{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nTekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia\nniemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau\n„Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się,\naż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym\npowiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest\ndyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym\npolega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu.\nJedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie,\njak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba.\nwww.polityka.pl\nTekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich\nMiędzy kwietniem a lipcem 1994 roku - a więc przez jedynie 100 dni - Hutu zabili od 800\ntys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu,\npostępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach\nEWOP-R0_100\nwprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz\nregularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do\nbezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła\npropagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa\nrwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”.\nPublicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.\nNa podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy,\nWrocław 2012, s. 99-107.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.<br>Tekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia<br>niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau<br>„Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się,<br>aż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym<br>powiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest<br>dyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym<br>polega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu.<br>Jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie,<br>jak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba.<br>www.polityka.pl<br>Tekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich<br>Między kwietniem a lipcem 1994 roku - a więc przez jedynie 100 dni - Hutu zabili od 800<br>tys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu,<br>postępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach<br>EWOP-R0_100<br>wprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz<br>regularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do<br>bezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła<br>propagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa<br>rwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”.<br>Publicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.<br>Na podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy,<br>Wrocław 2012, s. 99-107.</p>","solutions":[]}