{"id":"wos-2018-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/31","paper_id":"wos-2018-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (0-2)\nO konflikcie między Tutsi a Hutu\nWłaściwie od początku 1994 roku ekstremiści Hutu przygotowywali się do „ostatecznego\nrozwiązania”. Szczególnie istotną rolę odegrały tu rozgłośnie radiowe, ze względu na fakt, iż\nznaczna część społeczeństwa Hutu nie umiała czytać. […] Listy proskrypcyjne osób, które\nnależało zabić w pierwszej kolejności, tworzono co najmniej z kilkumiesięcznym\nwyprzedzeniem. W nocy z 6 na 7 kwietnia 1994 roku […] rozpoczęły się masakry Tutsi.\nOprócz nich w czystkach ginęli także politycy Hutu kojarzeni z ruchem na rzecz pojednania\ni pokoju.\nR. Łoś, J. Reginia-Zacharski, Współczesne konflikty zbrojne, Warszawa 2010, s. 189-190.\nFragment mapy politycznej Afryki\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nUzupełnij zdania - wpisz cyfrę (A.), nazwę typu zbrodni (B.) oraz nazwę organu (C.).\nWydarzenia opisane w tekście rozegrały się na terenie państwa oznaczonego na mapie\nnumerem (A.) W tekście została opisana zbrodnia (B.) ,\nktóra nie ulega przedawnieniu. Do sądzenia winnych zbrodni przedstawionej w tekście został\npowołany (C.)\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"31.\nA. 3\nB. ludobójstwa [przeciwko ludzkości]\nC. Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy\n[Międzynarodowy Trybunał do spraw Rwandy]\n1 pkt za dwa\npoprawne elementy\nodpowiedzi\n0-2\nOdpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa\n6\nZadanie 32. (0-12)\nTemat 1.\nPorównaj elementy ustroju politycznego Francji i Niemiec: typ systemu politycznego, system\nwyborczy (w elekcjach, których dotyczą materiały źródłowe), system partyjny oraz ustrój\nterytorialno-prawny.\nPoziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni porównał:\n1) typ systemu politycznego\n- system V Republiki określany jest jako semiprezydencki/półprezydencki, a RFN -\njako kanclerski,\n- różnicuje oba państwa pozycja ustrojowa prezydenta - w RFN ma on znaczenie\nceremonialno-reprezentacyjne, a władza wykonawcza skupiona jest w rękach\nkanclerza, a we Francji to prezydent stoi na czele Rady Ministrów (formalnie\nzawsze, faktycznie wtedy, gdy nie ma koabitacji),\n- podobna w obu państwach jest kwestia odpowiedzialności politycznej rządu przed\nparlamentem (element klasycznego systemu parlamentarno-gabinetowego), w obu\npaństwach mamy zatem instytucję wotum nieufności, które może przegłosować\nizba pierwsza parlamentu (w RFN - tylko konstruktywne);\n2) system wyborczy w wyborach do pierwszych izb parlamentu\n- podobieństwo to powszechność, bezpośredniość i tajność głosowania;\n- we Francji wybory do Zgromadzenia Narodowego odbywają się według zasady\nwiększości, przy czym jeśli żaden z kandydatów w JOW-ie nie osiągnął większości\nbezwzględnej, przeprowadzana jest II tura; wyniki są wypaczone i poprzez system\nwyborczy i poprzez praktykę zawierania koalicji wyborczych na II turę, co świetnie\nwidać w przypadku wyników Ruchu Demokratycznego w pierwszych i ostatnich\nprzedstawionych wyborach,\n- w RFN wybory do Bundestagu przeprowadzane są według zasady\nproporcjonalności, ale w ramach personalizacji głosu wyborca dysponuje dwoma\ngłosami: 1 w wyborach proporcjonalnych i 1 w większościowych; mandaty\nobsadzane są według wyników głosowania na listy partyjne, jednak jeśli dana partia\nwygrała w większej liczbie JOW-ów, niż wynika to z jej ogólnego wyniku z części\nproporcjonalnej wyborów, mandaty te zostają przy partii (tzw. superata,\npowodująca różną liczbę deputowanych Bundestagu); jest próg wyborczy na\npoziomie 5%;\n3) system partyjny\n- we Francji przez lata funkcjonował system dwublokowy, czasem idący w stronę\ndwupartyjnego, gdzie głównymi siłami byli republikanie i socjaliści; wybory z 2017\nroku wywróciły system partyjny, gdyż większość niezbędną do samodzielnego\nrządzenia uzyskało ugrupowanie prezydenta o zróżnicowanym obliczu ideowym;\n- w RFN przez lata funkcjonował system dwuipółpartyjny (CDU/CSU i SPD jako\ngłówne i FDP jako języczek u wagi), w końcu XX wieku przyjął on charakter\nsystemu dwublokowego (CDU/CSU-FDP i SPD-G); obecnie - zważywszy na\nwyniki wyborów - dwublokowy charakter systemu bywa zastępowany przez rządy\nwielkiej koalicji;\n- podobieństwo systemów to występowanie i spore poparcie dla sił skrajnych:\nlewicowych socjalistów (np. Francja Niepokorna i lewicy postkomunistycznej\nw RFN) i nacjonalistów (Front Narodowy i AfD), ale stosowane systemy wyborcze\nzupełnie inaczej działają na nacjonalistyczne siły asystemowe - nikła reprezentacja\nFrontu Narodowego we Francji i sukces AfD w RFN;\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nOdpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa\n7\n4) ustrój terytorialno-prawny\n- Francja jest państwem unitarnym/jednolitym i scentralizowanym, a Niemcy -\npaństwem złożonym, ale części składowe nie posiadają charakteru organizmów\npaństwowych;\n- podstawową jednostką podziału administracyjnego we Francji jest departament, a\nw Niemczech - land.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nTemat 2.\nScharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji Konwencji o prawach\ndziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nPoziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa dziecka wynikające generalnie z praw człowieka\n(dotyczące wszystkich, nie tylko, ale i także dzieci): uznanie, że źródłem praw\ni wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka oraz inne prawa\no charakterze innym niż ta część praw politycznych, która jest dostępna po\nuzyskaniu pełnoletniości: prawo do życia, prawo do uzyskania obywatelstwa, do\ntożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do informacji, do wypowiedzi,\ndo swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania się, do\npokojowych zgromadzeń, do prywatności itd. oraz prawa socjalne: do ochrony\nzdrowia, systemu zabezpieczenia społecznego, do wypoczynku i czasu wolnego,\nuczestnictwa w życiu kulturalnym i artystycznym;\n2) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa podmiotowe dzieci: dobro dziecka najważniejsze przy\npostepowaniu władz publicznych, prawo do nauki, a w Polsce - do bezpłatnej nauki\nw szkołach publicznych do 18. roku życia, ochrona przed przemocą, wyzyskiem (w\njakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym i seksualnym), okrucieństwem\ni demoralizacją; podejmowanie działań w celu ochrony dzieci przez nielegalnym\nużywaniem narkotyków i psychotropów; w sytuacji pozbawienia opieki\nrodzicielskiej prawo do opieki i pomocy władz publicznych, szczególna troska o\ndzieci niepełnosprawne, prawo do pozostawania - o ile to możliwe - pod opieką\nswych rodziców, zakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za\ngranicę, szczególne prawa ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;\n3) przedstawił polską specyfikę praw dziecka\n- przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do\nwypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania\nsię, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności zostały przez Polskę przyjęte, ale\nz zastrzeżeniami, że prawa te realizowane są z poszanowaniem władzy\nrodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami i tradycjami dotyczącymi miejsca\ndziecka w rodzinie\n- unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP:\nwzajemny szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko, prawo\ndziecka do wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego godności i praw,\nprawo do decydowania i składania oświadczeń woli, ale po wysłuchaniu opinii i\nzaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra; prawo do bycia wysłuchanym\nprzez rodziców i do tego, by podejmując decyzje w sprawie dziecka w miarę\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nOdpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa\n8\nmożliwości uwzględnili oni zdanie dziecka (Konstytucja RP) i jego rozsądne\nżyczenie (k.r. i o.);\n4) przedstawił system ochrony praw dziecka:\n- międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony\nprzedkładają sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci)\n- krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego wobec\nnieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza najcięższymi\nprzestępstwami popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież): środki wychowawcze\ni poprawcze; uprawnienia sądów opiekuńczych ze względu na dobro dziecka.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nTemat 3.\nWyjaśnij, na czym polega zjawisko globalizacji, i sporządź - odnosząc się do konkretnych procesów\ni wydarzeń - bilans jego skutków w wymiarach: gospodarczym, społeczno-kulturowym i\npolitycznym.\nPoziom III\nWARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) wyjaśnił, na czym polega zjawisko globalizacji, w tym podkreślił jego\nwieloaspektowość;\n2) sporządził bilans skutków gospodarczych globalizacji - przedstawił, odnosząc\nsię do konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy, rozważył je;\n3) sporządził bilans skutków społeczno-kulturowych globalizacji - przedstawił,\nodnosząc się do konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy,\nrozważył je;\n4) sporządził bilans skutków politycznych globalizacji - przedstawił, odnosząc się\ndo konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy, rozważył je.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nPozostałe poziomy do wypracowań\nPoziom II\nWARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden lub dwa\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nOdpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa\n9\nlub\n- scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty\nzagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne\nistotne aspekty zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla\npoziomu III.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję informacji\ni ich hierarchizację (umieścił\nw pracy nieliczne fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nnie w pełni uporządkowany.\nPoziom I\nWARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt\nzagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden aspekt\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III\nlub\n- scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych\npojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy lub cztery\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę, której\nznaczną część stanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny i nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił co najmniej pięć\nbłędów merytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nWywód jest niekomunikatywny.\n(0 PKT)\nZdający nie zrozumiał tematu - nie scharakteryzował\nczęściowo ani w pełni żadnego z aspektów spośród 1-4\nwskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nPrzy pracy o wartości merytorycznej\nmniejszej niż właściwa dla\nI poziomu nie przyznaje się punktów\nza pozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może\nocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest\nzależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,\nselekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na\npoziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy zdający uzyskuje jeden punkt\nwięcej / mniej. Pracę niespełniającą wymogów poziomu I w kwestii wartości merytorycznej\negzaminator ocenia na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2018-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 31. (0-2)
O konflikcie między Tutsi a Hutu
Właściwie od początku 1994 roku ekstremiści Hutu przygotowywali się do „ostatecznego
rozwiązania”. Szczególnie istotną rolę odegrały tu rozgłośnie radiowe, ze względu na fakt, iż
znaczna część społeczeństwa Hutu nie umiała czytać. […] Listy proskrypcyjne osób, które
należało zabić w pierwszej kolejności, tworzono co najmniej z kilkumiesięcznym
wyprzedzeniem. W nocy z 6 na 7 kwietnia 1994 roku […] rozpoczęły się masakry Tutsi.
Oprócz nich w czystkach ginęli także politycy Hutu kojarzeni z ruchem na rzecz pojednania
i pokoju.
R. Łoś, J. Reginia-Zacharski, Współczesne konflikty zbrojne, Warszawa 2010, s. 189-190.
Fragment mapy politycznej Afryki
Na podstawie: www.worldatlas.com
Uzupełnij zdania - wpisz cyfrę (A.), nazwę typu zbrodni (B.) oraz nazwę organu (C.).
Wydarzenia opisane w tekście rozegrały się na terenie państwa oznaczonego na mapie
numerem (A.) W tekście została opisana zbrodnia (B.) ,
która nie ulega przedawnieniu. Do sądzenia winnych zbrodni przedstawionej w tekście został
powołany (C.)
MWO_1R

","answer_text_html":"

31.
A. 3
B. ludobójstwa [przeciwko ludzkości]
C. Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy
[Międzynarodowy Trybunał do spraw Rwandy]
1 pkt za dwa
poprawne elementy
odpowiedzi
0-2
Odpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa
6
Zadanie 32. (0-12)
Temat 1.
Porównaj elementy ustroju politycznego Francji i Niemiec: typ systemu politycznego, system
wyborczy (w elekcjach, których dotyczą materiały źródłowe), system partyjny oraz ustrój
terytorialno-prawny.
Poziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)
Zdający w pełni porównał:

\n
  1. typ systemu politycznego
\n\n

jako kanclerski,

\n\n

ceremonialno-reprezentacyjne, a władza wykonawcza skupiona jest w rękach
kanclerza, a we Francji to prezydent stoi na czele Rady Ministrów (formalnie
zawsze, faktycznie wtedy, gdy nie ma koabitacji),

\n\n

parlamentem (element klasycznego systemu parlamentarno-gabinetowego), w obu
państwach mamy zatem instytucję wotum nieufności, które może przegłosować
izba pierwsza parlamentu (w RFN - tylko konstruktywne);

\n
  1. system wyborczy w wyborach do pierwszych izb parlamentu
\n\n

większości, przy czym jeśli żaden z kandydatów w JOW-ie nie osiągnął większości
bezwzględnej, przeprowadzana jest II tura; wyniki są wypaczone i poprzez system
wyborczy i poprzez praktykę zawierania koalicji wyborczych na II turę, co świetnie
widać w przypadku wyników Ruchu Demokratycznego w pierwszych i ostatnich
przedstawionych wyborach,

\n\n

proporcjonalności, ale w ramach personalizacji głosu wyborca dysponuje dwoma
głosami: 1 w wyborach proporcjonalnych i 1 w większościowych; mandaty
obsadzane są według wyników głosowania na listy partyjne, jednak jeśli dana partia
wygrała w większej liczbie JOW-ów, niż wynika to z jej ogólnego wyniku z części
proporcjonalnej wyborów, mandaty te zostają przy partii (tzw. superata,
powodująca różną liczbę deputowanych Bundestagu); jest próg wyborczy na
poziomie 5%;

\n
  1. system partyjny
\n\n

dwupartyjnego, gdzie głównymi siłami byli republikanie i socjaliści; wybory z 2017
roku wywróciły system partyjny, gdyż większość niezbędną do samodzielnego
rządzenia uzyskało ugrupowanie prezydenta o zróżnicowanym obliczu ideowym;

\n\n

główne i FDP jako języczek u wagi), w końcu XX wieku przyjął on charakter
systemu dwublokowego (CDU/CSU-FDP i SPD-G); obecnie - zważywszy na
wyniki wyborów - dwublokowy charakter systemu bywa zastępowany przez rządy
wielkiej koalicji;

\n\n

lewicowych socjalistów (np. Francja Niepokorna i lewicy postkomunistycznej
w RFN) i nacjonalistów (Front Narodowy i AfD), ale stosowane systemy wyborcze
zupełnie inaczej działają na nacjonalistyczne siły asystemowe - nikła reprezentacja
Frontu Narodowego we Francji i sukces AfD w RFN;
POPRAWNOŚĆ
MERYTORYCZNA
Zdający nie popełnił
żadnego błędu
merytorycznego.
SELEKCJA
INFORMACJI
Zdający
przeprowadził
poprawną selekcję
i hierarchizację
informacji (nie
zamieścił w pracy
fragmentów
niezwiązanych
z tematem).
JĘZYK, STYL
I KOMPOZYCJA
Zdający
zaprezentował
wywód w pełni
spójny, harmonijny
i logiczny.
Odpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa
7

\n
  1. ustrój terytorialno-prawny
\n\n

państwem złożonym, ale części składowe nie posiadają charakteru organizmów
państwowych;

\n\n

w Niemczech - land.

\n
  1. Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego
\n

problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał
się znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.
Temat 2.
Scharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji Konwencji o prawach
dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.
Poziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)
Zdający w pełni:

\n
  1. przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku
\n

i Konstytucji RP - prawa dziecka wynikające generalnie z praw człowieka
(dotyczące wszystkich, nie tylko, ale i także dzieci): uznanie, że źródłem praw
i wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka oraz inne prawa
o charakterze innym niż ta część praw politycznych, która jest dostępna po
uzyskaniu pełnoletniości: prawo do życia, prawo do uzyskania obywatelstwa, do
tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do informacji, do wypowiedzi,
do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania się, do
pokojowych zgromadzeń, do prywatności itd. oraz prawa socjalne: do ochrony
zdrowia, systemu zabezpieczenia społecznego, do wypoczynku i czasu wolnego,
uczestnictwa w życiu kulturalnym i artystycznym;

\n
  1. przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku
\n

i Konstytucji RP - prawa podmiotowe dzieci: dobro dziecka najważniejsze przy
postepowaniu władz publicznych, prawo do nauki, a w Polsce - do bezpłatnej nauki
w szkołach publicznych do 18. roku życia, ochrona przed przemocą, wyzyskiem (w
jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym i seksualnym), okrucieństwem
i demoralizacją; podejmowanie działań w celu ochrony dzieci przez nielegalnym
używaniem narkotyków i psychotropów; w sytuacji pozbawienia opieki
rodzicielskiej prawo do opieki i pomocy władz publicznych, szczególna troska o
dzieci niepełnosprawne, prawo do pozostawania - o ile to możliwe - pod opieką
swych rodziców, zakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za
granicę, szczególne prawa ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;

\n
  1. przedstawił polską specyfikę praw dziecka
\n\n

wypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania
się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności zostały przez Polskę przyjęte, ale
z zastrzeżeniami, że prawa te realizowane są z poszanowaniem władzy
rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami i tradycjami dotyczącymi miejsca
dziecka w rodzinie

\n\n

wzajemny szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko, prawo
dziecka do wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego godności i praw,
prawo do decydowania i składania oświadczeń woli, ale po wysłuchaniu opinii i
zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra; prawo do bycia wysłuchanym
przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje w sprawie dziecka w miarę
POPRAWNOŚĆ
MERYTORYCZNA
Zdający nie popełnił
żadnego błędu
merytorycznego.
SELEKCJA
INFORMACJI
Zdający
przeprowadził
poprawną selekcję
i hierarchizację
informacji (nie
zamieścił w pracy
fragmentów
niezwiązanych
z tematem).
JĘZYK, STYL
I KOMPOZYCJA
Zdający
zaprezentował
wywód w pełni
spójny, harmonijny
i logiczny.
Odpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa
8
możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka (Konstytucja RP) i jego rozsądne
życzenie (k.r. i o.);

\n
  1. przedstawił system ochrony praw dziecka:
\n\n

przedkładają sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci)

\n\n

nieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza najcięższymi
przestępstwami popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież): środki wychowawcze
i poprawcze; uprawnienia sądów opiekuńczych ze względu na dobro dziecka.

\n
  1. Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego
\n

problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał
się znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.
Temat 3.
Wyjaśnij, na czym polega zjawisko globalizacji, i sporządź - odnosząc się do konkretnych procesów
i wydarzeń - bilans jego skutków w wymiarach: gospodarczym, społeczno-kulturowym i
politycznym.
Poziom III
WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)
Zdający w pełni:

\n
  1. wyjaśnił, na czym polega zjawisko globalizacji, w tym podkreślił jego
\n

wieloaspektowość;

\n
  1. sporządził bilans skutków gospodarczych globalizacji - przedstawił, odnosząc
\n

się do konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy, rozważył je;

\n
  1. sporządził bilans skutków społeczno-kulturowych globalizacji - przedstawił,
\n

odnosząc się do konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy,
rozważył je;

\n
  1. sporządził bilans skutków politycznych globalizacji - przedstawił, odnosząc się
\n

do konkretnych procesów i wydarzeń, negatywy i pozytywy, rozważył je.

\n
  1. Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego
\n

problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał
się znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.
POPRAWNOŚĆ
MERYTORYCZNA
Zdający nie popełnił
żadnego błędu
merytorycznego.
SELEKCJA
INFORMACJI
Zdający
przeprowadził
poprawną selekcję
i hierarchizację
informacji (nie
zamieścił w pracy
fragmentów
niezwiązanych
z tematem).
JĘZYK, STYL
I KOMPOZYCJA
Zdający
zaprezentował
wywód w pełni
spójny, harmonijny
i logiczny.
Pozostałe poziomy do wypracowań
Poziom II
WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)
Zdający:

\n\n

zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III
POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA
Zdający popełnił jeden lub dwa
błędy merytoryczne.
SELEKCJA INFORMACJI
Odpowiedzi i schemat punktowania - nowa podstawa
9
lub

\n\n

zagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne
istotne aspekty zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla
poziomu III.

\n
  1. Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych
\n

aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością
wybranych pojęć związanych z tematem.
Zdający przeprowadził
niekonsekwentną selekcję informacji
i ich hierarchizację (umieścił
w pracy nieliczne fragmenty
niezwiązane z tematem).
JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA
Zdający zaprezentował wywód
nie w pełni uporządkowany.
Poziom I
WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)
Zdający:

\n\n

zagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden aspekt
zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III
lub

\n\n

zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III.

\n
  1. Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych
\n

pojęć związanych z tematem.
POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA
Zdający popełnił trzy lub cztery
błędy merytoryczne.
SELEKCJA INFORMACJI
Zdający przeprowadził
w niewystarczającym stopniu
selekcję informacji i ich
hierarchizację (napisał pracę, której
znaczną część stanowią fragmenty
niezwiązane z tematem).
JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA
Zdający zaprezentował wywód
w sposób chaotyczny i nielogiczny.
POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA
Zdający popełnił co najmniej pięć
błędów merytorycznych.
SELEKCJA INFORMACJI
Ponad połowę pracy stanowią
fragmenty niezwiązane z tematem.
JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA
Wywód jest niekomunikatywny.
(0 PKT)
Zdający nie zrozumiał tematu - nie scharakteryzował
częściowo ani w pełni żadnego z aspektów spośród 1-4
wskazanych dla poziomu III.

\n
  1. Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych
\n

z tematem.
Przy pracy o wartości merytorycznej
mniejszej niż właściwa dla
I poziomu nie przyznaje się punktów
za pozostałe elementy.
Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może
ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest
zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,
selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na
poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy zdający uzyskuje jeden punkt
więcej / mniej. Pracę niespełniającą wymogów poziomu I w kwestii wartości merytorycznej
egzaminator ocenia na 0 punktów.

","solutions":[]}