat”, „6 lat”<br>- C: „Barroso” (poprzedni przewodniczący KE, do 2014), „Tusk” (przewodniczący Rady Europejskiej 2014-2019), „Merkel” (nigdy nie była przewodniczącą KE)</blockquote>\n<h4>Reference - Komisja Europejska</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Komisja Europejska (European Commission) - pełna charakterystyka:</strong><br><br><strong>Status prawny:</strong><br>- Główny organ <strong>wykonawczy</strong> UE<br>- <strong>Strażniczka traktatów</strong> (art. 17.1 TUE)<br>- Wyłączna inicjatywa ustawodawcza w UE (większość aktów)<br><br><strong>Skład:</strong><br>- <strong>27 komisarzy</strong> (po jednym z każdego państwa UE)<br>- <strong>Przewodniczący</strong> (Ursula von der Leyen od 2019, druga kadencja od 2024)<br>- <strong>Wiceprzewodniczący</strong> (kilku, jeden z nich pełni funkcję wysokiego przedstawiciela UE ds. zagranicznych)<br>- <strong>Resorty</strong> (Dyrekcje Generalne, DG) - odpowiedniki ministerstw na poziomie UE<br><br><strong>Kadencja:</strong> <strong>5 lat</strong>, synchronizowana z Parlamentem Europejskim.<br><br><strong>Procedura powołania (art. 17 ust. 7 TUE):</strong><br>1. <strong>Rada Europejska</strong> proponuje kandydata na przewodniczącego (uwzględniając wyniki wyborów do PE).<br>2. <strong>Parlament Europejski</strong> zatwierdza kandydata bezwzględną większością.<br>3. Po zatwierdzeniu przewodniczący + Rada Europejska kompletują skład Komisji (po jednym kandydacie z każdego państwa).<br>4. <strong>Parlament Europejski</strong> głosuje nad całym składem Komisji.<br>5. <strong>Rada Europejska</strong> formalnie powołuje Komisję.<br><br><strong>Główne kompetencje:</strong><br>1. <strong>Inicjatywa ustawodawcza</strong> - Komisja proponuje akty prawne (rozporządzenia, dyrektywy).<br>2. <strong>Wykonywanie budżetu UE</strong> (ok. 170 mld EUR rocznie).<br>3. <strong>Egzekwowanie prawa UE</strong> - postępowania w sprawie naruszeń prawa, kary za nieprzestrzeganie.<br>4. <strong>Reprezentowanie UE na zewnątrz</strong> (negocjacje handlowe).<br>5. <strong>Wydawanie aktów wykonawczych i delegowanych</strong> (uszczegóławiających przepisy).<br><br><strong>Przewodniczący Komisji Europejskiej (chronologia):</strong><br>1. Walter Hallstein (RFN, 1958-1967)<br>2. Jean Rey (BE, 1967-1970)<br>3. Franco Maria Malfatti (IT, 1970-1972)<br>4. Sicco Mansholt (NL, 1972-1973)<br>5. François-Xavier Ortoli (FR, 1973-1977)<br>6. Roy Jenkins (UK, 1977-1981)<br>7. Gaston Thorn (LU, 1981-1985)<br>8. <strong>Jacques Delors</strong> (FR, 1985-1995) - architekt jednolitego rynku i euro<br>9. Jacques Santer (LU, 1995-1999) - dymisja po skandalu korupcyjnym<br>10. Romano Prodi (IT, 1999-2004)<br>11. José Manuel Barroso (PT, 2004-2014) - 2 kadencje<br>12. <strong>Jean-Claude Juncker</strong> (LU, 2014-2019) ← <strong>TEN Z ARKUSZA</strong><br>13. <strong>Ursula von der Leyen</strong> (DE, 2019-obecna)<br><br><strong>Komisja Junckera (2014-2019) - kluczowe inicjatywy:</strong><br>- Plan Junckera (EFSI) - fundusz inwestycyjny 315 mld EUR (2015)<br>- Pakiet migracyjny (2015)<br>- Brexit (negocjacje od 2017)<br>- Cyfrowy jednolity rynek (RODO 2018)<br>- Europejski filar praw socjalnych (2017)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Komisja Europejska vs Rada Europejska vs Rada UE:</strong> TO TRZY RÓŻNE INSTYTUCJE!<br>- <strong>Komisja Europejska (KE)</strong> - egzekutywa, 27 komisarzy, „rząd UE”, kadencja 5 lat. Przewodniczący: Ursula von der Leyen (2024).<br>- <strong>Rada Europejska</strong> - szczyty głów państw/rządów, kadencja przewodniczącego 2,5 roku. Przewodniczący: António Costa (2024) (wcześniej Charles Michel 2019-2024, Donald Tusk 2014-2019).<br>- <strong>Rada UE (Rada Ministrów)</strong> - ministrowie tematyczni, prezydencja rotacyjna co 6 miesięcy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Juncker vs Tusk:</strong> Częsta pułapka.<br>- <strong>Juncker</strong> - przewodniczący <strong>Komisji Europejskiej</strong> 2014-2019.<br>- <strong>Tusk</strong> - przewodniczący <strong>Rady Europejskiej</strong> 2014-2019.<br>Obaj zaczęli kadencję w 2014, ale to dwie różne instytucje!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - kadencja 5 lat (NIE 4, NIE 7):</strong> 5 lat to PE i KE. Trybunał Sprawiedliwości UE = 6 lat. Prezes EBC = 8 lat. NIE myl tych liczb!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Strategia identyfikacji instytucji UE:</strong> Sprawdź kompetencje opisane w tekście:<br>- „Inicjatywa ustawodawcza, egzekucja prawa, budżet” = <strong>Komisja Europejska</strong><br>- „Szczyty głów państw” = <strong>Rada Europejska</strong><br>- „Ministrowie tematyczni” = <strong>Rada UE</strong><br>- „Wybory bezpośrednie, prawo budżetu” = <strong>Parlament Europejski</strong><br>- „Konwencja, Strasburg, prawa człowieka” = <strong>Rada Europy</strong> (NIE UE!)</blockquote>"}]}