{"id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nLogo\nFragment aktu prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 4.1. Obowiązane do udostępniania informacji […] są władze publiczne oraz inne podmioty\nwykonujące zadania publiczne, w szczególności:\n1) organy władzy publicznej,\n2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych […].\nDz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).\n24.1. Zaznacz poprawne dokończenie zdania.\nUstawa, której fragment przytoczono, precyzuje przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:\nA. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji\no obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym.\nB. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej\noraz osób pełniących funkcje publiczne.\nC. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu.\nD. Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.\n24.2. Podaj pełną nazwę odpowiadającą skrótowcowi zapisanemu w logo.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n23.\n24.1\n24.2.\nMaks. liczba punktów\n3\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\n24.1.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n37. Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:\n1) przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n(IV etap z.p.)\nVI. Znajomość\npraw człowieka\ni sposobów ich\nochrony.\nochrony w Polsce.\n(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:\n3) wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny\ni interpretuje proste przepisy prawne.\n(IV etap z.p.) 5. Prawa człowieka. Zdający:\n2) wymienia podstawowe prawa i wolności człowieka; wyjaśnia, co\noznacza, że są one powszechne, przyrodzone i niezbywalne.\n(III etap) 11. Rzeczpospolita Polska jako demokracja konstytucyjna.\nZdający:\n3) korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia\npodstawowe prawa i wolności w niej zawarte.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.\n24.2.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n(IV etap z.p.)\nVI. Znajomość\npraw człowieka\ni sposobów ich\nochrony.\n30. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n2) wyjaśnia, na czym polega praworządność i jakie zasady oraz\ninstytucje stoją na jej straży.\n37. Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:\n1) przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich\nochrony w Polsce.\n(IV etap z.p.) 1. Młody obywatel w urzędzie. Zdający:\n4) uzyskuje informację publiczną na zadany temat w odpowiednim\nurzędzie.\n(IV etap z.p.) 6. Ochrona praw i wolności. Zdający:\n1) przedstawia główne środki ochrony praw i wolności w Polsce.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nBiuletyn Informacji Publicznej","solution":"Odpowiedź: 24.1. B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne (art. 61 Konstytucji RP). 24.2. Biuletyn Informacji Publicznej.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\n24.1.\nOdpowiedz: B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne.\n\nPodstawa - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP: \"Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne. Prawo to obejmuje rowniez uzyskiwanie informacji o dzialalnosci organow samorzadu gospodarczego i zawodowego, a takze innych osob oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonuja one zadania wladzy publicznej i gospodaruja mieniem komunalnym lub majatkiem Skarbu Panstwa.\"\n\nUstawa z 6 wrzesnia 2001 r. o dostepie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198) precyzuje sposob realizacji tego prawa, m.in. przez BIP.\n\nDlaczego nie pozostale:\n- A. - art. 51 Konstytucji (ochrona prywatnosci, kierunek przeciwny: ograniczenie wladz w gromadzeniu danych);\n- C. - art. 14 Konstytucji (wolnosc prasy);\n- D. - art. 49 Konstytucji (tajemnica komunikowania sie).\n\n24.2.\nBiuletyn Informacji Publicznej - urzedowa publikatorska strona internetowa, na ktorej podmioty zobowiazane udostepniaja informacje publiczne (struktura organizacyjna, kompetencje, dane finansowe, oferty pracy, ogloszenia o zamowieniach publicznych).\n\nTypowy błąd: 24.1: pulapka A - dotyczy art. 51 Konstytucji (ochrona danych osobowych - kierunek przeciwny). Pulapka C - art. 14 (wolnosc prasy). Pulapka D - art. 49 (tajemnica korespondencji). Klucz: art. 61 (prawo do informacji publicznej). 24.2: niektorzy wpisuja \"Biuro Informacji Publicznej\" - bledny rozwijaciel skrotu.","image":"img/wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":"Biuletyn Informacji Publicznej, BIP, dostep do informacji publicznej, Konstytucja RP","page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>Logo<br>Fragment aktu prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej<br>Art. 4.1. Obowiązane do udostępniania informacji […] są władze publiczne oraz inne podmioty<br>wykonujące zadania publiczne, w szczególności:</p>\n<ol><li>organy władzy publicznej,</li><li>organy samorządów gospodarczych i zawodowych […].</li></ol>\n<p>Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).<br>24.1. Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Ustawa, której fragment przytoczono, precyzuje przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:<br>A. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji<br>o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym.<br>B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej<br>oraz osób pełniących funkcje publiczne.<br>C. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu.<br>D. Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.<br>24.2. Podaj pełną nazwę odpowiadającą skrótowcowi zapisanemu w logo.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>23.<br>24.1<br>24.2.<br>Maks. liczba punktów<br>3<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba punktów<br>MWO_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (0-2)<br>24.1.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.</p>\n<ol><li>Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:</li><li>przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji</li></ol>\n<p>Rzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.<br>(IV etap z.p.)<br>VI. Znajomość<br>praw człowieka<br>i sposobów ich<br>ochrony.<br>ochrony w Polsce.<br>(IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia źródła prawa; znajduje wskazany akt prawny</li></ol>\n<p>i interpretuje proste przepisy prawne.<br>(IV etap z.p.) 5. Prawa człowieka. Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia podstawowe prawa i wolności człowieka; wyjaśnia, co</li></ol>\n<p>oznacza, że są one powszechne, przyrodzone i niezbywalne.<br>(III etap) 11. Rzeczpospolita Polska jako demokracja konstytucyjna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia</li></ol>\n<p>podstawowe prawa i wolności w niej zawarte.<br>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>wskazanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>B.<br>24.2.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.<br>(IV etap z.p.)<br>VI. Znajomość<br>praw człowieka<br>i sposobów ich<br>ochrony.</p>\n<ol><li>System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:</li><li>wyjaśnia, na czym polega praworządność i jakie zasady oraz</li></ol>\n<p>instytucje stoją na jej straży.</p>\n<ol><li>Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający:</li><li>przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji</li></ol>\n<p>Rzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich<br>ochrony w Polsce.<br>(IV etap z.p.) 1. Młody obywatel w urzędzie. Zdający:</p>\n<ol><li>uzyskuje informację publiczną na zadany temat w odpowiednim</li></ol>\n<p>urzędzie.<br>(IV etap z.p.) 6. Ochrona praw i wolności. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia główne środki ochrony praw i wolności w Polsce.</li></ol>\n<p>Schemat punktowania<br>1 p. -<br>podanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. -<br>inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Biuletyn Informacji Publicznej</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: 24.1. B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne (art. 61 Konstytucji RP). 24.2. Biuletyn Informacji Publicznej.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>24.1.<br>Odpowiedz: B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne.</p>\n<p>Podstawa - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP: &quot;Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzialalnosci organow wladzy publicznej oraz osob pelniacych funkcje publiczne. Prawo to obejmuje rowniez uzyskiwanie informacji o dzialalnosci organow samorzadu gospodarczego i zawodowego, a takze innych osob oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonuja one zadania wladzy publicznej i gospodaruja mieniem komunalnym lub majatkiem Skarbu Panstwa.&quot;</p>\n<p>Ustawa z 6 wrzesnia 2001 r. o dostepie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198) precyzuje sposob realizacji tego prawa, m.in. przez BIP.</p>\n<p>Dlaczego nie pozostale:</p>\n<ul><li>A. - art. 51 Konstytucji (ochrona prywatnosci, kierunek przeciwny: ograniczenie wladz w gromadzeniu danych);</li><li>C. - art. 14 Konstytucji (wolnosc prasy);</li><li>D. - art. 49 Konstytucji (tajemnica komunikowania sie).</li></ul>\n<p>24.2.<br>Biuletyn Informacji Publicznej - urzedowa publikatorska strona internetowa, na ktorej podmioty zobowiazane udostepniaja informacje publiczne (struktura organizacyjna, kompetencje, dane finansowe, oferty pracy, ogloszenia o zamowieniach publicznych).</p>\n<p>Typowy błąd: 24.1: pulapka A - dotyczy art. 51 Konstytucji (ochrona danych osobowych - kierunek przeciwny). Pulapka C - art. 14 (wolnosc prasy). Pulapka D - art. 49 (tajemnica korespondencji). Klucz: art. 61 (prawo do informacji publicznej). 24.2: niektorzy wpisuja &quot;Biuro Informacji Publicznej&quot; - bledny rozwijaciel skrotu.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>24.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.</strong></p>\n<p>To dosłowny tekst <strong>art. 61 ust. 1 Konstytucji RP</strong>.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza ustawy i przepisu konstytucyjnego</h4>\n<h5>Co reguluje ustawa z arkusza?</h5>\n<p>Ustawa z <strong>6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej</strong> (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, ze zm.) - z art. 4.1 z arkusza:</p>\n<blockquote>„Obowiązane do udostępniania informacji […] są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych […].”</blockquote>\n<p>→ Ustawa reguluje <strong>DOSTĘP do informacji publicznej</strong>. Z arkusza wynika, że obowiązanymi są <strong>organy władzy publicznej</strong>.</p>\n<h5>Który artykuł Konstytucji RP precyzuje to prawo?</h5>\n<p><strong>Art. 61 ust. 1 Konstytucji RP</strong> (rozdział II - Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela):</p>\n<blockquote>„Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.”</blockquote>\n<p>→ <strong>Opcja B przepisuje DOKŁADNIE art. 61 ust. 1 Konstytucji RP</strong> - to jest przepis, który Ustawa z 2001 r. PRECYZUJE i wprowadza w życie.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji (każda dotyczy INNEGO artykułu Konstytucji)</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Artykuł Konstytucji | Czy precyzowana w Ustawie z 2001? |<br>| A | Władze nie mogą gromadzić niepotrzebnych informacji o obywatelach | <strong>art. 51 ust. 2</strong> (ochrona danych osobowych) | NIE - to inny przedmiot |<br>| <strong>B</strong> | <strong>Obywatel ma prawo do informacji o organach władzy</strong> | <strong>art. 61 ust. 1</strong> (dostęp do informacji publicznej) | <strong>TAK - to dokładnie ta ustawa</strong> |<br>| C | RP zapewnia wolność prasy i mediów | <strong>art. 14</strong> (wolność prasy) | NIE - to inna materia |<br>| D | Wolność i ochrona tajemnicy komunikowania się | <strong>art. 49</strong> (tajemnica komunikowania) | NIE - to inna materia |</p>\n<h5>Dlaczego B jest jedyną poprawną?</h5>\n<p><strong>Ustawa z 2001 r.</strong> to <strong>akt wykonawczy do art. 61 Konstytucji RP</strong>. Konstytucja DAJE prawo, ustawa USTANAWIA mechanizm (np. <strong>Biuletyn Informacji Publicznej</strong>, formularze wniosków, terminy odpowiedzi, sankcje za odmowę).</p>\n<p>Inne opcje (A, C, D) dotyczą innych obszarów konstytucyjnych:</p>\n<ul><li>A (art. 51) - ochrona danych osobowych → RODO + Ustawa o ochronie danych osobowych z 2018 r.</li><li>C (art. 14) - wolność prasy → Prawo prasowe 1984.</li><li>D (art. 49) - tajemnica komunikowania → Prawo telekomunikacyjne 2004.</li></ul>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 24.1, max 1 pkt)</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Schemat:</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wskazanie odpowiedzi <strong>B</strong>.<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak.</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny - czego użyć</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Konstytucyjne prawa obywatelskie związane z informacją (porównanie):</strong><br><br><strong>Art. 14 Konstytucji RP</strong> (rozdział I - Rzeczpospolita):<br>&gt; „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu.”<br>Doprecyzowanie: Prawo prasowe (1984), Ustawa o radiofonii i telewizji (1992).<br><br><strong>Art. 49 Konstytucji RP</strong> (rozdział II - Wolności):<br>&gt; „Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.”<br>Doprecyzowanie: Prawo telekomunikacyjne (2004), Ustawa o ABW i Agencji Wywiadu (2002).<br><br><strong>Art. 51 Konstytucji RP</strong> - OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH:<br>&gt; „1. Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby.<br>&gt; 2. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. […]”<br>Doprecyzowanie: RODO (UE 2016), Ustawa o ochronie danych osobowych (2018).<br><br><strong>Art. 54 Konstytucji RP</strong> - WOLNOŚĆ SŁOWA:<br>&gt; „1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.<br>&gt; 2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane.”<br><br><strong>Art. 61 Konstytucji RP</strong> - DOSTĘP DO INFORMACJI PUBLICZNEJ (kluczowy dla tego zadania):<br>&gt; „1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. […]<br>&gt; 4. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy […].”<br>Doprecyzowanie: <strong>Ustawa z 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej</strong>.<br><br>### Ustawa o dostępie do informacji publicznej (2001 r.) - kluczowe mechanizmy:<br><br><strong>Co to jest informacja publiczna?</strong><br>Każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy).<br><br><strong>Forma udostępniania:</strong><br>1. <strong>Biuletyn Informacji Publicznej (BIP)</strong> - internetowy biuletyn każdej instytucji publicznej (logo bip).<br>2. <strong>Na WNIOSEK</strong> - wnioskodawca składa pismo, instytucja ma 14 dni (max 2 miesiące) na odpowiedź.<br>3. <strong>W trybie WSTĘPU</strong> - uczestnictwo w posiedzeniach Sejmu, sesji rad gmin (jawność).<br><br><strong>Kto jest obowiązany udostępniać?</strong><br>- Organy władzy publicznej (Sejm, Senat, Prezydent, Rada Ministrów, sądy, samorząd).<br>- Organy samorządów gospodarczych i zawodowych (NRA, izby lekarskie).<br>- Inne podmioty wykonujące zadania publiczne.<br><br><strong>Wyłączenia:</strong><br>- Informacje niejawne (klauzula „tajne”, „ściśle tajne”).<br>- Ochrona prywatności (art. 5 ust. 2 ustawy).<br>- Tajemnica przedsiębiorcy.<br>- Sprawy w toku postępowania sądowego/administracyjnego.<br><br><strong>Sankcje za nieudostępnienie:</strong><br>- Grzywna, ograniczenie wolności (art. 23 ustawy).<br>- Skarga do WSA (sąd administracyjny).<br><br><strong>Skuteczność:</strong><br>- Polska ma jeden z bardziej rozbudowanych systemów dostępu do informacji publicznej w Europie.<br>- Działają NGO monitorujące (np. Watchdog Polska, Sieć Obywatelska - Watchdog).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wybór A (art. 51 - ochrona danych osobowych). PUŁAPKA: art. 51 też dotyczy „informacji o obywatelach”. ALE chodzi tam o OCHRONĘ przed POZYSKIWANIEM przez władze (sfera prywatna), nie o DOSTĘP obywatela do informacji o WŁADZY. Ustawa z 2001 r. to ART. 61, NIE art. 51.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Drugi błąd - wybór C (art. 14 - wolność prasy). PUŁAPKA: ten artykuł też dotyczy „informacji”. ALE chodzi tam o WOLNOŚĆ MEDIÓW (prasa, radio, TV), a Ustawa z 2001 r. dotyczy DOSTĘPU obywatela do informacji od WŁADZY (nie funkcjonowania mediów).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Trzeci błąd - wybór D (art. 49 - tajemnica komunikowania). PUŁAPKA: też związane z „informacją”. ALE chodzi o ochronę KOMUNIKOWANIA SIĘ między obywatelami (np. nie podsłuchiwać rozmów, czytać poczty), NIE o dostęp do informacji od władzy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz interpretacyjny: <strong>B = art. 61 = dostęp do informacji o WŁADZY</strong> (BIP, ustawa z 2001 r.). To prawo POZYTYWNE - obywatel MOŻE ŻĄDAĆ informacji.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>BIP (Biuletyn Informacji Publicznej)</strong> to FORMA udostępniania informacji publicznej - internetowa platforma każdej instytucji publicznej. Identyfikowany przez logo „bip” w arkuszu. Wszystkie urzędy mają BIP od 2002 r. (rozporządzenie wykonawcze do ustawy).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj - Konstytucja RP daje PRAWA, ustawy wprowadzają MECHANIZMY:<br>- Art. 61 (Konstytucja) → Ustawa o dostępie do informacji publicznej (2001).<br>- Art. 51 (Konstytucja) → RODO + Ustawa o ochronie danych osobowych (2018).<br>- Art. 14 (Konstytucja) → Prawo prasowe (1984), Ustawa o radiofonii i TV (1992).<br>- Art. 49 (Konstytucja) → Prawo telekomunikacyjne (2004).</blockquote>\n<p><strong>24.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>Biuletyn Informacji Publicznej</strong> (BIP).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza skrótu i kontekstu</h4>\n<h5>Co oznacza skrótowiec „bip” w logo?</h5>\n<p>Logo „bip” (białe litery na biało-czerwonym tle = flaga RP) odpowiada PEŁNEJ nazwie:</p>\n<ul><li><strong>B</strong> - Biuletyn</li><li><strong>I</strong> - Informacji</li><li><strong>P</strong> - Publicznej</li></ul>\n<p>→ <strong>BIP = Biuletyn Informacji Publicznej</strong>.</p>\n<h5>Co to jest BIP?</h5>\n<p><strong>Biuletyn Informacji Publicznej (BIP)</strong> to <strong>urzędowy publikator teleinformatyczny</strong> powołany na podstawie:</p>\n<ul><li><strong>Ustawy z 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej</strong> (art. 8).</li><li><strong>Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 I 2007 r.</strong> w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej.</li></ul>\n<p><strong>Cel BIP:</strong> zapewnienie POWSZECHNEGO, JEDNOLITEGO, ELEKTRONICZNEGO dostępu do INFORMACJI PUBLICZNEJ w każdej instytucji.</p>\n<h5>Co zawiera BIP?</h5>\n<p>Każdy podmiot zobowiązany do prowadzenia BIP musi publikować:</p>\n<ol><li><strong>Informacje organizacyjne</strong> - struktura, regulamin, statut.</li><li><strong>Informacje finansowe</strong> - budżet, majątek, zamówienia publiczne.</li><li><strong>Informacje o procedurach</strong> - załatwianie spraw, formularze.</li><li><strong>Akty prawne</strong> - uchwały, zarządzenia, decyzje.</li><li><strong>Sprawozdania</strong> - z działalności, audyty.</li><li><strong>Konkursy, ogłoszenia, oferty pracy.</strong></li></ol>\n<h4>Sposób 2 - kontekst i wzór</h4>\n<p>Logo bip jest standardowe - <strong>biało-czerwone</strong> (kolory flagi RP), litery „bip” pisane małymi literami. Każdy organ państwa polskiego ma swoją stronę BIP (np. bip.warszawa.pl, bip.sejm.gov.pl).</p>\n<p><strong>Domeny:</strong> zwykle pod adresem <code>bip.&lt;nazwa instytucji&gt;.gov.pl</code> lub <code>&lt;nazwa&gt;.bip.gov.pl</code>. Centralny katalog: <strong>bip.gov.pl</strong>.</p>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 24.2, max 1 pkt)</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Schemat:</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - podanie poprawnej PEŁNEJ nazwy: „Biuletyn Informacji Publicznej”.<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak.<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong><br>- „Biuletyn Informacji Publicznej”<br>- „Biuletyn informacji publicznej”<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- Sam skrót „BIP” (klucz wymaga PEŁNEJ nazwy).<br>- „Biuletyn Informacyjny” (BŁĄD).<br>- „Bank Informacji Publicznej” (BŁĄD).<br>- „Biuro Informacji Publicznej” (BŁĄD).<br>- „Biuletyn Informacji Państwowej” (BŁĄD).</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny - czego użyć</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) - kompletne informacje:</strong><br><br><strong>Podstawa prawna:</strong><br>- <strong>Ustawa z 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej</strong> (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198).<br>- <strong>Rozporządzenie MSWiA z 18 I 2007 r.</strong> ws. BIP.<br><br><strong>Podstawa konstytucyjna:</strong><br>- <strong>Art. 61 Konstytucji RP</strong> - prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej.<br><br><strong>Cel BIP (art. 7 ustawy):</strong><br>Udostępnianie informacji publicznej w postaci ELEKTRONICZNEJ na stronach internetowych instytucji.<br><br><strong>Kto musi prowadzić BIP?</strong><br>- Organy władzy publicznej (Sejm, Senat, Prezydent, RM, sądy, samorząd).<br>- Organy kontroli państwowej (NIK, RPO, KRRiT).<br>- Sądy i Trybunały.<br>- NBP.<br>- Organy samorządów (gminne, powiatowe, wojewódzkie).<br>- Spółki Skarbu Państwa.<br>- Państwowe osoby prawne (uczelnie, instytuty).<br>- Inne podmioty wykonujące zadania publiczne.<br><br><strong>Co musi być publikowane w BIP (art. 8 ust. 3 ustawy):</strong><br>1. Status prawny i struktura organizacyjna.<br>2. Przedmiot działalności.<br>3. Organy i ich kompetencje.<br>4. Majątek (nieruchomości, środki finansowe).<br>5. Tryb działania (procedury, regulaminy).<br>6. Sposoby przyjmowania i załatwiania spraw.<br>7. Stan przyjmowanych spraw, kolejność ich załatwiania.<br>8. Prowadzone rejestry, ewidencje, archiwa.<br>9. Akty prawne.<br>10. Programy, projekty, plany.<br>11. Sprawozdania finansowe.<br>12. Ogłoszenia o zamówieniach publicznych.<br>13. Konkursy i oferty pracy.<br><br><strong>Forma BIP:</strong><br>- Strona internetowa.<br>- Jednolity wzorzec (logo „bip” biało-czerwone - wzór z rozporządzenia).<br>- Strony BIP muszą być DOSTĘPNE i CZYTELNE (zasady dostępności cyfrowej WCAG 2.0).<br>- Centralna brama: <strong>bip.gov.pl</strong> (Strona główna BIP).<br><br><strong>Inne ważne pojęcia związane:</strong><br>- <strong>Strona podmiotowa BIP</strong> = strona BIP konkretnej instytucji.<br>- <strong>Strona główna BIP (SGBIP)</strong> = bip.gov.pl, centralny katalog wszystkich stron podmiotowych.<br>- <strong>Redaktor BIP</strong> = osoba odpowiedzialna za prowadzenie BIP w instytucji.<br><br><strong>Sankcje za nieprowadzenie BIP:</strong><br>- Art. 23 ustawy: grzywna lub ograniczenie wolności do 1 roku.<br>- Skarga do WSA na bezczynność.<br>- RPO może interweniować.<br><br><strong>Skutki dla społeczeństwa obywatelskiego:</strong><br>- Wzmocnienie KONTROLI społecznej nad władzą.<br>- Możliwość MONITOROWANIA wydatków publicznych.<br>- Walka z KORUPCJĄ i nepotyzmem.<br>- Edukacja obywatelska - dostęp do dokumentów.<br><br><strong>Międzynarodowe odpowiedniki BIP:</strong><br>- USA: <strong>FOIA</strong> (Freedom of Information Act, 1966).<br>- UK: <strong>FOIA 2000</strong> (Freedom of Information Act).<br>- UE: <strong>Rozporządzenie 1049/2001</strong> ws. publicznego dostępu do dokumentów.<br><br><strong>Ciekawostka:</strong> Polska wprowadziła BIP jednocześnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej (2001 r.) - jedno z najbardziej rozwiniętych rozwiązań w Europie. Wiele krajów dopiero później (Niemcy 2005, Hiszpania 2013).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wpisywanie samego skrótu „BIP”. Klucz CKE wymaga <strong>PEŁNEJ NAZWY</strong>: „Biuletyn Informacji Publicznej”. Pytanie wprost: „Podaj pełną nazwę odpowiadającą skrótowcowi…”. Bez pełnej nazwy = 0 pkt.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Drugi błąd - wpisywanie „Bank Informacji Publicznej”, „Biuro Informacji Publicznej”, „Baza Informacji Publicznej”. NIE - to <strong>BIULETYN</strong> (od „biuletyn”, czyli publikator urzędowy).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Trzeci błąd - pisownia. Nazwa „Biuletyn Informacji Publicznej” ma:<br>- „Biuletyn” WIELKĄ literą (rzeczownik własny).<br>- „Informacji” WIELKĄ literą.<br>- „Publicznej” WIELKĄ literą.<br>Acceptowana też pisownia z małych liter („biuletyn informacji publicznej”), bo to NAZWA RODZAJOWA, nie nazwa konkretnej instytucji. Klucz CKE może akceptować obie wersje.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> BIP to NIE jest INSTYTUCJA - to FORMA udostępniania informacji. KAŻDA polska instytucja publiczna ma swój BIP (np. BIP Sejmu, BIP Warszawy, BIP MSZ).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Logo „bip” w arkuszu jest standardowym wzorem określonym w <strong>załączniku do rozporządzenia MSWiA z 18 I 2007 r.</strong> Każda instytucja MUSI używać DOKŁADNIE tego logo (kolory: biały + czerwony jak flaga RP, litery „bip” małymi literami).</blockquote>"}]}