Zadanie 20. (0-1)
Nazwy wybranych aktów prawnych w Rzeczypospolitej Polskiej
Nazwa aktu 1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
MWO_1R
Nazwa aktu 2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych
warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników […]
Nazwa aktu 3. Uchwała nr XXXVIII/961/2016 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia
15 grudnia 2016 r. w sprawie budżetu miasta stołecznego Warszawy na 2017 rok
Nazwa aktu 4. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 stycznia 2017 r. w sprawie
wyznaczenia terminu przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2017 r.
Uzupełnij tekst - wpisz właściwe numery.
Źródłem powszechnie obowiązującego prawa nie jest akt prawny, oznaczony numerem ,
wydany przez naczelny organ administracji. Źródłem takim jest natomiast akt wydany przez
organ egzekutywy w celu wykonania ustawy, który to akt oznaczono numerem
Zadanie 20. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie
informacji.
V. Znajomość
podstaw ustroju
Rzeczypospolitej
Polskiej.
i relacje między rządem a głową państwa.
\n(III etap) 14. Władza wykonawcza. Zdający:
\npodaje nazwisko premiera, wyszukuje nazwiska ministrów i zadania
wybranych ministerstw;
działań.
Schemat punktowania
1 p. -
przyporządkwoanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
w pierwszym zdaniu - 4
w drugim zdaniu - 2
Odpowiedź: Numer 4. (Zarzadzenie Ministra) - nie jest zrodlem powszechnie obowiazujacego prawa. Numer 2. (Rozporzadzenie Rady Ministrow) - jest zrodlem powszechnie obowiazujacego prawa, wydane przez organ egzekutywy w celu wykonania ustawy. Uzasadnienie: Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, zrodlami powszechnie obowiazujacego prawa sa: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy miedzynarodowe, rozporzadzenia (i akty prawa miejscowego na obszarze ich obowiazywania). Zarzadzenia (art. 93 Konstytucji) maja charakter WEWNETRZNY i obowiazuja tylko jednostki organizacyjnie podlegle organowi wydajacemu.
\nStrona arkusza CKE z trescia zadania
\nRozwiazanie
\nAkt NIE bedacy zrodlem powszechnie obowiazujacego prawa, wydany przez naczelny organ administracji: numer 4. (Zarzadzenie Ministra Sprawiedliwosci).
\nAkt bedacy zrodlem powszechnie obowiazujacego prawa, wydany przez organ egzekutywy w celu wykonania ustawy: numer 2. (Rozporzadzenie Rady Ministrow).
\nPodstawa prawna - Konstytucja RP:
\nArt. 87 - zrodla powszechnie obowiazujacego prawa:
\nArt. 93 - akty prawa wewnetrznego:
\nKlasyfikacja aktow z zadania:
\nNr | Akt | Charakter
1 | Ustawa Kodeks wyborczy | Powszechnie obowiazujace (parlament)
2 | Rozporzadzenie RM | Powszechnie obowiazujace (egzekutywa, wykonanie ustawy)
3 | Uchwala Rady m.st. Warszawy | Akt prawa miejscowego
4 | Zarzadzenie Ministra | Wewnetrzne (NIE powszechne)
Typowy błąd: Pulapka 1: wskazanie aktu 3 (uchwala Rady Warszawy) - ona jest aktem prawa miejscowego, ale dotyczy konkretnej jednostki i jest powszechnie obowiazujacym w m.st. Warszawie (art. 87 ust. 2). Pulapka 2: pomylenie zarzadzenia z rozporzadzeniem - oba sa "podustawowe", ale TYLKO rozporzadzenie jest zrodlem powszechnie obowiazujacego prawa. Pulapka 3: niektorzy mysla, ze "naczelny organ" to RM, a nie minister - obaj sa naczelnymi organami administracji, ale tylko Minister wydaje zarzadzenia w pkt 4.
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Art. 87 Konstytucji RP wymienia PRAWO POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCE:
\nArt. 93 Konstytucji RP wymienia PRAWO WEWNĘTRZNE:
\n| Nr | Akt | Wydawca | Typ aktu | Powszechne czy wewnętrzne? |
| 1 | Ustawa Kodeks wyborczy | Sejm + Senat | USTAWA | Powszechne (art. 87) |
| 2 | Rozporządzenie RM ws. pomocy uczniom na podręczniki | Rada Ministrów | ROZPORZĄDZENIE | Powszechne (art. 87) - wykonuje ustawę |
| 3 | Uchwała Rady Miasta Warszawy ws. budżetu | Rada Miasta | UCHWAŁA / akt prawa miejscowego | Powszechne LOKALNIE (art. 87, lokalnie) |
| 4 | Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości ws. egzaminu sędziowskiego | Minister Sprawiedliwości | ZARZĄDZENIE | WEWNĘTRZNE (art. 93) - NIE powszechne |
„Źródłem powszechnie obowiązującego prawa NIE JEST akt prawny, oznaczony numerem , wydany przez naczelny organ administracji.”\n
Analiza:
\n→ Akt nr 4 - Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości. Pasuje IDEALNIE: minister to naczelny organ administracji, a zarządzenie to akt PRAWA WEWNĘTRZNEGO (NIE powszechnego).
\n„Źródłem [powszechnie obowiązującego prawa] jest natomiast akt wydany przez organ EGZEKUTYWY w celu WYKONANIA USTAWY, który to akt oznaczono numerem ”\n
Analiza:
\n→ Akt nr 2 - Rozporządzenie Rady Ministrów ws. pomocy finansowej uczniom na podręczniki. Pasuje: RM to organ egzekutywy, rozporządzenie wykonuje ustawę (zapewne ustawę o pomocy państwa uczniom).
\n„1. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.\n
2. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.”
„1. Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.”\n
→ Rozporządzenie = akt WYKONAWCZY do ustawy, prawo POWSZECHNE.
\n„1. Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty.\n
2. Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.”
→ Zarządzenia = prawo WEWNĘTRZNE (tylko dla pracowników/jednostek podległych). NIE są źródłem prawa POWSZECHNEGO.
\n📋 Schemat:\n
- 1 pkt - przyporządkowanie OBU poprawnych elementów (1. zdanie: 4; 2. zdanie: 2).
- 0 pkt - choćby jedno błędne lub brak.
📖 Źródła prawa w RP - pełna hierarchia (art. 87 Konstytucji RP):\n
Prawo POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCE (art. 87):
1. Konstytucja RP (art. 8 ust. 1 - najwyższy akt).
2. Ratyfikowane umowy międzynarodowe za zgodą ustawową (art. 89, art. 91 ust. 1 - równa ustawom, pierwszeństwo nad ustawami sprzecznymi).
3. Ustawy (uchwalane przez Sejm i Senat, podpisywane przez Prezydenta).
4. Rozporządzenia (akty wykonawcze do ustaw - art. 92).
5. Akty prawa miejscowego (uchwały sejmików, rad gmin/powiatów; zarządzenia wojewody - tylko terytorium).
Prawo UE (od 1 V 2004):
- Rozporządzenia UE = bezpośrednio obowiązujące (NIE wymagają transpozycji).
- Dyrektywy UE = wiążą państwa CELEM, państwa transponują do prawa krajowego.
- Decyzje = adresowane konkretnie.
- TSUE orzeka o zgodności prawa krajowego z UE.
Prawo WEWNĘTRZNE (art. 93):
- Uchwały Rady Ministrów.
- Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów.
- Zarządzenia ministrów.
- Zarządzenia szefów urzędów centralnych.
- Obowiązują TYLKO PODMIOTY PODLEGŁE wydającemu.
- NIE mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli.
Inne akty (nie z hierarchii ustrojowej):
- Uchwały Sądu Najwyższego (rola interpretacyjna - ale nie źródło prawa).
- Wyroki TK - kasują akty NIEZGODNE z Konstytucją (NIE tworzą prawa, eliminują).
Procedura wydania ROZPORZĄDZENIA:
1. Ustawa upoważnia DOKŁADNIE wskazany organ do wydania rozporządzenia.
2. Organ wydaje rozporządzenie w celu wykonania ustawy.
3. Rozporządzenie nie może wykraczać poza upoważnienie ustawowe.
4. Rozporządzenie podlega kontroli TK (wniosek o stwierdzenie zgodności).
Procedura wydania ZARZĄDZENIA:
1. Zarządzenie wydawane TYLKO na podstawie ustawy.
2. Obowiązuje tylko podmioty podległe wydającemu (urzędników, jednostki organizacyjne).
3. NIE może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli.
Naczelne organy administracji w RP:
- Rada Ministrów (zbiorowo).
- Prezes Rady Ministrów (Premier).
- Ministrowie (kierujący działem administracji rządowej).
- Przewodniczący komitetów określonych w ustawie.
- Centralne organy administracji rządowej (np. Prezes UOKiK).
Akty prawa miejscowego (art. 94):
- Uchwały rady gminy/powiatu/sejmiku województwa.
- Zarządzenia porządkowe wojewody (wyjątkowe sytuacje).
- Statuty samorządu.
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd - pomylenie ZARZĄDZENIA z ROZPORZĄDZENIEM. KLUCZOWA różnica:\n
- ROZPORZĄDZENIE = prawo POWSZECHNE (obowiązuje wszystkich). Art. 92.
- ZARZĄDZENIE = prawo WEWNĘTRZNE (tylko podmioty podległe). Art. 93.
Mnemotechniczna pomoc: „RoZporządzenie obejmuje wszystkich; Zarządzenie tylko Zatrudnionych” (oba zaczynają się od „z”, ale zarządzenie ogranicza się do hierarchii).
⚠️ Uwaga: Drugi błąd - pomylenie z numerem aktu 3 (uchwała Rady Miasta). Uchwała Rady Miasta to AKT PRAWA MIEJSCOWEGO - jest źródłem POWSZECHNIE obowiązującego prawa NA TERENIE GMINY (art. 87 ust. 2). Ale wydawca to RADA MIASTA (samorząd), NIE „naczelny organ administracji”. Więc opis 1 zdania (naczelny organ administracji) NIE pasuje do aktu 3.\n
⚠️ Uwaga: Trzeci błąd - pomylenie z aktem 1 (ustawa). USTAWA jest oczywiście źródłem powszechnie obowiązującego prawa, ale wydawca to PARLAMENT (Sejm + Senat), NIE „naczelny organ administracji”. Więc opis 1 zdania nie pasuje do aktu 1.\n
⚠️ Uwaga: Akt nr 4 (zarządzenie Ministra Sprawiedliwości) jest klasycznym przykładem PRAWA WEWNĘTRZNEGO - dotyczy wewnętrznej organizacji egzaminu sędziowskiego (czyli urzędników). NIE wpływa na sytuację obywateli, więc to NIE powszechne prawo.\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj o art. 92 - ROZPORZĄDZENIE musi mieć SZCZEGÓŁOWE UPOWAŻNIENIE w ustawie. Bez upoważnienia jest niezgodne z Konstytucją (sygnatura sporów: „blanco delegation” w TK). To kluczowa zasada PAŃSTWA PRAWA - egzekutywa nie może tworzyć prawa SAMODZIELNIE.\n
⚠️ Uwaga: W Konstytucji RP 1997 r. ZARZĄDZENIA NIE są zaliczane do źródeł prawa powszechnie obowiązującego (w przeciwieństwie do np. Konstytucji kwietniowej 1935, gdzie dekrety prezydenckie miały moc ustaw - patrz zadanie 14.1). To FUNDAMENTALNA różnica między autorytaryzmem (gdzie egzekutywa może tworzyć prawo dekretem) a państwem prawa (gdzie tylko parlament tworzy prawo powszechne)."}]}