{"id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-1)\nFragment Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne\nArt. 20.2. Pomoc konsularna jest udzielana w niezbędnym zakresie i z zastosowaniem środków\nkoniecznych do ochrony istotnych praw i interesów obywatela polskiego.\nDz.U. 2015, poz. 1274, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nPrzytoczony fragment ustawy ma związek z następującym przepisem Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej:\nA. Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom,\nkobietom ciężarnym […] i osobom w podeszłym wieku.\nB. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy\nw zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.\nC. Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej\nPolskiej.\nD. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich\nochronie prawnej.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n(IV etap z.p.)\nVI. Znajomość\npraw człowieka\ni sposobów ich\nochrony.\n37. Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:\n1) przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich\nochrony w Polsce.\n(IV etap z.p.) 5. Prawa człowieka. Zdający:\n2) wymienia podstawowe prawa i wolności człowieka; wyjaśnia, co\noznacza, że są one powszechne, przyrodzone i niezbywalne.\n(III etap) 11. Rzeczpospolita Polska jako demokracja konstytucyjna.\nZdający:\n3) korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia\npodstawowe prawa i wolności w niej zawarte.\n(III etap) 19. Relacje Polski z innymi państwami. Zdający:\n4) wyjaśnia, czym się zajmują ambasady i konsulaty.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":"Odpowiedź: **Odpowiedz: C** **Uzasadnienie:** Cytat z odpowiedzi C to **art. 36 Konstytucji RP**: \"Podczas pobytu za granica obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.\" Ustawa Prawo konsularne (2015) jest aktem **wykonawczym** do tego przepisu konstytucyjnego - okresla, w jakim zakresie i przez kogo (konsulow RP) realizowana jest ta opieka.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nArt. 36 Konstytucji RP (Rozdzial II \"Wolnosci, prawa i obowiazki czlowieka i obywatela\"):\n\"Podczas pobytu za granica obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.\"\n\nTo konstytucyjne prawo obywatela polskiego wynikajace z wiezi obywatelskiej - panstwo polskie ma obowiazek opieki nad swoimi obywatelami bedacymi poza granicami RP.\n\nRealizacja - sieci konsularnej:\n- Ambasada (placowka dyplomatyczna) - relacje miedzypanstwowe\n- Konsulat generalny / konsulat (placowka konsularna) - opieka nad obywatelami\n- Konsul honorowy - obywatel obcy pelniacy funkcje konsularne (czesto biznesmeni, prawnicy)\n\nPomoc konsularna obejmuje m.in.:\n- pomoc w razie zatrzymania, aresztowania, hospitalizacji obywatela polskiego za granica\n- wydawanie dokumentow zastepczych (paszporty tymczasowe)\n- legalizacje dokumentow\n- ewakuacje w sytuacjach kryzysowych (wojny, kleski zywiolowe)\n- rejestracje aktow stanu cywilnego za granica\n\nInne istotne artykuly Konstytucji RP (dla porownania):\n- Art. 64 ust. 2 - \"Wlasnosc, inne prawa majatkowe oraz prawo dziedziczenia podlegaja rownej dla wszystkich ochronie prawnej\" = odpowiedz D\n- Art. 68 ust. 3 - \"Wladze publiczne sa obowiazane do zapewnienia szczegolnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciezarnym, osobom niepelnosprawnym i osobom w podeszlym wieku\" = odpowiedz A\n- Art. 69 - \"Osobom niepelnosprawnym wladze publiczne udzielaja, zgodnie z ustawa, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji spolecznej\" = odpowiedz B\n\nWszystkie te przepisy sa istotne, ale TYLKO art. 36 (odpowiedz C) ma zwiazek z opieka KONSULARNA.\n\nTypowy błąd: Najczestszy blad: wybor A lub B (kwestia opieki nad slabymi grupami) lub D (ochrona wlasnosci). Te przepisy dotycza ROZNYCH praw konstytucyjnych: - A = art. 68 ust. 3 (opieka zdrowotna) - B = art. 69 (osoby niepelnosprawne) - D = art. 64 ust. 2 (ochrona wlasnosci) Klucz: ustawa **Prawo konsularne** dotyczy specyficznie opieki nad obywatelami **za granica** - to dokladnie tematyka art. 36 Konstytucji (odpowiedz C).","image":"img/wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":"Konstytucja RP, opieka konsularna, prawa obywateli za granica","page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 23. (0-1)<br>Fragment Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne<br>Art. 20.2. Pomoc konsularna jest udzielana w niezbędnym zakresie i z zastosowaniem środków<br>koniecznych do ochrony istotnych praw i interesów obywatela polskiego.<br>Dz.U. 2015, poz. 1274, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Przytoczony fragment ustawy ma związek z następującym przepisem Konstytucji<br>Rzeczypospolitej Polskiej:<br>A. Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom,<br>kobietom ciężarnym […] i osobom w podeszłym wieku.<br>B. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy<br>w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.<br>C. Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej<br>Polskiej.<br>D. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich<br>ochronie prawnej.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 23. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>(IV etap z.p.)<br>VI. Znajomość<br>praw człowieka<br>i sposobów ich<br>ochrony.</p>\n<ol><li>Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:</li><li>przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji</li></ol>\n<p>Rzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich<br>ochrony w Polsce.<br>(IV etap z.p.) 5. Prawa człowieka. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia podstawowe prawa i wolności człowieka; wyjaśnia, co</li></ol>\n<p>oznacza, że są one powszechne, przyrodzone i niezbywalne.<br>(III etap) 11. Rzeczpospolita Polska jako demokracja konstytucyjna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia</li></ol>\n<p>podstawowe prawa i wolności w niej zawarte.<br>(III etap) 19. Relacje Polski z innymi państwami. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia, czym się zajmują ambasady i konsulaty.</li></ol>\n<p>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>wskazanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>C.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Odpowiedz: C</strong> <strong>Uzasadnienie:</strong> Cytat z odpowiedzi C to <strong>art. 36 Konstytucji RP</strong>: &quot;Podczas pobytu za granica obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.&quot; Ustawa Prawo konsularne (2015) jest aktem <strong>wykonawczym</strong> do tego przepisu konstytucyjnego - okresla, w jakim zakresie i przez kogo (konsulow RP) realizowana jest ta opieka.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>Art. 36 Konstytucji RP (Rozdzial II &quot;Wolnosci, prawa i obowiazki czlowieka i obywatela&quot;):<br>&quot;Podczas pobytu za granica obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.&quot;</p>\n<p>To konstytucyjne prawo obywatela polskiego wynikajace z wiezi obywatelskiej - panstwo polskie ma obowiazek opieki nad swoimi obywatelami bedacymi poza granicami RP.</p>\n<p>Realizacja - sieci konsularnej:</p>\n<ul><li>Ambasada (placowka dyplomatyczna) - relacje miedzypanstwowe</li><li>Konsulat generalny / konsulat (placowka konsularna) - opieka nad obywatelami</li><li>Konsul honorowy - obywatel obcy pelniacy funkcje konsularne (czesto biznesmeni, prawnicy)</li></ul>\n<p>Pomoc konsularna obejmuje m.in.:</p>\n<ul><li>pomoc w razie zatrzymania, aresztowania, hospitalizacji obywatela polskiego za granica</li><li>wydawanie dokumentow zastepczych (paszporty tymczasowe)</li><li>legalizacje dokumentow</li><li>ewakuacje w sytuacjach kryzysowych (wojny, kleski zywiolowe)</li><li>rejestracje aktow stanu cywilnego za granica</li></ul>\n<p>Inne istotne artykuly Konstytucji RP (dla porownania):</p>\n<ul><li>Art. 64 ust. 2 - &quot;Wlasnosc, inne prawa majatkowe oraz prawo dziedziczenia podlegaja rownej dla wszystkich ochronie prawnej&quot; = odpowiedz D</li><li>Art. 68 ust. 3 - &quot;Wladze publiczne sa obowiazane do zapewnienia szczegolnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciezarnym, osobom niepelnosprawnym i osobom w podeszlym wieku&quot; = odpowiedz A</li><li>Art. 69 - &quot;Osobom niepelnosprawnym wladze publiczne udzielaja, zgodnie z ustawa, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji spolecznej&quot; = odpowiedz B</li></ul>\n<p>Wszystkie te przepisy sa istotne, ale TYLKO art. 36 (odpowiedz C) ma zwiazek z opieka KONSULARNA.</p>\n<p>Typowy błąd: Najczestszy blad: wybor A lub B (kwestia opieki nad slabymi grupami) lub D (ochrona wlasnosci). Te przepisy dotycza ROZNYCH praw konstytucyjnych: - A = art. 68 ust. 3 (opieka zdrowotna) - B = art. 69 (osoby niepelnosprawne) - D = art. 64 ust. 2 (ochrona wlasnosci) Klucz: ustawa <strong>Prawo konsularne</strong> dotyczy specyficznie opieki nad obywatelami <strong>za granica</strong> - to dokladnie tematyka art. 36 Konstytucji (odpowiedz C).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza źródła</h4>\n<p><strong>Cytat z Ustawy z 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Art. 20.2. <strong>Pomoc konsularna</strong> jest udzielana w niezbędnym zakresie i z zastosowaniem środków koniecznych do <strong>ochrony istotnych praw i interesów obywatela polskiego</strong>.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Identyfikacja tematu:</strong> Cytat dotyczy POMOCY KONSULARNEJ udzielanej obywatelowi polskiemu PRZEZ POLSKĘ za granicą. Czyli OPIEKA NAD OBYWATELAMI POLSKIMI ZA GRANICĄ.</p>\n<p><strong>Konstytucja RP, art. 36:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.&quot;</blockquote>\n<p>To BEZPOŚREDNI ODPOWIEDNIK i KONSTYTUCYJNA PODSTAWA Ustawy o prawie konsularnym z 2015 r. Konstytucja gwarantuje to prawo, a ustawa konsularna szczegółowo je realizuje.</p>\n<p>Odpowiedź: <strong>C</strong> - fragment Konstytucji RP odpowiadający Art. 20.2 Ustawy.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<p><strong>A. &quot;Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym […] i osobom w podeszłym wieku.&quot;</strong><br>→ To <strong>art. 68 ust. 3 Konstytucji RP</strong> dotyczący OPIEKI ZDROWOTNEJ. Nie ma związku z opieką konsularną.</p>\n<p><strong>B. &quot;Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.&quot;</strong><br>→ To <strong>art. 69 Konstytucji RP</strong> dotyczący PRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. Nie ma związku z konsulami.</p>\n<p><strong>C. &quot;Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.&quot;</strong> - POPRAWNE<br>→ To <strong>art. 36 Konstytucji RP</strong>. Dosłowny związek z Ustawą o prawie konsularnym (która konkretyzuje to prawo).</p>\n<p><strong>D. &quot;Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.&quot;</strong><br>→ To <strong>art. 64 ust. 2 Konstytucji RP</strong> dotyczący PRAWA WŁASNOŚCI. Nie ma związku z konsulami.</p>\n<h4>Sposób 3 - odwołanie do reference WOS</h4>\n<p>W reference politologicznym (sekcja 1. &quot;Konstytucja RP&quot;):</p>\n<p><strong>Art. 36 Konstytucji RP</strong> (cytuję dosłownie):</p>\n<blockquote>&quot;Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do <strong>opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej</strong>.&quot;</blockquote>\n<p>To jeden z fundamentalnych przepisów dotyczących PRAW OBYWATELI POLSKICH ZA GRANICĄ. Zawiera się w Rozdziale II Konstytucji &quot;Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela&quot;.</p>\n<p><strong>Realizacja przez prawo niższego rzędu:</strong></p>\n<ul><li><strong>Ustawa z 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne</strong> (Dz.U. 2015 poz. 1274)</li><li>Konwencja Wiedeńska o stosunkach konsularnych z 1963 r.</li><li>Międzynarodowe umowy bilateralne o pomocy konsularnej</li></ul>\n<p><strong>Funkcje konsulów RP</strong> (z Ustawy o prawie konsularnym):</p>\n<ul><li><strong>Pomoc konsularna</strong> w sytuacjach nadzwyczajnych (np. zatrzymanie, choroba, utrata dokumentów)</li><li><strong>Wydawanie paszportów</strong> i dokumentów tożsamości</li><li><strong>Sprawy notarialne</strong> (poświadczenia, pełnomocnictwa)</li><li><strong>Sprawy stanu cywilnego</strong> (rejestracja urodzeń, małżeństw, zgonów obywateli polskich)</li><li><strong>Pomoc prawna</strong> w sytuacji uwięzienia</li><li><strong>Sprawy wyborcze</strong> (organizacja głosowania za granicą)</li><li><strong>Wydawanie wiz</strong> dla cudzoziemców do Polski</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>Poniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).</p>\n<blockquote><strong>Schemat oceniania CKE (zad. 23, max 1 pkt):</strong><br>- 1 p. - wskazanie poprawnej odpowiedzi.<br>- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź (CKE):</strong> C.</p>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<p><strong>Konsulat</strong> - placówka konsularna RP, którą kieruje konsul. Konsul jest urzędnikiem MSZ. Konsulaty: konsulaty generalne (większe miasta) i konsulaty (mniejsze placówki). Konsulaty honorowe - placówki obsadzone osobami niewchodzącymi w skład MSZ (zazwyczaj lokalnymi przedsiębiorcami).</p>\n<p><strong>Ambasada</strong> - najwyższa rangą placówka dyplomatyczna, kierowana przez ambasadora. Reprezentuje RP wobec rządu państwa goszczącego.</p>\n<p><strong>Konwencja wiedeńska o stosunkach konsularnych z 1963 r.</strong> - międzynarodowy akt regulujący zasady działania konsulów. Polska ratyfikowała w 1981 r.</p>\n<p><strong>Statystyka:</strong> Polska ma ok. 90 ambasad i ponad 200 konsulatów (w tym honorowych) na świecie.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Przepis | Czego dotyczy | Dlaczego błędny |<br>| A | Art. 68 ust. 3 Konstytucji RP | Opieka zdrowotna szczególna | Brak związku z konsulami |<br>| B | Art. 69 Konstytucji RP | Prawa niepełnosprawnych | Brak związku z konsulami |<br>| <strong>C</strong> | <strong>Art. 36 Konstytucji RP</strong> | <strong>Opieka nad obywatelami za granicą</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> |<br>| D | Art. 64 ust. 2 Konstytucji RP | Ochrona prawa własności | Brak związku z konsulami |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pułapka - uczniowie często wybierają opcje, które brzmią &quot;prawnie&quot; (B lub D), bo prawo konsularne kojarzy im się z prawem ogólnie. Klucz: szukaj słów &quot;za granicą&quot; + &quot;obywatel polski&quot; + &quot;opieka&quot;. To jednoznacznie wskazuje na art. 36 Konstytucji RP.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Druga pułapka - Ustawa o prawie konsularnym z 2015 r. to KONKRETYZACJA art. 36 Konstytucji. Każda ustawa wykonująca Konstytucję ma swoją podstawę konstytucyjną. Tu: Konstytucja gwarantuje PRAWO do opieki, a ustawa MÓWI JAK to prawo realizować. Należy szukać konstytucyjnego źródła ustawy.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj zwroty Konstytucji RP dotyczące obywateli za granicą:<br>- <strong>Art. 36</strong> - Opieka konsularna nad obywatelem za granicą<br>- <strong>Art. 52 ust. 4</strong> - Obywatel polski nie może być wydalony z kraju ani zakazane mu powrót<br>- <strong>Art. 52 ust. 5</strong> - Osoba polskiego pochodzenia może osiedlić się w Polsce (REPATRIACJA)<br>- <strong>Art. 55</strong> - Ekstradycja obywatela polskiego (z wyjątkami)</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Konsul RP NIE może rozstrzygać sporów cywilnych obywatela z państwem goszczącym, NIE może zwolnić z kary, NIE może działać jako adwokat (ale może wskazać lokalnego adwokata). Zakres pomocy konsularnej jest ograniczony do tego, co dopuszcza prawo państwa pobytu i prawo międzynarodowe.</blockquote>"}]}