{"id":"wos-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad/31","paper_id":"wos-2017-maj-matura-stara-podstawowa","number":"31","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 31. (3 pkt)\nTekst 1. O tzw. „homo sovieticus”\n[Postawa „homo sovieticus”] […] wykształciła się przez lata życia w systemie totalitarnym,\nktóre doprowadziły do powstania swego rodzaju bierności. Tzw. wyuczona bezradność miała\nbyć również jedną z głównych przeszkód dla przedsiębiorczości w nowym systemie\ngospodarki rynkowej, ponieważ osłabiała poczucie indywidualnej odpowiedzialności\ni sprawiała, że ludzie oczekiwali, że wszystko „załatwi za nich państwo”. „Niekompetentny\ncywilizacyjnie” homo sovieticus nie potrafił się odnaleźć w nowym świecie gospodarki\nrynkowej, bał się odpowiedzialności za samodzielnie podejmowane decyzje, przy czym winą\nza to obarczano „państwowy paternalizm” […].\nM. Polakowski, Polityka społeczna po 1989: język, kontekst post-socjalizmu i perspektywy rozwoju,\ns. 12, www.feswar.org.pl\nTekst 2. O wynikach badań nad bezrobotnymi\nPowstaje krąg ludzi, którzy pomagają sobie przetrwać. I w sensie ekonomicznym, np. gdy\nrazem zdobywają opał czy pożywienie, ale - i to ważniejsze - w sensie psychologicznym. Ci\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nludzie wzajemnie się wspierają. […] W świętokrzyskich wioskach […] zbierają zioła,\ndystrybuują pożywienie, zdobywają opał. Robią razem coraz więcej rzeczy. Wyraźne jest\npoczucie, że trzeba działać, że nie wolno pozostawać biernym, że trzeba się przeciwstawiać\ntemu, co przychodzi z zewnątrz. Najczęściej sięga się po sprawdzone na wsi sposoby.\nZdobywa się opał, z pól ściąga zarastające je brzózki. Je się przede wszystkim to, co uda się\nwyhodować. […]\nPatrzymy na kulturę ubóstwa wyłącznie przez pryzmat bierności i zasiłków. […] Gdy\nnasza perspektywa się zmieni, mamy szansę dostrzec bardzo racjonalne i mające swoje\nuzasadnienie kulturowe sposoby radzenia sobie z trudną sytuacją. Zobaczymy, że ci ludzie\nwykorzystywali wszystkie swoje możliwości i umiejętności. Jak można było żyć ze złomu,\nszukali złomu, jak z węgla, schodzili pod ziemię, budowali biedaszyby, jak z ziół i jagód,\nzbierali je na polach i w lasach. Ciężko pracowali, by odbudować swoją wartość […].\nGorączka złomu, Wywiad z dr. Tomaszem Rakowskim, „Gazeta Wyborcza”, nr 61/2010.\nTekst 3. O działaniach państwa na rynku pracy\nPaństwo podejmuje na rynku pracy działania pasywne i aktywne. Pasywna polityka rynku\npracy służy zapewnieniu bezpieczeństwa socjalnego bezrobotnych. Aktywna polityka rynku\npracy jest skierowana na aktywizację zawodową oraz tworzenie miejsc pracy.\nNa podstawie: Polityka społeczna, red. G. Firlit-Fesnak, M. Szylko-Skoczny, Warszawa 2011, s. 226-227.\n31.1. Rozstrzygnij, czy koncepcja zaprezentowana w tekście 1. jest adekwatna do cech\nosób przedstawionych w tekście 2. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do obu\ntekstów.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\n31.2. Wskaż wspomniany w tekście 2. przykład działania państwa opisany w tekście 3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - teksty\npopularnonaukowe (II.2).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, funkcje\npaństwa (I.2 / I.4).\n31.1.\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - W koncepcji „homo sovietcicus” mowa jest o bierności, wyuczonej\nbezradności i roszczeniowości wobec państwa osób zmarginalizowanych, tymczasem\nw przedstawionej wypowiedzi dra Rakowskiego mamy obraz ludzi zaradnych, którzy\nnieustannie pracują (choć poza systemem, nielegalnie), którzy próbują właśnie w ten sposób\n(a nie - oczekując pomocy od państwa) przetrwać, a zarazem odzyskać godność.\n31.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nzasiłki","solution":null,"image":"img/wos-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 31. (3 pkt)<br>Tekst 1. O tzw. „homo sovieticus”<br>[Postawa „homo sovieticus”] […] wykształciła się przez lata życia w systemie totalitarnym,<br>które doprowadziły do powstania swego rodzaju bierności. Tzw. wyuczona bezradność miała<br>być również jedną z głównych przeszkód dla przedsiębiorczości w nowym systemie<br>gospodarki rynkowej, ponieważ osłabiała poczucie indywidualnej odpowiedzialności<br>i sprawiała, że ludzie oczekiwali, że wszystko „załatwi za nich państwo”. „Niekompetentny<br>cywilizacyjnie” homo sovieticus nie potrafił się odnaleźć w nowym świecie gospodarki<br>rynkowej, bał się odpowiedzialności za samodzielnie podejmowane decyzje, przy czym winą<br>za to obarczano „państwowy paternalizm” […].<br>M. Polakowski, Polityka społeczna po 1989: język, kontekst post-socjalizmu i perspektywy rozwoju,<br>s. 12, www.feswar.org.pl<br>Tekst 2. O wynikach badań nad bezrobotnymi<br>Powstaje krąg ludzi, którzy pomagają sobie przetrwać. I w sensie ekonomicznym, np. gdy<br>razem zdobywają opał czy pożywienie, ale - i to ważniejsze - w sensie psychologicznym. Ci<br>Poziom podstawowy<br>MWO_1P<br>ludzie wzajemnie się wspierają. […] W świętokrzyskich wioskach […] zbierają zioła,<br>dystrybuują pożywienie, zdobywają opał. Robią razem coraz więcej rzeczy. Wyraźne jest<br>poczucie, że trzeba działać, że nie wolno pozostawać biernym, że trzeba się przeciwstawiać<br>temu, co przychodzi z zewnątrz. Najczęściej sięga się po sprawdzone na wsi sposoby.<br>Zdobywa się opał, z pól ściąga zarastające je brzózki. Je się przede wszystkim to, co uda się<br>wyhodować. […]<br>Patrzymy na kulturę ubóstwa wyłącznie przez pryzmat bierności i zasiłków. […] Gdy<br>nasza perspektywa się zmieni, mamy szansę dostrzec bardzo racjonalne i mające swoje<br>uzasadnienie kulturowe sposoby radzenia sobie z trudną sytuacją. Zobaczymy, że ci ludzie<br>wykorzystywali wszystkie swoje możliwości i umiejętności. Jak można było żyć ze złomu,<br>szukali złomu, jak z węgla, schodzili pod ziemię, budowali biedaszyby, jak z ziół i jagód,<br>zbierali je na polach i w lasach. Ciężko pracowali, by odbudować swoją wartość […].<br>Gorączka złomu, Wywiad z dr. Tomaszem Rakowskim, „Gazeta Wyborcza”, nr 61/2010.<br>Tekst 3. O działaniach państwa na rynku pracy<br>Państwo podejmuje na rynku pracy działania pasywne i aktywne. Pasywna polityka rynku<br>pracy służy zapewnieniu bezpieczeństwa socjalnego bezrobotnych. Aktywna polityka rynku<br>pracy jest skierowana na aktywizację zawodową oraz tworzenie miejsc pracy.<br>Na podstawie: Polityka społeczna, red. G. Firlit-Fesnak, M. Szylko-Skoczny, Warszawa 2011, s. 226-227.<br>31.1. Rozstrzygnij, czy koncepcja zaprezentowana w tekście 1. jest adekwatna do cech<br>osób przedstawionych w tekście 2. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do obu<br>tekstów.<br>Rozstrzygnięcie -<br>Uzasadnienie -<br>31.2. Wskaż wspomniany w tekście 2. przykład działania państwa opisany w tekście 3.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 31. (0-3)<br>Korzystanie z informacji.<br>Korzystanie z informacji o życiu społecznym - teksty<br>popularnonaukowe (II.2).<br>Wiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, funkcje<br>państwa (I.2 / I.4).<br>31.1.<br>Schemat punktowania<br>2 p. -<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>1 p. -<br>podanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź<br>Rozstrzygnięcie - nie<br>Uzasadnienie - W koncepcji „homo sovietcicus” mowa jest o bierności, wyuczonej<br>bezradności i roszczeniowości wobec państwa osób zmarginalizowanych, tymczasem<br>w przedstawionej wypowiedzi dra Rakowskiego mamy obraz ludzi zaradnych, którzy<br>nieustannie pracują (choć poza systemem, nielegalnie), którzy próbują właśnie w ten sposób<br>(a nie - oczekując pomocy od państwa) przetrwać, a zarazem odzyskać godność.<br>31.2.<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>podanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>zasiłki</p>","solutions":[]}