{"id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nO projekcie zmian w prawie spadkowym z 2014 roku\nPolskie prawo spadkowe […] stanowi m.in., że spadkobierca nabywa spadek, który\nobejmuje również długi (obowiązki majątkowe) spadkodawcy. Dziś, gdy dowie się\no spuściźnie, ma trzy możliwości: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi\n(przyjęcie proste), przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie\nz dobrodziejstwem inwentarza), może też spadek odrzucić. Na podjęcie decyzji ma sześć\nmiesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że został spadkobiercą.\nRząd chce nowelizacji, bo podziela zastrzeżenia resortu sprawiedliwości co do obecnego\nzapisu prawa spadkowego, w myśl którego niezłożenie przez spadkobiercę żadnego\noświadczenia co do spadku jest jednoznaczne z prostym przyjęciem, więc oznacza\nnieograniczoną odpowiedzialność za spadkowe długi. Dzieje się tak nawet wtedy, gdy\nspadkobierca nie wie, że nim został. Tym samym nieświadomie dziedziczy on zadłużony\nspadek i odpowiada za zobowiązania zmarłego całym swym majątkiem (tzw. proste przyjęcie\nMWO_1R\nspadku). Chodzi m.in. o niespłacone pożyczki, kredyty bankowe i inne zobowiązania, np.\nzaległości czynszowe.\nDziś wyjątek w tej dziedzinie dotyczy tylko spadkobierców niemających pełnej zdolności\ndo czynności prawnych i osób, co do których istnieje podstawa do ich całkowitego\nubezwłasnowolnienia, oraz osób prawnych - ich milczenie oznacza przyjęcie spadku w wersji\n„z dobrodziejstwem inwentarza”. Zmiana ma polegać na tym, że taka wersja będzie domyślną\nwe wszystkich przypadkach.\nwww.rp.pl\nOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,\nalbo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nNowelizacja prawa spadkowego, której dotyczy tekst, zakładała\nwprowadzenie tzw. prostego przyjęcia spadku we wszystkich\nprzypadkach.\nP\nF\n2.\nPrzyjęcie spadku „z dobrodziejstwem inwentarza” do czasu\nwprowadzenia nowelizacji, której dotyczy tekst, następowało\nw sposób domyślny w przypadku osób niepełnoletnich.\nP\nF\n3.\nProjekt wprowadzenia zmian w prawie spadkowym, których dotyczy\ntekst, był działaniem w interesie spadkodawców.\nP\nF","answer":"E","answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n32. Prawo cywilne i rodzinne. Zdający:\n1) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne: rzeczowe,\nzobowiązań, rodzinne, spadkowe i handlowe;\n2) stosuje w analizie przypadku podstawowe pojęcia i zasady prawa\ncywilnego (osoba fizyczna, osoba prawna, zdolność prawna\na zdolność do czynności prawnych, odpowiedzialność cywilna).\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. F","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**1. F** (fałsz)\n\n**2. P** (prawda)\n\n**3. F** (fałsz)\n\n## Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia\n\n### STWIERDZENIE 1: \"Nowelizacja zakładała wprowadzenie tzw. PROSTEGO przyjęcia spadku we wszystkich przypadkach\"\n\n**Z tekstu:**\n> \"**Zmiana ma polegać na tym, że taka wersja [PRZYJĘCIA Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA] będzie domyślną we wszystkich przypadkach.**\"\n\n**Analiza:**\n- Tekst MÓWI WPROST: nowelizacja wprowadza DOMYŚLNE PRZYJĘCIE **Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA** (z ograniczeniem odpowiedzialności)\n- Stwierdzenie 1 mówi odwrotnie: \"PROSTE przyjęcie\" (BEZ ograniczenia odpowiedzialności)\n- Te dwa pojęcia są PRZECIWIEŃSTWAMI:\n- **Proste przyjęcie spadku** = pełna odpowiedzialność za długi (tak jest aktualnie domyślnie)\n- **Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza** = odpowiedzialność ograniczona do wartości spadku (ma być nowym domyślnym)\n\n→ Stwierdzenie 1 = **FAŁSZ (F)**\n\n### STWIERDZENIE 2: \"Przyjęcie spadku 'z dobrodziejstwem inwentarza' do czasu wprowadzenia nowelizacji następowało DOMYŚLNIE w przypadku osób NIEPEŁNOLETNICH\"\n\n**Z tekstu:**\n> \"Dziś wyjątek w tej dziedzinie dotyczy tylko spadkobierców NIEMAJĄCYCH PEŁNEJ ZDOLNOŚCI DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH i osób, co do których istnieje podstawa do ich CAŁKOWITEGO UBEZWŁASNOWOLNIENIA, oraz OSÓB PRAWNYCH - ich milczenie oznacza przyjęcie spadku w wersji 'Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA'.\"\n\n**Analiza:**\n- Tekst wprost wymienia: spadkobiercy NIEMAJĄCY PEŁNEJ ZDOLNOŚCI DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH\n- Osoby NIEPEŁNOLETNIE = osoby do 18. roku życia. Są:\n- Osoby do 13. r.ż. - **brak zdolności** do czynności prawnych\n- Osoby 13-18 r.ż. - **ograniczona zdolność** do czynności prawnych\n- Obie grupy NIE MAJĄ PEŁNEJ zdolności do czynności prawnych → mieszczą się w wyjątku\n- Czyli faktycznie ich milczenie oznaczało (i oznacza) PRZYJĘCIE Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA\n\n→ Stwierdzenie 2 = **PRAWDA (P)**\n\n### STWIERDZENIE 3: \"Projekt zmian w prawie spadkowym był działaniem w interesie SPADKODAWCÓW\"\n\n**Z tekstu:**\n- Cała treść artykułu skupia się na PROBLEMIE: spadkobiercy dziedziczą długi po zmarłych krewnych\n- Nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW (osoby, które dziedziczą), żeby NIE byli obciążeni długami przekraczającymi wartość spadku\n- Spadkodawca = osoba, która ZOSTAWIA spadek (ZMARŁY)\n- Spadkobierca = osoba, która DZIEDZICZY spadek (ŻYJĄCY)\n\n**Analiza:**\n- Stwierdzenie mówi, że nowelizacja chroni SPADKODAWCÓW\n- Tekst wprost mówi, że nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW przed dziedziczeniem długów\n- TO RÓŻNE OSOBY!\n- Stwierdzenie myli pojęcia: spadkodawca ≠ spadkobierca\n\n→ Stwierdzenie 3 = **FAŁSZ (F)**\n\n## Sposób 2 - kluczowe pojęcia prawa spadkowego\n\n**Spadkodawca** vs **Spadkobierca** - kluczowe rozróżnienie:\n- **Spadkodawca** = ZMARŁY, który zostawia spadek (testator, *de cuius*)\n- **Spadkobierca** = ŻYJĄCY, który dziedziczy (heres)\n\n**Trzy formy przyjęcia spadku** (art. 1012 k.c., w wersji przed i po nowelizacji 2015):\n1. **Proste przyjęcie spadku** (*acceptatio simplici*) - pełna odpowiedzialność za długi spadkodawcy, **całym swoim majątkiem**. Niebezpieczne, jeśli spadek jest zadłużony.\n2. **Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza** (*beneficium inventarii*) - odpowiedzialność ograniczona TYLKO do wartości stanu czynnego spadku. Bezpieczniejsze.\n3. **Odrzucenie spadku** - całkowite zrzeczenie się dziedziczenia.\n\n**Termin na decyzję:** 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że został spadkobiercą.\n\n**Przed nowelizacją (przed 18 października 2015):**\n- Domyślnie: BRAK oświadczenia = PROSTE PRZYJĘCIE (z pełną odpowiedzialnością)\n- Wyjątek: małoletni, ubezwłasnowolnieni, osoby prawne - domyślnie z dobrodziejstwem inwentarza\n\n**Po nowelizacji (od 18 października 2015):**\n- Domyślnie: BRAK oświadczenia = PRZYJĘCIE Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA (chroni przed długami)\n- Tekst arkusza odnosi się do PROJEKTU tej nowelizacji (sprzed 2015)\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference WOS\n\nW reference politologicznym (sekcja \"Prawo cywilne - sekcja 32. podstawy programowej\"):\n\n**Prawo spadkowe** - gałąź prawa cywilnego regulowana w **Księdze IV Kodeksu cywilnego** (art. 922-1088 k.c.).\n\n**Tytuły dziedziczenia:**\n- **Dziedziczenie ustawowe** (art. 931-940 k.c.) - gdy brak testamentu, w kolejności: zstępni → małżonek → wstępni → rodzeństwo → dalsi krewni → gmina/Skarb Państwa\n- **Dziedziczenie testamentowe** (art. 941-990 k.c.) - na podstawie testamentu (zwykłego, holograficznego, urzędowego, notarialnego)\n\n**Wnoszenie roszczeń o spadek:**\n- Sąd właściwy: Sąd Rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy\n- Stwierdzenie nabycia spadku\n- Dział spadku\n\n## Schemat oceniania CKE\n\nPoniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).\n\n> **Schemat oceniania CKE (zad. 21, max 1 pkt):**\n> - 1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n> - 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n\n**Poprawna odpowiedź (CKE):** 1. F 2. P 3. F\n\n**Wykluczone:**\n- 1 lub 2 błędy = 0 pkt (klucz \"wszystko-albo-nic\")\n- Pomylenie F i P w którymkolwiek stwierdzeniu = 0 pkt\n\n## Reference politologiczny / prawny\n\n**Nowelizacja prawa spadkowego z 2015 r.** - Ustawa z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 539). Weszła w życie 18 października 2015 r.\n\n**Główna zmiana:**\n> **Art. 1015 § 2 k.c. (po nowelizacji):** \"Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 [6 miesięcy] jest jednoznaczny z **przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza**.\"\n\n**Cel nowelizacji:**\n- Ochrona SPADKOBIERCÓW przed niezamierzonym dziedziczeniem długów\n- Stosowanie zasady, że nikt nie powinien zostać obciążony długami przekraczającymi wartość przyjętego spadku\n- Zgodność z innymi systemami prawnymi (Niemcy, Francja - podobne rozwiązania)\n\n**Spis inwentarza** - protokół składający się ze stanu czynnego (aktywów) i stanu biernego (długów) spadku. Sporządzany przez komornika sądowego. Stanowi podstawę odpowiedzialności spadkobiercy w przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.\n\n**Wykaz inwentarza** (od 2015) - uproszczona wersja, którą może sporządzić sam spadkobierca i złożyć w sądzie. Tańsza alternatywa dla spisu inwentarza.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Pułapka stwierdzenia 1 - uczeń może pomylić \"proste przyjęcie\" z \"z dobrodziejstwem inwentarza\". Pamiętaj:\n> - **PROSTE przyjęcie** = niebezpieczne, pełna odpowiedzialność za długi (BYŁO domyślne przed 2015)\n> - **Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA** = bezpieczne, ograniczona odpowiedzialność do wartości spadku (JEST domyślne od 2015)\n> Nowelizacja zmienia domyślne na BEZPIECZNIEJSZE → NIE \"proste\".\n\n> **Uwaga:** Pułapka stwierdzenia 2 - \"osoby niepełnoletnie\" w prawie cywilnym to:\n> - **Małoletni** = osoba do 18. r.ż. (w prawie cywilnym)\n> - **Niepełnoletni** = synonim potoczny\n> - **Niemający pełnej zdolności do czynności prawnych** = małoletni (do 18 lat) + ubezwłasnowolnieni\n> Tekst używa precyzyjnego pojęcia \"niemający pełnej zdolności do czynności prawnych\", które OBEJMUJE wszystkich poniżej 18 lat. Stąd stwierdzenie o \"niepełnoletnich\" jest PRAWDĄ.\n\n> **Uwaga:** Pułapka stwierdzenia 3 - kluczowe rozróżnienie:\n> - **Spadkodawca** = TEN, KTO ZOSTAWIA spadek (zmarły)\n> - **Spadkobierca** = TEN, KTO DZIEDZICZY (żyjący)\n> Wielu uczniów myli te dwa pojęcia. Pamiętaj: \"-dawca\" daje, \"-bierca\" bierze. Nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW (tych, którzy biorą) przed dziedziczeniem długów. NIE chroni spadkodawców (ci już nie żyją).\n\n> **Uwaga:** W zadaniu PEFRP (P/F z prawa) klucz to UWAŻNE czytanie tekstu i znajomość TERMINÓW PRAWNYCH. Spadkodawca vs spadkobierca, proste przyjęcie vs z dobrodziejstwem inwentarza - te pary są regularnie testowane w arkuszach CKE.","image":"img/wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 21. (0-1)<br>O projekcie zmian w prawie spadkowym z 2014 roku<br>Polskie prawo spadkowe […] stanowi m.in., że spadkobierca nabywa spadek, który<br>obejmuje również długi (obowiązki majątkowe) spadkodawcy. Dziś, gdy dowie się<br>o spuściźnie, ma trzy możliwości: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi<br>(przyjęcie proste), przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie<br>z dobrodziejstwem inwentarza), może też spadek odrzucić. Na podjęcie decyzji ma sześć<br>miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że został spadkobiercą.<br>Rząd chce nowelizacji, bo podziela zastrzeżenia resortu sprawiedliwości co do obecnego<br>zapisu prawa spadkowego, w myśl którego niezłożenie przez spadkobiercę żadnego<br>oświadczenia co do spadku jest jednoznaczne z prostym przyjęciem, więc oznacza<br>nieograniczoną odpowiedzialność za spadkowe długi. Dzieje się tak nawet wtedy, gdy<br>spadkobierca nie wie, że nim został. Tym samym nieświadomie dziedziczy on zadłużony<br>spadek i odpowiada za zobowiązania zmarłego całym swym majątkiem (tzw. proste przyjęcie<br>MWO_1R<br>spadku). Chodzi m.in. o niespłacone pożyczki, kredyty bankowe i inne zobowiązania, np.<br>zaległości czynszowe.<br>Dziś wyjątek w tej dziedzinie dotyczy tylko spadkobierców niemających pełnej zdolności<br>do czynności prawnych i osób, co do których istnieje podstawa do ich całkowitego<br>ubezwłasnowolnienia, oraz osób prawnych - ich milczenie oznacza przyjęcie spadku w wersji<br>„z dobrodziejstwem inwentarza”. Zmiana ma polegać na tym, że taka wersja będzie domyślną<br>we wszystkich przypadkach.<br>www.rp.pl<br>Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,<br>albo F - jeśli jest fałszywa.<br>1.<br>Nowelizacja prawa spadkowego, której dotyczy tekst, zakładała<br>wprowadzenie tzw. prostego przyjęcia spadku we wszystkich<br>przypadkach.<br>P<br>F<br>2.<br>Przyjęcie spadku „z dobrodziejstwem inwentarza” do czasu<br>wprowadzenia nowelizacji, której dotyczy tekst, następowało<br>w sposób domyślny w przypadku osób niepełnoletnich.<br>P<br>F<br>3.<br>Projekt wprowadzenia zmian w prawie spadkowym, których dotyczy<br>tekst, był działaniem w interesie spadkodawców.<br>P<br>F</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Prawo cywilne i rodzinne. Zdający:</li><li>rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne: rzeczowe,</li></ol>\n<p>zobowiązań, rodzinne, spadkowe i handlowe;</p>\n<ol><li>stosuje w analizie przypadku podstawowe pojęcia i zasady prawa</li></ol>\n<p>cywilnego (osoba fizyczna, osoba prawna, zdolność prawna<br>a zdolność do czynności prawnych, odpowiedzialność cywilna).<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź</p>\n<ol><li>F</li><li>P</li><li>F</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>1. F</strong> (fałsz)</p>\n<p><strong>2. P</strong> (prawda)</p>\n<p><strong>3. F</strong> (fałsz)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia</h4>\n<h5>STWIERDZENIE 1: &quot;Nowelizacja zakładała wprowadzenie tzw. PROSTEGO przyjęcia spadku we wszystkich przypadkach&quot;</h5>\n<p><strong>Z tekstu:</strong></p>\n<blockquote>&quot;<strong>Zmiana ma polegać na tym, że taka wersja [PRZYJĘCIA Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA] będzie domyślną we wszystkich przypadkach.</strong>&quot;</blockquote>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Tekst MÓWI WPROST: nowelizacja wprowadza DOMYŚLNE PRZYJĘCIE <strong>Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA</strong> (z ograniczeniem odpowiedzialności)</li><li>Stwierdzenie 1 mówi odwrotnie: &quot;PROSTE przyjęcie&quot; (BEZ ograniczenia odpowiedzialności)</li><li>Te dwa pojęcia są PRZECIWIEŃSTWAMI:</li><li><strong>Proste przyjęcie spadku</strong> = pełna odpowiedzialność za długi (tak jest aktualnie domyślnie)</li><li><strong>Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza</strong> = odpowiedzialność ograniczona do wartości spadku (ma być nowym domyślnym)</li></ul>\n<p>→ Stwierdzenie 1 = <strong>FAŁSZ (F)</strong></p>\n<h5>STWIERDZENIE 2: &quot;Przyjęcie spadku &#x27;z dobrodziejstwem inwentarza&#x27; do czasu wprowadzenia nowelizacji następowało DOMYŚLNIE w przypadku osób NIEPEŁNOLETNICH&quot;</h5>\n<p><strong>Z tekstu:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Dziś wyjątek w tej dziedzinie dotyczy tylko spadkobierców NIEMAJĄCYCH PEŁNEJ ZDOLNOŚCI DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH i osób, co do których istnieje podstawa do ich CAŁKOWITEGO UBEZWŁASNOWOLNIENIA, oraz OSÓB PRAWNYCH - ich milczenie oznacza przyjęcie spadku w wersji &#x27;Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA&#x27;.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Tekst wprost wymienia: spadkobiercy NIEMAJĄCY PEŁNEJ ZDOLNOŚCI DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH</li><li>Osoby NIEPEŁNOLETNIE = osoby do 18. roku życia. Są:</li><li>Osoby do 13. r.ż. - <strong>brak zdolności</strong> do czynności prawnych</li><li>Osoby 13-18 r.ż. - <strong>ograniczona zdolność</strong> do czynności prawnych</li><li>Obie grupy NIE MAJĄ PEŁNEJ zdolności do czynności prawnych → mieszczą się w wyjątku</li><li>Czyli faktycznie ich milczenie oznaczało (i oznacza) PRZYJĘCIE Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA</li></ul>\n<p>→ Stwierdzenie 2 = <strong>PRAWDA (P)</strong></p>\n<h5>STWIERDZENIE 3: &quot;Projekt zmian w prawie spadkowym był działaniem w interesie SPADKODAWCÓW&quot;</h5>\n<p><strong>Z tekstu:</strong></p>\n<ul><li>Cała treść artykułu skupia się na PROBLEMIE: spadkobiercy dziedziczą długi po zmarłych krewnych</li><li>Nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW (osoby, które dziedziczą), żeby NIE byli obciążeni długami przekraczającymi wartość spadku</li><li>Spadkodawca = osoba, która ZOSTAWIA spadek (ZMARŁY)</li><li>Spadkobierca = osoba, która DZIEDZICZY spadek (ŻYJĄCY)</li></ul>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Stwierdzenie mówi, że nowelizacja chroni SPADKODAWCÓW</li><li>Tekst wprost mówi, że nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW przed dziedziczeniem długów</li><li>TO RÓŻNE OSOBY!</li><li>Stwierdzenie myli pojęcia: spadkodawca ≠ spadkobierca</li></ul>\n<p>→ Stwierdzenie 3 = <strong>FAŁSZ (F)</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - kluczowe pojęcia prawa spadkowego</h4>\n<p><strong>Spadkodawca</strong> vs <strong>Spadkobierca</strong> - kluczowe rozróżnienie:</p>\n<ul><li><strong>Spadkodawca</strong> = ZMARŁY, który zostawia spadek (testator, <em>de cuius</em>)</li><li><strong>Spadkobierca</strong> = ŻYJĄCY, który dziedziczy (heres)</li></ul>\n<p><strong>Trzy formy przyjęcia spadku</strong> (art. 1012 k.c., w wersji przed i po nowelizacji 2015):</p>\n<ol><li><strong>Proste przyjęcie spadku</strong> (<em>acceptatio simplici</em>) - pełna odpowiedzialność za długi spadkodawcy, <strong>całym swoim majątkiem</strong>. Niebezpieczne, jeśli spadek jest zadłużony.</li><li><strong>Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza</strong> (<em>beneficium inventarii</em>) - odpowiedzialność ograniczona TYLKO do wartości stanu czynnego spadku. Bezpieczniejsze.</li><li><strong>Odrzucenie spadku</strong> - całkowite zrzeczenie się dziedziczenia.</li></ol>\n<p><strong>Termin na decyzję:</strong> 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że został spadkobiercą.</p>\n<p><strong>Przed nowelizacją (przed 18 października 2015):</strong></p>\n<ul><li>Domyślnie: BRAK oświadczenia = PROSTE PRZYJĘCIE (z pełną odpowiedzialnością)</li><li>Wyjątek: małoletni, ubezwłasnowolnieni, osoby prawne - domyślnie z dobrodziejstwem inwentarza</li></ul>\n<p><strong>Po nowelizacji (od 18 października 2015):</strong></p>\n<ul><li>Domyślnie: BRAK oświadczenia = PRZYJĘCIE Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA (chroni przed długami)</li><li>Tekst arkusza odnosi się do PROJEKTU tej nowelizacji (sprzed 2015)</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - odwołanie do reference WOS</h4>\n<p>W reference politologicznym (sekcja &quot;Prawo cywilne - sekcja 32. podstawy programowej&quot;):</p>\n<p><strong>Prawo spadkowe</strong> - gałąź prawa cywilnego regulowana w <strong>Księdze IV Kodeksu cywilnego</strong> (art. 922-1088 k.c.).</p>\n<p><strong>Tytuły dziedziczenia:</strong></p>\n<ul><li><strong>Dziedziczenie ustawowe</strong> (art. 931-940 k.c.) - gdy brak testamentu, w kolejności: zstępni → małżonek → wstępni → rodzeństwo → dalsi krewni → gmina/Skarb Państwa</li><li><strong>Dziedziczenie testamentowe</strong> (art. 941-990 k.c.) - na podstawie testamentu (zwykłego, holograficznego, urzędowego, notarialnego)</li></ul>\n<p><strong>Wnoszenie roszczeń o spadek:</strong></p>\n<ul><li>Sąd właściwy: Sąd Rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy</li><li>Stwierdzenie nabycia spadku</li><li>Dział spadku</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>Poniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).</p>\n<blockquote><strong>Schemat oceniania CKE (zad. 21, max 1 pkt):</strong><br>- 1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.<br>- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź (CKE):</strong> 1. F 2. P 3. F</p>\n<p><strong>Wykluczone:</strong></p>\n<ul><li>1 lub 2 błędy = 0 pkt (klucz &quot;wszystko-albo-nic&quot;)</li><li>Pomylenie F i P w którymkolwiek stwierdzeniu = 0 pkt</li></ul>\n<h4>Reference politologiczny / prawny</h4>\n<p><strong>Nowelizacja prawa spadkowego z 2015 r.</strong> - Ustawa z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 539). Weszła w życie 18 października 2015 r.</p>\n<p><strong>Główna zmiana:</strong></p>\n<blockquote><strong>Art. 1015 § 2 k.c. (po nowelizacji):</strong> &quot;Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 [6 miesięcy] jest jednoznaczny z <strong>przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza</strong>.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Cel nowelizacji:</strong></p>\n<ul><li>Ochrona SPADKOBIERCÓW przed niezamierzonym dziedziczeniem długów</li><li>Stosowanie zasady, że nikt nie powinien zostać obciążony długami przekraczającymi wartość przyjętego spadku</li><li>Zgodność z innymi systemami prawnymi (Niemcy, Francja - podobne rozwiązania)</li></ul>\n<p><strong>Spis inwentarza</strong> - protokół składający się ze stanu czynnego (aktywów) i stanu biernego (długów) spadku. Sporządzany przez komornika sądowego. Stanowi podstawę odpowiedzialności spadkobiercy w przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.</p>\n<p><strong>Wykaz inwentarza</strong> (od 2015) - uproszczona wersja, którą może sporządzić sam spadkobierca i złożyć w sądzie. Tańsza alternatywa dla spisu inwentarza.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pułapka stwierdzenia 1 - uczeń może pomylić &quot;proste przyjęcie&quot; z &quot;z dobrodziejstwem inwentarza&quot;. Pamiętaj:<br>- <strong>PROSTE przyjęcie</strong> = niebezpieczne, pełna odpowiedzialność za długi (BYŁO domyślne przed 2015)<br>- <strong>Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA</strong> = bezpieczne, ograniczona odpowiedzialność do wartości spadku (JEST domyślne od 2015)<br>Nowelizacja zmienia domyślne na BEZPIECZNIEJSZE → NIE &quot;proste&quot;.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pułapka stwierdzenia 2 - &quot;osoby niepełnoletnie&quot; w prawie cywilnym to:<br>- <strong>Małoletni</strong> = osoba do 18. r.ż. (w prawie cywilnym)<br>- <strong>Niepełnoletni</strong> = synonim potoczny<br>- <strong>Niemający pełnej zdolności do czynności prawnych</strong> = małoletni (do 18 lat) + ubezwłasnowolnieni<br>Tekst używa precyzyjnego pojęcia &quot;niemający pełnej zdolności do czynności prawnych&quot;, które OBEJMUJE wszystkich poniżej 18 lat. Stąd stwierdzenie o &quot;niepełnoletnich&quot; jest PRAWDĄ.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pułapka stwierdzenia 3 - kluczowe rozróżnienie:<br>- <strong>Spadkodawca</strong> = TEN, KTO ZOSTAWIA spadek (zmarły)<br>- <strong>Spadkobierca</strong> = TEN, KTO DZIEDZICZY (żyjący)<br>Wielu uczniów myli te dwa pojęcia. Pamiętaj: &quot;-dawca&quot; daje, &quot;-bierca&quot; bierze. Nowelizacja chroni SPADKOBIERCÓW (tych, którzy biorą) przed dziedziczeniem długów. NIE chroni spadkodawców (ci już nie żyją).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> W zadaniu PEFRP (P/F z prawa) klucz to UWAŻNE czytanie tekstu i znajomość TERMINÓW PRAWNYCH. Spadkodawca vs spadkobierca, proste przyjęcie vs z dobrodziejstwem inwentarza - te pary są regularnie testowane w arkuszach CKE.</blockquote>"}]}