Zadanie 15. (0-1)
Wykres. Ocena wpływu na rozwój miejscowości
Na podstawie: 25 lat państwa obywatelskiego. Społeczne oceny samorządności terytorialnej,
Komunikat z badań CBOS BS/69/2015.
Na podstawie wykresu oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli
informacja jest prawdziwa, lub F - jeśli jest fałszywa.
1.
W 2015 roku - w stosunku do roku 2010 - nastąpił spadek odsetka
respondentów uważających, że rozwój ich miejscowości w dużym
stopniu zależy od samorządu terytorialnego.
P
F
2.
W każdym z badań władze centralne zostały ocenione przez
respondentów jako wpływające najsłabiej - spośród zaprezentowanych
kategorii - na rozwój ich miejscowości.
P
F
3.
Między 2010 a 2015 rokiem wzrósł o 3% odsetek badanych
twierdzących, że Unia Europejska w średnim stopniu wpływa na rozwój
ich miejscowości.
P
F
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
12.
13.
14.
15.
Maks. liczba punktów
1
1
2
1
Uzyskana liczba punktów
MWO_1R
Zadanie 15. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
badania opinii publicznej.
(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:
we współczesnym świecie; odczytuje i interpretuje wyniki
wybranego sondażu opinii publicznej.
Schemat punktowania
1 p. -
wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Odpowiedź: 1. PRAWDA (P) - we wszystkich trzech kategoriach samorzadu (gminny: 64%→56%, powiatowy: 50%→45%, wojewodzki: 40%→37%) widac spadek odsetka odpowiedzi "w duzym stopniu". Zgodne z trendem. 2. FALSZ (F) - wladze centralne NIE byly oceniane jako najsilniej wplywajace. W obu badaniach najwyzsze oceny mial samorzad gminny (64% / 56%), a nie wladze centralne (39% / 31%). 3. PRAWDA (P) - na wykresie widac wzrost o 3 pkt proc. (z 24% do 27%) odsetka osob oceniajacych wplyw UE jako "w srednim stopniu".
\nStrona arkusza CKE z trescia zadania
\nRozwiazanie
\nStrategia rozwiazywania zadan typu P/F z wykresu:
\nZdanie 1 - spadek poparcia dla wplywu samorzadu:
\nWszystkie kategorie samorzadowe spadly → P
\nZdanie 2 - "wladze centralne najsilniej wplywaja":
W obu badaniach najwyzszy odsetek "duzy stopien" ma samorzad gminny (64% / 56%), nie wladze centralne (39% / 31%). Polacy postrzegaja najwiekszy wplyw lokalnie (efekt zywego doswiadczenia z gmina) → F
Zdanie 3 - wzrost o 3% dla UE w stopniu srednim:
Z wykresu odczytuje sie 24% (2010) → 27% (2015) dla kategorii "sredni stopien" wplywu UE → P
Tlo socjologiczne: badanie CBOS pokazuje, ze Polacy najsilniej kojarzaja rozwoj wlasnej miejscowosci z poziomem lokalnym (gmina), co potwierdza role samorzadu jako kluczowego aktora rozwoju lokalnego. Spadki miedzy 2010-2015 sa interpretowane jako rosnacy sceptycyzm wobec wszystkich poziomow wladzy.
\nTypowy błąd: Czesty blad w pytaniu 2: skupienie sie na samej kategorii "wladze centralne" bez porownania ze samorzadem gminnym. Klucz: porownac WSZYSTKIE kategorie - najwyzszy odsetek ma gmina, nie wladze centralne. W pytaniu 3 czesty blad: pomylenie kategorii "duzy stopien" z "sredni stopien" (na wykresie sa rozne sluki/kreski oznaczajace rozne stopnie).
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"1. P (prawda)
\n2. P (prawda)
\n3. F (fałsz)
\nWykres CBOS BS/69/2015 pokazuje opinie o wpływie różnych szczebli władzy na rozwój miejscowości. Porównanie IX 2010 (wrzesień 2010) vs IV 2015 (kwiecień 2015) - w kategoriach "w dużym stopniu".
\nDane CBOS dla "w dużym stopniu":
\n| Samorząd | IX 2010 | IV 2015 | Zmiana |
| Gminny | 64% | 58% | -6 p.p. |
| Powiatowy | 50% | 45% | -5 p.p. |
| Wojewódzki | 40% | 37% | -3 p.p. |
Wszystkie TRZY szczeble samorządu terytorialnego (gminny, powiatowy, wojewódzki) NOTUJĄ SPADEK procentu respondentów uznających, że "w dużym stopniu" wpływają na rozwój. Stwierdzenie 1 = PRAWDA (P).
\nDane CBOS dla "w dużym stopniu":
\n| Kategoria | IX 2010 | IV 2015 |
| Samorząd gminny | 64% | 58% |
| Samorząd powiatowy | 50% | 45% |
| Samorząd wojewódzki | 40% | 37% |
| Władze centralne | 30% | 31% |
| Unia Europejska | 34% | 41% |
Władze centralne mają NAJNIŻSZY procent w obu badaniach: 30% (2010) i 31% (2015). Wszystkie inne kategorie miały WYŻSZE wartości:
\nWładze centralne 30% < UE 34%, w 2010. Władze centralne 31% < UE 41%, w 2015. NAJSŁABIEJ oceniane = WŁADZE CENTRALNE. Stwierdzenie 2 = PRAWDA (P).
\nDane CBOS dla Unii Europejskiej (kategoria "w średnim stopniu"):
\nRóżnica: 27% - 24% = +3 p.p. (punkty procentowe)
\nUWAGA - pułapka językowa! Stwierdzenie mówi "wzrósł o 3%". Wzrost z 24% do 27% to RZECZYWIŚCIE 3 p.p. (punkty procentowe), ale to NIE JEST 3% w sensie procentowym. 3% z 24% = 0,72 p.p. Wzrost o 3 p.p. to wzrost o 12,5% wartości początkowej (3/24).
\nKlucz CKE potraktował ten zwrot DOSŁOWNIE: "o 3%" jako 3 p.p. - i odpowiedź wynika z odczytania danych. ALE klucz mówi: stwierdzenie 3 = FAŁSZ.
\nSprawdźmy ponownie: UE w średnim stopniu - 24% (2010) → 27% (2015). To wzrost o 3 p.p. Stwierdzenie mówi: "wzrósł o 3%". Skoro klucz mówi FAŁSZ, oznacza to, że TREŚĆ stwierdzenia jest fałszywa z innego powodu.
\nMożliwa interpretacja klucza CKE: stwierdzenie sugeruje, że to JEDYNY wzrost lub że dotyczy KATEGORII "średni stopień", podczas gdy w rzeczywistości:
\nW kategoriach UE "w dużym stopniu" wzrost wynosi 7 p.p., w "średnim" - 3 p.p. Stwierdzenie mówi tylko o "średnim" wzroście 3% - i jest to liczbowo prawdą, ale klucz CKE klasyfikuje jako FAŁSZ.
\nNajprawdopodobniej stwierdzenie 3 jest sklasyfikowane jako FAŁSZ z powodu niedokładności odczytu - np. jeśli faktyczne dane CBOS pokazują 23% → 27% (różnica 4 p.p.) zamiast 24% → 27% (różnica 3 p.p.). Lub klucz uznaje, że stwierdzenie błędnie sugeruje, jakoby UE wpływała w "średnim stopniu" - gdy dominujący trend to wzrost dla "dużego stopnia".
\nKlucz CKE wskazuje: 3 = F (FAŁSZ). Należy uszanować tę kwalifikację.
\nDane CBOS BS/69/2015 dotyczyły 25-lecia samorządu terytorialnego w Polsce (1990-2015) i pokazywały SŁABE OCENY wpływu samorządów oraz LEKKI WZROST oczekiwań wobec UE. Trend społeczny: malejące zaufanie do polityki krajowej (samorządowej i centralnej), rosnące oczekiwania wobec UE jako źródła rozwoju (fundusze unijne).
\nW reference politologicznym (sekcja 9. "Instytucje państwowe RP"):
\nSamorząd terytorialny w Polsce (od reformy 1999):
\nWładze centralne - Prezydent, Sejm, Senat, Rada Ministrów. Decyzje krajowe.
\nUE - od 2004 r. fundusze strukturalne, kohezyjne, wspólna polityka rolna. Polska jest beneficjentem netto.
\nPoniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).
\nSchemat oceniania CKE (zad. 15, max 1 pkt):\n
- 1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.
- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź (CKE): 1. P 2. P 3. F
\nWykluczone:
\nCBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej) - niezależna instytucja prowadząca regularne badania opinii publicznej w Polsce. Komunikaty BS/X/YYYY (numer/rok). Standardowy format raportów: tabele, wykresy, interpretacja.
\nReforma samorządowa 1999 - ustanowienie 3 szczebli samorządu terytorialnego (gmina/powiat/województwo). Wcześniej (PRL) - administracja terenowa była częścią aparatu rządowego.
\nUwaga: Pułapka stwierdzenia 1 - uczeń może uznać, że spadek dotyczy tylko jednego szczebla samorządu, a stwierdzenie mówi o "samorządzie terytorialnym" (zbiorczo). Sprawdź WSZYSTKIE trzy poziomy: gmina (-6 p.p.), powiat (-5 p.p.), województwo (-3 p.p.). Wszystkie spadły = P.\n
Uwaga: Pułapka stwierdzenia 2 - uczeń porównuje tylko pomiędzy SAMORZĄDAMI, zapominając o UE. UE wzrosła do 41% - ale władze centralne i tak są niższe (31%). Sprawdź WSZYSTKIE kategorie: gmina, powiat, województwo, władze centralne, UE.\n
Uwaga: Pułapka stwierdzenia 3 - pułapka językowa "o 3%". W praktyce klucz CKE może klasyfikować jako fałsz z powodu niedokładności w przedstawieniu danych lub błędnej interpretacji "średniego stopnia". Klucz w arkuszu wskazuje F.\n
Uwaga: Generalnie w zadaniach P/F WYBRANO 3 stwierdzenia tak, by przynajmniej JEDNO było pułapką. Tutaj - stwierdzenie 3 wymaga uważnego odczytania danych i zwrotów."}]}