{"id":"wos-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"wos-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"26","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-2)\nFragment traktatu międzynarodowego\nArt. 4. Wymienione poniżej uznaje się za niezgodne ze wspólnym rynkiem węgla i stali\ni w konsekwencji za zniesione i zakazane w granicach Wspólnoty, jak przewidziano\nw niniejszym Traktacie:\na) opłaty przywozowe i wywozowe lub podatki mające to samo znaczenie, jak również\nograniczenia ilościowe obrotu węglem i stalą […].\npolskawue.gov.pl\nInformacje o politykach europejskich\nA. Kierował rządem Francji w latach 1944-46; konflikt w Algierii umożliwił mu powrót do\nwładzy - w 1958 roku został premierem, a w 1959 - prezydentem.\nB. Lider konserwatystów brytyjskich kierujący partią w latach 1975-90; najdłużej urzędujący\npremier tego kraju w XX wieku.\nC. Kanclerz RFN w latach 1949-63; zwolennik zbliżenia politycznego z Francją i integracji\nw ramach zachodnich struktur ekonomicznych i politycznych.\nD. Przewodniczący rządu Hiszpanii w latach 1938-73; był szefem państwa aż do śmierci\nw 1975 roku.\n26.1. Podaj nazwę wspólnoty europejskiej stworzonej na podstawie traktatu, którego\nfragment przytoczono.\n26.2. Określ, który spośród przedstawionych polityków podpisał cytowany traktat - podaj\njego nazwisko oraz literę, którą oznaczono informację o nim.\nnazwisko - litera -","answer":null,"answer_text":"26. Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n1) przedstawia konstytucyjne procedury powoływania\ni odwoływania rządu, zmiany rządu i zmiany ministrów.\n(III etap) 13. Władza ustawodawcza w Polsce. Zdający:\n1) przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego\nparlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw.\n(III etap) 14. Władza wykonawcza. Zdający:\n1) wskazuje najważniejsze zadania prezydenta Rzeczypospolitej\nPolskiej i wyszukuje w środkach masowego przekazu informacje\no działaniach urzędującego prezydenta;\n2) wyjaśnia, jak powoływany jest i czym zajmuje się rząd polski;\npodaje nazwisko premiera, wyszukuje nazwiska ministrów\ni zadania wybranych ministerstw.\nZasady oceniania\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT\nZdający w pełni:\n1) scharakteryzował zależności między Prezydentem RP a Radą\nMinistrów RP:\n- wskazał, że Prezydent RP powołuje Prezesa Rady Ministrów\nRP i na jego wniosek członków Rady Ministrów RP w każdym\nz „kroków”, przy czym w pierwszym i trzecim „kroku” decyzja ta\nmoże zależeć od Prezydenta RP;\n- wskazał, że Prezydent RP odwołuje ministrów na wniosek\nPrezesa Rady Ministrów RP lub w wyniku przegłosowania przez\nSejm RP wotum nieufności wobec ministra;\n- wskazał, że Prezydent RP przyjmuje dymisję Rady Ministrów\nRP w przypadkach: rezygnacji Prezesa Rady Ministrów RP,\nwyrażenia Radzie Ministrów RP konstruktywnego wotum\nnieufności przez Sejm RP oraz nieuchwalenia wotum zaufania\ndla Rady Ministrów RP przez Sejm RP;\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo wnioskować do Sejmu RP\no pociągnięcie członka Rady Ministrów RP do odpowiedzialności\nkonstytucyjnej przed Trybunałem Stanu;\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo zwoływać Radę\nGabinetową RP (radę ministrów obradującą pod przewodnictwem\nPrezydenta RP, ale niemającą kompetencji Rady Ministrów RP);\n- wskazał, że Prezydent RP, jako najwyższy przedstawiciel\npaństwa, ma uprawnienia w zakresie polityki zagranicznej, gdzie\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie zamieścił\nw pracy fragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nwspółdziała z Prezesem Rady Ministrów RP i właściwym\nministrem (szefem MSZ RP);\n- wskazał, że Prezydent RP jest najwyższym zwierzchnikiem Sił\nZbrojnych RP, a zwierzchnictwo to sprawuje za pośrednictwem\nMinistra Obrony Narodowej RP, powołuje dowódców sił\nzbrojnych, Szefa Sztabu Generalnego RP, a w czasie wojny - na\nwniosek Prezesa Rady Ministrów RP - Naczelnego Dowódcę Sił\nZbrojnych RP;\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo wydawać rozporządzenia\nz mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP oraz\nrozporządzenia wymagające kontrasygnaty (wówczas\nodpowiedzialność polityczna za ich konsekwencje spada na\nPrezesa Rady Ministrów RP; ten ostatni może także odmówić\nkontrasygnaty);\n2) scharakteryzował zależności między Radą Ministrów RP\na parlamentem:\n- wskazał, że Rada Ministrów RP w każdym z „kroków”\npowołania musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie RP\n(głosowane większością bezwzględną, a w trzecim „kroku” -\nwiększością zwykłą), przy czym w drugim „kroku” to Sejm RP\nwybiera Prezesa Rady Ministrów RP; wskazał, że wotum\nzaufania może być głosowane w Sejmie RP także na wniosek\nPrezesa Rady Ministrów RP; wyciągnął wniosek, że rząd jest\ntraktowany jako emanacja większości parlamentarnej (izby\npierwszej);\n- przedstawił solidarną odpowiedzialność polityczną\n(parlamentarną) Rady Ministrów RP przed Sejmem RP w postaci\nkonstruktywnego wotum nieufności (do wniosku dołączana\nkandydatura nowego premiera) głosowanego większością\nbezwzględną ustawowej liczby posłów;\n- przedstawił indywidualną odpowiedzialność polityczną\n(parlamentarną) członków Rady Ministrów RP przed Sejmem RP\nw postaci wotum nieufności głosowanego większością\nbezwzględną ustawowej liczby posłów;\n- przedstawił aspekty funkcji kontrolnej Sejmu RP wobec Rady\nMinistrów RP w postaci obowiązku Prezesa i członków Rady\nMinistrów RP udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania\nposelskie oraz udzielenia odpowiedzi w sprawach bieżących na\nposiedzeniu Sejmu RP;\n- wskazał, że Rada Ministrów RP ma prawo inicjatywy\nustawodawczej oraz zgłaszania poprawek do swoich projektów;\nstwierdził, że w przypadku ustawy budżetowej Rada Ministrów\nRP to jedyny podmiot mający tę inicjatywę; wskazał, że ma ona\nmożliwość przyśpieszenia procedury ustawodawczej w sytuacji\nuznania złożonego przez siebie projektu za pilny;\n3) scharakteryzował zależności między Prezydentem RP\na parlamentem:\n- wskazał, że Prezydent RP zarządza wybory parlamentarne\ni zwołuje pierwsze posiedzenie Sejmu RP;\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo do skrócenia kadencji\nparlamentu obligatoryjnie (nieuchwalenie wotum zaufania dla RM\nw trzecim „kroku”) i fakultatywnie (nieprzedstawienie\nPrezydentowi RP w odpowiednim terminie ustawy budżetowej do\npodpisu);\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej\noraz zgłaszania poprawek do swoich projektów;\n- przedstawił uczestnictwo Prezydenta RP w schyłkowym etapie\ndrogi ustawodawczej: podpisanie ustawy i zarządzenie jej\nogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP lub przekazanie ustawy do\nSejmu RP celem jej ponownego rozpatrzenia (tzw. weto\nprezydenckie, które może być odrzucone większością\nkwalifikowaną 3/5 głosów), lub wystąpienie do Trybunału\nKonstytucyjnego RP z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy\nz Konstytucją RP;\n- przedstawił prawo Prezydenta RP, za zgodą Senatu RP, do\nzarządzenia referendum ogólnokrajowego;\n- wskazał, że Prezydent RP wnioskuje do Sejmu RP w sprawie\npowołania Prezesa NBP oraz powołuje członków KRRiT oraz\nRPP (obok tych wybranych przez izby parlamentu);\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo postanowić o stanie wojny\n(jeżeli Sejm RP nie może zebrać się na posiedzenie) i wydawać\nrozporządzenia z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP\nw czasie stanu wojennego (gdy Sejm RP nie może się zebrać na\nposiedzenie);\n- wskazał, że Prezydent RP ma prawo do zwracania się\nz orędziem do Sejmu RP, Senatu RP i Zgromadzenia\nNarodowego RP;\n- wskazał, że Marszałek Sejmu RP zarządza wybory na urząd\nPrezydenta RP, a Prezydent RP składa przysięgę wobec\nZgromadzenia Narodowego RP;\n- wskazał, że w razie opróżnienia urzędu Prezydenta RP\nobowiązki te wykonuje Marszałek Sejmu RP, a w drugiej\nkolejności - Marszałek Senatu RP;\n- wskazał, że Zgromadzenie Narodowe RP ma prawo\nwnioskować (większością 2/3 głosów ustawowej liczby członków)\no pociągnięcie Prezydenta RP do odpowiedzialności\nkonstytucyjnej przed Trybunałem Stanu oraz ma prawo uznać\nidentyczną większością trwałą niezdolność Prezydenta RP do\nsprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia;\n- wskazał, że niektóre umowy międzynarodowe są ratyfikowane\nprzez Prezydenta RP po wyrażaniu przez parlament zgody\nustawowej;\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) uzasadnił, z odwołaniem do przypadku USA, że nie istnieje\nw Polsce model separacji władzy:\n- wyjaśnił model separacji (oraz hamulców i równowagi) władzy\nobowiązujący w USA;\n- na podstawie aspektów 1-3 wnioskował, że w Polsce mamy do\nczynienia z modelem współpracy władz typowym dla różnych\nsystemów parlamentarnych (elementy klasycznego\nparlamentarno-gabinetowego, kanclerskiego oraz parlamentarno-\n-prezydenckiego);\n- wykazał różnice między oboma modelami podziału władzy:\nw Polsce - odmiennie od USA - występuje m.in.: dualizm\negzekutywy, inicjatywa ustawodawcza egzekutywy, weto\nprezydenckie, możliwość skrócenia kadencji parlamentu przez\ngłowę państwa, odpowiedzialność polityczna rządu przed izbą\npierwszą parlamentu.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście\ninterpretacyjnym, wykazał się znajomością licznych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nW przypadku aspektów 1. i 3. dany aspekt uznaje się za\nwypełniony w sposób pełny wówczas, gdy zdający zrealizował\nmin. 75% wskazanych w nim treści.\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\ni częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden\nlub dwa błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (umieścił\nw pracy nieliczne\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód nie w pełni\nuporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo\nscharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród\nzagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy\nlub cztery błędy\nmerytoryczne.\nlub\n- częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym\nstopniu selekcję\ninformacji i ich\nhierarchizację (napisał\npracę, której znaczną\nczęść stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w sposób\nchaotyczny\ni nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił co\nnajmniej pięć błędów\nmerytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy\nstanowią fragmenty\nniezwiązane\nz tematem.\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nWywód jest\nniekomunikatywny.\n0 PKT\nZdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla\npoziomu I.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nPrzy pracy o wartości\nmerytorycznej 0 pkt, nie\nprzyznaje się punktów\nza pozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),\nmoże ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez\nzdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów,\ntj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za\nzrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości\nmerytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także\nocenić pracę na 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2.\nOd postępowania przygotowawczego do kasacji - przedstaw zasady, strony i możliwy\nprzebieg postępowania karnego w Rzeczypospolitej Polskiej.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nV. Znajomość\npodstaw ustroju\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\n(IV etap z.p.)\nVI. Znajomość praw\nczłowieka\ni sposobów ich\nochrony.","solution":"Odpowiedź: **26.1. Europejska Wspolnota Wegla i Stali (EWWiS)** Wskazowka w tekscie: \"wspolny rynek wegla i stali\", \"obrot weglem i stala\". To traktat **paryski z 18 kwietnia 1951 r.** ustanawiajacy **EWWiS** - pierwsza ze Wspolnot Europejskich, fundament dzisiejszej UE. Sygnatariusze: Francja, RFN, Wlochy, Belgia, Holandia, Luksemburg (tzw. \"szostka\" zalozycielska). **26.2. Nazwisko: Konrad Adenauer; litera: C** Sygnaly: - **Opis C**: \"Kanclerz RFN w latach 1949-63; zwolennik zblizenia politycznego z Francja i integracji w ramach zachodnich struktur ekonomicznych i politycznych\" - to **Konrad Adenauer**, pierwszy kanclerz RFN. - Traktat EWWiS zostal podpisany **18 kwietnia 1951 r.** - Adenauer juz byl kanclerzem (od 1949), tylko jego nazwisko sposrod przedstawionych pasuje czasowo. - **Charles de Gaulle (A)** - byl szefem rzadu Francji 1944-46, ale w 1951 nie byl u wladzy (powrot 1958); NIE podpisal EWWiS osobiscie. - **Margaret Thatcher (B)** - 1975-90, znacznie pozniej. - **Francisco Franco (D)** - rzadzil Hiszpania 1938-75, ale Hiszpania NIE byla w \"szostce\" EWWiS (Hiszpania przystapila do UE dopiero w 1986 r.). Tylko Adenauer (C) pasuje - byl szefem rzadu Niemiec (jednego z 6 sygnatariuszy) w momencie podpisania traktatu w 1951 r.\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nEtapy integracji europejskiej\n\nRok | Wydarzenie | Akt prawny\n1951 | EWWiS (Europejska Wspolnota Wegla i Stali) | Traktat paryski (18.04.1951)\n1957 | EWG (Europejska Wspolnota Gospodarcza) + EURATOM | Traktaty rzymskie (25.03.1957)\n1965 | Polaczenie organow trzech Wspolnot | Traktat fuzyjny (1967 wejscie w zycie)\n1986 | Jednolity Akt Europejski | (utworzenie wspolnego rynku 1992)\n1992 | Unia Europejska | Traktat z Maastricht (07.02.1992)\n1997 | Reforma instytucjonalna | Traktat amsterdamski\n2001 | Reforma pod katem rozszerzenia | Traktat z Nicei\n2007 | Aktualna podstawa UE | Traktat lizbonski (wszedl w zycie 1.12.2009)\n\nEWWiS - kontekst historyczny\n\nPowstanie pomyslu: 9 maja 1950 r. - Plan Schumana (Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych). Koncepcja autorstwa Jean Monneta: poddanie produkcji wegla i stali Francji i Niemiec wspolnej, ponadnarodowej kontroli (Wysokiej Wladzy) - co miala wykluczyc mozliwosc nowej wojny miedzy tymi krajami. Wegiel i stal byly podstawowymi surowcami przemyslu zbrojeniowego.\n\nSygnatariusze traktatu paryskiego (18 kwietnia 1951):\n\n1. Francja - Robert Schuman (min. spr. zagr.);\n2. Republika Federalna Niemiec - Konrad Adenauer (kanclerz);\n3. Wlochy - Alcide De Gasperi (premier);\n4. Belgia - Paul van Zeeland;\n5. Holandia - Dirk Stikker;\n6. Luksemburg - Joseph Bech.\n\nTe szesc panstw nazywa sie \"szostka zalozycielska\" Wspolnot Europejskich. Wszystkie sa do dzis czlonkami UE.\n\nWejscie w zycie EWWiS: 23 lipca 1952 r., na 50 lat (wygasla 23 lipca 2002 r., kompetencje przejela WE/UE).\n\nOjcowie zalozyciele UE\n\nKonrad Adenauer (1876-1967):\n\n- Pierwszy kanclerz RFN: 15 wrzesnia 1949 - 16 pazdziernika 1963 (14 lat - dotad najdluzej urzedujacy kanclerz Niemiec wspolczesnych).\n- CDU (Chrzescijansko-Demokratyczna Unia Niemiec) - wspolzalozyciel.\n- Glowna idea: westintegration (integracja zachodnia) - zwiazanie RFN z Zachodem ekonomicznie (EWWiS, EWG), politycznie i wojskowo (NATO 1955).\n- Pojednanie francusko-niemieckie - kluczowa relacja z de Gaullem, Traktat elizejski 1963 (Adenauer-de Gaulle).\n\nRobert Schuman (1886-1963):\n- Francuski politykz Lotaryngii (urodzony w Luksemburgu);\n- Plan Schumana 9.05.1950 → traktat EWWiS 1951.\n\nJean Monnet (1888-1979):\n- Francuski ekonomista, \"ojciec Europy\";\n- Pierwszy przewodniczacy Wysokiej Wladzy EWWiS.\n\nAlcide De Gasperi, Paul-Henri Spaak, Altiero Spinelli - inni ojcowie zalozyciele.\n\nIdentyfikacja politykow z opisow\n\nA. de Gaulle (Charles, 1890-1970):\n\n- Szef Rzadu Tymczasowego Republiki Francuskiej 1944-46;\n- Powrot do wladzy 1958 (V Republika): premier 1958, prezydent 1959-69;\n- Algier - tak, kryzys algierski 1958 umozliwil mu powrot.\n- NIE podpisal EWWiS - w 1951 r. byl poza wladza polityczna (na uboczu);\n- Owszem, podpisal Traktat Elizejski z Adenauerem 1963, ale TO INNY TRAKTAT.\n\nB. Margaret Thatcher (1925-2013):\n\n- Lider Partii Konserwatywnej 1975-1990;\n- Premier UK 1979-1990 (11,5 roku - najdluzej w XX w.);\n- W 1951 r. nie byla na zadnym istotnym stanowisku (mlodziez). Wielka Brytania DOLACZYLA do Wspolnot Europejskich w 1973 r. (wczesniej francuskie veto de Gaulle'a w 1963 i 1967).\n\nC. Konrad Adenauer - prawidlowa odpowiedz:\n\n- Kanclerz RFN 1949-63;\n- W 1951 r. juz byl kanclerzem, mogl podpisac EWWiS;\n- Promotor integracji europejskiej, zblizenia z Francja.\n\nD. Franco (Francisco, 1892-1975):\n\n- Caudillo Hiszpanii 1938 (lub 1939 - po wojnie domowej) - 1975;\n- Hiszpania NIE byla czlonkiem EWWiS ani EWG - dolaczyla do UE dopiero w 1986 r. (rok po smierci Franco i kilkanascie lat po jego smierci). Hiszpania pod Franco byla dyktatura i nie spelniala kryteriow demokratycznych.\n\nOdpowiedzi\n\n- 26.1: Europejska Wspolnota Wegla i Stali (EWWiS)\n- 26.2: Nazwisko - Konrad Adenauer; litera - C\n\nTypowy błąd: Glowna pulapka: pomylenie traktatu paryskiego (EWWiS 1951) z rzymskim (EWG i EURATOM 1957) lub z Maastricht (UE 1992). Sygnal \"wegiel i stal\" jest jednoznaczny - EWWiS. Druga pulapka: rozpoznanie politykow z opisow. Adenauer to nazwa-klucz \"Kanclerz RFN 1949-63\" + \"zblizenie z Francja\" (program pojednania francusko-niemieckiego). Trzecia: dokladne daty: traktat 1951 - Adenauer juz byl kanclerzem, de Gaulle byl POZA WLADZA.","image":"img/wos-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":"integracja europejska, EWWiS, Adenauer, traktat paryski","page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-2)<br>Fragment traktatu międzynarodowego<br>Art. 4. Wymienione poniżej uznaje się za niezgodne ze wspólnym rynkiem węgla i stali<br>i w konsekwencji za zniesione i zakazane w granicach Wspólnoty, jak przewidziano<br>w niniejszym Traktacie:<br>a) opłaty przywozowe i wywozowe lub podatki mające to samo znaczenie, jak również<br>ograniczenia ilościowe obrotu węglem i stalą […].<br>polskawue.gov.pl<br>Informacje o politykach europejskich<br>A. Kierował rządem Francji w latach 1944-46; konflikt w Algierii umożliwił mu powrót do<br>władzy - w 1958 roku został premierem, a w 1959 - prezydentem.<br>B. Lider konserwatystów brytyjskich kierujący partią w latach 1975-90; najdłużej urzędujący<br>premier tego kraju w XX wieku.<br>C. Kanclerz RFN w latach 1949-63; zwolennik zbliżenia politycznego z Francją i integracji<br>w ramach zachodnich struktur ekonomicznych i politycznych.<br>D. Przewodniczący rządu Hiszpanii w latach 1938-73; był szefem państwa aż do śmierci<br>w 1975 roku.<br>26.1. Podaj nazwę wspólnoty europejskiej stworzonej na podstawie traktatu, którego<br>fragment przytoczono.<br>26.2. Określ, który spośród przedstawionych polityków podpisał cytowany traktat - podaj<br>jego nazwisko oraz literę, którą oznaczono informację o nim.<br>nazwisko - litera -</p>","answer_text_html":"<ol><li>Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:</li><li>przedstawia konstytucyjne procedury powoływania</li></ol>\n<p>i odwoływania rządu, zmiany rządu i zmiany ministrów.<br>(III etap) 13. Władza ustawodawcza w Polsce. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego</li></ol>\n<p>parlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw.<br>(III etap) 14. Władza wykonawcza. Zdający:</p>\n<ol><li>wskazuje najważniejsze zadania prezydenta Rzeczypospolitej</li></ol>\n<p>Polskiej i wyszukuje w środkach masowego przekazu informacje<br>o działaniach urzędującego prezydenta;</p>\n<ol><li>wyjaśnia, jak powoływany jest i czym zajmuje się rząd polski;</li></ol>\n<p>podaje nazwisko premiera, wyszukuje nazwiska ministrów<br>i zadania wybranych ministerstw.<br>Zasady oceniania<br>Poziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT<br>Zdający w pełni:</p>\n<ol><li>scharakteryzował zależności między Prezydentem RP a Radą</li></ol>\n<p>Ministrów RP:</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP powołuje Prezesa Rady Ministrów</li></ul>\n<p>RP i na jego wniosek członków Rady Ministrów RP w każdym<br>z „kroków”, przy czym w pierwszym i trzecim „kroku” decyzja ta<br>może zależeć od Prezydenta RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP odwołuje ministrów na wniosek</li></ul>\n<p>Prezesa Rady Ministrów RP lub w wyniku przegłosowania przez<br>Sejm RP wotum nieufności wobec ministra;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP przyjmuje dymisję Rady Ministrów</li></ul>\n<p>RP w przypadkach: rezygnacji Prezesa Rady Ministrów RP,<br>wyrażenia Radzie Ministrów RP konstruktywnego wotum<br>nieufności przez Sejm RP oraz nieuchwalenia wotum zaufania<br>dla Rady Ministrów RP przez Sejm RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo wnioskować do Sejmu RP</li></ul>\n<p>o pociągnięcie członka Rady Ministrów RP do odpowiedzialności<br>konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo zwoływać Radę</li></ul>\n<p>Gabinetową RP (radę ministrów obradującą pod przewodnictwem<br>Prezydenta RP, ale niemającą kompetencji Rady Ministrów RP);</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP, jako najwyższy przedstawiciel</li></ul>\n<p>państwa, ma uprawnienia w zakresie polityki zagranicznej, gdzie<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający nie popełnił<br>żadnego błędu<br>merytorycznego.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>poprawną selekcję<br>i hierarchizację<br>informacji (nie zamieścił<br>w pracy fragmentów<br>niezwiązanych<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w pełni spójny,<br>harmonijny i logiczny.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>współdziała z Prezesem Rady Ministrów RP i właściwym<br>ministrem (szefem MSZ RP);</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP jest najwyższym zwierzchnikiem Sił</li></ul>\n<p>Zbrojnych RP, a zwierzchnictwo to sprawuje za pośrednictwem<br>Ministra Obrony Narodowej RP, powołuje dowódców sił<br>zbrojnych, Szefa Sztabu Generalnego RP, a w czasie wojny - na<br>wniosek Prezesa Rady Ministrów RP - Naczelnego Dowódcę Sił<br>Zbrojnych RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo wydawać rozporządzenia</li></ul>\n<p>z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP oraz<br>rozporządzenia wymagające kontrasygnaty (wówczas<br>odpowiedzialność polityczna za ich konsekwencje spada na<br>Prezesa Rady Ministrów RP; ten ostatni może także odmówić<br>kontrasygnaty);</p>\n<ol><li>scharakteryzował zależności między Radą Ministrów RP</li></ol>\n<p>a parlamentem:</p>\n<ul><li>wskazał, że Rada Ministrów RP w każdym z „kroków”</li></ul>\n<p>powołania musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie RP<br>(głosowane większością bezwzględną, a w trzecim „kroku” -<br>większością zwykłą), przy czym w drugim „kroku” to Sejm RP<br>wybiera Prezesa Rady Ministrów RP; wskazał, że wotum<br>zaufania może być głosowane w Sejmie RP także na wniosek<br>Prezesa Rady Ministrów RP; wyciągnął wniosek, że rząd jest<br>traktowany jako emanacja większości parlamentarnej (izby<br>pierwszej);</p>\n<ul><li>przedstawił solidarną odpowiedzialność polityczną</li></ul>\n<p>(parlamentarną) Rady Ministrów RP przed Sejmem RP w postaci<br>konstruktywnego wotum nieufności (do wniosku dołączana<br>kandydatura nowego premiera) głosowanego większością<br>bezwzględną ustawowej liczby posłów;</p>\n<ul><li>przedstawił indywidualną odpowiedzialność polityczną</li></ul>\n<p>(parlamentarną) członków Rady Ministrów RP przed Sejmem RP<br>w postaci wotum nieufności głosowanego większością<br>bezwzględną ustawowej liczby posłów;</p>\n<ul><li>przedstawił aspekty funkcji kontrolnej Sejmu RP wobec Rady</li></ul>\n<p>Ministrów RP w postaci obowiązku Prezesa i członków Rady<br>Ministrów RP udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania<br>poselskie oraz udzielenia odpowiedzi w sprawach bieżących na<br>posiedzeniu Sejmu RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Rada Ministrów RP ma prawo inicjatywy</li></ul>\n<p>ustawodawczej oraz zgłaszania poprawek do swoich projektów;<br>stwierdził, że w przypadku ustawy budżetowej Rada Ministrów<br>RP to jedyny podmiot mający tę inicjatywę; wskazał, że ma ona<br>możliwość przyśpieszenia procedury ustawodawczej w sytuacji<br>uznania złożonego przez siebie projektu za pilny;</p>\n<ol><li>scharakteryzował zależności między Prezydentem RP</li></ol>\n<p>a parlamentem:</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP zarządza wybory parlamentarne</li></ul>\n<p>i zwołuje pierwsze posiedzenie Sejmu RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo do skrócenia kadencji</li></ul>\n<p>parlamentu obligatoryjnie (nieuchwalenie wotum zaufania dla RM<br>w trzecim „kroku”) i fakultatywnie (nieprzedstawienie<br>Prezydentowi RP w odpowiednim terminie ustawy budżetowej do<br>podpisu);</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej</li></ul>\n<p>oraz zgłaszania poprawek do swoich projektów;</p>\n<ul><li>przedstawił uczestnictwo Prezydenta RP w schyłkowym etapie</li></ul>\n<p>drogi ustawodawczej: podpisanie ustawy i zarządzenie jej<br>ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP lub przekazanie ustawy do<br>Sejmu RP celem jej ponownego rozpatrzenia (tzw. weto<br>prezydenckie, które może być odrzucone większością<br>kwalifikowaną 3/5 głosów), lub wystąpienie do Trybunału<br>Konstytucyjnego RP z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy<br>z Konstytucją RP;</p>\n<ul><li>przedstawił prawo Prezydenta RP, za zgodą Senatu RP, do</li></ul>\n<p>zarządzenia referendum ogólnokrajowego;</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP wnioskuje do Sejmu RP w sprawie</li></ul>\n<p>powołania Prezesa NBP oraz powołuje członków KRRiT oraz<br>RPP (obok tych wybranych przez izby parlamentu);</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo postanowić o stanie wojny</li></ul>\n<p>(jeżeli Sejm RP nie może zebrać się na posiedzenie) i wydawać<br>rozporządzenia z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP<br>w czasie stanu wojennego (gdy Sejm RP nie może się zebrać na<br>posiedzenie);</p>\n<ul><li>wskazał, że Prezydent RP ma prawo do zwracania się</li></ul>\n<p>z orędziem do Sejmu RP, Senatu RP i Zgromadzenia<br>Narodowego RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Marszałek Sejmu RP zarządza wybory na urząd</li></ul>\n<p>Prezydenta RP, a Prezydent RP składa przysięgę wobec<br>Zgromadzenia Narodowego RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że w razie opróżnienia urzędu Prezydenta RP</li></ul>\n<p>obowiązki te wykonuje Marszałek Sejmu RP, a w drugiej<br>kolejności - Marszałek Senatu RP;</p>\n<ul><li>wskazał, że Zgromadzenie Narodowe RP ma prawo</li></ul>\n<p>wnioskować (większością 2/3 głosów ustawowej liczby członków)<br>o pociągnięcie Prezydenta RP do odpowiedzialności<br>konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu oraz ma prawo uznać<br>identyczną większością trwałą niezdolność Prezydenta RP do<br>sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia;</p>\n<ul><li>wskazał, że niektóre umowy międzynarodowe są ratyfikowane</li></ul>\n<p>przez Prezydenta RP po wyrażaniu przez parlament zgody<br>ustawowej;<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>\n<ol><li>uzasadnił, z odwołaniem do przypadku USA, że nie istnieje</li></ol>\n<p>w Polsce model separacji władzy:</p>\n<ul><li>wyjaśnił model separacji (oraz hamulców i równowagi) władzy</li></ul>\n<p>obowiązujący w USA;</p>\n<ul><li>na podstawie aspektów 1-3 wnioskował, że w Polsce mamy do</li></ul>\n<p>czynienia z modelem współpracy władz typowym dla różnych<br>systemów parlamentarnych (elementy klasycznego<br>parlamentarno-gabinetowego, kanclerskiego oraz parlamentarno-<br>-prezydenckiego);</p>\n<ul><li>wykazał różnice między oboma modelami podziału władzy:</li></ul>\n<p>w Polsce - odmiennie od USA - występuje m.in.: dualizm<br>egzekutywy, inicjatywa ustawodawcza egzekutywy, weto<br>prezydenckie, możliwość skrócenia kadencji parlamentu przez<br>głowę państwa, odpowiedzialność polityczna rządu przed izbą<br>pierwszą parlamentu.</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów</li></ol>\n<p>danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście<br>interpretacyjnym, wykazał się znajomością licznych pojęć<br>związanych z tematem.<br>W przypadku aspektów 1. i 3. dany aspekt uznaje się za<br>wypełniony w sposób pełny wówczas, gdy zdający zrealizował<br>min. 75% wskazanych w nim treści.<br>Poziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia<br>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych</li></ol>\n<p>aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością<br>wybranych pojęć związanych z tematem.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił jeden<br>lub dwa błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>niekonsekwentną<br>selekcję informacji i ich<br>hierarchizację (umieścił<br>w pracy nieliczne<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód nie w pełni<br>uporządkowany.<br>Poziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo</li></ul>\n<p>scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród<br>zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił trzy<br>lub cztery błędy<br>merytoryczne.<br>lub</p>\n<ul><li>częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć</li></ol>\n<p>związanych z tematem.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>w niewystarczającym<br>stopniu selekcję<br>informacji i ich<br>hierarchizację (napisał<br>pracę, której znaczną<br>część stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w sposób<br>chaotyczny<br>i nielogiczny.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił co<br>najmniej pięć błędów<br>merytorycznych.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Ponad połowę pracy<br>stanowią fragmenty<br>niezwiązane<br>z tematem.<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Wywód jest<br>niekomunikatywny.<br>0 PKT<br>Zdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla<br>poziomu I.</p>\n<ol><li>Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych</li></ol>\n<p>z tematem.<br>Przy pracy o wartości<br>merytorycznej 0 pkt, nie<br>przyznaje się punktów<br>za pozostałe elementy.<br>Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),<br>może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez<br>zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów,<br>tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za<br>zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości<br>merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także<br>ocenić pracę na 0 punktów.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Temat 2.<br>Od postępowania przygotowawczego do kasacji - przedstaw zasady, strony i możliwy<br>przebieg postępowania karnego w Rzeczypospolitej Polskiej.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>V. Znajomość<br>podstaw ustroju<br>Rzeczypospolitej<br>Polskiej.<br>(IV etap z.p.)<br>VI. Znajomość praw<br>człowieka<br>i sposobów ich<br>ochrony.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>26.1. Europejska Wspolnota Wegla i Stali (EWWiS)</strong> Wskazowka w tekscie: &quot;wspolny rynek wegla i stali&quot;, &quot;obrot weglem i stala&quot;. To traktat <strong>paryski z 18 kwietnia 1951 r.</strong> ustanawiajacy <strong>EWWiS</strong> - pierwsza ze Wspolnot Europejskich, fundament dzisiejszej UE. Sygnatariusze: Francja, RFN, Wlochy, Belgia, Holandia, Luksemburg (tzw. &quot;szostka&quot; zalozycielska). <strong>26.2. Nazwisko: Konrad Adenauer; litera: C</strong> Sygnaly: - <strong>Opis C</strong>: &quot;Kanclerz RFN w latach 1949-63; zwolennik zblizenia politycznego z Francja i integracji w ramach zachodnich struktur ekonomicznych i politycznych&quot; - to <strong>Konrad Adenauer</strong>, pierwszy kanclerz RFN. - Traktat EWWiS zostal podpisany <strong>18 kwietnia 1951 r.</strong> - Adenauer juz byl kanclerzem (od 1949), tylko jego nazwisko sposrod przedstawionych pasuje czasowo. - <strong>Charles de Gaulle (A)</strong> - byl szefem rzadu Francji 1944-46, ale w 1951 nie byl u wladzy (powrot 1958); NIE podpisal EWWiS osobiscie. - <strong>Margaret Thatcher (B)</strong> - 1975-90, znacznie pozniej. - <strong>Francisco Franco (D)</strong> - rzadzil Hiszpania 1938-75, ale Hiszpania NIE byla w &quot;szostce&quot; EWWiS (Hiszpania przystapila do UE dopiero w 1986 r.). Tylko Adenauer (C) pasuje - byl szefem rzadu Niemiec (jednego z 6 sygnatariuszy) w momencie podpisania traktatu w 1951 r.</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Rozwiazanie</p>\n<p>Etapy integracji europejskiej</p>\n<p>Rok | Wydarzenie | Akt prawny<br>1951 | EWWiS (Europejska Wspolnota Wegla i Stali) | Traktat paryski (18.04.1951)<br>1957 | EWG (Europejska Wspolnota Gospodarcza) + EURATOM | Traktaty rzymskie (25.03.1957)<br>1965 | Polaczenie organow trzech Wspolnot | Traktat fuzyjny (1967 wejscie w zycie)<br>1986 | Jednolity Akt Europejski | (utworzenie wspolnego rynku 1992)<br>1992 | Unia Europejska | Traktat z Maastricht (07.02.1992)<br>1997 | Reforma instytucjonalna | Traktat amsterdamski<br>2001 | Reforma pod katem rozszerzenia | Traktat z Nicei<br>2007 | Aktualna podstawa UE | Traktat lizbonski (wszedl w zycie 1.12.2009)</p>\n<p>EWWiS - kontekst historyczny</p>\n<p>Powstanie pomyslu: 9 maja 1950 r. - Plan Schumana (Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych). Koncepcja autorstwa Jean Monneta: poddanie produkcji wegla i stali Francji i Niemiec wspolnej, ponadnarodowej kontroli (Wysokiej Wladzy) - co miala wykluczyc mozliwosc nowej wojny miedzy tymi krajami. Wegiel i stal byly podstawowymi surowcami przemyslu zbrojeniowego.</p>\n<p>Sygnatariusze traktatu paryskiego (18 kwietnia 1951):</p>\n<ol><li>Francja - Robert Schuman (min. spr. zagr.);</li><li>Republika Federalna Niemiec - Konrad Adenauer (kanclerz);</li><li>Wlochy - Alcide De Gasperi (premier);</li><li>Belgia - Paul van Zeeland;</li><li>Holandia - Dirk Stikker;</li><li>Luksemburg - Joseph Bech.</li></ol>\n<p>Te szesc panstw nazywa sie &quot;szostka zalozycielska&quot; Wspolnot Europejskich. Wszystkie sa do dzis czlonkami UE.</p>\n<p>Wejscie w zycie EWWiS: 23 lipca 1952 r., na 50 lat (wygasla 23 lipca 2002 r., kompetencje przejela WE/UE).</p>\n<p>Ojcowie zalozyciele UE</p>\n<p>Konrad Adenauer (1876-1967):</p>\n<ul><li>Pierwszy kanclerz RFN: 15 wrzesnia 1949 - 16 pazdziernika 1963 (14 lat - dotad najdluzej urzedujacy kanclerz Niemiec wspolczesnych).</li><li>CDU (Chrzescijansko-Demokratyczna Unia Niemiec) - wspolzalozyciel.</li><li>Glowna idea: westintegration (integracja zachodnia) - zwiazanie RFN z Zachodem ekonomicznie (EWWiS, EWG), politycznie i wojskowo (NATO 1955).</li><li>Pojednanie francusko-niemieckie - kluczowa relacja z de Gaullem, Traktat elizejski 1963 (Adenauer-de Gaulle).</li></ul>\n<p>Robert Schuman (1886-1963):</p>\n<ul><li>Francuski politykz Lotaryngii (urodzony w Luksemburgu);</li><li>Plan Schumana 9.05.1950 → traktat EWWiS 1951.</li></ul>\n<p>Jean Monnet (1888-1979):</p>\n<ul><li>Francuski ekonomista, &quot;ojciec Europy&quot;;</li><li>Pierwszy przewodniczacy Wysokiej Wladzy EWWiS.</li></ul>\n<p>Alcide De Gasperi, Paul-Henri Spaak, Altiero Spinelli - inni ojcowie zalozyciele.</p>\n<p>Identyfikacja politykow z opisow</p>\n<p>A. de Gaulle (Charles, 1890-1970):</p>\n<ul><li>Szef Rzadu Tymczasowego Republiki Francuskiej 1944-46;</li><li>Powrot do wladzy 1958 (V Republika): premier 1958, prezydent 1959-69;</li><li>Algier - tak, kryzys algierski 1958 umozliwil mu powrot.</li><li>NIE podpisal EWWiS - w 1951 r. byl poza wladza polityczna (na uboczu);</li><li>Owszem, podpisal Traktat Elizejski z Adenauerem 1963, ale TO INNY TRAKTAT.</li></ul>\n<p>B. Margaret Thatcher (1925-2013):</p>\n<ul><li>Lider Partii Konserwatywnej 1975-1990;</li><li>Premier UK 1979-1990 (11,5 roku - najdluzej w XX w.);</li><li>W 1951 r. nie byla na zadnym istotnym stanowisku (mlodziez). Wielka Brytania DOLACZYLA do Wspolnot Europejskich w 1973 r. (wczesniej francuskie veto de Gaulle&#x27;a w 1963 i 1967).</li></ul>\n<p>C. Konrad Adenauer - prawidlowa odpowiedz:</p>\n<ul><li>Kanclerz RFN 1949-63;</li><li>W 1951 r. juz byl kanclerzem, mogl podpisac EWWiS;</li><li>Promotor integracji europejskiej, zblizenia z Francja.</li></ul>\n<p>D. Franco (Francisco, 1892-1975):</p>\n<ul><li>Caudillo Hiszpanii 1938 (lub 1939 - po wojnie domowej) - 1975;</li><li>Hiszpania NIE byla czlonkiem EWWiS ani EWG - dolaczyla do UE dopiero w 1986 r. (rok po smierci Franco i kilkanascie lat po jego smierci). Hiszpania pod Franco byla dyktatura i nie spelniala kryteriow demokratycznych.</li></ul>\n<p>Odpowiedzi</p>\n<ul><li>26.1: Europejska Wspolnota Wegla i Stali (EWWiS)</li><li>26.2: Nazwisko - Konrad Adenauer; litera - C</li></ul>\n<p>Typowy błąd: Glowna pulapka: pomylenie traktatu paryskiego (EWWiS 1951) z rzymskim (EWG i EURATOM 1957) lub z Maastricht (UE 1992). Sygnal &quot;wegiel i stal&quot; jest jednoznaczny - EWWiS. Druga pulapka: rozpoznanie politykow z opisow. Adenauer to nazwa-klucz &quot;Kanclerz RFN 1949-63&quot; + &quot;zblizenie z Francja&quot; (program pojednania francusko-niemieckiego). Trzecia: dokladne daty: traktat 1951 - Adenauer juz byl kanclerzem, de Gaulle byl POZA WLADZA.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>26.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS)</strong> - angielski: European Coal and Steel Community (ECSC).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Kluczowe wskazówki:</p>\n<blockquote><em>&quot;…niezgodne ze <strong>wspólnym rynkiem węgla i stali</strong> i w konsekwencji za zniesione i zakazane w granicach <strong>Wspólnoty</strong>…&quot;</em></blockquote>\n<blockquote><em>&quot;…opłaty przywozowe i wywozowe […] jak również ograniczenia ilościowe <strong>obrotu węglem i stalą</strong>…&quot;</em></blockquote>\n<p>Tekst dosłownie wymienia <strong>&quot;węgiel i stal&quot;</strong> jako przedmiot wspólnego rynku → <strong>Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS)</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - pełna charakterystyka EWWiS</h4>\n<p><strong>Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS):</strong></p>\n<ul><li><strong>Założenie</strong>: Traktat Paryski z <strong>18 kwietnia 1951 r.</strong> (sygnowanie); wszedł w życie <strong>23 lipca 1952 r.</strong></li><li><strong>Państwa założycielskie (6)</strong>:</li></ul>\n<ol><li>Belgia</li><li>Francja</li><li>Holandia</li><li>Luksemburg</li><li>Niemcy Zachodnie (RFN)</li><li>Włochy</li></ol>\n<ul><li><strong>Inicjatorzy</strong>:</li><li><strong>Robert Schuman</strong> (francuski minister spraw zagranicznych) - Plan Schumana z 9 V 1950 r.</li><li><strong>Jean Monnet</strong> (francuski ekonomista) - &quot;ojciec Europy&quot;</li><li><strong>Cel</strong>: utworzenie wspólnego rynku węgla i stali - kontrola nad zasobami, które wcześniej wywoływały wojny (Lotaryngia, Saara)</li><li><strong>Czas trwania</strong>: 50 lat (do 23 VII 2002 r., następnie zastąpiona przez Wspólnotę Europejską)</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - geneza europejskiej integracji (etapy)</h4>\n<p><strong>Trzy wspólnoty europejskie (&quot;Wspólnoty Europejskie&quot;):</strong></p>\n<ol><li><strong>EWWiS</strong> - Europejska Wspólnota Węgla i Stali (1951, Traktat Paryski)</li><li><strong>EWG</strong> - Europejska Wspólnota Gospodarcza (1957, Traktaty Rzymskie)</li><li><strong>EURATOM</strong> - Europejska Wspólnota Energii Atomowej (1957, Traktat Rzymski)</li></ol>\n<p><strong>Ewolucja:</strong></p>\n<ul><li><strong>1965</strong> - Traktat fuzyjny (Bruksela): połączono organy zarządzające trzech wspólnot</li><li><strong>1986</strong> - Jednolity Akt Europejski: realizacja wspólnego rynku do 1992</li><li><strong>1992</strong> - Traktat z Maastricht: powstanie <strong>Unii Europejskiej</strong> (3 filary)</li><li><strong>2002</strong> - Wygaśnięcie EWWiS (po 50 latach)</li><li><strong>2007</strong> - Traktat Lizboński: likwidacja filarów, EWG przemianowana na UE</li></ul>\n<p><strong>Dziś:</strong> EWWiS już nie istnieje, EWG = UE, EURATOM nadal działa (osobny traktat, ale wspólne instytucje).</p>\n<h4>Sposób 4 - Plan Schumana - historia</h4>\n<p><strong>9 maja 1950 r.</strong> - Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych, ogłasza <strong>Plan Schumana</strong>:</p>\n<blockquote><em>&quot;Europa nie powstanie od razu i nie będzie zbudowana całościowo: powstanie poprzez konkretne osiągnięcia, tworzące przede wszystkim solidarność faktyczną. Połączenie produkcji węgla i stali zapewni natychmiast utworzenie wspólnych podstaw rozwoju gospodarczego, pierwszego etapu Federacji Europejskiej…&quot;</em></blockquote>\n<p>Główne idee:</p>\n<ol><li><strong>Wspólna gospodarka węgla i stali</strong> dla Francji i Niemiec - sektory tradycyjnie kontrolowane przez te państwa, kluczowe dla wojny (broń, czołgi)</li><li><strong>Niezależna instytucja</strong> (Wysoka Władza) zarządzająca</li><li><strong>Otwartość</strong> dla innych państw europejskich</li></ol>\n<p><strong>Cel polityczny</strong>: zapobieżenie kolejnej wojnie francusko-niemieckiej. <strong>Konkretność</strong> zamiast abstrakcyjnych deklaracji o pokoju.</p>\n<p><strong>Dziedzictwo:</strong></p>\n<ul><li><strong>9 maja</strong> = Dzień Europy (od 1985 r.)</li><li>Ojcowie założyciele UE: Schuman, Monnet, Adenauer (Niemcy), De Gasperi (Włochy), Spaak (Belgia)</li></ul>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 26.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>Europejska Wspólnota Węgla i Stali</strong>.<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna nazwa.<br><br>Akceptowane warianty:<br>- &quot;Europejska Wspólnota Węgla i Stali&quot;<br>- &quot;EWWiS&quot;<br>- &quot;European Coal and Steel Community&quot; / &quot;ECSC&quot;</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Główne traktaty integracji europejskiej:</strong><br>- <strong>1951</strong> - Traktat Paryski → <strong>EWWiS</strong> (50 lat, do 2002)<br>- <strong>1957</strong> - Traktaty Rzymskie → <strong>EWG</strong> + <strong>EURATOM</strong><br>- <strong>1965</strong> - Traktat fuzyjny (Bruksela)<br>- <strong>1986</strong> - Jednolity Akt Europejski<br>- <strong>1992</strong> - Traktat z Maastricht → <strong>UE</strong> (Unia Europejska)<br>- <strong>1997</strong> - Traktat z Amsterdamu<br>- <strong>2001</strong> - Traktat z Nicei<br>- <strong>2007</strong> - Traktat Lizboński (wszedł 2009)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd: &quot;Europejska Wspólnota Gospodarcza&quot; (EWG) - to inne ugrupowanie z 1957 r., dotyczy CAŁEJ gospodarki, nie tylko węgla i stali.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> &quot;Unia Europejska&quot; - to dopiero od 1992 r. (Maastricht). EWWiS była jedną z 3 wspólnot, które potem stały się UE.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> &quot;EURATOM&quot; - Europejska Wspólnota Energii Atomowej (1957) - dotyczy energii nuklearnej, NIE węgla i stali.</blockquote>\n<p><strong>26.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<ul><li><strong>Nazwisko</strong>: <strong>Adenauer</strong> (Konrad Adenauer)</li><li><strong>Litera</strong>: <strong>C</strong></li></ul>\n<h4>Sposób 1 - identyfikacja polityków</h4>\n<p>Traktat Paryski został podpisany <strong>18 kwietnia 1951 r.</strong> Identyfikujemy każdego polityka:</p>\n<p><strong>A. &quot;Kierował rządem Francji w latach 1944-46… w 1958 roku został premierem, a w 1959 - prezydentem.&quot;</strong><br>→ <strong>Charles de Gaulle</strong> (1890-1970)</p>\n<ul><li>Przewodniczący Tymczasowego Rządu Francji (1944-46)</li><li>Powrót do władzy w 1958 r. po kryzysie algierskim, premier rządu (1958)</li><li>Pierwszy prezydent V Republiki Francuskiej (1959-1969)</li><li>W 1951 r. NIE był u władzy → NIE podpisał traktatu</li></ul>\n<p><strong>B. &quot;Lider konserwatystów brytyjskich 1975-90… najdłużej urzędujący premier XX w.&quot;</strong><br>→ <strong>Margaret Thatcher</strong> (1925-2013)</p>\n<ul><li>Liderka Partii Konserwatywnej 1975-1990</li><li>Premier UK 1979-1990 (&quot;Żelazna Dama&quot;)</li><li>Brytania nie była w EWWiS w 1951 r. (dołączyła do EWG w 1973 r.)</li></ul>\n<p><strong>C. &quot;Kanclerz RFN w latach 1949-63… zwolennik zbliżenia politycznego z Francją.&quot;</strong><br>→ <strong>Konrad Adenauer</strong> (1876-1967)</p>\n<ul><li>Pierwszy kanclerz RFN (1949-1963)</li><li>Polityk CDU</li><li>W 1951 r. <strong>kanclerz RFN - podpisał Traktat Paryski jako reprezentant RFN</strong></li></ul>\n<p><strong>D. &quot;Przewodniczący rządu Hiszpanii 1938-73… szef państwa do śmierci 1975.&quot;</strong><br>→ <strong>Francisco Franco</strong> (1892-1975)</p>\n<ul><li>Generalissimus, dyktator Hiszpanii (1939-1975)</li><li>Hiszpania pod Franco była <strong>WYKLUCZONA</strong> z Wspólnot Europejskich (autorytarny reżim)</li><li>NIE podpisał traktatu</li></ul>\n<p><strong>Wniosek</strong>: W 1951 r. spośród wymienionych polityków u władzy był TYLKO <strong>Konrad Adenauer (C)</strong> - i to on podpisał Traktat Paryski.</p>\n<h4>Sposób 2 - Sygnatariusze Traktatu Paryskiego (1951)</h4>\n<p>Traktat o EWWiS podpisali ministrowie spraw zagranicznych 6 państw:</p>\n<ol><li><strong>Belgia</strong>: Paul van Zeeland</li><li><strong>Francja</strong>: Robert Schuman</li><li><strong>Holandia</strong>: Dirk Stikker, Johannes van den Brink (Joseph Bech zastąpił, ratifikator)</li><li><strong>Luksemburg</strong>: Joseph Bech</li><li><strong>Włochy</strong>: Carlo Sforza, Alcide De Gasperi (premier)</li><li><strong>RFN</strong>: <strong>Konrad Adenauer</strong> (kanclerz, jednocześnie pełniący funkcję ministra spraw zagranicznych)</li></ol>\n<p>Adenauer był wówczas zarówno <strong>kanclerzem RFN, jak i ministrem spraw zagranicznych</strong> (1949-1955) - sam reprezentował Niemcy.</p>\n<h4>Sposób 3 - Konrad Adenauer - postać</h4>\n<p><strong>Konrad Hermann Joseph Adenauer (1876-1967):</strong></p>\n<ul><li>Niemiecki polityk Chrześcijańsko-Demokratycznej Unii (CDU)</li><li><strong>Burmistrz Kolonii</strong> (1917-1933) - usunięty przez nazistów</li><li>Po II wojnie światowej współzałożyciel CDU</li><li><strong>Pierwszy kanclerz RFN</strong> (15 IX 1949 - 16 X 1963) - 14 lat</li><li>Architekt powojennej zachodniej integracji Niemiec</li></ul>\n<p><strong>Główne osiągnięcia:</strong></p>\n<ul><li><strong>Reintegracja zachodnich Niemiec</strong> ze światem demokratycznym</li><li><strong>Pojednanie z Francją</strong> (z Charlesem de Gaulle&#x27;em)</li><li><strong>Cud gospodarczy</strong> (Wirtschaftswunder) - odbudowa zachodnich Niemiec</li><li><strong>Członkostwo w NATO</strong> (1955)</li><li><strong>Współzałożyciel Wspólnot Europejskich</strong>:</li><li>EWWiS (1951)</li><li>EWG i EURATOM (1957, Traktaty Rzymskie)</li><li><strong>Traktat Elizejski</strong> (Élysée Treaty, 1963) z de Gaulle&#x27;em - kamień węgielny przyjaźni francusko-niemieckiej</li></ul>\n<p><strong>Polityka kanclerza:</strong></p>\n<ul><li><strong>&quot;Westbindung&quot;</strong> - związanie zachodnie (wybór NATO i Wspólnot zamiast neutralności)</li><li><strong>Przeciwko zjednoczeniu Niemiec</strong> w 1952 r. (oferta Stalina o neutralnych Niemczech) - wybrał integrację z Zachodem</li><li><strong>Współpraca z USA</strong> - Plan Marshalla, NATO, broń jądrowa</li></ul>\n<p><strong>Dziedzictwo:</strong></p>\n<ul><li>Uznawany za <strong>&quot;ojca założyciela&quot;</strong> Republiki Federalnej Niemiec</li><li>Ojciec założyciel Unii Europejskiej (razem ze Schumanem, Monnetem, De Gasperim)</li></ul>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 26.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - uczeń podał OBA elementy: nazwisko (Adenauer) + literę (C).<br>- <strong>0 pkt</strong> - tylko jeden element lub błędny.</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Ojcowie założyciele UE (Founding Fathers):</strong><br>Oficjalna lista 11 &quot;ojców założycieli&quot; UE według UE:<br>1. <strong>Konrad Adenauer</strong> (Niemcy) - kanclerz RFN<br>2. <strong>Joseph Bech</strong> (Luksemburg) - premier i minister spraw zagranicznych<br>3. <strong>Johan Willem Beyen</strong> (Holandia) - minister spraw zagranicznych<br>4. <strong>Winston Churchill</strong> (Wielka Brytania) - premier (mimo że UK NIE wstąpiła do Wspólnot)<br>5. <strong>Alcide De Gasperi</strong> (Włochy) - premier<br>6. <strong>Walter Hallstein</strong> (Niemcy) - pierwszy przewodniczący Komisji EWG<br>7. <strong>Sicco Mansholt</strong> (Holandia) - komisarz ds. rolnictwa<br>8. <strong>Jean Monnet</strong> (Francja) - &quot;architekt&quot; wspólnot<br>9. <strong>Robert Schuman</strong> (Francja) - &quot;ojciec&quot; Schumana<br>10. <strong>Paul-Henri Spaak</strong> (Belgia) - premier i minister spraw zagranicznych<br>11. <strong>Altiero Spinelli</strong> (Włochy) - federalista</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Charles de Gaulle (1890-1970):</strong><br>- Generał, prezydent V Republiki Francuskiej (1959-1969)<br>- W 1951 r. NIE był u władzy (był na wycofaniu, kierował RPF - Rassemblement du Peuple Français)<br>- Wrócił do władzy w 1958 r. po kryzysie algierskim<br>- Sceptyk wobec integracji europejskiej (&quot;Europe of Nations&quot;, veto wobec UK 1963 i 1967)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd: zaznaczenie A (de Gaulle) - bo był znany jako lider Francji. ALE w 1951 r. de Gaulle NIE był u władzy (kierował tymczasowym rządem 1944-46, potem był poza władzą do 1958 r.).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wielka Brytania (B - Thatcher) NIE była w EWWiS - Wielka Brytania dołączyła do EWG dopiero w 1973 r. (po wyborze konserwatystów Heath, Thatcher była ich liderem od 1975 r.).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Hiszpania pod Franco (D) była <strong>WYKLUCZONA</strong> z Wspólnot - Hiszpania mogła wstąpić do EWG dopiero po śmierci Franco i transformacji demokratycznej. Wstąpiła w 1986 r. (razem z Portugalią).</blockquote>"}]}