{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"21","points":7,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-7)\nMateriał źródłowy 1. Analitycy o uwarunkowaniach powstania protektoratu\nmiędzynarodowego w Kosowie\nMapa. Albańczycy i Serbowie na Bałkanach\nTekst. Odebranie przez Serbię w latach 1989-1990 Kosowu bardzo szerokiej autonomii\ni [procesy zmierzające do rozpadu] Jugosławii doprowadziły do ogłoszenia przez kosowskich\nAlbańczyków w 1991 roku niepodległości, nieuznanej międzynarodowo. […] Kosowscy\nAlbańczycy ogłosili bojkot Serbii i utworzyli paralelne instytucje (szkolnictwo, służba zdrowia,\nadministracja), częściowo tolerowane przez Belgrad. Równocześnie […] powstała\nWyzwoleńcza Armia Kosowa (UÇK), opowiadająca się za zbrojną walką z Serbią. Po\npoczątkowych sukcesach UÇK [1997-1998], armia jugosłowiańska odbiła zdecydowaną\nwiększość terytoriów opanowanych przez albańską partyzantkę. […] [Na Zachodzie istniało]\nprzekonanie, że Serbia nie była w stanie pokonać UÇK bez wypędzenia setek tysięcy\nAlbańczyków […].\nPonowna eskalacja konfliktu zimą 1999 roku doprowadziła do konferencji międzynarodowej\nw Rambouillet w lutym i marcu 1999 roku. […] 20 marca 1999 roku Serbia rozpoczęła\nkolejną ofensywę w Kosowie. W odpowiedzi 27 marca 1999 roku NATO przeprowadziło\nnaloty na Jugosławię. […]\nProtektorat międzynarodowy w Kosowie powstał na mocy rezolucji 1244 Rady\nBezpieczeństwa ONZ przegłosowanej 10 czerwca 1999 roku [:] Federacyjna Republika\nJugosławii miała natychmiast zaprzestać stosowania przemocy i represji w Kosowie oraz\nrozpocząć wycofywanie wszystkich sił wojskowych, policyjnych i paramilitarnych (po\nwycofaniu odpowiedniej ich liczby określony personel mógł powrócić do prowincji).\nW Kosowie zostały rozmieszczone międzynarodowa administracja oraz siły bezpieczeństwa\n(wojsko i policja) pod auspicjami ONZ - UNMIK. […] Najważniejszym obowiązkiem misji\nMWOP-R0_100\nUNMIK miało być ustanowienie autonomii i samorządu w Kosowie (z uwzględnieniem\nsuwerenności i integralności terytorialnej FRJ), zgodnie z postanowieniami konferencji\nw Rambouillet.\nA. Balcer, M. Kaczmarski, W. Stanisławski, Kosowo - przed ostatecznym rozwiązaniem. Proces uregulowania\nstatusu międzynarodowego - uwarunkowania polityczne i historyczne, perspektywy rozwoju sytuacji,\n„Prace OSW”, Warszawa 2008, s. 8-10, 25.\nMateriał źródłowy 2. Tekst publicystyczny o przyczynach dymisji prezydenta Thaçiego\nPrezydent Hashim Thaçi podał się [w 2020 r.] do dymisji na wieść, że upomniał się o niego\nmiędzynarodowy trybunał w Hadze. […] Oskarżenie jest poważane: zbrodnie wojenne\ni przeciwko ludzkości podczas konfliktu z Serbią w latach 1998-99. A konkretnie\nodpowiedzialność za śmierć stu osób: Serbów, Romów i lokalnych przeciwników\npolitycznych. Thaçi był jednym z komendantów partyzanckiej Armii Wyzwolenia Kosowa […].\nPrezydent Kosowa pod pręgierzem, „Polityka” 2020, nr 46, s. 11.\nMateriał źródłowy 3. O zasadach prawa międzynarodowego\nW akcie końcowym KBWE sformułowano zasady prawa międzynarodowego. Z uwagi na\nkonflikty na obszarze byłych państw realnego socjalizmu po okresie zimnowojennym\ninteresujące poznawczo wydaje się pogrupowanie części tych zasad w trzy kategorie:\n1) powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego załatwiania sporów;\nwykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego;\n2) suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających z suwerenności;\nintegralności terytorialnej; nienaruszalności granic;\n3) poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; samostanowienia narodów.\nNa podstawie: Państwo i terytorium w prawie międzynarodowym,\nred. J. Menkes, E. Cała-Wacinkiewicz, Warszawa 2015.\nRozważ znaczenie - przedstawionych w ostatnim materiale źródłowym - kategorii\nzasad prawa międzynarodowego w działaniach wspólnoty międzynarodowej z lat 90.\nXX wieku oraz pierwszej dekady XXI wieku, podejmowanych na rzecz rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego. W wypowiedzi wykorzystaj pozostałe materiały źródłowe.\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-7)\nWymagania ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia […] procesy społeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.\n2) Zdający analizuje różnorodne […] zachowania społeczno-polityczne […].\n4) Zdający wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe w życiu społeczno-politycznym.\n6) Zdający charakteryzuje kwestię praw człowieka i ich międzynarodowej ochrony.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\n8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych,\ntakże w perspektywie globalnej i ze wskazaniem na globalne współzależności.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski i formułuje\nopinie.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych, a także wybranych tekstów z zakresu nauk społecznych.\n4) Zdający wykorzystuje informacje do tworzenia własnej złożonej wypowiedzi oraz\nrozważania różnych rozwiązań w obszarze społeczno-politycznym.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone problemy społeczne, polityczne i wyzwania\nglobalne […].\n4) Zdający dostrzega perspektywy różnych uczestników życia publicznego.\n6) Zdający rozpoznaje przypadki łamania praw człowieka i łamania prawa […].\n7) Zdający formułuje hipotezy dotyczące ważnych problemów społecznych.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n5) Zdający diagnozuje problemy społeczno-polityczne na poziomie […] państwowym,\neuropejskim i globalnym oraz ocenia wybrane rozwiązania tych problemów.\n(ZR) IV. Komunikowanie i współdziałanie.\n2) Zdający tworzy strategię argumentowania i przedstawia swoje stanowisko […],\nszanując odmienne poglądy.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n2) Zdający […] rozpoznaje przejawy ksenofobii i uzasadnia potrzebę przeciwstawiania\nsię temu zjawisku.\n6) Zdający analizuje stan przestrzegania praw mniejszości narodowych i etnicznych […]\nw wybranym państwie.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna i demokratyzacja.\n2) Zdający charakteryzuje atrybuty państwa jako organizacji politycznej (terytorialność,\nprzymusowość, suwerenność zewnętrzna i wewnętrzna); przedstawia cechy władzy\npaństwowej.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n13) Zdający analizuje przykłady procesów dezintegracji państw złożonych w Europie.\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n7) Zdający wyjaśnia problem separatyzmów i odnosi go do prawa międzynarodowego;\nwykazuje zróżnicowanie w reakcjach wspólnoty międzynarodowej wobec\nposzczególnych separatyzmów.\n8) Zdający przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy;\nlokalizuje je, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.\n12) Zdający charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane sposoby\nrozwiązywania długotrwałych konfliktów między narodami i państwami.\n13) Zdający wyjaśnia pojęcia […] interwencji humanitarnej oraz misji pokojowej; podaje\nich przykłady z różnych części świata, oceniając ich skuteczność i aspekty moralne.\n20) Zdający wymienia najważniejsze operacje pokojowe i militarne Organizacji Paktu\nPółnocnoatlantyckiego; wykazuje zmieniającą się rolę tej organizacji od lat 90. XX\nwieku.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n6) Zdający […] przedstawia problem łamania praw człowieka w wybranym państwie\nniedemokratycznym.\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n1) Zdający przedstawia podmioty prawa międzynarodowego publicznego i podstawowe\nzasady prawa międzynarodowego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej\nużycia, integralności terytorialnej, pokojowego załatwiania sporów, nieingerencji\nw sprawy wewnętrzne państwa, suwerennej równości, samostanowienia narodów,\nsuwerenności, nienaruszalności granic).\n2) Zdający wykazuje złożoność i wielopłaszczyznowość współczesnych stosunków\nmiędzynarodowych oraz współzależność państw w środowisku międzynarodowym.\n7) Zdający charakteryzuje cele i najważniejsze organy Organizacji Narodów\nZjednoczonych […] przedstawia jej wybrane działania i ocenia ich skuteczność.\n10) Zdający przedstawia […] cele [ ] Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego; ocenia\nwpływ tej organizacji na utrzymanie pokoju międzynarodowego […].\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i dwoma\n- częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nAspekty tematu:\n1) Rozważenie znaczenia 1. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego\nzałatwiania sporów; wykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa\nmiędzynarodowego).\n2) Rozważenie znaczenia 2. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających\nz suwerenności; integralności terytorialnej; nienaruszalności granic).\n3) Rozważenie znaczenia 3. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności;\nsamostanowienia narodów).\nPrzykładowa odpowiedź\nPróba rozwiązania konfliktu kosowskiego z przełomu XX i XXI wieku jest przykładem\ndziałań, które - jak i w innych konfliktach - nie mogą być zgodne ze wszystkimi zasadami\nprawa międzynarodowego. W wyniku tej próby w 2008 roku niepodległość ogłosiło Kosowo.\nSam fakt niepodległości Kosowa, za którą stoi część wspólnoty międzynarodowej, jest\nsprzeczny z zasadami integralności terytorialnej i nienaruszalności granic (Serbii). Fakt\nwykrojenia Kosowa w granicach z okresu SFRJ nie oznacza, że do takiego naruszenia nie\ndoszło - wszak Kosowo nie miało wtedy statusu republiki. Nie powinny tu więc zadziałać\nrozwiązania związane z rozpadem państw federalnych. Narzucenie stronie serbskiej\ndezintegracji terytorialnej wskazuje, że to państwo nie zostało potraktowane zgodnie\nz suwerenną równością.\nRozwiązanie konfliktu było związane zarówno z rezolucją 1244 Rady Bezpieczeństwa\nONZ wprowadzającą faktycznie na terytorium Kosowa protektorat międzynarodowy, jak\ni z planem Ahtisaariego. Jednak niepodległość Kosowa nie została poddana pod głosowanie\ntego organu ONZ. Cieniem na kwestii przestrzegania zasad prawa międzynarodowego\nz 1. kategorii kładzie się też interwencja zbrojna NATO z 1999 roku (Allied Force), która\nodbyła się bez mandatu RB ONZ - trudno zatem określić rozwiązanie konfliktu kosowskiego\njako w pełni zgodne z zasadą pokojowego załatwiania sporów i powstrzymania się od użycia\nsiły. Z kolei zarówno rezolucja 1244, jak i postanowienia konferencji w Rambouillet,\nw których gwarantowano integralność terytorialną FRJ (jej sukcesorką jest Serbia), w świetle\nfinalnego rozwiązania wskazują, że wspólnota międzynarodowa nie wykonała zobowiązań,\nktóre gwarantowała.\nOperację Allied Force traktowano jako wojnę o prawa człowieka. Represje serbskie\ndotyczyły nie tylko podejmujących działania zbrojne, lecz także ludności cywilnej. Jednak\nówczesne działania UÇK także nosiły znamiona zbrodni przeciwko ludzkości (m.in.\nprzyszłego prezydenta Thaçiego). UNMIK nie uchroniła kosowskich Serbów od odwetu\nAlbańczyków. Niekiedy twierdzi się, że zwyciężyła w rozwiązaniu tego konfliktu także zasada\nprawa narodów do samostanowienia. Nie dotyczy ona jednak mniejszości narodowych,\na taką w FRJ i Serbii byli Albańczycy w Kosowie. Ponadto, Kosowo ma granice obejmujące\nobszary zamieszkałe w większości przez Serbów.\nCzy próba rozwiązania konfliktu kosowskiego była przypadkiem secesji dopuszczalnej,\ngdy dochodzi do czystek etnicznych, czy też jest ona przykładem sytuacji, w której bezprawie\nUÇK poskutkowało konsekwencjami prawnymi - ukaraniem Serbii, a nagrodzeniem\nmniejszości albańskiej własnym państwem? Ten spór będzie trwał.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy","text_html":"<p>Zadanie 21. (0-7)<br>Materiał źródłowy 1. Analitycy o uwarunkowaniach powstania protektoratu<br>międzynarodowego w Kosowie<br>Mapa. Albańczycy i Serbowie na Bałkanach<br>Tekst. Odebranie przez Serbię w latach 1989-1990 Kosowu bardzo szerokiej autonomii<br>i [procesy zmierzające do rozpadu] Jugosławii doprowadziły do ogłoszenia przez kosowskich<br>Albańczyków w 1991 roku niepodległości, nieuznanej międzynarodowo. […] Kosowscy<br>Albańczycy ogłosili bojkot Serbii i utworzyli paralelne instytucje (szkolnictwo, służba zdrowia,<br>administracja), częściowo tolerowane przez Belgrad. Równocześnie […] powstała<br>Wyzwoleńcza Armia Kosowa (UÇK), opowiadająca się za zbrojną walką z Serbią. Po<br>początkowych sukcesach UÇK [1997-1998], armia jugosłowiańska odbiła zdecydowaną<br>większość terytoriów opanowanych przez albańską partyzantkę. […] [Na Zachodzie istniało]<br>przekonanie, że Serbia nie była w stanie pokonać UÇK bez wypędzenia setek tysięcy<br>Albańczyków […].<br>Ponowna eskalacja konfliktu zimą 1999 roku doprowadziła do konferencji międzynarodowej<br>w Rambouillet w lutym i marcu 1999 roku. […] 20 marca 1999 roku Serbia rozpoczęła<br>kolejną ofensywę w Kosowie. W odpowiedzi 27 marca 1999 roku NATO przeprowadziło<br>naloty na Jugosławię. […]<br>Protektorat międzynarodowy w Kosowie powstał na mocy rezolucji 1244 Rady<br>Bezpieczeństwa ONZ przegłosowanej 10 czerwca 1999 roku [:] Federacyjna Republika<br>Jugosławii miała natychmiast zaprzestać stosowania przemocy i represji w Kosowie oraz<br>rozpocząć wycofywanie wszystkich sił wojskowych, policyjnych i paramilitarnych (po<br>wycofaniu odpowiedniej ich liczby określony personel mógł powrócić do prowincji).<br>W Kosowie zostały rozmieszczone międzynarodowa administracja oraz siły bezpieczeństwa<br>(wojsko i policja) pod auspicjami ONZ - UNMIK. […] Najważniejszym obowiązkiem misji<br>MWOP-R0_100<br>UNMIK miało być ustanowienie autonomii i samorządu w Kosowie (z uwzględnieniem<br>suwerenności i integralności terytorialnej FRJ), zgodnie z postanowieniami konferencji<br>w Rambouillet.<br>A. Balcer, M. Kaczmarski, W. Stanisławski, Kosowo - przed ostatecznym rozwiązaniem. Proces uregulowania<br>statusu międzynarodowego - uwarunkowania polityczne i historyczne, perspektywy rozwoju sytuacji,<br>„Prace OSW”, Warszawa 2008, s. 8-10, 25.<br>Materiał źródłowy 2. Tekst publicystyczny o przyczynach dymisji prezydenta Thaçiego<br>Prezydent Hashim Thaçi podał się [w 2020 r.] do dymisji na wieść, że upomniał się o niego<br>międzynarodowy trybunał w Hadze. […] Oskarżenie jest poważane: zbrodnie wojenne<br>i przeciwko ludzkości podczas konfliktu z Serbią w latach 1998-99. A konkretnie<br>odpowiedzialność za śmierć stu osób: Serbów, Romów i lokalnych przeciwników<br>politycznych. Thaçi był jednym z komendantów partyzanckiej Armii Wyzwolenia Kosowa […].<br>Prezydent Kosowa pod pręgierzem, „Polityka” 2020, nr 46, s. 11.<br>Materiał źródłowy 3. O zasadach prawa międzynarodowego<br>W akcie końcowym KBWE sformułowano zasady prawa międzynarodowego. Z uwagi na<br>konflikty na obszarze byłych państw realnego socjalizmu po okresie zimnowojennym<br>interesujące poznawczo wydaje się pogrupowanie części tych zasad w trzy kategorie:</p>\n<ol><li>powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego załatwiania sporów;</li></ol>\n<p>wykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego;</p>\n<ol><li>suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających z suwerenności;</li></ol>\n<p>integralności terytorialnej; nienaruszalności granic;</p>\n<ol><li>poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; samostanowienia narodów.</li></ol>\n<p>Na podstawie: Państwo i terytorium w prawie międzynarodowym,<br>red. J. Menkes, E. Cała-Wacinkiewicz, Warszawa 2015.<br>Rozważ znaczenie - przedstawionych w ostatnim materiale źródłowym - kategorii<br>zasad prawa międzynarodowego w działaniach wspólnoty międzynarodowej z lat 90.<br>XX wieku oraz pierwszej dekady XXI wieku, podejmowanych na rzecz rozwiązania<br>konfliktu kosowskiego. W wypowiedzi wykorzystaj pozostałe materiały źródłowe.<br>MWOP-R0_100<br>MWOP-R0_100<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-7)<br>Wymagania ogólne<br>(ZR) I. Wiedza i rozumienie.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia […] procesy społeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.</li><li>Zdający analizuje różnorodne […] zachowania społeczno-polityczne […].</li><li>Zdający wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe w życiu społeczno-politycznym.</li><li>Zdający charakteryzuje kwestię praw człowieka i ich międzynarodowej ochrony.</li><li>Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych</li></ol>\n<p>podmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystuje swą wiedzę do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych,</li></ol>\n<p>także w perspektywie globalnej i ze wskazaniem na globalne współzależności.<br>(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.</p>\n<ol><li>Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego</li></ol>\n<p>i politycznego, krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski i formułuje<br>opinie.</p>\n<ol><li>Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów</li></ol>\n<p>publicystycznych, a także wybranych tekstów z zakresu nauk społecznych.</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystuje informacje do tworzenia własnej złożonej wypowiedzi oraz</li></ol>\n<p>rozważania różnych rozwiązań w obszarze społeczno-politycznym.<br>(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.</p>\n<ol><li>Zdający analizuje i wyjaśnia złożone problemy społeczne, polityczne i wyzwania</li></ol>\n<p>globalne […].</p>\n<ol><li>Zdający dostrzega perspektywy różnych uczestników życia publicznego.</li><li>Zdający rozpoznaje przypadki łamania praw człowieka i łamania prawa […].</li><li>Zdający formułuje hipotezy dotyczące ważnych problemów społecznych.</li></ol>\n<p>(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.</p>\n<ol><li>Zdający diagnozuje problemy społeczno-polityczne na poziomie […] państwowym,</li></ol>\n<p>europejskim i globalnym oraz ocenia wybrane rozwiązania tych problemów.<br>(ZR) IV. Komunikowanie i współdziałanie.</p>\n<ol><li>Zdający tworzy strategię argumentowania i przedstawia swoje stanowisko […],</li></ol>\n<p>szanując odmienne poglądy.<br>Wymagania szczegółowe<br>(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.</p>\n<ol><li>Zdający […] rozpoznaje przejawy ksenofobii i uzasadnia potrzebę przeciwstawiania</li></ol>\n<p>się temu zjawisku.</p>\n<ol><li>Zdający analizuje stan przestrzegania praw mniejszości narodowych i etnicznych […]</li></ol>\n<p>w wybranym państwie.<br>(ZR) V. Państwo, myśl polityczna i demokratyzacja.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje atrybuty państwa jako organizacji politycznej (terytorialność,</li></ol>\n<p>przymusowość, suwerenność zewnętrzna i wewnętrzna); przedstawia cechy władzy<br>państwowej.<br>(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.</p>\n<ol><li>Zdający analizuje przykłady procesów dezintegracji państw złożonych w Europie.</li></ol>\n<p>(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia problem separatyzmów i odnosi go do prawa międzynarodowego;</li></ol>\n<p>wykazuje zróżnicowanie w reakcjach wspólnoty międzynarodowej wobec<br>poszczególnych separatyzmów.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy;</li></ol>\n<p>lokalizuje je, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane sposoby</li></ol>\n<p>rozwiązywania długotrwałych konfliktów między narodami i państwami.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia pojęcia […] interwencji humanitarnej oraz misji pokojowej; podaje</li></ol>\n<p>ich przykłady z różnych części świata, oceniając ich skuteczność i aspekty moralne.</p>\n<ol><li>Zdający wymienia najważniejsze operacje pokojowe i militarne Organizacji Paktu</li></ol>\n<p>Północnoatlantyckiego; wykazuje zmieniającą się rolę tej organizacji od lat 90. XX<br>wieku.<br>(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.</p>\n<ol><li>Zdający […] przedstawia problem łamania praw człowieka w wybranym państwie</li></ol>\n<p>niedemokratycznym.<br>(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia podmioty prawa międzynarodowego publicznego i podstawowe</li></ol>\n<p>zasady prawa międzynarodowego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej<br>użycia, integralności terytorialnej, pokojowego załatwiania sporów, nieingerencji<br>w sprawy wewnętrzne państwa, suwerennej równości, samostanowienia narodów,<br>suwerenności, nienaruszalności granic).</p>\n<ol><li>Zdający wykazuje złożoność i wielopłaszczyznowość współczesnych stosunków</li></ol>\n<p>międzynarodowych oraz współzależność państw w środowisku międzynarodowym.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje cele i najważniejsze organy Organizacji Narodów</li></ol>\n<p>Zjednoczonych […] przedstawia jej wybrane działania i ocenia ich skuteczność.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia […] cele [ ] Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego; ocenia</li></ol>\n<p>wpływ tej organizacji na utrzymanie pokoju międzynarodowego […].<br>Zasady oceniania<br>7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej<br>formie, strukturze i logice wywodu.<br>6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -<br>częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze<br>zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.<br>5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -<br>częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i dwoma</p>\n<ul><li>częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.</li></ul>\n<p>4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie<br>ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze<br>i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu<br>w pełni i dwoma - częściowo.<br>3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i jednym -<br>częściowo.<br>2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.<br>1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.<br>0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Aspekty tematu:</p>\n<ol><li>Rozważenie znaczenia 1. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania</li></ol>\n<p>konfliktu kosowskiego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego<br>załatwiania sporów; wykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa<br>międzynarodowego).</p>\n<ol><li>Rozważenie znaczenia 2. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania</li></ol>\n<p>konfliktu kosowskiego (suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających<br>z suwerenności; integralności terytorialnej; nienaruszalności granic).</p>\n<ol><li>Rozważenie znaczenia 3. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania</li></ol>\n<p>konfliktu kosowskiego (poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności;<br>samostanowienia narodów).<br>Przykładowa odpowiedź<br>Próba rozwiązania konfliktu kosowskiego z przełomu XX i XXI wieku jest przykładem<br>działań, które - jak i w innych konfliktach - nie mogą być zgodne ze wszystkimi zasadami<br>prawa międzynarodowego. W wyniku tej próby w 2008 roku niepodległość ogłosiło Kosowo.<br>Sam fakt niepodległości Kosowa, za którą stoi część wspólnoty międzynarodowej, jest<br>sprzeczny z zasadami integralności terytorialnej i nienaruszalności granic (Serbii). Fakt<br>wykrojenia Kosowa w granicach z okresu SFRJ nie oznacza, że do takiego naruszenia nie<br>doszło - wszak Kosowo nie miało wtedy statusu republiki. Nie powinny tu więc zadziałać<br>rozwiązania związane z rozpadem państw federalnych. Narzucenie stronie serbskiej<br>dezintegracji terytorialnej wskazuje, że to państwo nie zostało potraktowane zgodnie<br>z suwerenną równością.<br>Rozwiązanie konfliktu było związane zarówno z rezolucją 1244 Rady Bezpieczeństwa<br>ONZ wprowadzającą faktycznie na terytorium Kosowa protektorat międzynarodowy, jak<br>i z planem Ahtisaariego. Jednak niepodległość Kosowa nie została poddana pod głosowanie<br>tego organu ONZ. Cieniem na kwestii przestrzegania zasad prawa międzynarodowego<br>z 1. kategorii kładzie się też interwencja zbrojna NATO z 1999 roku (Allied Force), która<br>odbyła się bez mandatu RB ONZ - trudno zatem określić rozwiązanie konfliktu kosowskiego<br>jako w pełni zgodne z zasadą pokojowego załatwiania sporów i powstrzymania się od użycia<br>siły. Z kolei zarówno rezolucja 1244, jak i postanowienia konferencji w Rambouillet,<br>w których gwarantowano integralność terytorialną FRJ (jej sukcesorką jest Serbia), w świetle<br>finalnego rozwiązania wskazują, że wspólnota międzynarodowa nie wykonała zobowiązań,<br>które gwarantowała.<br>Operację Allied Force traktowano jako wojnę o prawa człowieka. Represje serbskie<br>dotyczyły nie tylko podejmujących działania zbrojne, lecz także ludności cywilnej. Jednak<br>ówczesne działania UÇK także nosiły znamiona zbrodni przeciwko ludzkości (m.in.<br>przyszłego prezydenta Thaçiego). UNMIK nie uchroniła kosowskich Serbów od odwetu<br>Albańczyków. Niekiedy twierdzi się, że zwyciężyła w rozwiązaniu tego konfliktu także zasada<br>prawa narodów do samostanowienia. Nie dotyczy ona jednak mniejszości narodowych,<br>a taką w FRJ i Serbii byli Albańczycy w Kosowie. Ponadto, Kosowo ma granice obejmujące<br>obszary zamieszkałe w większości przez Serbów.<br>Czy próba rozwiązania konfliktu kosowskiego była przypadkiem secesji dopuszczalnej,<br>gdy dochodzi do czystek etnicznych, czy też jest ona przykładem sytuacji, w której bezprawie<br>UÇK poskutkowało konsekwencjami prawnymi - ukaraniem Serbii, a nagrodzeniem<br>mniejszości albańskiej własnym państwem? Ten spór będzie trwał.</p>","solutions":[]}