{"id":"wos-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nFragment dokumentu\nDnia 11 kwietnia 2019 r. w mojej Kancelarii Notarialnej stawili się:\n1) Jan Kowalski […];\n2) Adam Nowak, działający jako pełnomocnik w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa\nBudownictwa Mieszkaniowego [ ].\nZawarto umowę: O ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży [ ].\nNa podstawie: www.bankier.pl\nRozstrzygnij,\nczy\ndokument,\nktórego\nfragment\nprzedstawiono,\njest\naktem\nadministracyjnym. Dokończ zdanie uzasadnienia - zaznacz właściwą odpowiedź\nspośród podanych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie - Dokument, którego fragment przedstawiono,\nA. jest oświadczeniem woli dwóch równoprawnych stron.\nB. został sporządzony przez organ administracji publicznej.\nC. rozstrzyga spór między dwiema stronami postępowania sądowego.\nD. narzuca Adamowi Nowakowi jako jednej ze stron zobowiązania wobec państwa.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17.\n18.1. 18.2.\n19.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba punktów\n1.\nAdam, urodzony w 2016 roku, mógł być w 2019 roku spadkobiercą części\nmajątku swego zmarłego dziadka na drodze dziedziczenia testamentowego. P\nF\n2.\nCzynność prawna w postaci zakupu w 2019 roku przez Annę, urodzoną\nw 2010 roku, paczki lizaków za 6 złotych w hipermarkecie jest ważna.\nP\nF\nEWOP-R0_100","answer":"E","answer_text":"19. Modele ustrojowe państw demokratycznych. Zdający:\n1) podaje cechy charakterystyczne różnych modeli ustrojowych\npaństw demokratycznych […];\n2) charakteryzuje krótko ustroje polityczne Niemiec, Wielkiej\nBrytanii, Francji […];\n3) przedstawia zasady odpowiedzialności konstytucyjnej\ni politycznej; wskazuje, kto im podlega.","solution":"Odpowiedź: **Poprawna odpowiedź: A. szczególną formą czynności prawnej.** **Akt notarialny** to dokument urzędowy sporządzony przez **notariusza** (osobę zaufania publicznego, art. 1 ustawy z 1991 r. Prawo o notariacie), w którym strony dokonują **czynności prawnej** w **szczególnej formie** wymaganej przez prawo (np. umowa sprzedaży nieruchomości – art. 158 k.c., umowa o przeniesienie własności nieruchomości, ustanowienie hipoteki, niektóre testamenty, umowa spółki z o.o.). Pozostałe: - B. **akt administracyjny** – jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (np. decyzja o pozwoleniu na budowę), - C. **orzeczenie sądowe** – wyrok lub postanowienie sądu, - D. **akt normatywny** – akt zawierający normy prawne (ustawa, rozporządzenie, uchwała).\n\nStrona arkusza\n\nPo co to umieć\n\nKlasyfikacja aktów prawnych (normatywne, administracyjne, orzecznicze,\nnotarialne) to fundament znajomości systemu prawa.\n\nTypowy błąd: **Notariusz nie jest organem administracji**, jest osobą zaufania publicznego pełniącą funkcje pomocnicze wobec wymiaru sprawiedliwości. Akt notarialny jest **dokumentem czynności prawnej**, nie aktem władczym państwa.","image":"img/wos-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":"Akt notarialny – charakter prawny","page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 19. (0-1)
Fragment dokumentu
Dnia 11 kwietnia 2019 r. w mojej Kancelarii Notarialnej stawili się:

\n
  1. Jan Kowalski […];
  2. Adam Nowak, działający jako pełnomocnik w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa
\n

Budownictwa Mieszkaniowego [ ].
Zawarto umowę: O ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży [ ].
Na podstawie: www.bankier.pl
Rozstrzygnij,
czy
dokument,
którego
fragment
przedstawiono,
jest
aktem
administracyjnym. Dokończ zdanie uzasadnienia - zaznacz właściwą odpowiedź
spośród podanych.
Rozstrzygnięcie -
Uzasadnienie - Dokument, którego fragment przedstawiono,
A. jest oświadczeniem woli dwóch równoprawnych stron.
B. został sporządzony przez organ administracji publicznej.
C. rozstrzyga spór między dwiema stronami postępowania sądowego.
D. narzuca Adamowi Nowakowi jako jednej ze stron zobowiązania wobec państwa.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
16.
17.
18.1. 18.2.
19.
Maks. liczba punktów
1
1
1
2
1
Uzyskana liczba punktów
1.
Adam, urodzony w 2016 roku, mógł być w 2019 roku spadkobiercą części
majątku swego zmarłego dziadka na drodze dziedziczenia testamentowego. P
F
2.
Czynność prawna w postaci zakupu w 2019 roku przez Annę, urodzoną
w 2010 roku, paczki lizaków za 6 złotych w hipermarkecie jest ważna.
P
F
EWOP-R0_100

","answer_text_html":"
  1. Modele ustrojowe państw demokratycznych. Zdający:
  2. podaje cechy charakterystyczne różnych modeli ustrojowych
\n

państw demokratycznych […];

\n
  1. charakteryzuje krótko ustroje polityczne Niemiec, Wielkiej
\n

Brytanii, Francji […];

\n
  1. przedstawia zasady odpowiedzialności konstytucyjnej
\n

i politycznej; wskazuje, kto im podlega.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: Poprawna odpowiedź: A. szczególną formą czynności prawnej. Akt notarialny to dokument urzędowy sporządzony przez notariusza (osobę zaufania publicznego, art. 1 ustawy z 1991 r. Prawo o notariacie), w którym strony dokonują czynności prawnej w szczególnej formie wymaganej przez prawo (np. umowa sprzedaży nieruchomości – art. 158 k.c., umowa o przeniesienie własności nieruchomości, ustanowienie hipoteki, niektóre testamenty, umowa spółki z o.o.). Pozostałe: - B. akt administracyjny – jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (np. decyzja o pozwoleniu na budowę), - C. orzeczenie sądowe – wyrok lub postanowienie sądu, - D. akt normatywny – akt zawierający normy prawne (ustawa, rozporządzenie, uchwała).

\n

Strona arkusza

\n

Po co to umieć

\n

Klasyfikacja aktów prawnych (normatywne, administracyjne, orzecznicze,
notarialne) to fundament znajomości systemu prawa.

\n

Typowy błąd: Notariusz nie jest organem administracji, jest osobą zaufania publicznego pełniącą funkcje pomocnicze wobec wymiaru sprawiedliwości. Akt notarialny jest dokumentem czynności prawnej, nie aktem władczym państwa.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Rozstrzygnięcie: NIE - dokument przedstawiony w arkuszu NIE jest aktem administracyjnym.

\n

Uzasadnienie: A. „jest oświadczeniem woli dwóch równoprawnych stron"

\n

Dokument przedstawiony w arkuszu to akt notarialny (umowa cywilnoprawna o ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży, sporządzona w Kancelarii Notarialnej) - czyli czynność prawa cywilnego, a NIE prawa administracyjnego.

\n

Sposób 1 - analiza dokumentu

\n
Treść dokumentu
\n
„Dnia 11 kwietnia 2019 r. w mojej Kancelarii Notarialnej stawili się:
1) Jan Kowalski […];
2) Adam Nowak, działający jako pełnomocnik w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa Budownictwa Mieszkaniowego [ ].
Zawarto umowę: O ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży [ ]."
\n
Cechy charakterystyczne dokumentu
\n
  1. Sporządzony w Kancelarii Notarialnej - to nie organ administracji publicznej, lecz kancelaria notariusza (wolny zawód, samorząd zawodowy)
  2. Stawili się: Jan Kowalski + pełnomocnik PBM - DWIE STRONY o równym statusie prawnym
  3. „Zawarto umowę" - dokument fiksuje UMOWĘ, czyli dwustronną czynność prawną
  4. Przedmiot umowy: ustanowienie własności lokalu + sprzedaż - prawo cywilne, prawa rzeczowe
\n

To wszystko sygnalizuje: akt notarialny / umowa cywilnoprawna, NIE akt administracyjny.

\n

Sposób 2 - definicja i cechy aktu administracyjnego

\n
Co to jest akt administracyjny?
\n

Akt administracyjny to JEDNOSTRONNE oświadczenie woli organu administracji publicznej wydane na podstawie prawa, regulujące sytuację prawną indywidualnego podmiotu (osoby, firmy).

\n

Cechy aktu administracyjnego:

\n
  1. Wydany przez organ administracji publicznej (wojewoda, starosta, dyrektor szkoły, dyrektor urzędu skarbowego itd.)
  2. Jednostronnie - organ NIE pyta obywatela o zgodę, decyduje sam (na podstawie prawa)
  3. Władczo - kreuje obowiązki lub przyznaje uprawnienia
  4. Indywidualny - adresowany do konkretnej osoby (nie generalny jak ustawa)
  5. Konkretny - w konkretnej sprawie
\n
Przykłady aktów administracyjnych
\n\n

Sposób 3 - eliminacja błędnych uzasadnień

\n

| Opcja | Treść | Czy pasuje? | Komentarz |
| A | „jest oświadczeniem woli dwóch równoprawnych stron" | TAK - POPRAWNA | Akt notarialny = umowa = oświadczenie woli OBU stron, równe podmioty prawa cywilnego |
| B | „został sporządzony przez organ administracji publicznej" | NIE | Notariusz NIE jest organem administracji publicznej. Kancelaria notarialna to wolny zawód, NIE administracja |
| C | „rozstrzyga spór między dwiema stronami postępowania sądowego" | NIE | To by było orzeczenie sądu (np. wyrok), NIE akt notarialny. Akt notarialny NIE rozstrzyga sporu, lecz dokumentuje umowę |
| D | „narzuca Adamowi Nowakowi jako jednej ze stron zobowiązania wobec państwa" | NIE | Tu nie ma „państwa" jako strony - strony to dwie osoby prywatne (Kowalski + PBM przez Nowaka). Brak władczego narzucania |

\n
Dlaczego B (organ administracji) jest błędne?
\n

Notariusz to osoba zaufania publicznego wykonująca wolny zawód (Ustawa z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, Dz.U. 1991 nr 22 poz. 91). Notariusz NIE jest organem administracji publicznej - choć ma uprawnienia publicznoprawne (sporządza akty notarialne, urzędowo poświadcza), to działa w ramach prawa cywilnego, a nie administracyjnego.

\n
Dlaczego C (rozstrzyganie sporu) jest błędne?
\n

Akt notarialny NIE jest orzeczeniem sądu. Strony nie są w sporze - chcą zawrzeć umowę i potrzebują formy notarialnej (wymaganej dla niektórych umów, jak ustanowienie odrębnej własności lokalu - art. 158 KC, art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali).

\n
Dlaczego D (zobowiązania wobec państwa) jest błędne?
\n

W akcie notarialnym strony zaciągają zobowiązania wobec siebie (np. PBM dostarczy lokal, Kowalski zapłaci cenę), a NIE wobec państwa. Zobowiązania mają charakter cywilnoprawny, nie publicznoprawny.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

Oficjalny schemat oceniania wg dokumentu CKE "Zasady oceniania rozwiazan zadan" (zad. 19, max 1 pkt).

\n

Zasady oceniania:

\n\n

Poprawna odpowiedz (CKE):

\n

Rozstrzygnięcie - Nie.
Uzasadnienie - A.

\n

Reference politologiczny - typy dokumentów prawnych

\n
Klasyfikacja dokumentów prawnych
\n
1. Akty administracyjne (prawo administracyjne)
\n\n
2. Umowy cywilnoprawne (prawo cywilne)
\n\n
3. Orzeczenia sądowe
\n\n
4. Akty normatywne
\n\n
Akt notarialny - szczegóły
\n

Forma aktu notarialnego wymagana m.in. dla:

\n\n

Prawo notariusza:

\n\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd - odpowiedź „Tak", bo uczeń kojarzy „akt" w nazwie z czymś państwowym. ALE „akt notarialny" to forma umowy CYWILNOPRAWNEJ, NIE administracyjnej. Nazwa „akt" używana jest też dla umów (akt notarialny), nie tylko decyzji administracyjnych.
\n
Uwaga: Inny błąd - wybór uzasadnienia B (organ administracji). Notariusz NIE jest organem administracji publicznej - to wolny zawód (samorząd zawodowy zob. art. 17 Konstytucji, zad. 8 z tego arkusza!).
\n
Uwaga: Pamiętaj o trzech głównych typach dokumentów prawnych:
1. Akty administracyjne - jednostronne, organ → obywatel (decyzja, postanowienie)
2. Umowy cywilnoprawne - dwustronne, równoprawne strony (akt notarialny, umowa)
3. Orzeczenia sądowe - rozstrzygające spór (wyrok, nakaz zapłaty)
\n
Uwaga: Klucz dyskusji: w akcie notarialnym dwie strony wspólnie kreują treść umowy (zgoda obu stron), w akcie administracyjnym organ narzuca treść jednostronnie (obywatel może się odwołać, ale nie odmówić).
\n
Uwaga: Notariusz to zawód zaufania publicznego (art. 17 Konstytucji), członek izby notarialnej (samorząd zawodowy z przymusową przynależnością) - analogiczne do adwokata, lekarza.
"}]}