{"id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-3)\nInformacje na podstawie uzasadnienia z pozwu\nSpadkodawca Tadeusz Mysior, zamieszkały ostatnio w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40, zmarł\ndnia 13 czerwca 2017 r. Spadkodawca był wdowcem, a pozostawił jako zstępne dwie\npełnoletnie i pracujące córki - Weronikę Mysior (zam. w Łodzi przy ul. Pilotów 111/99)\ni Teresę Węgrzynowską (zam. w Krakowie przy ul. Pawiej 222A), które byłyby jedynymi\nspadkobiorcami w przypadku dziedziczenia ustawowego. W pozostawionym testamencie\nspadkodawca uczynił spadkobiercą tylko jedną z córek - Weronikę Mysior. Spadek to\nmieszkanie położone w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40, którego wartość wynosi 200 tys. złotych.\nWłaściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej:\nGdańsk, ul. Polna: Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe i Sąd Okręgowy w Gdańsku\nŁódź, ul. Pilotów: Sąd Rejonowy Łódź-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Łodzi\nKraków, ul. Pawia: Sąd Rejonowy Kraków-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Krakowie\nFragment pozwu\nSąd [A. NAZWA SĄDU]\nw [B. NAZWA MIASTA]\nWydział [C. NAZWA WYDZIAŁU]\nPowód:\n[D. IMIĘ I NAZWISKO]\nPozwany:\n[E. IMIĘ I NAZWISKO]\nWartość przedmiotu sporu [F.]: złotych\nP O Z E W O Z A C H O W E K\nNa podstawie: g.infor.pl [we fragmencie pominięto daty i adresy]\nPrzepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […] o prawa majątkowe,\nw których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych […].\nPrzepis 2. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany\nma miejsce zamieszkania.\nPrzepis 3. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd\nostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. […]\nPrzepis 4. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do\nspadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli\nzstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu\nprzypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego\nudziału (zachowek).\nDz.U. […], nr 43, poz. 296, z późn. zm.; Dz.U. […], nr 16, poz. 93, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).\nMWO_1R\nNa podstawie podanych informacji oraz przytoczonych przepisów prawnych uzupełnij\nfragment pozwu osoby pominiętej w testamencie - wpisz właściwe nazwy (A., B. i C.),\nimiona i nazwiska (D. i E.) oraz wartość przedmiotu sporu (F.).\nA. Nazwa sądu -\nB. Nazwa miasta -\nC. Nazwa wydziału -\nD. Imię i nazwisko powoda -\nE. Imię i nazwisko pozwanego -\nF. Wartość przedmiotu sporu w złotych -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 23. (0-3)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nIII. Współdziałanie\nw sprawach\npublicznych.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n31. Sądy i Trybunały. Zdający:\n3) przedstawia strukturę sądownictwa w Polsce i wyjaśnia, jaką rolę\nodgrywają w niej Sąd Najwyższy i Krajowa Rada Sądownictwa.\n32. Prawo cywilne i rodzinne. Zdający:\n1) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne: rzeczowe,\nzobowiązań, rodzinne, spadkowe i handlowe.\n35. Obywatel wobec prawa. Zdający:\n1) odnajduje w odpowiednim akcie prawnym przepis dotyczący\nwybranego kazusu prawnego i interpretuje go;\n3) pisze fikcyjny pozew w sprawie cywilnej, zawiadomienie\no popełnieniu przestępstwa i odwołanie od decyzji administracyjnej\n(według wzorów).\n(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:\n3) wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny\ni interpretuje proste przepisy prawne;\n6) przedstawia uczestników i przebieg procesu sądowego: cywilnego\ni karnego; uzasadnia znaczenie mediacji;\n8) pisze pozew w wybranej sprawie cywilnej i zawiadomienie\no popełnieniu przestępstwa (według wzoru).\n(III etap) 15. Władza sądownicza. Zdający:\n1) przedstawia organy władzy sądowniczej, zasady, wedle których\ndziałają sądy (niezawisłość, dwuinstancyjność) i przykłady spraw,\nktórymi się zajmują.\nSchemat punktowania\n3 p. -\npodanie sześciu poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\n1 p. -\npodanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Rejonowy\nB. Gdańsku (Gdańsk-Południe)\nC. Cywilny\nD. Teresa Węgrzynowska\nE. Weronika Mysior\nF. 50000 zł.","solution":"Odpowiedź: A. Sad Rejonowy Gdansk-Poludnie (wlasciwy ze wzgledu na ostatni zwykly pobyt spadkodawcy - Gdansk, zgodnie z art. 1007/1009 - klucz CKE prawo spadkowe). B. w Gdansku. C. Wydzial Cywilny. D. Teresa Wegrzynowska (powod - corka pominieta w testamencie, uprawniona do zachowku). E. Weronika Mysior (pozwana - spadkobierczyni testamentowa, ktora otrzymala caly spadek). F. 50 000 zl. Wartosc zachowku dla pelnoletniej corki = 1/2 udzialu, ktory by jej przyslugiwal z mocy ustawy. Przy dziedziczeniu ustawowym dwie corki dziedziczylyby po 1/2 (100 000 zl kazda). Zachowek dla Teresy = 1/2 z 100 000 = 50 000 zl (art. 991 KC - corka pelnoletnia i pracujaca, nie maloletnia).\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nIdentyfikacja sytuacji: pominieta w testamencie corka Teresa Wegrzynowska dochodzi zachowku od siostry Weroniki Mysior (jedynej spadkobierczyni testamentowej).\n\nUzupelniony pozew:\n\n- A. Sad Rejonowy Gdansk-Poludnie - art. 39 KPC: dla spraw spadkowych wlasciwy jest sad ostatniego miejsca zwyklego pobytu spadkodawcy, czyli Gdansk.\n- B. w Gdansku\n- C. Wydzial Cywilny (sprawy o prawa majatkowe wynikajace z dziedziczenia)\n- D. Teresa Wegrzynowska - powodka, pominieta w testamencie, dochodzi zachowku.\n- E. Weronika Mysior - pozwana, jedyna spadkobierczyni testamentowa, otrzymala caly spadek 200 000 zl.\n- F. 50 000 zl - wartosc przedmiotu sporu.\n\nObliczenie zachowku (art. 991 KC):\n\n1. Hipotetyczny udzial z dziedziczenia ustawowego: dwie corki po 1/2 spadku = 100 000 zl kazda.\n2. Zachowek dla osoby pelnoletniej i zdolnej do pracy: 1/2 hipotetycznego udzialu (gdyby Teresa byla maloletnia lub trwale niezdolna do pracy: 2/3).\n3. Zachowek Teresy = 1/2 × 100 000 zl = 50 000 zl.\n\nPodstawa prawna: art. 991 § 1 KC: \"Zstepnym, malzonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, ktorzy byliby powolani do spadku z ustawy, naleza sie, jezeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jezeli zstepny uprawniony jest maloletni - dwie trzecie wartosci udzialu spadkowego, ktory by mu przypadl przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zas wypadkach - polowa wartosci tego udzialu (zachowek).\"\n\nTypowy błąd: Najczestsza pomylka: wartosc zachowku 100 000 zl (cale dziedziczenie ustawowe) zamiast 1/2 z tego. Druga: pomylenie wlasciwosci miejscowej - dla spraw spadkowych wlasciwy jest sad ostatniego miejsca pobytu spadkodawcy (Gdansk), nie miejsca zamieszkania pozwanego (Lodz). Trzecia: ustawienie corki Weroniki (testament) jako powodki - jest na odwrot, ona jest pozwana.","image":"img/wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":"pozew o zachowek, prawo spadkowe, wlasciwosc sadow","page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 23. (0-3)<br>Informacje na podstawie uzasadnienia z pozwu<br>Spadkodawca Tadeusz Mysior, zamieszkały ostatnio w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40, zmarł<br>dnia 13 czerwca 2017 r. Spadkodawca był wdowcem, a pozostawił jako zstępne dwie<br>pełnoletnie i pracujące córki - Weronikę Mysior (zam. w Łodzi przy ul. Pilotów 111/99)<br>i Teresę Węgrzynowską (zam. w Krakowie przy ul. Pawiej 222A), które byłyby jedynymi<br>spadkobiorcami w przypadku dziedziczenia ustawowego. W pozostawionym testamencie<br>spadkodawca uczynił spadkobiercą tylko jedną z córek - Weronikę Mysior. Spadek to<br>mieszkanie położone w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40, którego wartość wynosi 200 tys. złotych.<br>Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej:<br>Gdańsk, ul. Polna: Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe i Sąd Okręgowy w Gdańsku<br>Łódź, ul. Pilotów: Sąd Rejonowy Łódź-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Łodzi<br>Kraków, ul. Pawia: Sąd Rejonowy Kraków-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Krakowie<br>Fragment pozwu<br>Sąd [A. NAZWA SĄDU]<br>w [B. NAZWA MIASTA]<br>Wydział [C. NAZWA WYDZIAŁU]<br>Powód:<br>[D. IMIĘ I NAZWISKO]<br>Pozwany:<br>[E. IMIĘ I NAZWISKO]<br>Wartość przedmiotu sporu [F.]: złotych<br>P O Z E W O Z A C H O W E K<br>Na podstawie: g.infor.pl [we fragmencie pominięto daty i adresy]<br>Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej<br>Przepis 1. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […] o prawa majątkowe,<br>w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych […].<br>Przepis 2. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany<br>ma miejsce zamieszkania.<br>Przepis 3. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd<br>ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. […]<br>Przepis 4. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do<br>spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli<br>zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu<br>przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego<br>udziału (zachowek).<br>Dz.U. […], nr 43, poz. 296, z późn. zm.; Dz.U. […], nr 16, poz. 93, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).<br>MWO_1R<br>Na podstawie podanych informacji oraz przytoczonych przepisów prawnych uzupełnij<br>fragment pozwu osoby pominiętej w testamencie - wpisz właściwe nazwy (A., B. i C.),<br>imiona i nazwiska (D. i E.) oraz wartość przedmiotu sporu (F.).<br>A. Nazwa sądu -<br>B. Nazwa miasta -<br>C. Nazwa wydziału -<br>D. Imię i nazwisko powoda -<br>E. Imię i nazwisko pozwanego -<br>F. Wartość przedmiotu sporu w złotych -</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 23. (0-3)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>III. Współdziałanie<br>w sprawach<br>publicznych.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Sądy i Trybunały. Zdający:</li><li>przedstawia strukturę sądownictwa w Polsce i wyjaśnia, jaką rolę</li></ol>\n<p>odgrywają w niej Sąd Najwyższy i Krajowa Rada Sądownictwa.</p>\n<ol><li>Prawo cywilne i rodzinne. Zdający:</li><li>rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne: rzeczowe,</li></ol>\n<p>zobowiązań, rodzinne, spadkowe i handlowe.</p>\n<ol><li>Obywatel wobec prawa. Zdający:</li><li>odnajduje w odpowiednim akcie prawnym przepis dotyczący</li></ol>\n<p>wybranego kazusu prawnego i interpretuje go;</p>\n<ol><li>pisze fikcyjny pozew w sprawie cywilnej, zawiadomienie</li></ol>\n<p>o popełnieniu przestępstwa i odwołanie od decyzji administracyjnej<br>(według wzorów).<br>(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny</li></ol>\n<p>i interpretuje proste przepisy prawne;</p>\n<ol><li>przedstawia uczestników i przebieg procesu sądowego: cywilnego</li></ol>\n<p>i karnego; uzasadnia znaczenie mediacji;</p>\n<ol><li>pisze pozew w wybranej sprawie cywilnej i zawiadomienie</li></ol>\n<p>o popełnieniu przestępstwa (według wzoru).<br>(III etap) 15. Władza sądownicza. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia organy władzy sądowniczej, zasady, wedle których</li></ol>\n<p>działają sądy (niezawisłość, dwuinstancyjność) i przykłady spraw,<br>którymi się zajmują.<br>Schemat punktowania<br>3 p. -<br>podanie sześciu poprawnych elementów odpowiedzi.<br>2 p. -<br>1 p. -<br>podanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.<br>podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>A. Rejonowy<br>B. Gdańsku (Gdańsk-Południe)<br>C. Cywilny<br>D. Teresa Węgrzynowska<br>E. Weronika Mysior<br>F. 50000 zł.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: A. Sad Rejonowy Gdansk-Poludnie (wlasciwy ze wzgledu na ostatni zwykly pobyt spadkodawcy - Gdansk, zgodnie z art. 1007/1009 - klucz CKE prawo spadkowe). B. w Gdansku. C. Wydzial Cywilny. D. Teresa Wegrzynowska (powod - corka pominieta w testamencie, uprawniona do zachowku). E. Weronika Mysior (pozwana - spadkobierczyni testamentowa, ktora otrzymala caly spadek). F. 50 000 zl. Wartosc zachowku dla pelnoletniej corki = 1/2 udzialu, ktory by jej przyslugiwal z mocy ustawy. Przy dziedziczeniu ustawowym dwie corki dziedziczylyby po 1/2 (100 000 zl kazda). Zachowek dla Teresy = 1/2 z 100 000 = 50 000 zl (art. 991 KC - corka pelnoletnia i pracujaca, nie maloletnia).</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>Identyfikacja sytuacji: pominieta w testamencie corka Teresa Wegrzynowska dochodzi zachowku od siostry Weroniki Mysior (jedynej spadkobierczyni testamentowej).</p>\n<p>Uzupelniony pozew:</p>\n<ul><li>A. Sad Rejonowy Gdansk-Poludnie - art. 39 KPC: dla spraw spadkowych wlasciwy jest sad ostatniego miejsca zwyklego pobytu spadkodawcy, czyli Gdansk.</li><li>B. w Gdansku</li><li>C. Wydzial Cywilny (sprawy o prawa majatkowe wynikajace z dziedziczenia)</li><li>D. Teresa Wegrzynowska - powodka, pominieta w testamencie, dochodzi zachowku.</li><li>E. Weronika Mysior - pozwana, jedyna spadkobierczyni testamentowa, otrzymala caly spadek 200 000 zl.</li><li>F. 50 000 zl - wartosc przedmiotu sporu.</li></ul>\n<p>Obliczenie zachowku (art. 991 KC):</p>\n<ol><li>Hipotetyczny udzial z dziedziczenia ustawowego: dwie corki po 1/2 spadku = 100 000 zl kazda.</li><li>Zachowek dla osoby pelnoletniej i zdolnej do pracy: 1/2 hipotetycznego udzialu (gdyby Teresa byla maloletnia lub trwale niezdolna do pracy: 2/3).</li><li>Zachowek Teresy = 1/2 × 100 000 zl = 50 000 zl.</li></ol>\n<p>Podstawa prawna: art. 991 § 1 KC: &quot;Zstepnym, malzonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, ktorzy byliby powolani do spadku z ustawy, naleza sie, jezeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jezeli zstepny uprawniony jest maloletni - dwie trzecie wartosci udzialu spadkowego, ktory by mu przypadl przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zas wypadkach - polowa wartosci tego udzialu (zachowek).&quot;</p>\n<p>Typowy błąd: Najczestsza pomylka: wartosc zachowku 100 000 zl (cale dziedziczenie ustawowe) zamiast 1/2 z tego. Druga: pomylenie wlasciwosci miejscowej - dla spraw spadkowych wlasciwy jest sad ostatniego miejsca pobytu spadkodawcy (Gdansk), nie miejsca zamieszkania pozwanego (Lodz). Trzecia: ustawienie corki Weroniki (testament) jako powodki - jest na odwrot, ona jest pozwana.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Pole | Wpis |<br>| <strong>A. Nazwa sądu</strong> | <strong>Rejonowy</strong> |<br>| <strong>B. Nazwa miasta</strong> | <strong>Gdańsk</strong> (Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe) |<br>| <strong>C. Nazwa wydziału</strong> | <strong>Cywilny</strong> |<br>| <strong>D. Imię i nazwisko powoda</strong> | <strong>Teresa Węgrzynowska</strong> |<br>| <strong>E. Imię i nazwisko pozwanego</strong> | <strong>Weronika Mysior</strong> |<br>| <strong>F. Wartość przedmiotu sporu</strong> | <strong>50 000 zł</strong> (50000 zł) |</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza przepisów krok po kroku</h4>\n<h5>Pole A i B - który sąd?</h5>\n<p><strong>Przepis 1 (KPC):</strong></p>\n<blockquote>„Do właściwości sądów OKRĘGOWYCH należą sprawy: […] o prawa majątkowe, w których WARTOŚĆ PRZEDMIOTU SPORU PRZEWYŻSZA 75 000 zł.”</blockquote>\n<p><strong>Wartość przedmiotu sporu</strong> = wartość ZACHOWKU, którego dochodzi Teresa.</p>\n<p><strong>Obliczenie zachowku (przepis 4 - KC):</strong></p>\n<ul><li>Spadek = mieszkanie w Gdańsku, <strong>wartość 200 000 zł</strong>.</li><li>Spadkodawca pozostawił <strong>2 zstępne</strong> (Weronika + Teresa).</li><li>Przy dziedziczeniu USTAWOWYM każda otrzymałaby <strong>1/2 spadku</strong> = <strong>100 000 zł</strong>.</li><li>Spadkodawca pominął Teresę w testamencie → Teresa może żądać ZACHOWKU.</li><li>Przepis 4 KC: zstępnym pełnoletnim i zdolnym do pracy należy się <strong>POŁOWA wartości udziału spadkowego</strong>, który by im przypadł przy dziedziczeniu ustawowym.</li><li>Zachowek Teresy = 1/2 × 100 000 zł = <strong>50 000 zł</strong>.</li></ul>\n<p><strong>Wartość przedmiotu sporu = 50 000 zł</strong> → to MNIEJ niż 75 000 zł → <strong>sąd REJONOWY</strong> (NIE okręgowy).</p>\n<p><strong>Przepis 3 (KPC):</strong></p>\n<blockquote>„Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się WYŁĄCZNIE przed sąd ostatniego MIEJSCA ZWYKŁEGO POBYTU SPADKODAWCY.”</blockquote>\n<p><strong>Spadkodawca Tadeusz Mysior mieszkał w Gdańsku.</strong> → <strong>Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe</strong> (właściwy dla ul. Polnej, gdzie ostatnio mieszkał).</p>\n<p>→ <strong>A. Rejonowy</strong>, <strong>B. Gdańsk</strong> (lub „Gdańsk-Południe”).</p>\n<h5>Pole C - który wydział?</h5>\n<p>Sprawa ZACHOWKU to <strong>SPRAWA CYWILNA</strong> (prawo spadkowe, część prawa cywilnego, regulowana w Kodeksie cywilnym - księga IV: Spadki).</p>\n<p>→ <strong>C. Wydział CYWILNY</strong>.</p>\n<h5>Pole D - kto jest powodem?</h5>\n<p>POZEW O ZACHOWEK składa <strong>OSOBA POMINIĘTA W TESTAMENCIE</strong>, która byłaby spadkobiercą przy dziedziczeniu ustawowym.</p>\n<ul><li>W testamencie spadkodawca uczynił spadkobierczynią TYLKO <strong>Weronikę Mysior</strong>.</li><li>Pominięto <strong>Teresę Węgrzynowską</strong> (drugą córkę).</li></ul>\n<p>→ Teresa jako pominięta domaga się ZACHOWKU. <strong>Teresa Węgrzynowska to POWÓD</strong>.</p>\n<p>→ <strong>D. Teresa Węgrzynowska</strong>.</p>\n<h5>Pole E - kto jest pozwanym?</h5>\n<p>POZWANYM jest osoba, która OTRZYMAŁA SPADEK - czyli <strong>spadkobierca testamentowy</strong>. Teresa pozywa spadkobierczynię o zapłatę zachowku.</p>\n<p>→ <strong>E. Weronika Mysior</strong> (jedyna spadkobierczyni z testamentu).</p>\n<h5>Pole F - wartość przedmiotu sporu</h5>\n<p>Obliczenie (jak wyżej):</p>\n<ul><li>Spadek = 200 000 zł.</li><li>2 zstępne → udział ustawowy każdej = 100 000 zł.</li><li>Zachowek = 1/2 × 100 000 zł = <strong>50 000 zł</strong>.</li></ul>\n<p>→ <strong>F. 50 000 zł</strong> (akceptowane: „50000 zł”, „50 000,00 zł”).</p>\n<h4>Sposób 2 - kontekst prawny (zachowek, kazus)</h4>\n<h5>Zachowek (Spadek IV księga KC, art. 991 i nast.)</h5>\n<p><strong>Zachowek</strong> to instytucja prawa spadkowego chroniąca <strong>NAJBLIŻSZĄ rodzinę</strong> spadkodawcy przed całkowitym pominięciem w testamencie. Uprawnieni do zachowku:</p>\n<ul><li><strong>Zstępni</strong> (dzieci, wnuki).</li><li><strong>Małżonek</strong>.</li><li><strong>Rodzice</strong> spadkodawcy (jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy).</li></ul>\n<p><strong>Wysokość zachowku (art. 991 § 1 KC):</strong></p>\n<ul><li><strong>2/3 udziału ustawowego</strong> - dla osoby trwale niezdolnej do pracy LUB dla zstępnego małoletniego.</li><li><strong>1/2 udziału ustawowego</strong> - w innych wypadkach (np. pełnoletni i zdolny do pracy).</li></ul>\n<p><strong>Teresa Węgrzynowska:</strong></p>\n<ul><li>Pełnoletnia, pracująca → uprawniona do <strong>1/2</strong> udziału ustawowego.</li><li>Udział ustawowy = 1/2 spadku (bo 2 zstępne) = 100 000 zł.</li><li><strong>Zachowek = 50 000 zł.</strong></li></ul>\n<h5>Właściwość rzeczowa sądów (przepisy KPC)</h5>\n<p><strong>Sądy rejonowe</strong> - pierwsza instancja DOMYŚLNIE w sprawach cywilnych, z wyjątkami:</p>\n<ul><li>Sprawy o prawa majątkowe &gt; 75 000 zł → sąd okręgowy.</li><li>Sprawy o rozwód, separację, ubezwłasnowolnienie, prawa autorskie, prasowe → sąd okręgowy.</li></ul>\n<p><strong>Sąd Okręgowy</strong> - pierwsza instancja w sprawach &quot;poważniejszych&quot; + II instancja dla sądów rejonowych.</p>\n<h5>Właściwość miejscowa (KPC art. 28-46)</h5>\n<p>Zasada ogólna (art. 27 KPC): powództwo wytacza się <strong>przed sąd właściwy dla MIEJSCA ZAMIESZKANIA POZWANEGO</strong>.</p>\n<p>Wyjątek (art. 39 KPC - właściwość WYŁĄCZNA dla spraw spadkowych):</p>\n<blockquote>„Powództwo z tytułu DZIEDZICZENIA, zachowku, jak również ZAPISU, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się WYŁĄCZNIE przed sąd OSTATNIEGO MIEJSCA ZWYKŁEGO POBYTU SPADKODAWCY”.</blockquote>\n<p>→ Spadkodawca mieszkał w GDAŃSKU → <strong>Sąd Rejonowy w Gdańsku</strong> (a nie w Krakowie/Łodzi, gdzie mieszkają córki).</p>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 23, max 3 pkt)</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Schemat:</strong><br>- <strong>3 pkt</strong> - wszystkie SZEŚĆ poprawnych elementów (A, B, C, D, E, F).<br>- <strong>2 pkt</strong> - CZTERY poprawne.<br>- <strong>1 pkt</strong> - DWA poprawne.<br>- <strong>0 pkt</strong> - JEDEN lub mniej poprawnych.<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong><br>- A: „Rejonowy”, „Rejonowy w Gdańsku”, „Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe”.<br>- B: „Gdańsk”, „Gdańsku”, „Gdańsk-Południe”.<br>- C: „Cywilny”, „I Cywilny”, „Cywilny do spraw spadkowych”.<br>- D: „Teresa Węgrzynowska”.<br>- E: „Weronika Mysior”.<br>- F: „50 000 zł”, „50000 zł”, „50.000 zł”, „50000”.<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- A: „Okręgowy” (BŁĄD - wartość 50 000 zł &lt; 75 000 zł, więc rejonowy).<br>- B: „Kraków”/„Łódź” (BŁĄD - właściwość WYŁĄCZNA przed sąd siedziby spadkodawcy, czyli Gdańsk).<br>- C: „Karny”/„Cywilny rodzinny” (BŁĄD - sprawy spadkowe to ogólny wydział cywilny).<br>- D/E: ZAMIANA powoda z pozwanym.<br>- F: „100 000 zł” (udział ustawowy, NIE zachowek; zachowek to 1/2 udziału).<br>- F: „200 000 zł” (cały spadek - nie wartość sporu).</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny - czego użyć</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Struktura sądownictwa powszechnego w RP:</strong><br><br><strong>3 poziomy:</strong><br>1. <strong>Sądy rejonowe</strong> - I instancja w większości spraw.<br>2. <strong>Sądy okręgowe</strong> - II instancja dla rejonowych + I instancja w sprawach poważniejszych.<br>3. <strong>Sądy apelacyjne</strong> - II instancja dla okręgowych.<br><br><strong>Wydziały typowe w sądzie rejonowym:</strong><br>- <strong>Cywilny</strong> - sprawy cywilne (umowy, własność, spadki, zachowek).<br>- <strong>Karny</strong> - przestępstwa.<br>- <strong>Pracy i ubezpieczeń społecznych</strong> - sprawy pracownicze.<br>- <strong>Rodzinny i nieletnich</strong> - rozwody, alimenty, ubezwłasnowolnienia.<br>- <strong>Gospodarczy</strong> - sprawy między przedsiębiorcami.<br>- <strong>Wieczystoksięgowy</strong> - księgi wieczyste.<br><br>### Pozew cywilny - struktura (art. 187 KPC):<br><br><strong>Elementy konstytutywne pozwu:</strong><br>1. <strong>Oznaczenie SĄDU</strong> (właściwego).<br>2. <strong>Oznaczenie STRON</strong> (powód + pozwany - imię, nazwisko, adres, PESEL/NIP).<br>3. <strong>Oznaczenie RODZAJU pisma</strong> (POZEW).<br>4. <strong>WARTOŚĆ przedmiotu sporu</strong> (w sprawach majątkowych).<br>5. <strong>Żądanie</strong> (czego powód domaga się od pozwanego).<br>6. <strong>Uzasadnienie</strong> (stan faktyczny + dowody).<br>7. <strong>PODPIS</strong> powoda/pełnomocnika.<br><br><strong>Opłata sądowa od pozwu</strong> (Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):<br>- Generalnie 5% wartości przedmiotu sporu (od 30 zł do 200 000 zł).<br>- Dla zachowku 50 000 zł → opłata 2 500 zł.<br><br>### Prawo spadkowe (KC, księga IV: Spadki):<br><br><strong>Dwa systemy dziedziczenia:</strong><br>1. <strong>Ustawowe</strong> - gdy spadkodawca nie zostawił testamentu (lub testament nieskuteczny).<br>2. <strong>Testamentowe</strong> - gdy spadkodawca zostawił testament.<br><br><strong>Spadkobiercy ustawowi (kolejność):</strong><br>1. <strong>Małżonek + dzieci</strong> (po równo, ale małżonek nie mniej niż 1/4).<br>2. <strong>Zstępni dzieci</strong> (jeżeli dzieci nie żyją) - wnuki.<br>3. <strong>Rodzice + małżonek</strong> (jeżeli brak zstępnych).<br>4. <strong>Rodzeństwo</strong> (jeżeli brak rodziców).<br>5. <strong>Dziadkowie</strong>, dalsi krewni.<br>6. <strong>Gmina</strong> lub <strong>Skarb Państwa</strong> (ostateczność).<br><br><strong>Zachowek (art. 991 KC):</strong><br>- Uprawnieni: zstępni, małżonek, rodzice.<br>- Wysokość: 1/2 udziału ustawowego (lub 2/3 dla małoletnich/niezdolnych do pracy).<br>- Termin przedawnienia: 5 lat od ogłoszenia testamentu.<br>- Forma: ROSZCZENIE PIENIĘŻNE przeciwko spadkobiercy testamentowemu.<br><br><strong>Wydziedziczenie (art. 1008 KC) - pozbawienie zachowku:</strong><br>Spadkodawca może wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku, jeżeli:<br>- uporczywie postępuje wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,<br>- dopuściła się przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub jego najbliższym,<br>- uporczywie nie dopełnia obowiązków rodzinnych.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd w polu F - wpisanie <strong>100 000 zł</strong> zamiast 50 000 zł. PUŁAPKA: 100 000 zł to UDZIAŁ USTAWOWY Teresy (gdyby nie było testamentu). Ale ZACHOWEK to TYLKO 1/2 tego udziału = 50 000 zł. Pamiętaj: zachowek to NIE udział ustawowy, tylko jego POŁOWA (dla pełnoletnich).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Drugi błąd w polach A i B - pisanie „Okręgowy w Krakowie”. PUŁAPKA: powódka mieszka w Krakowie, więc uczeń myśli, że pozywa SE w sądzie swojego miasta. Ale przepis 3 KPC mówi WYRAŹNIE: właściwość WYŁĄCZNA przed sąd OSTATNIEGO MIEJSCA POBYTU SPADKODAWCY (Gdańsk). I do tego SĄD REJONOWY (bo 50 000 zł &lt; 75 000 zł).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Trzeci błąd w polach D i E - zamiana powoda i pozwanego. PAMIĘTAJ:<br>- <strong>POWÓD</strong> = osoba SKŁADAJĄCA pozew (Teresa - pominięta w testamencie, żąda zachowku).<br>- <strong>POZWANY</strong> = osoba, przeciw KTÓREJ wytoczono pozew (Weronika - spadkobierczyni testamentowa, ma zapłacić zachowek).<br><br>Zachowek to roszczenie PRZECIWKO spadkobiercy testamentowemu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Czwarty błąd w polu C - pisanie „Spadkowy” zamiast „Cywilny”. W polskich sądach NIE MA wydziału „SPADKOWEGO” - sprawy spadkowe są częścią ogólnego <strong>wydziału CYWILNEGO</strong> (księga IV KC „Spadki” to część prawa cywilnego).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wartość przedmiotu sporu jest KLUCZOWA dla WŁAŚCIWOŚCI rzeczowej:<br>- <strong>&lt; 75 000 zł</strong> → sąd REJONOWY.<br>- <strong>&gt; 75 000 zł</strong> → sąd OKRĘGOWY.<br><br>Próg 75 000 zł pochodzi z art. 17 pkt 4 KPC (zmiana od 2018 r.; wcześniej 50 000 zł).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE może akceptować zarówno „Gdańsku” jak i „Gdańsk-Południe” - w Gdańsku są DWA sądy rejonowe: Gdańsk-Północ i Gdańsk-Południe. Ul. Polna podlega Gdańsk-Południe (informacja z arkusza).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Aby zdobyć max 3 pkt, MUSISZ wpisać WSZYSTKIE 6 elementów poprawnie. Każdy błąd = utrata punktu (3 elem. = 0 pkt; 4 elem. = 1 pkt; 5 elem. = 1 pkt; 6 elem. = 3 pkt). Klucz CKE: 6 poprawnych = 3 pkt; 4 = 2 pkt; 2 = 1 pkt.</blockquote>"}]}