{"id":"wos-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"wos-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nOrdynacja większościowa czy proporcjonalna? Przedstaw pozytywne i negatywne aspekty stosowania\nobu rozwiązań. Odwołaj się do materiałów źródłowych.\nA. Wyniki wyborów parlamentarnych w Polsce w 2015 r.\nSEJM\nNazwa komitetu\nLiczba\nmandatów\nZdobyte\ngłosy\nProcent głosów\nKomitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość\n235\n5 711 687\n37,58%\nKomitet Wyborczy Platforma Obywatelska RP\n138\n3 661 474\n24,09%\nKomitet Wyborczy Wyborców „Kukiz ’15”\n42\n1 339 094\n8,81%\nKomitet Wyborczy Nowoczesna Ryszarda Petru\n28\n1 155 370\n7,60%\nKoalicyjny Komitet Wyborczy Zjednoczona Lewica\nSLD + TR + PPS + UP + Zieloni\n0\n1 147 102\n7,55%\nKomitet Wyborczy Polskie Stronnictwo Ludowe\n16\n779 875\n5,13%\nKomitet Wyborczy KORWiN\n0\n722 999\n4,76%\nKomitet Wyborczy Partia Razem\n0\n550 349\n3,62%\nKomitet Wyborczy Wyborców Zbigniewa Stonogi\n0\n42 731\n0,28%\nKomitet Wyborczy Wyborców Mniejszość\nNiemiecka\n1\n27 530\n0,18%\nŹródło: http://parlament2015.pkw.gov.pl/349_Wyniki_Sejm [dostęp: 17.10.2018].\nSENAT\nNazwa komitetu\nLiczba\nmandatów\nKomitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość\n61\nKomitet Wyborczy Platforma Obywatelska RP\n34\nKomitet Wyborczy Wyborców Lidia Staroń - Zawsze po stronie ludzi\n1\nKomitet Wyborczy Wyborców Marka Borowskiego\n1\nKomitet Wyborczy Wyborców Grzegorza Biereckiego\n1\nKomitet Wyborczy Wyborców Obremski - niezależny Senator z Wrocławia\n1\nKomitet Wyborczy Polskie Stronnictwo Ludowe\n1\nŹródło: http://parlament2015.pkw.gov.pl/351_Wyniki_Senat [dostęp: 17.10.2018].\nMateriały źródłowe\n27 z 33\nB. O wadach ordynacji wyborczych\nZasada „zwycięzca bierze wszystko” powoduje znaczne zniekształcenie woli wyborców. Przykładem\ntakiego zniekształcenia mogą być wybory w Wielkiej Brytanii w 1974 roku. Konserwatyści uzyskali\nwówczas 38,1% głosów i 46,5% mandatów. Laburzyści uzyskali 37,2% głosów i 48,6% mandatów.\nNatomiast liberałowie zdobyli 13,3% głosów, uzyskując tylko 2,2% mandatów. Jak widać z powyższych\ndanych, najwięcej mandatów zdobyła partia, która miała drugie miejsce w liczbie uzyskanych głosów.\nNadto, aby otrzymać jeden mandat, konserwatyści potrzebowali około 40 tysięcy głosów, laburzyści\nokoło 39 tysięcy głosów, a liberałowie aż 433 tysiące. W praktyce oznaczało to, że siła głosu oddanego\nna Partię Liberalną wynosiła 1/10 siły głosu oddanego na konserwatystów lub laburzystów. [ ]\nProcedura wyłaniania rządu po wyborach przeprowadzonych zgodnie z zasadą proporcjonalności\nzawsze jest długa i zabiera wiele czasu, długotrwałe bowiem są „targi koalicyjne”, trwające nawet po parę\nmiesięcy. [ ] Ścisłym europejskim rekordzistą czasu formowania rządu jest Belgia, w której w 2007 r.\nrząd tymczasowy, na 3 miesiące, powołano po 183 dniach, a w 2011 roku na powołanie nowego rządu\ntrzeba było czekać 541 dni. Innymi rekordzistami są Holandia, gdzie w 1977 roku formowanie rządu\ntrwało 208 dni, oraz Włochy, w których w 1979 roku powołanie rządu wymagało 126 dni.\nŹródło: Procedury wyborcze w krajach europejskich, Warszawa 2015, s. 5-8, www.senat.gov.pl [dostęp:17.10.2018].","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nOrdynacja większościowa czy proporcjonalna? Przedstaw pozytywne i negatywne aspekty\nstosowania obu rozwiązań. Odwołaj się do materiałów źródłowych.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\nIV. Znajomość zasad\ni procedur demokracji.\n17. Systemy partyjne. Zdający:\n4) opisuje podstawowe zasady ordynacji większościowej\ni proporcjonalnej w powiązaniu z systemem dwupartyjnym\ni wielopartyjnym;\n5) wyjaśnia znaczenie progu wyborczego dla reprezentatywności\nwyborów i tworzenia rządzącej koalicji;\n6) analizuje argumenty na rzecz ordynacji większościowej\ni proporcjonalnej.\n18 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nSchemat punktowania\nPoziom III - Wartość merytoryczna 12 p.\nZdający w pełni:\n1) omówił główne zasady ordynacji proporcjonalnej [np. podział\nmandatów z zachowaniem proporcji głosów, które zostały oddane\nna poszczególne listy kandydatów; kandydowanie z list\nprzedstawianych przez partie polityczne bądź ugrupowania\nwyborcze; wielomandatowe okręgi wyborcze, klauzule zaporowe];\n2) omówił główne zasady ordynacji większościowej [np.\noddawanie głosu na pojedynczego kandydata; zasada zwycięzca\nbierze wszystko; jednomandatowe okręgi wyborcze];\n3) przedstawił pozytywne i negatywne aspekty stosowania\nordynacji proporcjonalnej [np. skład parlamentu w większym\nstopniu odzwierciedla zróżnicowanie polityczne społeczeństwa,\nmniejsze partie mają łatwiejszy dostęp do parlamentu;\nrozdrobnienie polityczne parlamentu, trudności z utworzeniem\nkoalicji rządowej - wyłonieniem rządu];\n4) przedstawił pozytywne i negatywne aspekty stosowania\nordynacji większościowej [np. sprzyja powstaniu stabilnej\nwiększości w parlamencie - zwycięskie ugrupowanie zdobywa\nwiększość mandatów, parlamentarzyści są bardziej związani\nz wyborcami; zwiększa liczbę głosów straconych, ogranicza\nmożliwość tworzenia nowych partii politycznych].\nZdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście\ninterpretacyjnym oraz wykazał się znajomością licznych pojęć\nzwiązanych z tematem, np. jednomandatowe okręgi wyborcze\ni wielomandatowe okręgi wyborcze, listy wyborcze, próg wyborczy,\nkoalicja rządowa.\nPoprawność\nmerytoryczna\nZdający nie popełnił żadnego\nbłędu merytorycznego.\nSelekcja informacji\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację informacji\n(nie zamieścił w pracy\nfragmentów niezwiązanych\nz tematem).\nJęzyk, styl i kompozycja\nZdający zaprezentował wywód\nw pełni spójny, harmonijny\ni logiczny.\nPoziom II - Wartość merytoryczna 8 p.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\ni częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\nZdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPoprawność\nmerytoryczna\nZdający popełnił jeden lub\ndwa błędy merytoryczne.\nSelekcja informacji\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję\ninformacji i ich hierarchizację\n(umieścił w pracy nieliczne\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJęzyk, styl i kompozycja\nZdający zaprezentował wywód\nnie w pełni uporządkowany.\n19 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nPoziom I - Wartość merytoryczna 4 p.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo\nscharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród\nzagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\nZdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nPoprawność\nmerytoryczna\nZdający popełnił trzy lub\ncztery błędy merytoryczne.\nSelekcja informacji\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę,\nktórej znaczną część stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJęzyk, styl i kompozycja\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny\ni nielogiczny.\nPoprawność\nmerytoryczna\nZdający popełnił co najmniej\npięć błędów merytorycznych.\nSelekcja informacji\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem.\nJęzyk, styl i kompozycja\nWywód jest\nniekomunikatywny.\n0 p.\nZdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla\npoziomu I.\nZdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.\nPrzy pracy o wartości\nmerytorycznej 0 p. nie\nprzyznaje się punktów za\npozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może\nocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest\nzależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,\nselekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na\npoziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden\npunkt więcej / mniej. Egzaminator może także ocenić pracę na 0 punktów.\n20 z 24\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/wos-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Temat 1.<br>Ordynacja większościowa czy proporcjonalna? Przedstaw pozytywne i negatywne aspekty stosowania<br>obu rozwiązań. Odwołaj się do materiałów źródłowych.<br>A. Wyniki wyborów parlamentarnych w Polsce w 2015 r.<br>SEJM<br>Nazwa komitetu<br>Liczba<br>mandatów<br>Zdobyte<br>głosy<br>Procent głosów<br>Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość<br>235<br>5 711 687<br>37,58%<br>Komitet Wyborczy Platforma Obywatelska RP<br>138<br>3 661 474<br>24,09%<br>Komitet Wyborczy Wyborców „Kukiz ’15”<br>42<br>1 339 094<br>8,81%<br>Komitet Wyborczy Nowoczesna Ryszarda Petru<br>28<br>1 155 370<br>7,60%<br>Koalicyjny Komitet Wyborczy Zjednoczona Lewica<br>SLD + TR + PPS + UP + Zieloni<br>0<br>1 147 102<br>7,55%<br>Komitet Wyborczy Polskie Stronnictwo Ludowe<br>16<br>779 875<br>5,13%<br>Komitet Wyborczy KORWiN<br>0<br>722 999<br>4,76%<br>Komitet Wyborczy Partia Razem<br>0<br>550 349<br>3,62%<br>Komitet Wyborczy Wyborców Zbigniewa Stonogi<br>0<br>42 731<br>0,28%<br>Komitet Wyborczy Wyborców Mniejszość<br>Niemiecka<br>1<br>27 530<br>0,18%<br>Źródło: http://parlament2015.pkw.gov.pl/349_Wyniki_Sejm [dostęp: 17.10.2018].<br>SENAT<br>Nazwa komitetu<br>Liczba<br>mandatów<br>Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość<br>61<br>Komitet Wyborczy Platforma Obywatelska RP<br>34<br>Komitet Wyborczy Wyborców Lidia Staroń - Zawsze po stronie ludzi<br>1<br>Komitet Wyborczy Wyborców Marka Borowskiego<br>1<br>Komitet Wyborczy Wyborców Grzegorza Biereckiego<br>1<br>Komitet Wyborczy Wyborców Obremski - niezależny Senator z Wrocławia<br>1<br>Komitet Wyborczy Polskie Stronnictwo Ludowe<br>1<br>Źródło: http://parlament2015.pkw.gov.pl/351_Wyniki_Senat [dostęp: 17.10.2018].<br>Materiały źródłowe<br>27 z 33<br>B. O wadach ordynacji wyborczych<br>Zasada „zwycięzca bierze wszystko” powoduje znaczne zniekształcenie woli wyborców. Przykładem<br>takiego zniekształcenia mogą być wybory w Wielkiej Brytanii w 1974 roku. Konserwatyści uzyskali<br>wówczas 38,1% głosów i 46,5% mandatów. Laburzyści uzyskali 37,2% głosów i 48,6% mandatów.<br>Natomiast liberałowie zdobyli 13,3% głosów, uzyskując tylko 2,2% mandatów. Jak widać z powyższych<br>danych, najwięcej mandatów zdobyła partia, która miała drugie miejsce w liczbie uzyskanych głosów.<br>Nadto, aby otrzymać jeden mandat, konserwatyści potrzebowali około 40 tysięcy głosów, laburzyści<br>około 39 tysięcy głosów, a liberałowie aż 433 tysiące. W praktyce oznaczało to, że siła głosu oddanego<br>na Partię Liberalną wynosiła 1/10 siły głosu oddanego na konserwatystów lub laburzystów. [ ]<br>Procedura wyłaniania rządu po wyborach przeprowadzonych zgodnie z zasadą proporcjonalności<br>zawsze jest długa i zabiera wiele czasu, długotrwałe bowiem są „targi koalicyjne”, trwające nawet po parę<br>miesięcy. [ ] Ścisłym europejskim rekordzistą czasu formowania rządu jest Belgia, w której w 2007 r.<br>rząd tymczasowy, na 3 miesiące, powołano po 183 dniach, a w 2011 roku na powołanie nowego rządu<br>trzeba było czekać 541 dni. Innymi rekordzistami są Holandia, gdzie w 1977 roku formowanie rządu<br>trwało 208 dni, oraz Włochy, w których w 1979 roku powołanie rządu wymagało 126 dni.<br>Źródło: Procedury wyborcze w krajach europejskich, Warszawa 2015, s. 5-8, www.senat.gov.pl [dostęp:17.10.2018].</p>","answer_text_html":"<p>Temat 1.<br>Ordynacja większościowa czy proporcjonalna? Przedstaw pozytywne i negatywne aspekty<br>stosowania obu rozwiązań. Odwołaj się do materiałów źródłowych.<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>II. Rozpoznawanie<br>i rozwiązywanie<br>problemów.<br>IV. Znajomość zasad<br>i procedur demokracji.</p>\n<ol><li>Systemy partyjne. Zdający:</li><li>opisuje podstawowe zasady ordynacji większościowej</li></ol>\n<p>i proporcjonalnej w powiązaniu z systemem dwupartyjnym<br>i wielopartyjnym;</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie progu wyborczego dla reprezentatywności</li></ol>\n<p>wyborów i tworzenia rządzącej koalicji;</p>\n<ol><li>analizuje argumenty na rzecz ordynacji większościowej</li></ol>\n<p>i proporcjonalnej.<br>18 z 24<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Wiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony<br>Schemat punktowania<br>Poziom III - Wartość merytoryczna 12 p.<br>Zdający w pełni:</p>\n<ol><li>omówił główne zasady ordynacji proporcjonalnej [np. podział</li></ol>\n<p>mandatów z zachowaniem proporcji głosów, które zostały oddane<br>na poszczególne listy kandydatów; kandydowanie z list<br>przedstawianych przez partie polityczne bądź ugrupowania<br>wyborcze; wielomandatowe okręgi wyborcze, klauzule zaporowe];</p>\n<ol><li>omówił główne zasady ordynacji większościowej [np.</li></ol>\n<p>oddawanie głosu na pojedynczego kandydata; zasada zwycięzca<br>bierze wszystko; jednomandatowe okręgi wyborcze];</p>\n<ol><li>przedstawił pozytywne i negatywne aspekty stosowania</li></ol>\n<p>ordynacji proporcjonalnej [np. skład parlamentu w większym<br>stopniu odzwierciedla zróżnicowanie polityczne społeczeństwa,<br>mniejsze partie mają łatwiejszy dostęp do parlamentu;<br>rozdrobnienie polityczne parlamentu, trudności z utworzeniem<br>koalicji rządowej - wyłonieniem rządu];</p>\n<ol><li>przedstawił pozytywne i negatywne aspekty stosowania</li></ol>\n<p>ordynacji większościowej [np. sprzyja powstaniu stabilnej<br>większości w parlamencie - zwycięskie ugrupowanie zdobywa<br>większość mandatów, parlamentarzyści są bardziej związani<br>z wyborcami; zwiększa liczbę głosów straconych, ogranicza<br>możliwość tworzenia nowych partii politycznych].<br>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów<br>danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście<br>interpretacyjnym oraz wykazał się znajomością licznych pojęć<br>związanych z tematem, np. jednomandatowe okręgi wyborcze<br>i wielomandatowe okręgi wyborcze, listy wyborcze, próg wyborczy,<br>koalicja rządowa.<br>Poprawność<br>merytoryczna<br>Zdający nie popełnił żadnego<br>błędu merytorycznego.<br>Selekcja informacji<br>Zdający przeprowadził<br>poprawną selekcję<br>i hierarchizację informacji<br>(nie zamieścił w pracy<br>fragmentów niezwiązanych<br>z tematem).<br>Język, styl i kompozycja<br>Zdający zaprezentował wywód<br>w pełni spójny, harmonijny<br>i logiczny.<br>Poziom II - Wartość merytoryczna 8 p.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia<br>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).<br>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych<br>aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością<br>wybranych pojęć związanych z tematem.<br>Poprawność<br>merytoryczna<br>Zdający popełnił jeden lub<br>dwa błędy merytoryczne.<br>Selekcja informacji<br>Zdający przeprowadził<br>niekonsekwentną selekcję<br>informacji i ich hierarchizację<br>(umieścił w pracy nieliczne<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>Język, styl i kompozycja<br>Zdający zaprezentował wywód<br>nie w pełni uporządkowany.<br>19 z 24<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Wiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony<br>Poziom I - Wartość merytoryczna 4 p.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo</li></ul>\n<p>scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród<br>zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).<br>Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć<br>związanych z tematem.<br>Poprawność<br>merytoryczna<br>Zdający popełnił trzy lub<br>cztery błędy merytoryczne.<br>Selekcja informacji<br>Zdający przeprowadził<br>w niewystarczającym stopniu<br>selekcję informacji i ich<br>hierarchizację (napisał pracę,<br>której znaczną część stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>Język, styl i kompozycja<br>Zdający zaprezentował wywód<br>w sposób chaotyczny<br>i nielogiczny.<br>Poprawność<br>merytoryczna<br>Zdający popełnił co najmniej<br>pięć błędów merytorycznych.<br>Selekcja informacji<br>Ponad połowę pracy stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem.<br>Język, styl i kompozycja<br>Wywód jest<br>niekomunikatywny.<br>0 p.<br>Zdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla<br>poziomu I.<br>Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.<br>Przy pracy o wartości<br>merytorycznej 0 p. nie<br>przyznaje się punktów za<br>pozostałe elementy.<br>Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może<br>ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest<br>zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,<br>selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na<br>poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden<br>punkt więcej / mniej. Egzaminator może także ocenić pracę na 0 punktów.<br>20 z 24<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Wiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony</p>","solutions":[]}