{"id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nO zadaniach instytucji rynku kapitałowego w Rzeczypospolitej Polskiej\nInstytucja ta powinna zapewniać:\n- koncentrację podaży i popytu na papiery wartościowe dopuszczone do obrotu […] w celu\nkształtowania powszechnego kursu;\n- bezpieczny i sprawny przebieg transakcji i rozliczeń;\n- upowszechnianie jednolitych informacji umożliwiających ocenę aktualnej wartości\npapierów wartościowych dopuszczonych do obrotu […].\nwww.[ ].pl\nPodaj pełną nazwę instytucji, której dotyczy tekst.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\n(III etap)\nVI. Rozumienie\nzasad gospodarki\nrynkowej.\n(III etap) 27. Pieniądz i banki. Zdający:\n2) wyjaśnia, czym zajmują się: bank centralny, banki komercyjne,\ngiełda papierów wartościowych.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nGiełda Papierów Wartościowych","solution":"Odpowiedź: Gielda Papierow Wartosciowych w Warszawie (GPW) - dopuszczane tez ogolne: \"Gielda Papierow Wartosciowych\".\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nGielda Papierow Wartosciowych w Warszawie (GPW) - powstala w 1991 r., dziala na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.\n\nWskazniki w tekscie jednoznacznie identyfikuja GPW:\n- koncentracja podazy i popytu + ksztaltowanie powszechnego kursu - to definicja gieldy regulowanej;\n- bezpieczny przebieg transakcji - rola organizatora obrotu;\n- upowszechnianie jednolitych informacji - obowiazki informacyjne emitentow (raporty biezace, okresowe).\n\nGPW jest spolka akcyjna (sama notowana na sobie od 2010 r.), nadzorowana przez Komisje Nadzoru Finansowego (KNF).\n\nTypowy błąd: Bledne: \"Komisja Nadzoru Finansowego\" (to organ nadzoru, nie organizator obrotu), \"Narodowy Bank Polski\" (bank centralny - inny segment), \"Krajowy Depozyt Papierow Wartosciowych\" (rozlicza, ale nie organizuje powszechnego kursu).","image":"img/wos-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":"rynek kapitalowy, Gielda Papierow Wartosciowych, GPW","page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>O zadaniach instytucji rynku kapitałowego w Rzeczypospolitej Polskiej<br>Instytucja ta powinna zapewniać:</p>\n<ul><li>koncentrację podaży i popytu na papiery wartościowe dopuszczone do obrotu […] w celu</li></ul>\n<p>kształtowania powszechnego kursu;</p>\n<ul><li>bezpieczny i sprawny przebieg transakcji i rozliczeń;</li><li>upowszechnianie jednolitych informacji umożliwiających ocenę aktualnej wartości</li></ul>\n<p>papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu […].<br>www.[ ].pl<br>Podaj pełną nazwę instytucji, której dotyczy tekst.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>4.<br>5.<br>6.<br>7.<br>Maks. liczba punktów<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba punktów<br>MWO_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>(III etap)<br>VI. Rozumienie<br>zasad gospodarki<br>rynkowej.<br>(III etap) 27. Pieniądz i banki. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia, czym zajmują się: bank centralny, banki komercyjne,</li></ol>\n<p>giełda papierów wartościowych.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Giełda Papierów Wartościowych</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: Gielda Papierow Wartosciowych w Warszawie (GPW) - dopuszczane tez ogolne: &quot;Gielda Papierow Wartosciowych&quot;.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>Gielda Papierow Wartosciowych w Warszawie (GPW) - powstala w 1991 r., dziala na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.</p>\n<p>Wskazniki w tekscie jednoznacznie identyfikuja GPW:</p>\n<ul><li>koncentracja podazy i popytu + ksztaltowanie powszechnego kursu - to definicja gieldy regulowanej;</li><li>bezpieczny przebieg transakcji - rola organizatora obrotu;</li><li>upowszechnianie jednolitych informacji - obowiazki informacyjne emitentow (raporty biezace, okresowe).</li></ul>\n<p>GPW jest spolka akcyjna (sama notowana na sobie od 2010 r.), nadzorowana przez Komisje Nadzoru Finansowego (KNF).</p>\n<p>Typowy błąd: Bledne: &quot;Komisja Nadzoru Finansowego&quot; (to organ nadzoru, nie organizator obrotu), &quot;Narodowy Bank Polski&quot; (bank centralny - inny segment), &quot;Krajowy Depozyt Papierow Wartosciowych&quot; (rozlicza, ale nie organizuje powszechnego kursu).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Giełda Papierów Wartościowych (w Warszawie)</strong> - pełna nazwa to <strong>Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA</strong> (GPW SA / GPW Warszawa).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (3 kluczowe wskazówki)</h4>\n<p>Tekst opisuje funkcje instytucji rynku kapitałowego. Trzy wskazówki jednoznacznie identyfikują <strong>giełdę papierów wartościowych</strong>:</p>\n<h5>Wskazówka 1</h5>\n<blockquote>„koncentrację podaży i popytu na papiery wartościowe dopuszczone do obrotu […] w celu kształtowania powszechnego kursu”</blockquote>\n<p>→ Giełda to MIEJSCE, gdzie spotyka się popyt (kupujący) i podaż (sprzedający) papierów wartościowych. Powstaje <strong>powszechny kurs giełdowy</strong> - cena rynkowa akcji/obligacji.</p>\n<h5>Wskazówka 2</h5>\n<blockquote>„bezpieczny i sprawny przebieg transakcji i rozliczeń”</blockquote>\n<p>→ Giełda zapewnia INFRASTRUKTURĘ obrotu (system informatyczny WARSET → UTP, KDPW - Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych dla rozliczeń).</p>\n<h5>Wskazówka 3</h5>\n<blockquote>„upowszechnianie jednolitych informacji umożliwiających ocenę aktualnej wartości papierów wartościowych”</blockquote>\n<p>→ Giełda PUBLIKUJE notowania, wskaźniki (WIG20, WIG, mWIG40, sWIG80), informacje o spółkach (raporty bieżące, ESPI/EBI).</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Wszystkie trzy funkcje to klasyczne kompetencje giełdy papierów wartościowych zgodne z definicją w <strong>Ustawie o obrocie instrumentami finansowymi</strong> (Dz.U. 2005, nr 183, poz. 1538) i statucie GPW SA.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych instytucji rynku kapitałowego w RP</h4>\n<p>Instytucje rynku kapitałowego w Polsce (kontekst):</p>\n<p>| Instytucja | Funkcja | Czy pasuje do opisu? |<br>| <strong>GPW (Giełda Papierów Wartościowych)</strong> | Organizator obrotu wtórnego, koncentracja popytu/podaży | TAK - wszystkie 3 wskazówki |<br>| <strong>KNF (Komisja Nadzoru Finansowego)</strong> | Nadzór nad rynkiem finansowym (regulator) | NIE - KNF NADZORUJE, nie organizuje obrotu |<br>| <strong>KDPW (Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych)</strong> | Rozliczenia, ewidencja | NIE - to BACK-OFFICE, nie organizator handlu |<br>| <strong>NBP (Narodowy Bank Polski)</strong> | Bank centralny, polityka pieniężna | NIE - to nie jest instytucja RYNKU KAPITAŁOWEGO w wąskim sensie |<br>| <strong>BondSpot</strong> | Rynek obligacji pozagiełdowy | NIE - to NIE jest „rynek powszechnego kursu” w klasycznym sensie giełdowym |<br>| <strong>NewConnect</strong> | Alternatywny system obrotu (ASO) dla małych spółek | TAK, ale jest to PLATFORMA prowadzona przez GPW |</p>\n<p>→ Tylko <strong>GPW</strong> spełnia wszystkie trzy funkcje opisane w tekście.</p>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7, max 1 pkt)</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Schemat:</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - podanie poprawnej PEŁNEJ nazwy: „Giełda Papierów Wartościowych”<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong><br>- „Giełda Papierów Wartościowych”<br>- „Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie”<br>- „Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA”<br>- „Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Spółka Akcyjna”<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- sam skrót „GPW” (klucz wymaga PEŁNEJ nazwy)<br>- „giełda” (zbyt ogólne)<br>- „giełda warszawska” (zbyt potoczne)</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny - czego użyć</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW):</strong><br><br>- <strong>Powstanie:</strong> <strong>12 kwietnia 1991</strong> r. - pierwsza sesja w Centrum Bankowo-Finansowym przy ul. Nowy Świat 6/12 w Warszawie. Reaktywacja po II wojnie światowej (poprzednia: Warszawska Giełda Pieniężna 1817-1939).<br>- <strong>Forma prawna:</strong> Spółka Akcyjna (od 1991). Większościowy akcjonariusz: <strong>Skarb Państwa</strong> (ok. 35%, kontrola w praktyce).<br>- <strong>Debiut giełdowy GPW:</strong> 9 listopada 2010 r. (sama GPW wpisana na giełdę).<br>- <strong>System notowań:</strong> UTP (Universal Trading Platform) od 2013 r., wcześniej WARSET.<br>- <strong>Główne indeksy:</strong> WIG20, WIG, mWIG40, sWIG80, NCIndex (NewConnect).<br>- <strong>Sesje:</strong> notowania ciągłe poniedziałek-piątek 9:00-17:00 (główna sesja).<br><br><strong>Akty prawne regulujące GPW:</strong><br>- Ustawa z 29 VII 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.<br>- Ustawa z 29 VII 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu.<br>- Statut GPW SA.<br><br><strong>Regulator:</strong> <strong>Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)</strong> - nadzór nad rynkiem kapitałowym w RP.<br><strong>Rozliczenia:</strong> <strong>Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW)</strong>.<br><br><strong>Funkcje giełdy (3 klasyczne, jak w tekście arkusza):</strong><br>1. <strong>Koncentracja popytu i podaży</strong> → kształtowanie obiektywnego kursu rynkowego (cena fundamentalna).<br>2. <strong>Bezpieczne transakcje</strong> → infrastruktura informatyczna + rozliczenia (KDPW).<br>3. <strong>Upowszechnianie informacji</strong> → notowania w czasie rzeczywistym, raporty spółek (ESPI/EBI).<br><br><strong>Funkcje gospodarcze giełdy:</strong><br>- <strong>Mobilizacja kapitału</strong> - spółki pozyskują kapitał poprzez emisję akcji (IPO).<br>- <strong>Alokacja kapitału</strong> - inwestorzy kierują pieniądze do najefektywniejszych spółek.<br>- <strong>Wycena</strong> - giełda jest „termometrem” gospodarki.<br>- <strong>Płynność</strong> - możliwość szybkiej sprzedaży/zakupu instrumentów.<br><br><strong>Inne instytucje rynku kapitałowego w RP:</strong><br>- KNF (nadzór) - Warszawa.<br>- KDPW (depozyt, rozliczenia) - Warszawa.<br>- GPW Benchmark (indeksy).<br>- BondSpot (rynek obligacji pozagiełdowy).<br>- Towarowa Giełda Energii (TGE) - należąca do grupy GPW.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wpisywanie samego skrótu <strong>„GPW”</strong>. Klucz CKE wymaga PEŁNEJ NAZWY. Jako zadanie krótkiej odpowiedzi „podaj pełną nazwę” - sam skrót = 0 pkt.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsta pomyłka - pisanie „Komisja Nadzoru Finansowego” (KNF). KNF NADZORUJE rynek, ale NIE jest organizatorem obrotu i NIE kształtuje kursu. Tekst wyraźnie mówi o instytucji KONCENTRUJĄCEJ popyt i podaż - to giełda, NIE regulator.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Inna pomyłka - wpisywanie „NBP” (Narodowy Bank Polski). NBP zajmuje się polityką pieniężną i rynkiem pieniężnym (NIE kapitałowym). Rynek kapitałowy to akcje, obligacje &gt;1 rok - domena giełdy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> „Rynek kapitałowy” w RP to:<br>- <strong>Rynek publiczny</strong> = GPW + NewConnect (organizowany, regulowany).<br>- <strong>Rynek prywatny</strong> = transakcje bezpośrednie, fundusze.<br>Tekst opisuje rynek PUBLICZNY → giełda.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pisanie „warszawska giełda” jako potoczne sformułowanie zwykle NIE jest akceptowane - wymagana jest oficjalna nazwa „Giełda Papierów Wartościowych”.</blockquote>"}]}