{"id":"wos-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-2)\nPrzepisy prawne z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności\nArt. 34. Trybunał może przyjmować skargi każdej osoby, organizacji pozarządowej lub grupy\njednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez jedną z Wysokich Układających\nsię Stron praw zawartych w Konwencji lub jej Protokołach. [ ]\nArt. 35.1. Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków\nodwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi\nzasadami prawa międzynarodowego, i jeśli sprawa została wniesiona w ciągu sześciu\nmiesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji.\nDz.U. 1993, nr 61, poz. 284.\nO skardze do ETPCz - sytuacja fikcyjna\nJan Jacki, obywatel Polski, odwołał się w terminie od niekorzystnej dla niego decyzji podjętej\nprzez Starostę Powiatu Wyszkowskiego do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora\nNadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Ten utrzymał w mocy kwestionowane\nrozstrzygnięcie sprawy. W odpowiednim terminie, we wrześniu 2018 roku, Jacki zaskarżył\ndecyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uznał prawidłowe\nstanowisko organów obu instancji w rozpatrywanej sprawie. W styczniu 2019 roku Jacki złożył\nw tej sprawie skargę indywidualną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu\nskonstruowaną według właściwego wzoru.\n24.1. Rozstrzygnij, czy trybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, miałby podstawy\ndo rozpatrzenia wskazanej w tekście skargi Jana Jackiego. Odpowiedź uzasadnij,\nodnosząc się do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\n24.2. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nTrybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, działa w ramach systemu ochrony praw\ni wolności człowieka stworzonego przez\nA. Radę Europy.\nB. Unię Europejską.\nC. Organizację Narodów Zjednoczonych.\nD. Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.","answer":"24.2 = A","answer_text":"24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n1) wymienia kompetencje Sejmu i Senatu w państwie […];\n3) podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej\npolskiego parlamentu większości zwykłej, bezwzględnej\ni kwalifikowanej;\n4) wyjaśnia szczególny charakter procedury uchwalania ustawy\nbudżetowej.","solution":"Odpowiedź: **24.1. Rozstrzygnięcie: TAK**, Europejski Trybunał Praw Człowieka miałby podstawy do rozpatrzenia skargi Jana Jackiego. *Uzasadnienie:* - Zgodnie z **art. 35 ust. 1** Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) Trybunał może rozpatrywać sprawę **po wyczerpaniu wszystkich krajowych środków odwoławczych** i w **ciągu sześciu miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji** w sprawie. - Jacki **wyczerpał krajowe środki odwoławcze**: złożył odwołanie do organu II instancji (Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego), następnie zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – który utrzymał decyzję w mocy (wrzesień 2018). Ostateczne orzeczenie zapadło, a w styczniu 2019 (czyli **w terminie 6 miesięcy** od ostatecznego rozstrzygnięcia) Jacki złożył skargę do ETPCz. - Skarga została skonstruowana według właściwego wzoru. - Spełnione są zatem warunki formalne z art. 35 ust. 1 EKPC. **24.2. Poprawna odpowiedź: A. Rada Europy.** ETPCz (Europejski Trybunał Praw Człowieka) w Strasburgu działa w ramach **Rady Europy** (organizacja założona 1949 r., 46 państw członkowskich po wykluczeniu Rosji w 2022) na podstawie **Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 1950 r.** **NIE należy mylić** Rady Europy z Radą Unii Europejskiej ani Radą Europejską – to trzy różne organizacje.\n\nStrona arkusza\n\nPo co to umieć\n\nETPCz to najważniejszy mechanizm ochrony praw człowieka dla obywateli\nRP – warunki skargi (wyczerpanie środków + 6 miesięcy) są obowiązkową\nwiedzą maturalną.\n\nTypowy błąd: Klasyczna pułapka: **Rada Europy** (RE, Strasburg, 46 państw, ETPCz) vs **Rada Europejska** (organ UE, szefowie państw UE) vs **Rada Unii Europejskiej** (organ ustawodawczy UE razem z PE). To trzy zupełnie różne organy.","image":"img/wos-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":"Skarga do ETPCz – wyczerpanie środków krajowych, Rada Europy","page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 24. (0-2)
Przepisy prawne z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Art. 34. Trybunał może przyjmować skargi każdej osoby, organizacji pozarządowej lub grupy
jednostek, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez jedną z Wysokich Układających
się Stron praw zawartych w Konwencji lub jej Protokołach. [ ]
Art. 35.1. Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków
odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi
zasadami prawa międzynarodowego, i jeśli sprawa została wniesiona w ciągu sześciu
miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji.
Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284.
O skardze do ETPCz - sytuacja fikcyjna
Jan Jacki, obywatel Polski, odwołał się w terminie od niekorzystnej dla niego decyzji podjętej
przez Starostę Powiatu Wyszkowskiego do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora
Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Ten utrzymał w mocy kwestionowane
rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiednim terminie, we wrześniu 2018 roku, Jacki zaskarżył
decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uznał prawidłowe
stanowisko organów obu instancji w rozpatrywanej sprawie. W styczniu 2019 roku Jacki złożył
w tej sprawie skargę indywidualną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu
skonstruowaną według właściwego wzoru.
24.1. Rozstrzygnij, czy trybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, miałby podstawy
do rozpatrzenia wskazanej w tekście skargi Jana Jackiego. Odpowiedź uzasadnij,
odnosząc się do unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.
Rozstrzygnięcie -
Uzasadnienie -
24.2. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Trybunał, którego dotyczą materiały źródłowe, działa w ramach systemu ochrony praw
i wolności człowieka stworzonego przez
A. Radę Europy.
B. Unię Europejską.
C. Organizację Narodów Zjednoczonych.
D. Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

","answer_text_html":"
  1. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:
  2. wymienia kompetencje Sejmu i Senatu w państwie […];
  3. podaje przykłady stosowania w procedurze legislacyjnej
\n

polskiego parlamentu większości zwykłej, bezwzględnej
i kwalifikowanej;

\n
  1. wyjaśnia szczególny charakter procedury uchwalania ustawy
\n

budżetowej.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 24.1. Rozstrzygnięcie: TAK, Europejski Trybunał Praw Człowieka miałby podstawy do rozpatrzenia skargi Jana Jackiego. Uzasadnienie: - Zgodnie z art. 35 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) Trybunał może rozpatrywać sprawę po wyczerpaniu wszystkich krajowych środków odwoławczych i w ciągu sześciu miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie. - Jacki wyczerpał krajowe środki odwoławcze: złożył odwołanie do organu II instancji (Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego), następnie zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – który utrzymał decyzję w mocy (wrzesień 2018). Ostateczne orzeczenie zapadło, a w styczniu 2019 (czyli w terminie 6 miesięcy od ostatecznego rozstrzygnięcia) Jacki złożył skargę do ETPCz. - Skarga została skonstruowana według właściwego wzoru. - Spełnione są zatem warunki formalne z art. 35 ust. 1 EKPC. 24.2. Poprawna odpowiedź: A. Rada Europy. ETPCz (Europejski Trybunał Praw Człowieka) w Strasburgu działa w ramach Rady Europy (organizacja założona 1949 r., 46 państw członkowskich po wykluczeniu Rosji w 2022) na podstawie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 1950 r. NIE należy mylić Rady Europy z Radą Unii Europejskiej ani Radą Europejską – to trzy różne organizacje.

\n

Strona arkusza

\n

Po co to umieć

\n

ETPCz to najważniejszy mechanizm ochrony praw człowieka dla obywateli
RP – warunki skargi (wyczerpanie środków + 6 miesięcy) są obowiązkową
wiedzą maturalną.

\n

Typowy błąd: Klasyczna pułapka: Rada Europy (RE, Strasburg, 46 państw, ETPCz) vs Rada Europejska (organ UE, szefowie państw UE) vs Rada Unii Europejskiej (organ ustawodawczy UE razem z PE). To trzy zupełnie różne organy.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

24.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

Rozstrzygnięcie: NIE - Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu NIE miałby podstaw do rozpatrzenia skargi Jana Jackiego.

\n

Uzasadnienie: Zgodnie z art. 35 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Trybunał może rozpatrzeć sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych przewidzianych prawem wewnętrznym. Jan Jacki nie wyczerpał wszystkich krajowych środków odwoławczych - po niekorzystnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie złożył skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), czyli pominął drugą instancję sądownictwa administracyjnego w Polsce. Dopiero po prawomocnym wyroku NSA mógłby skutecznie zwrócić się ze skargą indywidualną do ETPCz w Strasburgu.

\n

Sposób 1 - analiza krok po kroku ścieżki postępowania Jackiego

\n

W sprawie Jana Jackiego mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym, które ma w Polsce wieloetapową ścieżkę odwoławczą. Prześledźmy ją:

\n
Etap 1: pierwsza instancja administracyjna
\n
„Jan Jacki [ ] odwołał się w terminie od niekorzystnej dla niego decyzji podjętej przez Starostę Powiatu Wyszkowskiego"
\n

Decyzja wydana przez Starostę - organ administracji publicznej I instancji. Jacki odwołał się w terminie, co jest zgodne z prawem.

\n
Etap 2: druga instancja administracyjna
\n
„do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Ten utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie sprawy."
\n

Wojewódzki Inspektor Nadzoru = II instancja administracyjna. Decyzja utrzymana = wyczerpanie ścieżki administracyjnej (właściwy organ wyższego stopnia). To otwiera drogę do sądu administracyjnego.

\n
Etap 3: pierwsza instancja sądowa
\n
„W odpowiednim terminie, we wrześniu 2018 roku, Jacki zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uznał prawidłowe stanowisko organów obu instancji w rozpatrywanej sprawie."
\n

Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) = I instancja sądu administracyjnego. Wyrok WSA niekorzystny dla Jackiego.

\n
Etap 4: druga instancja sądowa - POMINIĘTA!
\n

TU jest błąd Jackiego: zamiast złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w terminie 30 dni od doręczenia wyroku WSA wraz z uzasadnieniem, Jacki przeskoczył tę instancję i bezpośrednio skierował sprawę do ETPCz.

\n
Etap 5: skarga do ETPCz - PRZEDWCZESNA!
\n
„W styczniu 2019 roku Jacki złożył w tej sprawie skargę indywidualną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu"
\n

Wyciąg z art. 35.1 Konwencji:

\n
„Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi zasadami prawa międzynarodowego"
\n

Zasada subsydiarności (pomocniczości) ETPCz: Trybunał strasburski działa subsydiarnie wobec sądów krajowych. Najpierw państwo członkowskie musi mieć szansę naprawić błąd we własnym systemie sądownictwa. Dopiero gdy wszystkie krajowe drogi zostały wykorzystane (i się nie powiodły) - można skarżyć państwo do Strasburga.

\n

W Polsce dla sprawy administracyjnej wszystkie środki odwoławcze to:

\n
  1. Odwołanie do II instancji administracji ✓ (Jacki to zrobił)
  2. Skarga do WSA ✓ (Jacki to zrobił)
  3. Skarga kasacyjna do NSA ✗ (Jacki tego NIE zrobił)
\n

→ Wyczerpanie środków NIE NASTĄPIŁO → skarga do ETPCz jest niedopuszczalna.

\n

Sposób 2 - analiza struktury sądownictwa administracyjnego w Polsce

\n
Pełna ścieżka odwoławcza dla decyzji administracyjnej
\n

Decyzja organu I instancji (np. Starosta)
↓ odwołanie w 14 dni
Decyzja organu II instancji (np. Wojewódzki Inspektor)
↓ skarga w 30 dni
Wyrok WSA (I instancja sądowa)
↓ skarga kasacyjna w 30 dni
Wyrok NSA (II instancja sądowa) - OSTATECZNY w Polsce
↓ skarga w 6 miesięcy
ETPCz w Strasburgu

\n

Dopiero po wyroku NSA - który jest ostateczny w polskim porządku prawnym - można złożyć skargę do ETPCz, pod warunkiem, że:

\n\n
Sytuacja Jackiego - co powinien był zrobić
\n

Po wyroku WSA w 2018 r. Jacki powinien był:

\n
  1. Złożyć skargę kasacyjną do NSA (w 30 dni, przez pełnomocnika - adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego)
  2. Czekać na wyrok NSA
  3. Dopiero wtedy, jeśli wyrok byłby niekorzystny - w 6 miesięcy złożyć skargę do ETPCz
\n

Zamiast tego - przeskoczył NSA i poszedł od razu do Strasburga → skarga zostanie odrzucona przez ETPCz jako niedopuszczalna formalnie.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

Oficjalny schemat oceniania wg dokumentu CKE "Zasady oceniania rozwiazan zadan" (zad. 24.1, max 1 pkt).

\n

Zasady oceniania:

\n\n

Poprawna odpowiedz (CKE):

\n

Rozstrzygnięcie - Nie.
Uzasadnienie - Artykuł 35.1. Konwencji mówi, że trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, a Jan Jacki nie wykorzystał dwuinstancyjności postępowania przed sądami administracyjnymi - nie wniósł sprawy do NSA.

\n

Reference politologiczny - system ochrony praw człowieka

\n
Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz)
\n\n
Warunki dopuszczalności skargi (art. 35)
\n

| Warunek | Treść |
| Wyczerpanie środków krajowych | wszystkie środki przewidziane prawem wewnętrznym |
| Termin 6 miesięcy (od 1 II 2022 - 4 miesięcy) | od ostatecznej decyzji krajowej |
| Nieanonimowość | skarga musi być podpisana |
| Niedublowanie | sprawa nie może być już rozpatrzona przez ETPCz lub inny organ międzynarodowy |
| Zgodność z Konwencją | dotyczy prawa zawartego w EKPC |
| Nadużycie prawa | nie może być nadużyciem skargi |

\n
Inne trybunały (NIE pomylić!)
\n

| Trybunał | Siedziba | System | Kompetencje |
| ETPCz | Strasburg | Rada Europy | EKPC, skargi indywidualne |
| TSUE (Trybunał Sprawiedliwości UE) | Luksemburg | Unia Europejska | prawo UE, pytania prejudycjalne |
| MTS (Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości) | Haga | ONZ | spory między państwami |
| MTK (Międzynarodowy Trybunał Karny) | Haga | Statut Rzymski 1998 | zbrodnie wojenne, ludobójstwo |
| TK (Trybunał Konstytucyjny) | Warszawa | Polska, Konstytucja RP | konstytucyjność prawa |

\n
Zasada subsydiarności ETPCz
\n

Trybunał strasburski nie jest sądem IV instancji - nie zastępuje sądów krajowych. Działa subsydiarnie:

\n\n

To wzmacnia suwerenność państw, ale stawia obywateli wobec konieczności wyczerpania wszystkich krajowych dróg.

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd - uczeń pisze, że ETPCz NIE rozpatrzy sprawy, ale uzasadnia to art. 34 („nie jest ofiarą") zamiast art. 35.1 (niewyczerpanie środków). Klucz CKE wymaga uzasadnienia odwołującego się dosłownie do art. 35.1 i niewykorzystania NSA.
\n
Uwaga: Drugi błąd - pomylenie ETPCz z TSUE (Trybunał Sprawiedliwości UE) lub MTS (Haga). ETPCz = Strasburg, Rada Europy, EKPC. NIE jest organem UE.
\n
Uwaga: Trzeci błąd - uczeń odpowiada „TAK", argumentując, że Jacki wyczerpał ścieżkę administracyjną. To błąd: w polskim systemie po WSA jest jeszcze NSA (skarga kasacyjna w 30 dni). Bez NSA - środki nie są wyczerpane.
\n
Uwaga: Pamiętaj o terminie skargi do ETPCz: 6 miesięcy od ostatecznej decyzji krajowej (od 1 II 2022 r. - 4 miesiące, na mocy Protokołu nr 15 do Konwencji). W zadaniu data 2018-01-2019 oznacza, że obowiązywał jeszcze stary termin 6-miesięczny.
\n
Uwaga: Skarga kasacyjna do NSA wymaga pełnomocnika profesjonalnego (adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego dla spraw podatkowych). To czyni ten etap kosztownym, ale OBOWIĄZKOWYM dla wyczerpania środków przed ETPCz.
\n

24.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A. Radę Europy

\n

Sposób 1 - identyfikacja Trybunału na podstawie materiałów źródłowych

\n

W zadaniu 24 jest mowa o Europejskim Trybunale Praw Człowieka (ETPCz). Wskazują na to:

\n
  1. Atrybucja źródła - „Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności" (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284). To skrót EKPC - Europejska Konwencja Praw Człowieka.
  2. Lokalizacja - w tekście „Jan Jacki [ ] złożył [ ] skargę indywidualną do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu".
  3. Treść przepisów - art. 34 (skarga indywidualna) i art. 35.1 (wyczerpanie środków, 6 miesięcy) to charakterystyczne przepisy Konwencji.
\n

EKPC została uchwalona w 1950 r. w ramach Rady Europy, a Europejski Trybunał Praw Człowieca w Strasburgu jest organem stworzonym przez tę Konwencję. Polska ratyfikowała Konwencję 19 stycznia 1993 r. (Dz.U. 1993 nr 61).

\n

→ Odpowiedź: A. Rada Europy.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych odpowiedzi

\n

Każda z czterech organizacji ma inny system ochrony praw człowieka - żeby nie pomylić, trzeba znać kanon dokumentów i instytucji:

\n

| Opcja | Organizacja | Siedziba | Główny dokument praw człowieka | Organ orzekający |
| A | Rada Europy | Strasburg | EKPC (1950) | ETPCz w Strasburgu |
| B | Unia Europejska | Bruksela | Karta Praw Podstawowych UE (2000) | TSUE w Luksemburgu |
| C | ONZ | Nowy Jork (siedziba), Genewa (Rada Praw Człowieka) | Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948), Pakty (1966) | Komitet Praw Człowieka ONZ (Genewa) |
| D | OBWE | Wiedeń | Akt Końcowy KBWE (1975), Dokument Wiedeński | Wysoki Komisarz ds. Mniejszości Narodowych (Haga) |

\n

A. Rada Europy - POPRAWNA. To pod jej egidą uchwalono EKPC i powołano ETPCz w Strasburgu.

\n

B. Unia Europejska - błędna. UE ma własny system (Karta Praw Podstawowych UE z 2000 r., wiążąca od 2009 r. po Lizbonie). Organem orzekającym jest Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu - całkowicie inna instytucja. Częsta pomyłka, bo „Trybunał europejski" brzmi podobnie.

\n

C. ONZ - błędna. ONZ ma system globalny: Powszechną Deklarację Praw Człowieka (10 XII 1948) i dwa pakty z 1966 r. (MPPOiP i MPPGSiK). Skargi indywidualne rozpatruje Komitet Praw Człowieka ONZ w Genewie (na podstawie Protokołu Fakultatywnego do MPPOiP). Nie ma trybunału w Strasburgu.

\n

D. OBWE - błędna. OBWE (Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, dawniej KBWE) zajmuje się głównie bezpieczeństwem zbiorowym i prewencją konfliktów. Nie ma trybunału praw człowieka rozpatrującego skargi indywidualne.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

Oficjalny schemat oceniania wg dokumentu CKE "Zasady oceniania rozwiazan zadan" (zad. 24.2, max 1 pkt).

\n

Zasady oceniania:

\n\n

Poprawna odpowiedz (CKE):

\n

A

\n

Reference politologiczny - Rada Europy vs Unia Europejska

\n
Rada Europy (Council of Europe) - od 1949 r.
\n\n
Unia Europejska - od 1992 (Maastricht) / formalnie od Lizbony 2009
\n\n
Częste pomyłki nazewnicze
\n

| Nazwa | Wyjaśnienie |
| Rada Europy (Council of Europe) | NIE jest organem UE; 46 państw; Strasburg |
| Rada Europejska (European Council) | Organ UE - szczyty szefów państw/rządów |
| Rada UE / Rada Unii Europejskiej (Council of the EU) | Organ UE - ministrowie tematyczni |
| Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) | Organ Rady Europy, Strasburg |
| Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) | Organ UE, Luksemburg |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd - wybór B (Unia Europejska) zamiast A. Pomyłka wynika z mylenia „Trybunału europejskiego" z UE. Pamiętaj: EKPC = Rada Europy = ETPCz w Strasburgu. KPP UE = Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu.
\n
Uwaga: Drugi błąd - wybór C (ONZ). ONZ ma własny system (Powszechna Deklaracja 1948, Pakty 1966) i własne organy (Komitet Praw Człowieka w Genewie), ale NIE ma trybunału w Strasburgu. Trybunał ONZ to MTS w Hadze, ale on rozpatruje spory MIĘDZYPAŃSTWOWE, nie skargi indywidualne.
\n
Uwaga: Pamiętaj: Polska jest w obu systemach - w Radzie Europy od 1991 r. (EKPC ratyfikowana 1993 r.), w UE od 1 V 2004 r. (KPP UE wiążąca od 2009 r.). Polacy mogą więc skarżyć państwo do obu trybunałów: ETPCz (Strasburg) i TSUE (Luksemburg), w różnych sprawach.
"}]}