{"id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nFragment mapy politycznej Europy w latach 1993-2005\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nUzasadnij poprawność cezur czasowych obecnych w tytule zaprezentowanej mapy,\nodnosząc się do właściwych zmian terytorialnych.\nRok 1993 -\nMWO_1R\nRok 2005 -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n(IV etap z.r.)\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności\nwe współczesnym\nświecie.\n7. Procesy narodowościowe i społeczne we współczesnym świecie.\nZdający:\n4) omawia na przykładach przyczyny i sposoby rozwiązywania\ndługotrwałych konfliktów między narodami.\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany, jakie nastąpiły w Europie i na świecie\npo upadku komunizmu.\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1993 r. - Na mapie są już Czechy i Słowacja, a nie Czechosłowacja.\n2005 r. - Na mapie jest jeszcze państwo Serbia i Czarnogóra przed podziałem z 2006 roku.","solution":"Odpowiedź: **Rok 1993:** Pokojowy podzial **Czechoslowacji** na dwa nowe panstwa - **Republike Czeska** i **Republike Slowacka** (z dniem 1 stycznia 1993 r., tzw. \"aksamitny rozwod\"). Mapa pokazuje granice miedzy Czechami i Slowacja, ktora nie istniala przed 1993 r. Inne akceptowane: powstanie nowych panstw po rozpadzie Jugoslawii (1991-1995), ale glownie podzial Czechoslowacji 1993. **Rok 2005:** Wydarzenie pasujace do gornej cezury - **wstapienie nowych panstw do Unii Europejskiej**. Najwiekszy etap rozszerzenia UE nastapil **1 maja 2004 r.** - przyjeto 10 nowych panstw: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia, Litwa, Lotwa, Estonia, Malta, Cypr. Mapa kolorystyczna prawdopodobnie wskazuje stan z 2005 r. po tym rozszerzeniu (lub bezposrednio przed kolejnym rozszerzeniem 1.01.2007 - Rumunia i Bulgaria). Alternatywnie 2005: koniec procesu integracji UE z Cypreem (przed reunifikacja), wejscie do strefy Schengen procesy w Slowacji itp. Najlepsza odpowiedz - **kombinacja**: 1993 = podzial Czechoslowacji, 2005 = rok bezposrednio po duzym rozszerzeniu UE (1 maja 2004) i przed kolejnym (1 stycznia 2007).\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nKluczowe wydarzenia w Europie 1990-2005:\n\nRok | Wydarzenie\n3.10.1990 | Zjednoczenie Niemiec (NRD + RFN)\n1990-1991 | Rozpad ZSRR - niepodleglosc panstw baltyckich (sierpien 1991), pelny rozpad 26.12.1991\n25.06.1991 | Slowenia i Chorwacja oglaszaja niepodleglosc - poczatek wojny w Jugoslawii\n1.01.1993 | Podzial Czechoslowacji na Czechy i Slowacje (\"aksamitny rozwod\")\n1.01.1995 | Rozszerzenie UE: Austria, Finlandia, Szwecja\n12.03.1999 | Polska, Czechy, Wegry wchodza do NATO\n1.05.2004 | Wielkie rozszerzenie UE - 10 nowych panstw, w tym Polska\n1.01.2007 | UE: Rumunia, Bulgaria\n21.12.2007 | Polska wchodzi do strefy Schengen\n\nCezura 1993:\n1 stycznia 1993 r. Czechoslowacja rozdzielila sie na dwa suwerenne panstwa - Republike Czeska (stolica Praga) i Republike Slowacka (stolica Bratyslawa). Podzial nazwany \"aksamitnym rozwodem\" (po analogii do \"aksamitnej rewolucji\" 1989 r.) - przeprowadzony pokojowo, na drodze ustawowej. Czesi i Slowacy mieli rozne aspiracje gospodarcze i kulturowe, a powolanie odrebnych panstw bylo wynikiem porozumienia elit politycznych (V. Havel, V. Klaus, V. Meciar).\n\nCezura 2005:\nNajwazniejszy kontekst - rok po duzym rozszerzeniu UE (1.05.2004), kiedy 10 panstw Europy Srodkowej i poludniowej wstapilo do UE. Mapa od 2005 r. pokazuje:\n- Nowych czlonkow UE: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia + panstwa baltyckie + Malta i Cypr\n- Stary podzial NATO/Warsaw Pact nie istnieje\n- Wojny jugoslowianskie zakonczone (Slowenia, Chorwacja niepodlegle, BiH ustanowiona po Dayton 1995, Kosowo pod administracja ONZ)\n\nW tytule \"Mapa polityczna Europy w latach 1993-2005\" cezura konca (2005) reprezentuje stabilny stan po wielkim rozszerzeniu UE - mapa pokazuje Europe w nowym, polacenskim ladzie.\n\nTypowy błąd: Najczestszy blad: pomylenie dat z innymi wydarzeniami (rozpad ZSRR - to 1991, zjednoczenie Niemiec - 1990, wejscie Polski do NATO - 1999, do UE - 2004). Klucz: 1993 jednoznacznie wskazuje na Czechoslowacje (1 stycznia), a 2005 jest data **po** wielkim rozszerzeniu UE. Inny blad: nieprecyzyjnosc dat. \"Czechoslowacja sie rozpadla\" - kiedy dokladnie? 1 stycznia 1993 - to klucz. Inny blad: pominiecie obu dat. Polecenie wymaga uzasadnienia OBU cezur - i 1993 i 2005.","image":"img/wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":"historia polityczna, zjednoczenie Niemiec, Czechoslowacja, rozszerzenie UE","page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>Fragment mapy politycznej Europy w latach 1993-2005<br>Na podstawie: www.worldatlas.com<br>Uzasadnij poprawność cezur czasowych obecnych w tytule zaprezentowanej mapy,<br>odnosząc się do właściwych zmian terytorialnych.<br>Rok 1993 -<br>MWO_1R<br>Rok 2005 -</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>(IV etap z.r.)<br>VI. Dostrzeganie<br>współzależności<br>we współczesnym<br>świecie.</p>\n<ol><li>Procesy narodowościowe i społeczne we współczesnym świecie.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>omawia na przykładach przyczyny i sposoby rozwiązywania</li></ol>\n<p>długotrwałych konfliktów między narodami.</p>\n<ol><li>Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:</li><li>charakteryzuje przemiany, jakie nastąpiły w Europie i na świecie</li></ol>\n<p>po upadku komunizmu.<br>Schemat punktowania<br>2 p. -<br>1 p. -<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>podanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź<br>1993 r. - Na mapie są już Czechy i Słowacja, a nie Czechosłowacja.<br>2005 r. - Na mapie jest jeszcze państwo Serbia i Czarnogóra przed podziałem z 2006 roku.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Rok 1993:</strong> Pokojowy podzial <strong>Czechoslowacji</strong> na dwa nowe panstwa - <strong>Republike Czeska</strong> i <strong>Republike Slowacka</strong> (z dniem 1 stycznia 1993 r., tzw. &quot;aksamitny rozwod&quot;). Mapa pokazuje granice miedzy Czechami i Slowacja, ktora nie istniala przed 1993 r. Inne akceptowane: powstanie nowych panstw po rozpadzie Jugoslawii (1991-1995), ale glownie podzial Czechoslowacji 1993. <strong>Rok 2005:</strong> Wydarzenie pasujace do gornej cezury - <strong>wstapienie nowych panstw do Unii Europejskiej</strong>. Najwiekszy etap rozszerzenia UE nastapil <strong>1 maja 2004 r.</strong> - przyjeto 10 nowych panstw: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia, Litwa, Lotwa, Estonia, Malta, Cypr. Mapa kolorystyczna prawdopodobnie wskazuje stan z 2005 r. po tym rozszerzeniu (lub bezposrednio przed kolejnym rozszerzeniem 1.01.2007 - Rumunia i Bulgaria). Alternatywnie 2005: koniec procesu integracji UE z Cypreem (przed reunifikacja), wejscie do strefy Schengen procesy w Slowacji itp. Najlepsza odpowiedz - <strong>kombinacja</strong>: 1993 = podzial Czechoslowacji, 2005 = rok bezposrednio po duzym rozszerzeniu UE (1 maja 2004) i przed kolejnym (1 stycznia 2007).</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>Kluczowe wydarzenia w Europie 1990-2005:</p>\n<p>Rok | Wydarzenie<br>3.10.1990 | Zjednoczenie Niemiec (NRD + RFN)<br>1990-1991 | Rozpad ZSRR - niepodleglosc panstw baltyckich (sierpien 1991), pelny rozpad 26.12.1991<br>25.06.1991 | Slowenia i Chorwacja oglaszaja niepodleglosc - poczatek wojny w Jugoslawii<br>1.01.1993 | Podzial Czechoslowacji na Czechy i Slowacje (&quot;aksamitny rozwod&quot;)<br>1.01.1995 | Rozszerzenie UE: Austria, Finlandia, Szwecja<br>12.03.1999 | Polska, Czechy, Wegry wchodza do NATO<br>1.05.2004 | Wielkie rozszerzenie UE - 10 nowych panstw, w tym Polska<br>1.01.2007 | UE: Rumunia, Bulgaria<br>21.12.2007 | Polska wchodzi do strefy Schengen</p>\n<p>Cezura 1993:<br>1 stycznia 1993 r. Czechoslowacja rozdzielila sie na dwa suwerenne panstwa - Republike Czeska (stolica Praga) i Republike Slowacka (stolica Bratyslawa). Podzial nazwany &quot;aksamitnym rozwodem&quot; (po analogii do &quot;aksamitnej rewolucji&quot; 1989 r.) - przeprowadzony pokojowo, na drodze ustawowej. Czesi i Slowacy mieli rozne aspiracje gospodarcze i kulturowe, a powolanie odrebnych panstw bylo wynikiem porozumienia elit politycznych (V. Havel, V. Klaus, V. Meciar).</p>\n<p>Cezura 2005:<br>Najwazniejszy kontekst - rok po duzym rozszerzeniu UE (1.05.2004), kiedy 10 panstw Europy Srodkowej i poludniowej wstapilo do UE. Mapa od 2005 r. pokazuje:</p>\n<ul><li>Nowych czlonkow UE: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia + panstwa baltyckie + Malta i Cypr</li><li>Stary podzial NATO/Warsaw Pact nie istnieje</li><li>Wojny jugoslowianskie zakonczone (Slowenia, Chorwacja niepodlegle, BiH ustanowiona po Dayton 1995, Kosowo pod administracja ONZ)</li></ul>\n<p>W tytule &quot;Mapa polityczna Europy w latach 1993-2005&quot; cezura konca (2005) reprezentuje stabilny stan po wielkim rozszerzeniu UE - mapa pokazuje Europe w nowym, polacenskim ladzie.</p>\n<p>Typowy błąd: Najczestszy blad: pomylenie dat z innymi wydarzeniami (rozpad ZSRR - to 1991, zjednoczenie Niemiec - 1990, wejscie Polski do NATO - 1999, do UE - 2004). Klucz: 1993 jednoznacznie wskazuje na Czechoslowacje (1 stycznia), a 2005 jest data <strong>po</strong> wielkim rozszerzeniu UE. Inny blad: nieprecyzyjnosc dat. &quot;Czechoslowacja sie rozpadla&quot; - kiedy dokladnie? 1 stycznia 1993 - to klucz. Inny blad: pominiecie obu dat. Polecenie wymaga uzasadnienia OBU cezur - i 1993 i 2005.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rok 1993 (DOLNA cezura):</strong> Na mapie są <strong>Czechy i Słowacja jako dwa odrębne państwa</strong>, a NIE Czechosłowacja. Czechosłowacja rozpadła się na Republikę Czeską i Słowację <strong>1 stycznia 1993 r.</strong> (&quot;aksamitny rozwód&quot;). Mapa, na której są już Czechy i Słowacja jako odrębne państwa, MUSI BYĆ Z OKRESU PO 1 stycznia 1993 r. Dlatego dolną cezurą jest 1993.</p>\n<p><strong>Rok 2005 (GÓRNA cezura):</strong> Na mapie jest jeszcze <strong>państwo Serbia i Czarnogóra</strong> (przed podziałem). Państwo to (powstałe 4 lutego 2003 r. po przekształceniu Federacyjnej Republiki Jugosławii) rozpadło się <strong>3 czerwca 2006 r.</strong> na dwa niepodległe państwa: Republikę Serbii i Republikę Czarnogóry (po referendum 21 V 2006 w Czarnogórze). Mapa, na której wciąż istnieje wspólne państwo Serbia i Czarnogóra, MUSI BYĆ SPRZED 2006 r. - czyli najpóźniej z 2005 r.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza zmian terytorialnych w Europie Środkowej i na Bałkanach (1990-2010)</h4>\n<h5>Dolna cezura - rok 1993 (powstanie Czech i Słowacji)</h5>\n<p><strong>Historia rozpadu Czechosłowacji:</strong></p>\n<ul><li><strong>1918</strong> - powstanie Czechosłowacji po I wojnie światowej</li><li><strong>1948</strong> - przejęcie władzy przez komunistów (CSR → CSRS Czechosłowacka Republika Socjalistyczna)</li><li><strong>1968</strong> - Praska Wiosna, interwencja ZSRR i krajów Układu Warszawskiego</li><li><strong>1989</strong> - &quot;Aksamitna rewolucja&quot; - pokojowe obalenie komunizmu (Václav Havel prezydentem)</li><li><strong>1990</strong> - pierwsze wolne wybory, jako CSRF (Czeska i Słowacka Republika Federacyjna)</li><li><strong>1992</strong> - wybory na Słowacji wygrywa Vladimír Mečiar (HZDS), zwolennik niepodległości; w Czechach Václav Klaus (ODS), zwolennik separacji</li><li><strong>1 stycznia 1993</strong> - &quot;AKSAMITNY ROZWÓD&quot; - rozpad bezkrwawy na <strong>Republikę Czeską</strong> i <strong>Republikę Słowacką</strong></li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Mapa pokazująca Czechy i Słowację jako ODDZIELNE państwa MUSI być z 1 stycznia 1993 r. lub późniejsza. To uzasadnia DOLNĄ cezurę 1993 r.</p>\n<h5>Górna cezura - rok 2005 (przed rozpadem Serbii i Czarnogóry)</h5>\n<p><strong>Historia rozpadu Jugosławii (1991-2006):</strong></p>\n<ul><li><strong>1945-1992</strong> - Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii (SFRJ): Słowenia, Chorwacja, Bośnia, Serbia, Czarnogóra, Macedonia, Kosowo, Wojwodina</li><li><strong>1991</strong> - niepodległość Słowenii (25 VI), Chorwacji (25 VI), Macedonii</li><li><strong>1991-1995</strong> - wojna chorwacka, wojna w Bośni</li><li><strong>1992</strong> - niepodległość Bośni i Hercegowiny; powstanie <strong>Federalnej Republiki Jugosławii (FRJ)</strong> = Serbia + Czarnogóra</li><li><strong>1999</strong> - wojna o Kosowo, interwencja NATO</li><li><strong>4 lutego 2003</strong> - FRJ przekształca się w <strong>państwo Serbia i Czarnogóra</strong> (luźna federacja)</li><li><strong>21 maja 2006</strong> - referendum w Czarnogórze (większość 55,5% za niepodległością)</li><li><strong>3 czerwca 2006</strong> - Czarnogóra ogłasza niepodległość; Serbia uzyskuje sukcesję prawną Serbii i Czarnogóry</li><li><strong>17 lutego 2008</strong> - niepodległość Kosowa (jednostronna)</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Mapa pokazująca STILL ISTNIEJĄCE &quot;Serbia i Czarnogóra&quot; jako jedno państwo MUSI być sprzed 3 VI 2006. Jeśli na mapie jest &quot;Serbia i Czarnogóra&quot; jako jedno państwo, to najpóźniejsza data, z której mogła pochodzić = 2005 r. (lub 2006 do końca maja).</p>\n<h4>Sposób 2 - interpretacja chronologiczna mapy</h4>\n<p><strong>Kluczowa logika cezur czasowych mapy:</strong></p>\n<ul><li>Mapa ma TYTUŁ &quot;1993-2005&quot; - to oznacza, że pokazuje stan polityczny aktualny w tym okresie</li><li>DOLNA cezura (1993) - wynika z najwcześniejszej zmiany pokazanej na mapie (rozpad Czechosłowacji)</li><li>GÓRNA cezura (2005) - wynika z najpóźniejszej zmiany jeszcze NIE pokazanej (mapa nie pokazuje rozpadu Serbii i Czarnogóry)</li></ul>\n<p><strong>Wewnętrzna spójność - co JESZCZE jest na mapie (cechy charakterystyczne 1993-2005):</strong></p>\n<ul><li>Państwa byłej Jugosławii: Słowenia, Chorwacja, BiH, Serbia i Czarnogóra (jako jedno), Macedonia (FYROM)</li><li>Państwa byłej Czechosłowacji: Czechy, Słowacja (jako odrębne)</li><li>Brak jeszcze: niepodległej Czarnogóry (od 2006), niepodległego Kosowa (od 2008)</li></ul>\n<p>Mapa idealnie pasuje do tego okresu.</p>\n<h4>Sposób 3 - odwołanie do reference WOS</h4>\n<p>W reference politologicznym (sekcja 6. &quot;Organizacje międzynarodowe + przemiany 1989-2005&quot;):</p>\n<p><strong>Zmiany terytorialne w Europie po 1989 r.:</strong></p>\n<p><strong>Rozpad państw federalnych:</strong></p>\n<ul><li><strong>3 października 1990</strong> - Zjednoczenie Niemiec (RFN + NRD)</li><li><strong>26 grudnia 1991</strong> - rozpad ZSRR (15 republik)</li><li><strong>25 czerwca 1991</strong> - niepodległość Słowenii i Chorwacji</li><li><strong>27 kwietnia 1992</strong> - powstanie Federalnej Republiki Jugosławii (Serbia + Czarnogóra)</li><li><strong>1 stycznia 1993</strong> - &quot;aksamitny rozwód&quot; Czech i Słowacji</li><li><strong>3 czerwca 2006</strong> - niepodległość Czarnogóry</li><li><strong>17 lutego 2008</strong> - niepodległość Kosowa</li></ul>\n<p><strong>Mapa pokazująca cechy 1993-2005:</strong></p>\n<ul><li>Niemcy zjednoczone (po 1990)</li><li>ZSRR rozpadnięty (po 1991)</li><li>Czechy i Słowacja oddzielne (po 1993)</li><li>Serbia i Czarnogóra razem (przed 2006)</li><li>Kosowo w Serbii (przed 2008)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>Poniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).</p>\n<blockquote><strong>Schemat oceniania CKE (zad. 24, max 2 pkt):</strong><br>- 2 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>- 1 p. - podanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.<br>- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.</blockquote>\n<p><strong>Przykładowa odpowiedź (CKE):</strong> 1993 r. - Na mapie są już Czechy i Słowacja, a nie Czechosłowacja. 2005 r. - Na mapie jest jeszcze państwo Serbia i Czarnogóra przed podziałem z 2006 roku.</p>\n<p><strong>Akceptowane uzasadnienia:</strong></p>\n<p><strong>Dla 1993:</strong></p>\n<ul><li>&quot;Na mapie są już Czechy i Słowacja, a nie Czechosłowacja&quot;</li><li>&quot;Czechosłowacja przestała istnieć 1 I 1993 r. (aksamitny rozwód)&quot;</li><li>&quot;Po rozpadzie Czechosłowacji powstały dwa odrębne państwa (Czechy + Słowacja)&quot;</li></ul>\n<p><strong>Dla 2005:</strong></p>\n<ul><li>&quot;Na mapie jest jeszcze państwo Serbia i Czarnogóra przed podziałem z 2006&quot;</li><li>&quot;Czarnogóra uzyskała niepodległość w 2006 r., więc mapa musi być sprzed 2006&quot;</li><li>&quot;Mapa nie pokazuje jeszcze niepodległego państwa Czarnogóry&quot;</li></ul>\n<p><strong>Wykluczone:</strong></p>\n<ul><li>Mylenie dat (1993 jako rozpad Jugosławii - błąd!)</li><li>&quot;Rozpad ZSRR&quot; jako uzasadnienie 1993 - błąd, rozpad ZSRR był w 1991</li><li>&quot;Niepodległość Kosowa&quot; jako uzasadnienie 2005 - błąd, Kosowo to 2008</li><li>Sama data bez uzasadnienia odwołującego się do MAPY = 0 pkt</li></ul>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<p><strong>&quot;Aksamitny rozwód&quot; Czechosłowacji</strong> (1 I 1993) - pokojowy rozpad Czechosłowacji na Republikę Czeską i Republikę Słowacką. Podział na podstawie ustawy konstytucyjnej z 25 listopada 1992 r. Bez przelewu krwi, w przeciwieństwie do dezintegracji Jugosławii.</p>\n<p><strong>Republika Czeska (Czechy)</strong> - od 1993, stolica Praga, ok. 10,5 mln mieszkańców, członek UE od 2004 i NATO od 1999. Prezydent: Petr Pavel (od 2023). Premier: Petr Fiala (od 2021).</p>\n<p><strong>Republika Słowacka (Słowacja)</strong> - od 1993, stolica Bratysława, ok. 5,4 mln mieszkańców, członek UE od 2004, NATO od 2004, strefa euro od 2009. Prezydent: Peter Pellegrini (od 2024). Premier: Robert Fico (od 2023).</p>\n<p><strong>Państwo Serbia i Czarnogóra</strong> (4 II 2003 - 3 VI 2006) - luźna federacja, sukcesor Federalnej Republiki Jugosławii. Powstała na mocy Karty Konstytucyjnej z 4 II 2003. Rozpadła się po referendum w Czarnogórze 21 V 2006 (55,5% za niepodległością).</p>\n<p><strong>Republika Czarnogóry</strong> - od 3 VI 2006, stolica Podgorica, ok. 600 tys. mieszkańców, kandydat do UE, członek NATO od 2017. Prezydent: Jakov Milatović (od 2023).</p>\n<p><strong>Republika Kosowa</strong> - niepodległość ogłoszona 17 II 2008, stolica Prisztina, nieuznawana przez wszystkie państwa (Polska uznała w 2008, Rosja, Chiny, Hiszpania, Słowacja nie uznają).</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pułapka - uczeń myli rok 1993 z 1991 (rozpad ZSRR) lub 1991 (niepodległość Słowenii/Chorwacji). PAMIĘTAJ:<br>- <strong>1991</strong> - rozpad ZSRR + niepodległość Słowenii, Chorwacji<br>- <strong>1992</strong> - niepodległość Bośni; powstanie FRJ (Serbia + Czarnogóra)<br>- <strong>1993</strong> - aksamitny rozwód Czechosłowacji</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Druga pułapka - uczeń myli rok 2005 z 2008 (Kosowo) lub 2006 (Czarnogóra). PAMIĘTAJ:<br>- <strong>2003</strong> - przekształcenie FRJ w &quot;Państwo Serbia i Czarnogóra&quot;<br>- <strong>2006</strong> - niepodległość Czarnogóry (3 VI 2006)<br>- <strong>2008</strong> - niepodległość Kosowa (17 II 2008)<br>Górna cezura mapy 2005 oznacza, że na mapie JEST &quot;Serbia i Czarnogóra&quot; (przed 2006).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Trzecia uwaga - uzasadnienie MUSI odwoływać się do MAPY. Klucz CKE wymaga wskazania, CO na mapie świadczy o cezurze. Niewystarczające: &quot;w 1993 r. rozpadła się Czechosłowacja&quot; (sama data bez wskazania mapy). Wystarczające: &quot;na mapie są już Czechy i Słowacja jako oddzielne państwa, co świadczy o tym, że mapa jest po rozpadzie Czechosłowacji w 1993 r.&quot;</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o sekwencji rozpadu Jugosławii (najczęściej w arkuszach):<br>- <strong>1991</strong> - Słowenia, Chorwacja<br>- <strong>1992</strong> - Macedonia, Bośnia i Hercegowina (BiH)<br>- <strong>1992</strong> - FRJ (Serbia + Czarnogóra)<br>- <strong>2006</strong> - Czarnogóra<br>- <strong>2008</strong> - Kosowo</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> &quot;Aksamitny rozwód&quot; Czechosłowacji to ujęcie skontrastowane z &quot;krwawym&quot; rozpadem Jugosławii. Czesi i Słowacy podzielili się POKOJOWO, podczas gdy w Jugosławii rozpad sprowokował serię krwawych wojen (1991-1995 chorwacka, bośniacka; 1999 wojna o Kosowo).</blockquote>"}]}