{"id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"wos-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"29","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-2)\nWspółpraca państw\n1. Podczas spotkania Putin i premier Indii Narendra Modi parafowali opiewający na\n5 miliardów dolarów kontrakt na dostarczenie rosyjskich systemów przeciwlotniczych do\nIndii.\n2. Innymi kwestiami poruszanymi podczas spotkania przywódców Rosji i Indii były wspólne\ninwestycje w energetykę atomową oraz wzajemne dostawy surowców naturalnych.\n3. Ogółem podczas szczytu BRICS podpisano 16 umów o niewątpliwie strategicznym\nznaczeniu w stosunkach rosyjsko-indyjskich.\n4. Tym samym rząd w New Delhi zostanie jednym z kluczowych partnerów Kremla na\npłaszczyźnie gospodarczej i militarnej.\n5. Podczas trzydniowego szczytu w mieście Goa władze Indii negocjowały nie tylko z Rosją,\nlecz także z pozostałymi członkami grupy BRICS.\n6. Do tej grupy, której pierwotna nazwa BRIC została utworzona od pierwszych liter\nanglojęzycznych nazw państw członkowskich, należały początkowo Rosja, Indie oraz […]\ni […], a w 2011 r. dołączyła do nich Republika Południowej Afryki.\nNa podstawie: Putin tworzy oś zbrojeniową z Indiami, „Gazeta Polska Codziennie” 2016 , nr 243, s. 6.\n29.1. Wybierz zdania, w których zawarte są opinie. Wpisz w wyznaczone miejsca numery,\nktórymi oznaczono te zdania.\n29.2. Podaj nazwę jednego z niewymienionych państw współtworzących wskazaną\nw tekście formę współpracy międzynarodowej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n27.\n28.\n29.1. 29.2.\nMaks. liczba punktów\n2\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nNazwa państwa\nNumer na mapie\nOpis A.\nOpis B.\nMWO_1R","answer":"29.1 = E","answer_text":"Zadanie 29. (0-2)\n29.1.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n14. Środki masowego przekazu. Zdający:\n7) krytycznie analizuje przekazy medialne, oceniając ich\nwiarygodność i bezstronność oraz odróżniając informacje od\nkomentarzy.\n(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:\n3) wyszukuje w mediach wiadomości na wskazany temat; wskazuje\nróżnice między przekazami i odróżnia informacje od komentarzy;\nkrytycznie analizuje przekaz reklamowy.\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n3, 4\n29.2.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n(IV etap z.r.)\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności\nwe współczesnym\nświecie.\n41. Globalizacja współczesnego świata. Zdający:\n2) ocenia rolę wybranych państw oraz instytucji o zasięgu globalnym\n(organizacji, korporacji, mediów) w procesach globalizacyjnych.\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:\n5) wymienia regionalne systemy bezpieczeństwa i współpracy,\nocenia ich znaczenie dla danego regionu i świata.\n44. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający:\n4) przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw\nregionalnych dla ładu światowego.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nBrazylia / Federacyjna Republika Brazylii\nlub\nChiny / Chińska Republika Ludowa","solution":"Odpowiedź: **29.1. Zdania zawierajace opinie: 3 i 4** - Zdanie **3** - \"umow o **niewatpliwie strategicznym znaczeniu**\" - przymiotnik \"niewatpliwie strategicznym\" to subiektywna ocena, opinia (mozna podwazac jak istotne sa umowy). - Zdanie **4** - \"Tym samym rzad w New Delhi zostanie jednym z **kluczowych partnerow** Kremla\" - okreslenie \"kluczowy partner\" to ocena, prognoza, opinia. Zdania 1, 2, 5, 6 to **fakty** (konkretne liczby, daty, panstwa, podpisy umow - mozna zweryfikowac). **29.2.** Forma wspolpracy: **BRICS** (Brazil-Russia-India-China-South Africa). Panstwa w BRICS: Brazylia, Rosja, Indie, ChRL (Chiny), RPA. W tekscie wymieniono Rosje i Indie (pierwotnie tez \"Brazylia i Chiny\"), a takze RPA dolaczone w 2011 r. Skoro polecenie pyta o **niewymienione** - mozliwe odpowiedzi to: **Brazylia** lub **Chiny** (lub RPA). Najlepsza odpowiedz: **Brazylia** lub **Chiny (ChRL)**. Uwaga: w 2024 r. BRICS rozszerzylo sie o Iran, Egipt, Etiopie, ZEA - ale w 2018 r. obowiazywal stary sklad 5 panstw.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nFakt vs opinia - kluczowe rozroznienie:\n- Fakt = zdanie o stanie rzeczy, weryfikowalne (mozna sprawdzic w zrodlach), nie zawiera ocen wartosciujacych\n- Opinia = zdanie wyrazajace sad, ocene, prognoze, postawe; zawiera wartosciowanie\n\nSygnaly opinii w jezyku:\n- Przymiotniki oceniajace: \"wazne\", \"kluczowe\", \"strategiczne\", \"niewatpliwe\", \"rewelacyjne\", \"katastrofalne\"\n- Wyrazenia modalne: \"powinno\", \"trzeba\", \"wydaje sie\", \"prawdopodobnie\"\n- Prognozy: \"stanie sie\", \"doprowadzi do\", \"zaowocuje\"\n- Hiperbole: \"jeden z kluczowych\", \"niewatpliwie strategicznym\"\n\nAnaliza zdan tekstu:\n\nNr | Zawartosc | Fakt/Opinia\n1 | parafowanie kontraktu na 5 mld $ | fakt (konkretna kwota, dzialanie)\n2 | wspolne inwestycje atom + surowce | fakt (informacja o agendzie spotkania)\n3 | \"umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu\" | OPINIA (przymiotnik oceniajacy)\n4 | \"kluczowych partnerow Kremla\" | OPINIA (prognoza + ocena)\n5 | szczyt w Goa, negocjacje z czlonkami BRICS | fakt (miejsce, fakty negocjacyjne)\n6 | historia BRIC/BRICS | fakt (informacja historyczna)\n\nBRICS - grupa wschodzacych gospodarek:\n\nLitera | Panstwo | Rok przystapienia\nB | Brazylia | 2009 (pierwsza forma BRIC)\nR | Rosja | 2009\nI | Indie | 2009\nC | China (Chiny) | 2009\nS | South Africa (RPA) | 2010/2011 (zaproszenie 2010, formalne przystapienie 2011)\n\nTermin \"BRIC\" zostal wprowadzony w 2001 r. przez ekonomiste Jima O'Neilla (Goldman Sachs) jako akronim dla 4 najszybciej rosnacych gospodarek wschodzacych. Pierwsze formalne spotkania od 2006 r., szczyt zalozycielski 2009 r. w Jekaterynburgu. W 2010-2011 r. dolaczyla RPA - stad BRICS.\n\nW 2024 r. (po dacie matury) BRICS rozszerzyl sie o Iran, Egipt, ZEA i Etiopie (Arabia Saudyjska dyplomatycznie nie przystapila ostatecznie).\n\nInne grupy mocarstwowe dla kontekstu:\n- G7 - USA, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Wlochy, Japonia, Kanada\n- G20 - 19 panstw + UE (najwieksze gospodarki swiata)\n- BRICS - wschodzace gospodarki rynkowe (Global South)\n\nTypowy błąd: W 29.1 najczestszy blad: zaznaczenie zdan 1 lub 2 jako opinii. To **fakty** - konkretne liczby, decyzje, dzialania. Opinie sa zdaniami **wartosciujacymi** (\"strategiczne\", \"kluczowe\", \"niewatpliwe\"). Klucz: szukaj **przymiotnikow oceniajacych** i **prognoz**. W 29.2 czesty blad: wpisanie panstwa juz wymienionego (np. Indii) lub poza BRICS (Iran, Korea Pln). Klucz: BRICS = Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA - z tego w tekscie wprost wymienione Rosja i Indie + RPA (2011 dolaczenie). Niewymienione DOKLADNIE w tekscie: BRAZYLIA, CHINY. Niejasnosc: zdanie 6 wymienia \"Brazylia i Chiny\" w nawiasach - jesli student je traktuje jako wymienione, to jedyna pozostala odpowiedz to RPA (ale ta jest wymieniona w drugiej polowie zdania 6). Lepsze rozwiazanie: napisac Brazylie lub Chiny, ktore w analitycznej tresci tekstu nie sa eksponowane jak Rosja i Indie.","image":"img/wos-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":"BRICS, stosunki miedzynarodowe, Rosja, Indie, analiza tekstu","page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 29. (0-2)
Współpraca państw

\n
  1. Podczas spotkania Putin i premier Indii Narendra Modi parafowali opiewający na
\n

5 miliardów dolarów kontrakt na dostarczenie rosyjskich systemów przeciwlotniczych do
Indii.

\n
  1. Innymi kwestiami poruszanymi podczas spotkania przywódców Rosji i Indii były wspólne
\n

inwestycje w energetykę atomową oraz wzajemne dostawy surowców naturalnych.

\n
  1. Ogółem podczas szczytu BRICS podpisano 16 umów o niewątpliwie strategicznym
\n

znaczeniu w stosunkach rosyjsko-indyjskich.

\n
  1. Tym samym rząd w New Delhi zostanie jednym z kluczowych partnerów Kremla na
\n

płaszczyźnie gospodarczej i militarnej.

\n
  1. Podczas trzydniowego szczytu w mieście Goa władze Indii negocjowały nie tylko z Rosją,
\n

lecz także z pozostałymi członkami grupy BRICS.

\n
  1. Do tej grupy, której pierwotna nazwa BRIC została utworzona od pierwszych liter
\n

anglojęzycznych nazw państw członkowskich, należały początkowo Rosja, Indie oraz […]
i […], a w 2011 r. dołączyła do nich Republika Południowej Afryki.
Na podstawie: Putin tworzy oś zbrojeniową z Indiami, „Gazeta Polska Codziennie” 2016 , nr 243, s. 6.
29.1. Wybierz zdania, w których zawarte są opinie. Wpisz w wyznaczone miejsca numery,
którymi oznaczono te zdania.
29.2. Podaj nazwę jednego z niewymienionych państw współtworzących wskazaną
w tekście formę współpracy międzynarodowej.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
27.
28.
29.1. 29.2.
Maks. liczba punktów
2
2
1
1
Uzyskana liczba punktów
Nazwa państwa
Numer na mapie
Opis A.
Opis B.
MWO_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 29. (0-2)
29.1.
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.

\n
  1. Środki masowego przekazu. Zdający:
  2. krytycznie analizuje przekazy medialne, oceniając ich
\n

wiarygodność i bezstronność oraz odróżniając informacje od
komentarzy.
(III etap) 6. Środki masowego przekazu. Zdający:

\n
  1. wyszukuje w mediach wiadomości na wskazany temat; wskazuje
\n

różnice między przekazami i odróżnia informacje od komentarzy;
krytycznie analizuje przekaz reklamowy.
Schemat punktowania
1 p. - wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.
0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
3, 4
29.2.
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
(IV etap z.r.)
VI. Dostrzeganie
współzależności
we współczesnym
świecie.

\n
  1. Globalizacja współczesnego świata. Zdający:
  2. ocenia rolę wybranych państw oraz instytucji o zasięgu globalnym
\n

(organizacji, korporacji, mediów) w procesach globalizacyjnych.

\n
  1. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:
  2. wymienia regionalne systemy bezpieczeństwa i współpracy,
\n

ocenia ich znaczenie dla danego regionu i świata.

\n
  1. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający:
  2. przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw
\n

regionalnych dla ładu światowego.
Schemat punktowania
1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.
0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Brazylia / Federacyjna Republika Brazylii
lub
Chiny / Chińska Republika Ludowa

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 29.1. Zdania zawierajace opinie: 3 i 4 - Zdanie 3 - "umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu" - przymiotnik "niewatpliwie strategicznym" to subiektywna ocena, opinia (mozna podwazac jak istotne sa umowy). - Zdanie 4 - "Tym samym rzad w New Delhi zostanie jednym z kluczowych partnerow Kremla" - okreslenie "kluczowy partner" to ocena, prognoza, opinia. Zdania 1, 2, 5, 6 to fakty (konkretne liczby, daty, panstwa, podpisy umow - mozna zweryfikowac). 29.2. Forma wspolpracy: BRICS (Brazil-Russia-India-China-South Africa). Panstwa w BRICS: Brazylia, Rosja, Indie, ChRL (Chiny), RPA. W tekscie wymieniono Rosje i Indie (pierwotnie tez "Brazylia i Chiny"), a takze RPA dolaczone w 2011 r. Skoro polecenie pyta o niewymienione - mozliwe odpowiedzi to: Brazylia lub Chiny (lub RPA). Najlepsza odpowiedz: Brazylia lub Chiny (ChRL). Uwaga: w 2024 r. BRICS rozszerzylo sie o Iran, Egipt, Etiopie, ZEA - ale w 2018 r. obowiazywal stary sklad 5 panstw.

\n

Strona arkusza CKE z trescia zadania

\n

Rozwiazanie

\n

Fakt vs opinia - kluczowe rozroznienie:

\n\n

Sygnaly opinii w jezyku:

\n\n

Analiza zdan tekstu:

\n

Nr | Zawartosc | Fakt/Opinia
1 | parafowanie kontraktu na 5 mld $ | fakt (konkretna kwota, dzialanie)
2 | wspolne inwestycje atom + surowce | fakt (informacja o agendzie spotkania)
3 | "umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu" | OPINIA (przymiotnik oceniajacy)
4 | "kluczowych partnerow Kremla" | OPINIA (prognoza + ocena)
5 | szczyt w Goa, negocjacje z czlonkami BRICS | fakt (miejsce, fakty negocjacyjne)
6 | historia BRIC/BRICS | fakt (informacja historyczna)

\n

BRICS - grupa wschodzacych gospodarek:

\n

Litera | Panstwo | Rok przystapienia
B | Brazylia | 2009 (pierwsza forma BRIC)
R | Rosja | 2009
I | Indie | 2009
C | China (Chiny) | 2009
S | South Africa (RPA) | 2010/2011 (zaproszenie 2010, formalne przystapienie 2011)

\n

Termin "BRIC" zostal wprowadzony w 2001 r. przez ekonomiste Jima O'Neilla (Goldman Sachs) jako akronim dla 4 najszybciej rosnacych gospodarek wschodzacych. Pierwsze formalne spotkania od 2006 r., szczyt zalozycielski 2009 r. w Jekaterynburgu. W 2010-2011 r. dolaczyla RPA - stad BRICS.

\n

W 2024 r. (po dacie matury) BRICS rozszerzyl sie o Iran, Egipt, ZEA i Etiopie (Arabia Saudyjska dyplomatycznie nie przystapila ostatecznie).

\n

Inne grupy mocarstwowe dla kontekstu:

\n\n

Typowy błąd: W 29.1 najczestszy blad: zaznaczenie zdan 1 lub 2 jako opinii. To fakty - konkretne liczby, decyzje, dzialania. Opinie sa zdaniami wartosciujacymi ("strategiczne", "kluczowe", "niewatpliwe"). Klucz: szukaj przymiotnikow oceniajacych i prognoz. W 29.2 czesty blad: wpisanie panstwa juz wymienionego (np. Indii) lub poza BRICS (Iran, Korea Pln). Klucz: BRICS = Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA - z tego w tekscie wprost wymienione Rosja i Indie + RPA (2011 dolaczenie). Niewymienione DOKLADNIE w tekscie: BRAZYLIA, CHINY. Niejasnosc: zdanie 6 wymienia "Brazylia i Chiny" w nawiasach - jesli student je traktuje jako wymienione, to jedyna pozostala odpowiedz to RPA (ale ta jest wymieniona w drugiej polowie zdania 6). Lepsze rozwiazanie: napisac Brazylie lub Chiny, ktore w analitycznej tresci tekstu nie sa eksponowane jak Rosja i Indie.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

29.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

3, 4

\n

Sposób 1 - analiza zdań pod kątem opinii vs faktu

\n

Kluczowe rozróżnienie w analizie tekstu medialnego:

\n\n

Analiza każdego zdania:

\n
Zdanie 1: "Putin i premier Indii Narendra Modi parafowali opiewający na 5 miliardów dolarów kontrakt na dostarczenie rosyjskich systemów przeciwlotniczych do Indii."
\n

→ FAKT - konkretna informacja: kto, co, gdzie, ile. Można zweryfikować w mediach. Brak słów wartościujących.

\n
Zdanie 2: "Innymi kwestiami poruszanymi podczas spotkania przywódców Rosji i Indii były wspólne inwestycje w energetyce atomowej oraz wzajemne dostawy surowców naturalnych."
\n

→ FAKT - wymienia tematy spotkania. Można zweryfikować. Brak ocen.

\n
Zdanie 3: "Ogółem podczas szczytu BRICS podpisano 16 umów o NIEWĄTPLIWIE STRATEGICZNYM ZNACZENIU w stosunkach rosyjsko-indyjskich."
\n

→ OPINIA - kluczowe słowa: "NIEWĄTPLIWIE STRATEGICZNYM". To OCENA: autor uznaje umowy za "strategiczne" i to "niewątpliwie" (subiektywna pewność). Inny komentator mógłby ocenić te umowy jako "taktyczne" lub "krótkoterminowe". Słowa wartościujące = OPINIA.

\n
Zdanie 4: "Tym samym rząd w New Delhi ZOSTANIE jednym z KLUCZOWYCH partnerów Kremla na płaszczyźnie gospodarczej i militarnej."
\n

→ OPINIA - kluczowe sygnatury:

\n\n
Zdanie 5: "Podczas trzydniowego szczytu w mieście Goa władze Indii negocjowały nie tylko z Rosją, lecz także z pozostałymi członkami grupy BRICS."
\n

→ FAKT - czas trwania szczytu, miejsce, członkowie grupy. Wszystko weryfikowalne.

\n
Zdanie 6: "Do tej grupy, której pierwotna nazwa BRIC została utworzona od pierwszych liter anglojęzycznych nazw państw członkowskich, należały początkowo Rosja, Indie oraz […] i […], a w 2011 r. dołączyła do nich Republika Południowej Afryki."
\n

→ FAKT - historia powstania nazwy BRIC, państwa członkowskie, data dołączenia RPA. Wszystko weryfikowalne i konkretne.

\n

Sposób 2 - kryteria odróżniania opinii

\n

Cechy OPINII (subiektywnego sądu):

\n
  1. Słowa wartościujące: "świetny", "fatalny", "strategiczny", "kluczowy", "niewątpliwie", "oczywiście"
  2. Czas przyszły bez podstaw faktograficznych: "będzie", "zostanie", "przyniesie"
  3. Hiperbole, generalizacje, prognozy
  4. Wnioski wykraczające poza fakty
  5. Słowa modalne: "prawdopodobnie", "chyba", "wydaje się"
\n

Cechy FAKTU (informacji):

\n
  1. Konkretne dane: liczby, daty, nazwy własne
  2. Czas przeszły lub teraźniejszy (relacja)
  3. Możliwość weryfikacji w źródłach
  4. Brak słów wartościujących
  5. Neutralny ton
\n

Wynik analizy:

\n\n

Sposób 3 - odwołanie do reference WOS

\n

W reference politologicznym (sekcja 14. "Środki masowego przekazu - krytyczna analiza przekazów"):

\n

Krytyczna analiza mediów (media literacy):

\n
  1. Rozróżnienie faktu od opinii - podstawa rzetelnego dziennikarstwa
  2. Identyfikacja źródeł - kto mówi, dlaczego, jakie ma interesy
  3. Wykrywanie manipulacji - błędy logiczne, manipulacje statystyczne, retoryka
  4. Analiza języka - słowa wartościujące, eufemizmy, etykiety
  5. Kontekst medialny - gazeta, autor, profil polityczny
\n

Ważne pojęcia:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n

Poniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).

\n
Schemat oceniania CKE (zad. 29.1, max 1 pkt):
- 1 p. - wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.
- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
\n

Poprawna odpowiedź (CKE): 3, 4

\n

Wykluczone:

\n\n

Reference politologiczny

\n

BRICS - grupa głównych gospodarek wschodzących, akronim z pierwszych liter państw członkowskich:

\n\n

Po 2024 r. dołączyły: ZEA, Iran, Egipt, Etiopia (BRICS+).

\n

Cel BRICS: alternatywa dla Bretton Woods (MFW, BŚ), promowanie multipolarnego ładu, zmniejszenie dominacji USD. Powstał w 2006 r. (formalnie BRIC), pierwszy szczyt 2009.

\n

Polska a BRICS: Polska nie jest członkiem, ale współpracuje gospodarczo z poszczególnymi państwami (głównie Chiny w handlu, Brazylia w surowcach).

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Najczęstsza pułapka - uczeń wybiera zdanie 1 jako "opinię", bo dotyczy kontraktu zbrojeniowego (Polska ma awersję do takich tematów). UWAGA: 5 miliardów dolarów + Putin + Modi + systemy przeciwlotnicze = KONKRETNE INFORMACJE WERYFIKOWALNE = FAKT, nie opinia.
\n
Uwaga: Druga pułapka - uczeń wybiera zdanie 6 jako "opinię", bo zawiera dane historyczne. UWAGA: 6 jest historią nazwy BRIC + RPA dołączyła w 2011 = FAKTY (możliwe do sprawdzenia).
\n
Uwaga: Klucz językowy do opinii - szukaj słów typu:
- "NIEWĄTPLIWIE" (zdanie 3) - wyraża pewność autora
- "STRATEGICZNYM ZNACZENIU" (3) - ocena wartości
- "KLUCZOWYCH PARTNERÓW" (4) - ocena wartości
- "ZOSTANIE" (4) - prognoza, nie fakt
\n
Uwaga: Często arkusze CKE testują UMIEJĘTNOŚĆ ROZRÓŻNIENIA opinii od faktu. To kluczowa kompetencja medialna w XXI w. (zwłaszcza w erze fake newsów). Zawsze szukaj słów wartościujących - to sygnał opinii.
\n
Uwaga: Pamiętaj: wszystkie zdania w tym fragmencie są PRAWDZIWE (autor relacjonuje rzeczywiste wydarzenia), ale nie wszystkie są "faktami" w sensie obiektywnym. Wartościowanie ("strategiczny", "kluczowy") to zawsze OPINIA, nawet jeśli oparta na faktach.
\n

29.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

Brazylia (Federacyjna Republika Brazylii) lub Chiny (Chińska Republika Ludowa)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kluczowy fragment z zad. 29.1:

\n
"Do tej grupy, której pierwotna nazwa BRIC została utworzona od pierwszych liter anglojęzycznych nazw państw członkowskich, należały POCZĄTKOWO Rosja, Indie oraz […] i […], a w 2011 r. dołączyła do nich Republika Południowej Afryki."
\n

Logika rozumowania:

\n\n

Brakujące państwa BRIC (litery B i C):

\n\n

→ Pytanie wymaga PODANIA NAZWY JEDNEGO z państw → Brazylia LUB Chiny

\n

Sposób 2 - odwołanie do reference WOS

\n

W reference politologicznym (sekcja 6. "Organizacje międzynarodowe - BRICS"):

\n

BRICS - akronim utworzony w 2001 r. przez głównego ekonomistę Goldman Sachs Jima O'Neilla (artykuł "Building Better Global Economic BRICs"). Oznacza grupę głównych gospodarek wschodzących:

\n

Pierwotny BRIC (od 2009):

\n\n

Rozszerzenie do BRICS (2011):

\n\n

BRICS+ (od 1 stycznia 2024):

\n\n

Cele BRICS:

\n\n

Sposób 3 - geneza nazwy BRIC

\n

Etymologia BRIC:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n

Poniżej oficjalny schemat oceniania wg „Zasad oceniania rozwiązań zadań” CKE (arkusz MWO-R1, maj 2018).

\n
Schemat oceniania CKE (zad. 29.2, max 1 pkt):
- 1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.
- 0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
\n

Poprawna odpowiedź (CKE): Brazylia / Federacyjna Republika Brazylii lub Chiny / Chińska Republika Ludowa

\n

Akceptowane warianty:

\n\n

Wykluczone:

\n\n

Reference politologiczny

\n

Brazylia (Federacyjna Republika Brazylii) - największe państwo Ameryki Południowej, 215 mln mieszkańców, stolica Brasília. PKB: ok. 2,1 bln USD (2023). Prezydent: Luiz Inácio Lula da Silva (od 1 I 2023, wcześniej Jair Bolsonaro 2019-2022).

\n

Chiny (Chińska Republika Ludowa) - najludniejsze państwo świata, 1,4 mld mieszkańców, stolica Pekin. PKB: ok. 17,7 bln USD (2023, 2. po USA). Prezydent (Sekretarz Generalny KPCh): Xi Jinping (od 2013).

\n

RPA (Republika Południowej Afryki) - najbardziej rozwinięte państwo Afryki, 60 mln mieszkańców, stolice (administracyjna) Pretoria. Prezydent: Cyril Ramaphosa (od 2018).

\n

G7 vs BRICS - porównanie potęg gospodarczych:

\n

| Aspekt | G7 | BRICS |
| Państwa | USA, Japonia, Niemcy, UK, Francja, Włochy, Kanada | Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA + 4 nowe |
| Założenie | 1975 | 2009 (BRIC), 2011 (BRICS) |
| Charakter | Państwa rozwinięte, NATO + Japonia | Państwa wschodzące, alternatywa wobec Zachodu |
| PKB łącznie | ok. 45 bln USD (2023) | ok. 28 bln USD (2023) |
| Ludność łącznie | ok. 770 mln | ok. 3,5 mld (po BRICS+) |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Najczęstsza pułapka - uczeń pisze "RPA" jako odpowiedź. UWAGA: w tekście jasno napisano "w 2011 r. dołączyła do nich Republika Południowej Afryki" → RPA już jest WYMIENIONA, nie jest brakującym państwem. Brakujące to B i C = Brazylia i Chiny.
\n
Uwaga: Druga pułapka - uczeń może pomylić nazwy: "Argentyna" (od B w "Brasil" lub "Buenos Aires"). NIEPRAWDA - Argentyna nigdy nie była w BRIC. Litera B = BRAZYLIA.
\n
Uwaga: Trzecia pułapka - angielski wpływ. Pamiętaj, że BRIC to akronim ANGLOJĘZYCZNY:
- B = Brazil (po polsku Brazylia)
- R = Russia (po polsku Rosja)
- I = India (po polsku Indie)
- C = China (po polsku Chiny)
- S = South Africa (po polsku RPA / Republika Południowej Afryki)
\n
Uwaga: Czwarta pułapka - niektórzy uczniowie myślą o "Korei Południowej" (S). Klucz: w tekście wymieniona "Republika Południowej Afryki" → "South Africa". Korea nie jest członkiem BRICS.
\n
Uwaga: Polska a BRICS - Polska NIE jest członkiem BRICS i nie planuje dołączyć. Polska jest częścią NATO i UE - ma odmienną orientację geopolityczną.
"}]}